III SA/Łd 75/15

PostanowienieWSA w Łodzi2015-05-18

Skład orzekający: Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i korzystający z kredytów, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniającego przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i korzystający z kredytów, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiada on majątek i dochody, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, a jego sytuacja finansowa, w tym możliwość korzystania z kredytów i regularne spłacanie zobowiązań, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca nie udokumentował rzetelnie swojej sytuacji materialnej i nie uczynił zadość wezwaniom sądu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku akcyzowego i wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Po wezwaniach sądu do uzupełnienia dokumentacji, skarżący przedstawił szereg dokumentów dotyczących swojej sytuacji materialnej, dochodów, zobowiązań i majątku. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę, analizując przedstawione przez skarżącego dowody.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za marzec 2010r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. U.K. K.J., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za marzec 2010r. W skardze tej skarżący wniósł o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Do skargi załączył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku PPF. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że osiąga bardzo niskie dochody, Konto bankowe zostało zajęte przez Urząd Celny w związku z prowadzonymi postępowaniami. W związku z tym, że sprawy dotyczą poszczególnych miesięcy lat 2009 – 2011, "kwoty opłat liczą się w tysiącach". Skarżący mieszka z rodzicami, gdyż nie byłby w stanie się utrzymać. Ponosi "część kosztów wspólnego gospodarstwa". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że jego matka M.J. posiada "domek jednorodzinny w Ł. (pół bliźniaka)". Matka skarżącego nie osiąga dochodów. Jest osobą niezdolną do pracy zarobkowej i wymaga opieki. Źródłem dochodów skarżącego jest działalność gospodarcza, która w ostatnim roku przyniosła dochód w wysokości 200 zł. Ojciec skarżącego – H.J. uzyskuje dochód w postaci emerytury wysokości 1 295 zł. Kwoty te skarżący podał w rubryce "dochód miesięczny brutto". Uznając, że oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 23 stycznia 2015r. wezwał skarżącego do nadesłania w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy: poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych za lata 2013 – 2014 lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych dochodów (w sposób umożliwiający ustalenie wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów); odpisów deklaracji podatkowych VAT-7 za ostatnie 6 miesięcy 2014r.; zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy, w szczególności rachunku służącego do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący został także wezwany do wyjaśnienia, czy jest właścicielem pojazdów mechanicznych, jeżeli tak, to określenia ich marki, szacunkowej wartości i rocznika produkcji, jak również wyjaśnienia wątpliwości w zakresie określenia miejsca zamieszkania skarżącego (we wniosku wskazuje, że nie posiada żadnej nieruchomości ani mieszkania) oraz wskazania czyją są własnością zajmowane przez skarżącego lokale mieszkalne i na jakich zasadach je zajmuje. W odpowiedzi na to wezwanie w dniu 16 lutego 2015r. skarżący złożył historię operacji na rachunku bankowym za okres od 1 sierpnia 2014r. do 2 lutego 2015r. prowadzonym w B. S.A., oświadczenie o kosztach utrzymania, kserokopię deklaracji VAT-7 za czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2014r., kserokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2013 (PIT-36), kserokopię dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki Alfa Romeo, wyciąg z księgi wieczystej dla nieruchomości przy ul. Ł. 24a w Ł.. Postanowieniem z dnia 3 marca 2015r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu oraz poczynieniu błędnych ustaleń faktycznych prowadzących do nieuwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że dokonano niesłusznej oceny, iż sytuacja materialna skarżącego pozwala mu na poniesienie kosztów sądowych. Skarżący nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. Nie dokonano wszechstronnej analizy złożonych przez skarżącego oświadczeń i dokumentów. Wszelkie wpłaty dokonywane na rachunek bankowy mają na celu regulowanie bieżących zobowiązań publicznoprawnych. Zła kondycja finansowa nie pozwala skarżącemu na uiszczenie kosztów sądowych bez istotnego uszczerbku dla możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc pod uwagę ilość spraw toczących się