III SA/Łd 877/21
WyrokWSA w Łodzi2022-01-26
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Janusz Nowacki, Paweł Dańczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy D. T. ponosi odpowiedzialność administracyjną za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry, mimo że nie była właścicielem automatów ani lokalu, a jedynie podnajmowała część lokalu innemu podmiotowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że D. T. ponosi odpowiedzialność administracyjną za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry. Sąd stwierdził, że definicja 'urządzania gier' obejmuje szeroki zakres działań umożliwiających przeprowadzenie takich gier, w tym udostępnienie lokalu, zorganizowanie miejsca, utrzymywanie automatów, wypłacanie wygranych i zatrudnienie personelu. W ocenie sądu, skarżąca aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania gier, zapewniając infrastrukturę i obsługę, co wyczerpuje znamiona czynu z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, niezależnie od braku własności automatów czy lokalu.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, D. T. została ukarana karą pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry. Kontrola wykazała obecność pięciu automatów w lokalu, z których cztery zostały zakwalifikowane jako automaty do gier hazardowych. D. T. była najemcą lokalu, który następnie podnajął innemu podmiotowi, w którym prowadzono nielegalną działalność. Skarżąca kwestionowała swoją odpowiedzialność, twierdząc, że nie posiadała lokalu ani automatów i nie prowadziła w nich działalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.), , Protokolant, , Asystent sędziego Beata Drożdż, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach do gier oddala skargę.
Decyzją z [...], nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.), po rozpoznaniu odwołania D.T. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...], nr [...] wymierzającej karę pieniężną w łącznej wysokości 48.000 zł za urządzanie gier na automatach o nazwach: Apex bez numeru (nr [...], [...]), Apex bez numeru (nr [...], [...]), Adeli 2 nr [...] oraz Apollo Games (Quizomat) nr [...] poza kasynem gry, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco.
31 października 2016 r. w lokalu o nazwie A mieszczącym się w Ł. przy ul. B 16 funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w Ł. dokonali kontroli przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz.471 ze zm., dalej również: u.g.h.). Ze sporządzonego na tę okoliczność protokołu kontroli z [...] 2016 r. nr [...] wynikało, że w lokalu znajdowało się pięć włączonych i gotowych do gry urządzeń z wyświetlanymi na ekranach obrazami, znanymi z gier na automatach hazardowych. W celu sprawdzenia, czy przedmiotowe urządzenia spełniają przesłanki gier na automatach w rozumieniu u.g.h. funkcjonariusze przeprowadzili czynności w drodze eksperymentu przeprowadzonego na podstawie uprawnienia wynikającego z art. 32 ust 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), przy czym nie przeprowadzono eksperymentu procesowego na urządzeniu APOLLO GAMES (QUIZOMAT) oznaczonym nr [...] ponieważ urządzenie zostało odłączone od serwera. W wyniku przeprowadzonych eksperymentów funkcjonariusze celni stwierdzili, że gry na przedmiotowych urządzeniach wypełniają definicję automatów do gier w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Ponadto funkcjonariusze wykazali, że automaty eksploatowane były w lokalu, który nie był objęty koncesją. Strona nie posiadała również zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych lub w salonach gier na automatach.
Postanowieniem z [...] 2021 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w trybie przepisów ustawy o grach hazardowych z tytułu urządzania gier na spornych automatach poza kasynem gry, tj. w lokalu A mieszczącym się w Ł. przy ul. B 16 wobec D.T. (wcześniej S.) prowadzącej do 15 lutego 2021 r. działalność gospodarczą pod nazwą C D.S. z siedzibą w Ł.
14 kwietnia 2021 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z 12 kwietnia 2021 r., podpisane przez D.T. zatytułowane "Żądanie przeprowadzenia dowodów z dokumentów w toku czynności sprawdzających Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. przy ulicy D 3/9 na podstawie art. 180 § 1 i art. 194 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacji podatkowej (tj. Dz. U. z 2019r. poz. 900 zm.)".
Postanowieniem z 27 kwietnia 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wezwał D.T. (wcześniej S.) w trybie art. 169 § 1 O.p. do usunięcia braków formalnych powyższego pisma pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpatrzenia.
Strona nie uzupełniła wniosku oraz nie sprecyzowała żądań, w konsekwencji organ postanowieniem z 19 maja 2021 r. pozostawił jej pismo bez rozpatrzenia.
Postanowieniem z 19 kwietnia 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. włączył do akt sprawy akta sprawy karnej skarbowej o nr [...] (wątek [...]), tj. m.in. materiały z kontroli, w szczególności protokół kontroli nr [...] z 31 października 2016 r., protokół oględzin, protokoły przesłuchania świadków, umowę najmu lokalu użytkowego z 1 lipca 2017 r., umowę najmu lokalu użytkowego z 1 października 2016 r., postanowienie o przedstawieniu zarzutów z 27 października 2017 r.
W piśmie z 28 maja 2021 r. zatytułowanym "Stanowisko procesowe D.T." strona wniosła m. in. o wyjaśnienie, co stanowiło podstawę prowadzenia czynności we wskazanych sprawach w stosunku do jej osoby oraz złożyła wniosek o zawieszenie postępowania.
Postanowieniem z [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. odmówił zawieszenia postępowania.
Decyzją z [...] nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. wymierzył D.T. karę pieniężną w łącznej wysokości 48.000 zł za urządzanie gier na automatach o nazwach: Apex bez numeru (nr [...], [...]), Apex bez numeru (nr [...], [...]), Adeli 2 nr [...] oraz Apollo Games (Quizomat) nr [...] poza kasynem gry, tj. w lokalu A mieszczącym się w Ł. przy ul. B 16.
D.T. złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podkreślił, że okoliczności sprawy wypełniają znamiona przepisu, penalizującego zachowanie sprawcy deliktu administracyjnego ustawy o grach hazardowych w brzmieniu do 31 marca 2017 r. jak również od 1 kwietnia 2017 r. Działanie sprawcy deliktu administracyjnego było i jest nadal zabronione, przy czym wysokość wymierzonej kary, na podstawie przepisów obowiązujących do 31 marca 2017 r. jest korzystniejsza dla strony. Z tej przyczyny organ zobowiązany jest do stosowania przepisów dotyczących kary pieniężnej, które obowiązywały w dniu stwierdzenia działania niezgodnego z prawem.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. przebieg przeprowadzonych eksperymentów na kontrolowanych urządzeniach wykazał, że funkcjonowanie czterech urządzeń znajdujących się w lokalu A przy ul. B 16 w Ł. umożliwia urządzanie i prowadzenie gier, o których mowa w art. 2 ust. 3, 4 u.g.h. Wskazane urządzenia umożliwiały prowadzenie gier, które zawierały elementy losowości. W każdej pojedynczej grze podczas eksperymentu grający nie miał wpływu na wynik gry, ponieważ o odpowiedniej konfiguracji wirtualnych bębnów decydował mechanizm urządzeń, a nie działanie grającego. W grach można było nie odpowiadać na pytania i prowadzić kolejne gry, a następnie w przypadku posiadania odpowiedniej liczby punktów dokonać wypłaty wygranej. Gra na przedmiotowych urządzeniach umożliwiała uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które można było wykorzystać do dalszych gier bez konieczności wpłacania dodatkowych środków pieniężnych za dalszy udział w grze. Gra na urządzeniach możliwa była jedynie po wprowadzeniu środków pieniężnych. W ocenie organu II instancji powyższe ustalenia pozwalają zakwalifikować ww. urządzenia do automatów do gier, które podlegają wymogom ustawy o grach hazardowych.
W dalszej kolejności organ wskazał, że przeprowadzona kontrola wykazała, że gry organizowane i urządzane na wyżej wymienionych urządzeniach naruszają art. 14 ust. 1 u.g.h. oraz art. 23a ust. 1 u.g.h., bowiem wyżej wymienione automaty do gier eksploatowane były poza kasynem gry a kontrolowany nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry ani innych dokumentów wymaganych w przepisach ustawy.
Oceniając udział D.T. w procederze nielegalnego urządzania gier na automatach w kontrolowanym lokalu organ II instancji wskazał, że w aktach postępowania znajduje się materiał dowodowy świadczący, że D.T. prowadziła działalność polegającą na urządzaniu gier hazardowych w lokalu znajdującym się w Ł. przy ul. B 16 w dniu kontroli i wcześniej. W tym zakresie organ nie dał wiary zeznaniom strony złożonym w postępowaniu karnym skarbowym w dniu 3 lutego 2017 r., że nie użytkowała ona i nie użytkuje przedmiotowego lokalu, nie posiada wiedzy o firmie E i przypadkowo zawarła umowę z tą spółką. Wskazał, że przesłuchana w charakterze świadka na etapie postępowania karnego skarbowego w dniu 2 stycznia 2017 r. M.G. zeznała, że pracowała w lokalu przy ul. B 16 w Ł. od maja 2016 r. Zatrudniała ją D.S. na podstawie umowy zlecenia. Do obowiązków M.G. w lokalu należały prace porządkowe, przygotowywanie kawy i herbaty graczom oraz wypłacanie wygranych graczom. Następnie, kolejny pracownik lokalu, K.K.-L. - przesłuchana w charakterze świadka w dniu 15 grudnia 2016 r. - także zeznała, że zatrudniona była w lokalu znajdującym się w Ł. przy ul. B 16 przez D.S. od września 2016 r. Do jej obowiązków również należało sprzątanie, podawanie kawy i herbaty oraz wypłata pieniędzy grającym w sytuacji gdy serwis nie mógł dojechać. Świadek zeznała, że D.S. bywała w lokalu kiedy np. płaciła wynagrodzenie w gotówce raz na miesiąc. W obowiązki wdrażała świadka D.T.
Zdaniem organu odwoławczego powyższe zeznania świadków dowodzą, że D.T. była urządzającym gry na automatach w lokalu znajdującym się w Ł. przy ul. B 16, a zatrudnieni przez nią pracownicy mieli dbać o porządek, bezpieczeństwo i obsługę klientów lokalu korzystających z urządzeń.
Niezależnie od materiału zgromadzonego w toku postępowania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważył, że na przestrzeni ostatnich pięciu lat organy prowadziły 21 postępowań w zakresie wymierzenia D.T. (wcześniej S.) kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych. Postępowania zakończyły się wydaniem decyzji wymierzającej karę pieniężną. Decyzje są ostateczne. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji strona postępowania posiada zaległości z tytułu niezapłaconych należności dotyczących administracyjnych kar pieniężnych wobec Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na łączną kwotę 2.231.506,49 zł. Ponadto organ I instancji prowadzi ponad 20 postępowań wobec D.T. z tytułu wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o przepisy ustawy o grach hazardowych. Kolejne kontrole wciąż wykazują nielegalną działalność prowadzoną w lokalach wynajmowanych przez stronę postępowania. Fakty znane organowi z urzędu świadczą o tym, że strona postępowania zawierała umowy najmu lokali w różnych lokalizacjach na terenie Ł.. Następnie w lokalach tych eksploatowane były automaty do gier hazardowych. D.T. (wcześniej S.) posiadała wiedzę o prowadzonej w swoich lokalach działalności hazardowej, a wręcz to ona - przy współpracy z innymi osobami - tę działalność organizowała. O procederze tym oraz o jego skali świadczą wyniki kontroli prowadzonych na terenie Ł., w których najemcą lokalu była D.T. w których odbywały się nielegalne gry na automatach do gier hazardowych. Wyniki kontroli z bieżącego roku świadczą, że nielegalny proceder jest nadal prowadzony. Powyższe dowodzi, że z procederu nielegalnego urządzania gier hazardowych strona postępowania urządziła sobie stałe źródło utrzymania, a rzekome wynajęcie lokalu osobie trzeciej ma jedynie na celu odwrócenie uwagi organów od rzeczywistego rodzaju prowadzonej przez stronę działalności i utrudnienie wskazania osoby odpowiedzialnej za popełniony delikt.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie D.T. jest podmiotem urządzającym gry na automatach, albowiem umożliwiając zainstalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych w lokalu przy ul. B 16 w Ł., czynnie współdziałała z właścicielem tych urządzeń, podejmując ryzyko związane z konsekwencjami karnymi i fiskalnymi takiego współdziałania. D.T. świadomie podjęła współpracę z właścicielami automatów, zapewniając odpowiednio przystosowaną do ich zainstalowania powierzchnię, a także, w poczuciu bezkarności, z umożliwiania prowadzenia nielegalnych gier na automatach uczyniła sobie stałe źródło dochodu. W rezultacie D.T. urządzała w kontrolowanej lokalizacji, tj. w Ł. przy ul. B 16, gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.
Organ II instancji uznał zarzuty strony przedstawione w odwołaniu za nieuzasadnione. Zauważył również, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji strona wnosiła szereg wniosków i pism procesowych, które nie wnoszą nic do sprawy, są niespójne, niejasne i brak w nich konsekwencji w żądaniach strony. W sprawie został zgromadzony potrzebny do rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Zebrany w sprawie materiał został wszechstronnie rozważony i wyprowadzono z niego logiczne wnioski, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy, a ustalony przez organ stan faktyczny znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
W konkluzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał, iż organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo przeprowadził wykładnię mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, a w rezultacie prawidłowo ustalił, iż D.T. urządzała gry na automatach poza kasynem gry, w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i podlega karze pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
D.T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 107 § 3 k.p.a, analogicznie art. 210 § 1 ust 6 O.p. poprzez niewyjaśnienie w sposób jasny i zrozumiały dla strony przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszechstronnego rozważenia wszelkich przepisów i okoliczności związanych z przedmiotową sprawą w zakresie w jakim lokal, w którym ujawniono automaty, nie był w posiadaniu skarżącej, a skarżąca nie prowadziła w nim żadnej działalności;
2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., analogicznie do art. 210 § 1 ust. 6 w zw. z art. 233 § 1 ust. O.p., polegające w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w Ł. z [...], a także na wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz błędnych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia pozostających w opozycji do zgromadzonego materiału przeczących tezie o działalności w określonym miejscu i czasie D.T. oraz niedostateczne i niepełne uzasadnienie skarżonej decyzji poprzez brak wyjaśnienia na czym jej udział w działalności na automatach miałby fizycznie występować;
3) art. 7 k.p.a., analogicznie do art. 187 O.p. poprzez nierozpoznanie sprawy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. w sposób wszechstronny i wyczerpujący poprzez zbadanie wszystkich okoliczności za i przeciw na rzecz skarżącej;
4) art. 75 i 77 k.p.a., analogicznie art. 180, 188, 190 O.p. poprzez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy organ zobligowany jest do przeprowadzenia dowodów, których żąda strona;
5) art. 107 § 3 k.p.a. i art. 77 § 4 k.p.a, analogicznie art. 210 § 1 ust. 6 w zw. z art. 233 § 1 ust. 1 O.p. poprzez nieuzasadnione powtórzenie stanowiska organu I instancji i niewyjaśnienie podstaw prawnych wydanej decyzji oraz niewskazanie dowodów, w oparciu o które wydano rozstrzygnięcie. W szczególności organ nie przedstawił dowodów materialnych potwierdzających faktyczne prowadzenie w lokalu działalności przez skarżącą D.T., dowodów, iż skarżąca była faktycznym posiadaczem lokalu, jak również nie wskazał, kto zatrzymane w dniu 31 października 2016 r. automaty obsługiwał i wydawał decyzje lub zatrudniał tam wskazane osoby;
6) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwą i sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zebranego materiału dowodowego w postaci umowy podnajmu zawartej z K.P. Prezesem Spółki E polegającą na błędnym przyjęciu, że skarżąca była posiadaczem lokalu znajdującego się w Ł. przy ul. B 16 w zakresie powierzchni, na której prowadzone były gry hazardowe bez wymaganego zezwolenia, podczas gdy umowa wzajemna podnajmu zawierała elementarne postanowienia zgodnie z prawem, jak również podstawowe obowiązki strony wynajmującej wynikające z zapisu o przestrzeganiu prawa na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, co zaprzeczało logice rozumowania, iż to skarżąca była urządzającym gry hazardowe w tym miejscu i czasie;
7) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie, iż to D.T. była posiadaczem lokalu znajdującego się w Ł. przy ulicy B 16 i tym samym ponosi ona odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach w sytuacji, gdy urządzenia te nie należały do skarżącej, skarżąca nie była ich użytkownikiem, ani też konserwatorem, jak również nie czerpała z nich korzyści, nie była też posiadaczem zależnym lokalu w myśl art. 336 kc, a który to błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do bezzasadnego przyjęcia, iż skarżąca D.T. wypełnia dyspozycję art. 89 ust. 1 u.g.h., w sytuacji, gdy skarżąca była też najemcą tego lokalu, który we fragmencie jako prawną formę podnajmowała innemu podmiotowi gospodarczemu, który to naruszył prawo bez jej wiedzy i zgody oraz aprobaty;
8) art. 89 ust. 1 i 3 u.g.h., poprzez błędne przyjęcie wykładni prowadzącej do ustalenia, że odpowiedzialność na podstawie niniejszego przepisu ponosi D.T., gdy fizycznie ona tego nie czyniła, a lokal był oddany w dalsze posiadanie podmiotowi znanemu z imienia i nazwiska i pomimo takiego stanu rzeczy organ nigdy nie podjął działań do przesłuchania go na tą okoliczność, czym naruszył zasadę równości stron oraz zasadę bezstronności w sprawie;
9) art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 u.g.h., a takim podmiotem nie była D.T., lecz na podstawie umowy Prezes Spółki E i osoby z nim związane;
10) art. 123 i 172 O.p. poprzez brak zawiadomienia strony o prowadzonych czynnościach, w tym brak zawiadomienia o zajęciu automatów w lokalu i dopuszczenia do udziału w czynnościach D.T. jako skarżącej, aby ta wskazała lub wskazali inni, iż w wyniku kontroli i w momencie jej przeprowadzenia one działały, skoro z góry organ uważał, że to D.T. jest rzekomo organizatorem tych zabronionych przez prawo czynności. Ponadto organ nie wyjaśnił, co się stało z pieniędzmi znajdującymi się w automatach, czy automaty były sprawne. Poza tym brak zapisu w postaci protokołów, iż zostały zabezpieczone jakiekolwiek środki pieniężne i wykazane jako dowody rzeczowe w tak zwanych "Wykazach dowodowych", których obecność jak twierdzi organ była wymagana, aby automaty były sprawne.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Ponadto wniosła o zobowiązanie organu I i II instancji do wyjaśnienia, czy wobec E prowadzone są na terenie Polski jakiekolwiek postępowania w zakresie gier hazardowych, ustalenia ile ich jest i czy spółka ta wynajmowała od innych podmiotów lokale, gdzie prowadziła zabronione przez prawo praktyki związane z grami hazardowymi. Poza tym skarżąca wniosła o zobowiązanie organu I i II instancji do wskazania kiedy i gdzie przesłuchał on przedstawiciela członka zarządu spółki E w związku z wiedzą, iż lokal ten przy ulicy B 16 był oddany w dalszy najem, czy w momencie popełnienia rzekomego czynu zabronionego umowa cywilno - prawna była obowiązująca i czy organ wiedział kto faktycznie ten lokal zajmuje w chwili kontroli w dniu 31 października 2016 r. i dlaczego nie wystąpił o przesłuchanie K.P. Prezesa Spółki na tę okoliczność, dlaczego organ nie zweryfikował informacji na tę okoliczność w Izbach Skarbowych w B., B., G., K., K., w K., L., O., S., O., R. i innych oraz czym się kierował w myśl zasady dążenia do prawdy materialnej oraz zasady logiki rozumowania i doświadczenia życiowego jako posiadający stosowną wiedzę w kontekście: braku analizy zeznań sprzecznych ze sobą w dniu czynności i zdarzenia o którym jest mowa w decyzji, a mianowicie zeznań M.G. z 31 października 2016 r., iż nie wie u kogo ona pracuje, ale w dniu 2 stycznia 2017 r. zeznaje odmiennie oraz pod czyją namową; braku ujawnienia