przed sądem, poniesienie całości kosztów przez skarżącego spowoduje bardzo znaczący uszczerbek finansowy. Zarządzeniem z dnia 20 marca 2015r. wezwano skarżącego do złożenia w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy: zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości osiągniętych przez skarżącego w latach 2012 i 2013 dochodów, wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania; poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2012 i 2014, jeżeli zeznanie takie zostało już złożone; poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii deklaracji dla podatku od towarów i usług za grudzień 2014r. i styczeń 2015r. oraz podatku akcyzowego za ostatnie 6 kolejnych okresów rozliczeniowych bezpośrednio poprzedzających doręczenie wezwania albo zaświadczenia z właściwych organów podatkowych potwierdzających nieskładanie takich deklaracji w tym okresie; wyjaśnienia, na jakiej podstawie skarżący korzysta z nieruchomości przy ul. K. 7 w Z. (filia firmy skarżącego); wskazania tytułu prawnego do tej nieruchomości i przedstawienia dokumentów potwierdzających przysługujący mu tytuł prawny do korzystania z niej w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (np. akt notarialny potwierdzający nabycie prawa własności nieruchomości, umowa najmu, itp.), jak również w wypadku zmiany sytuacji, udokumentowania twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami; dokumentów potwierdzających fakt prowadzenia w stosunku do skarżącego postępowań egzekucyjnych, zabezpieczających, w tym odpisów postanowień organu egzekucyjnego; wskazania, w jakich konkretnie sprawach skarżący jest aktualnie jeszcze zobowiązany uiścić opłaty sądowe poprzez wskazanie ich sygnatur oraz wysokości opłat sądowych; wyjaśnienia, co stanowi podstawę utrzymania przez matkę skarżącego nieruchomości przy ul. Ł. 24a w Ł., skoro według oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie posiada ona żadnego źródła dochodu; udokumentowania wysokości emerytury otrzymywanej przez ojca skarżącego za ostatnie 3 miesiące; złożenia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości osiągniętych w latach 2012, 2013 i 2014 dochodach, wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania obojga rodziców skarżącego lub ich braku; innych dokumentów potwierdzających obciążenia i zobowiązania finansowe skarżącego, w tym kredyty, wydatki związane z utrzymaniem skarżącego udzielenia niezbędnych wyjaśnień. W odpowiedzi na to wezwanie w piśmie z dnia 15 kwietnia 2015r. wskazano, że skarżący nie składa deklaracji dla podatku akcyzowego, gdyż nie jest jego podatnikiem. Poborca skarbowy odebrał skarżącemu myjnię parową "Optima" Steamer 70895, myjnię ciśnieniową Karcher HDS 798C, myjnię ciśnieniową Karcher HDS, na skutek czego został pozbawiony urządzeń, służących do pracy. Pozbawiło to skarżącego podstawowego źródła utrzymania. Skarżący zobowiązany jest uiszczać opłaty sądowe w sprawach: III SA/Łd 80/15 – 100 zł, III SA/Łd 76/15 – 100 zł, III SA/Łd 78/15 – 100 zł, III SA/Łd 77/15 – 100 zł, III SA/Łd 73/15 – 119 zł, III SA/Łd 74/15 – 100 zł, III SA/Łd 75/15 – 100 zł, III SA/Łd 79/15 – 100 zł, a ponadto "w analogicznych sprawach": III SA/Łd 61/15, III SA/Łd 63/15, III SA/Łd 62/15, III SA/Łd 1098/14, III SA/Łd 1100/14, III SA/Łd 1097/14, III SA/Łd 1101/14, III SA/Łd 1099/14. Matka skarżącego "jest po wypadku samochodowym". Nie ma własnych źródeł utrzymania. Pozostaje na utrzymaniu męża. Rodzice skarżącego rozliczają się wspólnie. Do pisma tego załączono kserokopie: zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012 (PIT-36) skarżącego, deklaracji VAT-7 za grudzień 2014r. i styczeń 2015r., skargi na czynności poborcy skarbowego, faktury VAT z dnia [...] wystawionej przez C. S.A., zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skierowane do B. S.A., tytułów wykonawczych i wezwania do zapłaty z dnia [...] należności objętych tytułami wykonawczymi, potwierdzenia wypłaty świadczenia z ZUS dla ojca skarżącego w styczniu 2015r., zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012 i 2013 (PIT-37) rodziców skarżącego, potwierdzenia salda rachunku i załącznika do umowy kredytowej nr [...] – harmonogramu spłat kredytu z dnia [...] w B. S.A. oraz umowy dzierżawy z dnia [...] terenu o powierzchni 1 270 m2 w Z. przy ul. K. 7 zawartej z C. S.A. W dniu 28 kwietnia 2015r. skarżący złożył kserokopie zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia 13 kwietnia 2015r. o wysokości dochodu w 2012 i 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek skarżącego dotyczy zatem prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki przyznania pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym określa art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Instytucja prawa pomocy, która ma gwarantować możliwość realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi wyjątek od sformułowanej w art. 199 p.p.s.a. zasady, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Przyznanie prawa pomocy bądź odmowa jego przyznania muszą się przy tym opierać wyłącznie na kryteriach ustawowych określonych w art. 246 p.p.s.a. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2010r., II OZ 26/10). Korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Celem instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym, przede wszystkim bezrobotnym, samotnym bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, a więc znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Poza tego rodzaju wypadkami strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy nie może chronić lub też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli dysponuje jakimkolwiek stałym miesięcznym dochodem lub wolnym od obciążeń majątkiem, który może przynosić potencjalne pożytki, jak również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeżeli brak jest bieżących środków finansowych na ponoszenie określonych wydatków związanych z postępowaniem. Posiadanie wolnego od obciążeń prawami osób trzecich majątku, szczególnie nieruchomości, w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 23 lipca 2013r., II FZ 565/13, z dnia 29 maja 2013r., II OZ 406/13). Osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna wcześniej poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznego do swojego utrzymania. Dopiero gdyby okazało się, że zgromadzenie w ten sposób jakiejkolwiek kwoty nie jest możliwe albo oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (por. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r., II CZ 104/84, Lex nr 8623; postanowienie NSA z dnia 19 marca 2012r., I FZ 10/12). Zawarty w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wnioskodawca winien zatem wykazać, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W związku z tym to w interesie wnioskodawcy leży przedstawienie stosownej argumentacji, która potwierdzałaby jego niezdolność do pokrycia jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania, tj. do podania wszystkich tych okoliczności, które wskazywać będą na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Wniosek powinien być rzetelnie sporządzony, a przedstawione w nim okoliczności powinny odpowiadać prawdzie (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2008r., II OZ 1400/07). Niewykazanie przez stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. obliguje sąd do odmowy uwzględnienia takiego wniosku. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o jakim stanowi art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie oraz rodzinie minimum warunków socjalnych, natomiast przez wydatki utrzymania koniecznego należy rozumieć wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, takie jak żywność, mieszkanie, odzież i niezbędne opłaty (por. postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2008r., I FZ 437/07). Ostatecznie też do sądu należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się przy tym jedynie do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub też nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek, a także obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia niezbędnych środków finansowych. Sąd może kierować się w tym względzie wyłącznie przesłankami wynikającymi z art. 246 p.p.s.a. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać wnioskodawcę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Wskazać także należy, że zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że sąd nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. W razie jego skutecznego wniesienia zaskarżone zarządzenie lub postanowienie automatycznie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu musi zostać rozpoznana przez sąd (zob. H. Knysiak-Molczyk [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Tadeusz Woś (red.), Warszawa 2005, s. 654). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy sąd uznał, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Z kopii zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT – 36 oraz zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z dnia 13 kwietnia 2015r. wynika, że w 2012r. przychód skarżącego wyniósł 197 612,02 zł, w tym z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej – 197 134,22 zł, z innych źródeł – 486,80 zł, koszty uzyskania przychodów – 195 287,64 zł, zaś dochód brutto 2 333,38 zł. Za rok 2013 dane te wyglądają następująco: przychód – 217 517,51 zł, w tym z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej – 215 474,70 zł, z innych źródeł – 2 042,81 zł, koszty uzyskania przychodów – 213 001,13 zł, dochód brutto – 4 516,38 zł. Z załączonych deklaracji od podatku od towarów i usług wynika, że podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług w poszczególnych miesiącach od czerwca 2014 r. do stycznia 2015 r. wynosiła odpowiednio 17 776 zł, 19 442 zł, 18 399 zł, 18 058 zł, 19 116 zł, 19 193 zł, 18 146 zł i 17 314 zł. W ocenie sądu dokumenty te nie potwierdzają, że skarżący znajduje się w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie wniosku. Świadczą o tym, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której systematycznie uzyskuje przychody. Podejmowane przez skarżącego działania biznesowe skutkują obowiązkiem zapłaty podatku od towarów i usług. Podkreślić w tym miejscu należy, że wykazane przez skarżącego bardzo wysokie koszty uzyskania przychodu i związany z tym bardzo niski roczny dochód oraz brak obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, mogą mieć bardzo różne źródło, np. w czynionych przez niego inwestycjach, odpisach z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, różnicach kursowych i nie świadczą jeszcze o jego trudnej sytuacji finansowej. Z historii operacji na rachunku bankowym nr [...] za okres od 1 sierpnia 2014r. do 2 lutego 2015r. w B. S.A., potwierdzenia salda z dnia 13 kwietnia 2015r. i załącznika do umowy kredytowej nr [...] harmonogramu spłat kredytu wynika, że skarżący korzysta z kredytu odnawialnego, którego limit wynosi 30 000 zł, karty kredytowej i kredytu gotówkowego na kwotę 7 468,27 zł. Sam fakt zaciągnięcia przez skarżącego tych kredytów wskazuje na korzystną sytuację finansową przedsiębiorstwa skarżącego, pomimo wykazywania przez niego bardzo niskiego dochodu rocznego w latach poprzednich. Niewątpliwie w procedurze poprzedzającej udzielenie kredytu bank badał jego sytuację majątkową i uznał ją za stabilną. W związku z tym udzielił mu wskazanych wyżej kredytów. W tym miejscu zauważyć trzeba, że według załącznika do umowy kredytowej nr [...] kredyt ten został udzielony skarżącemu na rok czasu, a termin spłaty ostatniej raty przypadnie w dniu 25 maja 2015r. Analiza historii operacji na rachunku bankowym świadczy też o tym, że skarżący systematycznie spłacał raty tego kredytu oraz regulował inne swoje stałe zobowiązania, jak np. względem ZUS, C. S.A., czy firmy A. Sp. z o.o. "za budynek". W ocenie sądu, skoro skarżący na bieżąco reguluje swoje zobowiązania, w tym nie tylko względem ZUS, ale i innych podmiotów, to trudno uznać, że nie jest w stanie na obecnym etapie postępowania przed sądem uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Okoliczność, że skarżącego obciąża jeszcze obowiązek poniesienia kosztów sądowych w innych jeszcze sprawach nie ma w tym wypadku istotnego znaczenia. Z przedstawionych przez skarżącego w piśmie z dnia 15 kwietnia 2015r. informacji bowiem wynika, że wysokość opłat sądowych, które go obciążają w wymienionych w tym piśmie sprawach w zestawieniu z regulowanymi regularnie zobowiązaniami, w tym z tytułu umowy kredytowej (wysokość poszczególnych rat spłacanych przez skarżącego z tytułu umowy kredytowej nr [...] wynosiła ponad 600 zł) nie jest znaczna (po 100 zł w 12 sprawach, w tym w sprawie niniejszej, w 3 sprawach po 101 zł, 119 zł i 190 zł). Spłata kredytów nie może natomiast być okolicznością uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych. Podejmując bowiem decyzję o ich zaciągnięciu skarżący musiał też liczyć się z koniecznością ich spłaty. Konieczność spłaty zaciągniętych zobowiązań kredytowych nie może mieć priorytetu zapłaty przed ponoszeniem kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2014r., I OZ 1/14). Należy w tym miejscu wskazać, że źródłem wpływów na poddany analizie rachunek były, m.in. środki pieniężne z tytułu odszkodowania za szkodę od PZU S.A. (w dniu 7 sierpnia 2014r. otrzymał kwotę 8 204,96 zł), środki pieniężne otrzymane od STU Ergo Hestia S.A. (w dniu 21 sierpnia 2014r. otrzymał kwotę 5 900 zł) i Liberty Seguros Compania De Segurosul (w dniu 31 października 2014r. otrzymał 6 650 zł), wpłaty własne dokonywane we wpłatomatach (8 września 2014r. – 3 500 zł, 4 października 2014 – 1 400 zł, 31 października 2014r. – 3 000 zł i 4 000 zł, 21 listopada 2014r. – 870 zł i 100 zł, 26 listopada 2014 r. – 670 zł, 12 grudnia 2014r. – 230 zł, 23 grudnia 2014r. – 830 zł, 28 grudnia 2014r. – 670 zł, 30 grudnia 2014r. – 450 zł, 16 stycznia 2015r. – 10 zł), przelew z innego konta należącego do skarżącego nr [...] (17 listopada 2014r. – 1 000 zł). Co więcej, z przedłożonej historii operacji na tym rachunku bankowym wynika, że skarżący jest posiadaczem jeszcze jednego rachunku bankowego nr [...]