umowy o pracę, umowy zlecenia lub innego dokumentu potwierdzającego takie zatrudnienie u skarżącej i niewyjaśnienia zasady zatrudnienia w sytuacji gdy lokal w części na którym stały urządzenia do gry nie był jej własnością, ale był podnajęty spółce E w stosunku do której nie podjęto żadnych czynności administracyjno-prawnych do dnia dzisiejszego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Pismem z 8 listopada 2021 r. D.T. odniosła się do treści odpowiedzi organu na skargę, podkreślając, że w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu doszło do ograniczenia jej prawa do obrony, zasady dążenia do prawdy obiektywnej, zasady domniemania niewinności, zasady swobodnej wypowiedzi świadka i prawa do rzetelności wypowiedzi. Ponownie zwróciła uwagę na kwestię niedopuszczenia przez organ materiału dowodowego, który przedstawiła strona i świadome pomijanie przez organ zapisów umowy najmu wskazujących, kto fizycznie dysponował lokalem. Skarżąca zaznaczyła, że nie wie z jakiej przyczyny ma ponosić odpowiedzialność za działalność prowadzoną przez inne osoby pod adresem ul. B16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, wydane zostały z naruszeniem prawa.
Na wstępie wyjaśnić należy, że z dniem 1 kwietnia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 88). W niniejszej sprawie podstawę prawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w nowym brzmieniu, a decyzje zarówno organu I, jak i II instancji wydane zostały po wejściu w życie ustawy zmieniającej ustawę o grach hazardowych, która znacząco zmieniła brzmienie art. 89 ustawy, a w szczególności wysokość kar pieniężnych. Zdaniem sądu, w rozpoznawanej sprawie prawidłowo Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. przyjął, że ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe z naruszeniem przepisów prawa winna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez stronę.
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 października 2012 r., sygn. II GSK 1354/11 (dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal - pod ich rządami - trwają. Stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji jest zaś możliwe jedynie wtedy, gdy ustawodawca wprowadził stosowne przepisy przejściowe, czego nie uczynił odnośnie regulacji zawartej w art. 89 ustawy. Co do zasady więc w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w tej kwestii w przepisach przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej ale trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy.
Z akt sprawy wynika, że taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż stwierdzone przez organ naruszenie przepisów ustawy zakończyło się w dniu kontroli, tj. w dniu 31 października 2016 r. Zasadne więc było stanowisko, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy nowej ustawy, które weszły w życie od dnia 1 kwietnia 2017 r., a więc obowiązywały w dacie stwierdzonego naruszenia. Prawidłowo zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zastosował w niniejszej sprawie - obowiązujący w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez skarżącą - art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy, stanowiący, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Wysokość kary z tego tytułu wynosi zaś 12 000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy).
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 ustawy wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 5 ustawy Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Z art. 3 ustawy wynika natomiast, że urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Z kolei w myśl art. 14 ust. 1 ustawy Urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy. Ustawa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) określa kasyno gry jako wydzielone miejsce, w którym prowadzi się gry cylindryczne, gry w karty, gry w kości lub gry na automatach, na podstawie zatwierdzonego regulaminu, przy czym minimalna łączna liczba urządzanych gier cylindrycznych i gier w karty wynosi 4, a liczba zainstalowanych automatów wynosi od 5 do 70 sztuk.
Dla stwierdzenia odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy i istnienia podstaw do nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej w art. 89 ust. 4 ustawy nie jest konieczne nawiązywanie wprost do art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy. Jakkolwiek bowiem przepis określający obowiązek dla urządzającego grę pozostaje w związku z przepisem określającym sankcję za jego naruszenie, to jednak art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy samodzielnie określa działanie mające postać deliktu administracyjnego, podlegającego ustalonej w nim odpowiedzialności administracyjnej. Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy i ma charakter obiektywny, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie naruszenia, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy. Istotą kary wskazanej w tej regulacji jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Dla stwierdzenia w postępowaniu prowadzonym przez właściwe organy wskazanej odpowiedzialności administracyjnej konieczne jest zatem ustalenie, czy gry prowadzone poza kasynem spełniały przesłanki z art. 2 ust. 3 lub art. 2 ust. 5 ustawy, a nie rozstrzyganie o obowiązku wynikającym z art. 6 ust. 1 lub art. 14 ust. 1 ustawy.
W niniejszej sprawie organy dokonały takiej kwalifikacji, uznając, że gry urządzane na czterech automatach objętych postępowaniem, tj.: dwóch urządzeniach APEX, urządzeniu Adell 2 oraz urządzeniu Apollo Games, wypełniają definicję gier opisaną w art. 2 ust. 3 ustawy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że na spornych automatach prowadzone były gry spełniające kryteria określone w tym przepisie. Należy zauważyć, że podczas czynności kontrolnych podjętych w celu sprawdzenia przestrzegania przez skarżącą przepisów regulujących urządzanie gier hazardowych, które poprzedzały wszczęcie postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, wykazano, że przedmiotowe automaty są urządzeniami do gier hazardowych, gry te mają charakter losowy, prowadzone na tych urządzeniach gry są grami o wygrane pieniężne lub rzeczowe, a ponadto eksploatowane były w celach komercyjnych, ponieważ do ich uruchomienia konieczne było użycie środków finansowych.
Wnioski wyprowadzone z ustaleń poczynionych przez organy znajdują potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych, że cechę losowości ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, przy czym nieprzewidywalność taką należy oceniać według warunków standardowych, w jakich znajduje się grający, nie zaś przez pryzmat warunków szczególnych (atypowych). Wykładnia użytego w art. 2 ust. 5 ustawy określenia "charakter losowy" pozwala twierdzić, że odnosi się ono nie tylko do sytuacji, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także do sytuacji, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla gracza, choć nie jest obiektywnie przypadkowy, gdyż powstał jako pochodna zaprogramowania urządzenia w określony sposób. Podkreślić w tym miejscu należy również, że organy przeprowadzając postępowanie dowodowe w oparciu o unormowania zawarte w Ordynacji podatkowej, są uprawnione, w sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie, do samodzielnego dokonywania ustaleń, czy dana gra jest grą na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 ustawy.
Bezsporny w niniejszej sprawie jest również fakt, że skarżąca była podmiotem współurządzającym gry na automatach poza kasynem gry, tj. w lokalu użytkowym mieszczącym się w Ł. przy ul. B 16. Takie ustalenia prawidłowo uznane zatem zostały przez organy za wypełniające znamiona czynu opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia lub bez wymaganej rejestracji automatu lub rządzenia do gry. Przepisy ustawy nie definiują pojęcia "urządzanie gier". Niemniej przyjęte przez organy rozumienie tego pojęcia pokrywa się z wyrażanym i ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, iż "urządzanie gier hazardowych na automatach" stanowi ogół czynności i działań umożliwiających przeprowadzenie takich gier, a w szczególności: udostępnienie potencjalnym graczom automatów do gier; zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń oraz przystosowanie go do danego rodzaju działalności; umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy; utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającej ich sprawne funkcjonowanie; wypłacanie wygranych; obsługa urządzeń; zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze, itp. (np. wyroki NSA z: 16 czerwca 2021, sygn. II GSK 84/19; 14 marca 2019 r., sygn. II GSK 125/17; 9 stycznia 2019 r., sygn. II GSK 4236/16; 2 sierpnia 2018 r., sygn. II GSK 132/18; 19 lipca 2018 r., sygn. II GSK 4707/16). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, warunkiem odpowiedzialności administracyjnoprawnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, np. właściciela automatu i właściciela – bądź dysponenta – lokalu, którzy umownie dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier (zob. wyroki NSA z: 26 czerwca 2019 r., sygn. II GSK 1775/17; 13 marca 2018, sygn. II GSK 3745/17). W rezultacie, za urządzanie gier hazardowych uznaje się takie zachowanie, które ma na celu umożliwienie sprawnego funkcjonowania automatu lub automatów do gier hazardowych, zgodnie z ich przeznaczeniem, w miejscu dostępnym dla potencjalnych odbiorców tego rodzaju rozrywki (por. wyrok NSA z 21 maja 2019 r., sygn. II GSK 1140/17).
Podkreślenia ponadto wymaga, że na gruncie regulacji zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 u.g.h., orzecznictwo konsekwentnie przyjmuje, iż określona tam sankcja administracyjna może zostać zastosowana wobec kilku podmiotów, o ile każdemu z nich można przypisać zachowanie spełniające kryteria urządzania gry na tym samym automacie, w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", a taki kierunek wykładni tego pojęcia odpowiada wymogom spójności systemu reglamentacji tego rodzaju działalności gospodarczej oraz kontroli tego systemu, zgodnie z wymogami efektywności w zapobieganiu nadużycia prawa (zob. np. wyroki NSA z: 22 lutego 2019 r., sygn. II GSK 228/17; 9 listopada 2016 r., sygn. II GSK 2736/16). Zauważyć przy tym należy, że wykładnia normy prawnej z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., uwzględniająca racjonalność ustawodawcy, bezsprzecznie prowadzi do wniosku, że nie jest wykluczona wielopodmiotowa odpowiedzialność za naruszenie prawa, o ile można w sprawie ustalić i przypisać określonym podmiotom współdziałanie w zakresie urządzania gier na automatach poza kasynem (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 892/17). Wymaga to oczywiście dokonania prawidłowej oceny wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy (np. wyroki NSA z: 20 kwietnia 2017 r. sygn. II GSK 5233/16, 27 czerwca 2019 r. sygn. II GSK 1660/17).
Mając powyższe na względzie, zdaniem sądu, materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie potwierdza ustalenia organów, że takie aktywne działania były przez skarżącą podejmowane. Jak wynika z akt sprawy skarżąca (jako najemca) zawarła w dniu 1 października 2016 r. z E Spółką z o.o. z siedzibą w G. (będącą wynajmującym) umowę podnajmu lokalu przy ul. B 16 w Ł., i że w lokalu tym prowadzona była działalność będąca podstawą nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. Sąd nie dał przy tym wiary twierdzeniom skarżącej zawartym w skardze, że umowa z ww. spółką została zawarta przez przypadek. Przypomnieć bowiem należy, że skarżąca podjęła się prowadzenia działalności gospodarczej, co samo w sobie wiąże się z obowiązkiem należytego i profesjonalnego prowadzenia spraw swojego przedsiębiorstwa. Ponadto sądowi z urzędu znana jest znacząca skala prowadzenia analogicznej działalności przez skarżącą w całej Ł., ale także w regionie, co tym bardziej każe wątpić w to, że strona mogłaby przyjąć na siebie jakiekolwiek zobowiązanie umowne w sposób przypadkowy i nieświadomy. Takie założenie jest nielogiczne i nieracjonalne nie tylko w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, ale generalnie w każdym przypadku profesjonalnej i prowadzonej w dużym rozmiarze działalności gospodarczej.
Przedstawione powyżej okoliczności faktyczne potwierdzają stanowisko organów, że skarżąca brała udział w urządzaniu gier na automatach i bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że nie była właścicielem spornych urządzeń, ich użytkownikiem, czy konserwatorem. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy, kara pieniężna może być nałożona na osobę urządzającą gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry. Organ prawidło przyjął w zaskarżonej decyzji, że zarówno dwa automaty APEX, jak również automaty Adell 2 i Apollo Games eksploatowane były w lokalu, który nie był objęty koncesją, urządzenia nie posiadały wymaganego urzędowego sprawdzenia oraz wymaganych urzędowych zamknięć. Działalność prowadzona przez stronę postępowania naruszała zatem cytowany wcześniej art. 3 i 14 ust. 1 ustawy.
Okoliczności związane z "urządzaniem gier" zostały szczegółowo wykazane i udokumentowane. Organ nie tylko bowiem wskazał na lokal, w którym urządzano gry, znajdujący się w Ł. przy ul. B 16, ale ustalił także, iż D.T. (wcześniej S.) podejmowała osobiście działania w celu zapewnienia oczekiwanego funkcjonowania prowadzonej tam działalności polegającej właśnie na urządzaniu gier. Dowodzą tego przede wszystkim zeznania świadków: M.G. oraz K.K.-L., zatrudnionych w ww. lokalu przez przedsiębiorstwo skarżącej, z których wynika nie tylko, w jaki sposób funkcjonował proceder urządzania gier na automatach, ale również, że odpowiedzialną w tej kwestii była skarżąca. Świadkowie zeznali bowiem, że w zakresie swoich obowiązków (a przypomnieć należy, że zatrudniała ich skarżąca, a nie inny podmiot) mieli wypłatę pieniędzy grającym w sytuacji, gdy serwis automatów nie mógł dojechać, po skasowaniu kluczem punktów w automacie; ponadto to wyłącznie skarżąca instruowała pracowników, na czym ma polegać ich praca w lokalu. Zeznania przesłuchanych świadków są spójne i logiczne, dlatego nie ma powodu, aby odmawiać im wiarygodności. Tym samym w pełni potwierdzają ustalenia organu odnośnie do współurządzania przez skarżącą gier na automatach bez koncesji. Bez znaczenia wobec tego są te zarzuty i argumenty skargi, które w ocenie skarżącej miałyby zdejmować z niej ciężar odpowiedzialności za stwierdzony delikt, przenosząc go na inne podmioty. Powtórzyć bowiem trzeba, iż dla zastosowania sankcji określonej art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy nie jest konieczne, aby podmiot, na którego sankcja ta jest nakładana, był w całości odpowiedzialny za każdy element procederu nielegalnego urządzania gier na automatach. Wystarczy bowiem, aby przyczyniał się do jego uruchomienia czy trwania, np. poprzez udostępnienie niezbędnej infrastruktury, lub wypłatę wygranych zdobytych przez klientów podczas gier na automatach. Co więcej, odpowiedzialność podmiotów wspólnie urządzających gry na automatach poza kasynem gry jest niezależna od siebie, a więc każdy ze współurządzających ponosi ją odrębnie i indywidualnie – nie ma ona zatem charakteru solidarnego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił nadto szerszy kontekst działalności skarżącej. D.T. w ramach prowadzonej działalności wielokrotnie wynajmowała powierzchnie lokalu pod instalację automatów do gier, co świadczy o działaniu świadomym i powtarzalnym. Pozyskując właścicieli lokali i umożliwiając wielokrotne instalowanie automatów do urządzania nielegalnych gier hazardowych, czynnie współpracowała ona z właścicielami tych urządzeń, podejmując związane z tym ryzyko. Takie działanie wyczerpuje znamiona definicji urządzania gier. Organ prawidłowo przyjął zatem, że wystąpiły przesłanki do odpowiedzialności z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych.
Podkreślić należy, że skarżąca, jako dysponent lokalu, zapewniała klientom lokalu swobodny dostęp do urządzeń w godzinach otwarcia lokalu, stworzyła techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń używanych do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, a także zapewniła obsługę całego przedsięwzięcia, na co wskazują zeznania świadków.
Wobec tego, dokonana przez organy subsumcja zachowania skarżącej pod regulację wynikającą z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy jest prawidłowa.
Istotna w niniejszej sprawie jest również podniesiona przez organ odwoławczy okoliczność, że skarżąca posiadała wiedzę, że prowadzona działalność jest niezgodna z prawem, a mimo to nadal ją prowadziła, a nawet rozwijała. Jak wskazał organ, przedmiotowe postępowanie nie jest jedynym prowadzonym wobec skarżącej. Skarżąca świadomie ignorowała przepisy dotyczące koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie, czyniąc z procederu urządzania gier hazardowych na automatach stałe źródło dochodu.
Weryfikując prawidłowość poczynionych przez organy ustaleń faktycznych, sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wartości dowodów, w oparciu o które organ przyjął ustalenia stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że w postępowaniu prowadzonym przez organy celno-podatkowe obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności; księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe (art. 181 O.p.). Z powyższych przyczyn zarzuty skargi wskazujące na błędne przypisanie skarżącej przymiotu urządzającego gry na automatach nie zasługują na uwzględnienie.
Chybione są jednocześnie zarzuty wskazujące na bezzasadne oddalanie przez organ wniosków dowodowych skarżącej. W tym kontekście należy zauważyć, że zarzut ten jest całkowicie gołosłowny i niepoparty jakimikolwiek merytorycznymi argumentami. Co więcej, organ odniósł się w zaskarżonej decyzji do tejże kwestii stwierdzając, że zgłaszane wnioski dowodowe oraz pisma procesowe były niespójne, niejasne, nie zawierały w swej treści żadnych żądań strony, a przez to – wbrew twierdzeniom skarżącej – nie wnosiły nic do sprawy. Dokonana przez sąd analiza akt sprawy każe zgodzić się z taką konkluzją organu. Nadto sąd zauważa, że liczne wnioski dowodowe strony były obarczone brakami formalnymi, których jednak, pomimo wezwania organu, nie uzupełniano. Wobec tego nie można zasadnie zgłaszać pretensji co do rzekomych uchybień procesowych, których miał dopuścić się organ, gdy w rzeczywistości odpowiedzialność za to, że organ nie mógł podjąć określonych działań, spoczywała bezpośrednio na skarżącej.
Reasumując, przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Z powyższego wynika, że na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Powołana regulacja stanowi więc podstawę wymierzenia kary każdemu kto urządza lub współurządza gry na automatach, bez względu na formę prowadzonej działalności, poza miejscem wyznaczonym treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy, a wiec poza kasynem gry.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. podkreślić należy, że postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Wynika to z treści art. 91 ustawy, zgodnie z którym do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Zarzuty zatem dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego są niezasadne.
Zdaniem sądu w kontrolowanej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. Materiał ten nie budził wątpliwości i dał podstawę do uznania, że gry rozgrywane na kontrolowanych w sprawie automatach miały charakter losowy, a skarżąca będąca dysponentem lokalu przy ul. [...] 55 w Ł. była podmiotem urządzającym gry na automatach. Podkreślić trzeba, że w myśl zasady określonej w art. 191 O.p., organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zasada ta nakłada też na organy podatkowe obowiązek oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, każdego z osobna i we wzajemnym związku. Organy nie mogą więc z dowodów wyciągać wniosków, które z nich nie wynikają. Muszą też wyjaśnić przyczyny dokonanej oceny w sposób logiczny, zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2011 r., I FSK 17/11). W rozpoznawanej sprawie wyciągnięte przez organy celno-skarbowe wnioski są logiczne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Poszczególne dowody poddano szczegółowej analizie i ocenie w powiązaniu z innymi dowodami. Organy dokonały również oceny i dowodów przedstawionych przez stronę. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawach mających związek z prowadzonym postępowaniem i zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy.
Zdaniem sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie budzi żadnych wątpliwości w