. Istnienia tych dwóch rachunków bankowych nie ujawnił i nie złożył zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych dwóch kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy, pomimo wezwania go do tego w zarządzeniu z dnia 23 stycznia 2015r. Należy też mieć na względzie, że skarżący jest przedsiębiorcą. Samodzielna działalność gospodarcza, prowadzona na własny rachunek, wiąże się – ze swej istoty – z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także kosztów sądowych Przedsiębiorcy jako profesjonaliści uczestnicząc w obrocie gospodarczym muszą mieć świadomość, że w tego rodzaju aktywność wpisane są koszty postępowań sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 6 października 2004r., GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8; z dnia 24 marca 2005r., II FZ 78/05). Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Brak jest podstaw do uznania, że istnieją przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez skarżącego postępowania sądowoadministracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nie można uznawać wszelkich kosztów działalności gospodarczej za priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2011r., I FZ 344/11). Skarżący, składając skargę w niniejszej sprawie, powinien więc liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Skoro bowiem dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem prowadzonej działalności. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, należy uwzględniać także konieczność zabezpieczenia środków na prowadzenie procesu sądowego tym bardziej, że z akt sprawy wynika, iż postępowanie przed organami administracji toczy się już od 2012r. (postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...]). Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji materialnej skarżącego jest okoliczność, że jest on współwłaścicielem samochodu osobowego marki Alfa Romeo z 2000r. o nieznanej wartości. Odpowiadając na wezwanie do udzielenia informacji w tym zakresie (zarządzenie z dnia 23 stycznia 2015r.), skarżący złożył tylko kserokopię dowodu rejestracyjnego tego pojazdu. Faktu posiadania tego pojazdu nie wykazał wcześniej w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu. Poza tym skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Wprawdzie matka skarżącego nie uzyskuje dochodu, lecz ojciec skarżącego ma stałe źródło dochodu w postaci emerytury w wysokości 2 239,64 zł brutto (potwierdzenie przelewu z ZUS ze stycznia 2015r.). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący tymczasem wskazał, że wysokość tego świadczenia wynosi 1 295 zł brutto. W rzeczywistości jest to kwota, jaką ojciec skarżącego otrzymuje netto. W latach 2012 i 2013 roczny dochód brutto ojca skarżącego wyniósł odpowiednio 26 156,91 zł i 26 282,88 zł (kserokopie zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT – 37 w latach 2012 i 2013). Skarżący wraz z rodzicami mieszka w jednorodzinnym budynku mieszkalnym, stanowiącym połowę bliźniaka, którego właścicielem jest matka skarżącego. Nieznana jest powierzchnia zarówno samego budynku, jak i działki, na której jest on usytuowany, gdyż skarżący takich informacji nie przedstawił we wniosku o przyznanie prawa pomocy, chociaż był do tego zobowiązany (rubryka nr 7 stan majątkowy wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym). Z przesłanego w uzupełnieniu wniosku wyciągu z księgi wieczystej dla nieruchomości przy ul. Ł.24a w Ł. informacje te również nie wynikają. Nadto należy zauważyć, że według oświadczenia skarżącego z dnia 15 stycznia 2015r. ponosi on co miesiąc wydatek w postaci 400 zł na koszty utrzymania domu, w którym mieszka z rodzicami, chociaż wykazywany roczny dochód oraz inne stałe wydatki, o jakich była już wyżej mowa, nie powinny mu tego umożliwiać. Wydatki skarżącego znacznie przewyższają wysokość jego rocznych dochodów, co prowadzi do wniosku, że nieznane są źródła ich finansowania. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego należało uznać za niezasadny. Skarżący nie uprawdopodobnił i nie udokumentował w rzetelny sposób swoich oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokumenty na poparcie swoich twierdzeń przedstawił w sposób wybiórczy i niepełny. Nie uczynił w pełni zadość skierowanym do niego wezwaniom. Sytuacja wynikająca z dokumentów, które złożył również nie pozwala na jego uwzględnienie. Nie świadczy bowiem o spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie pozbawi skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu, gdyż posiada on majątek wystarczający na pokrycie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. U.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło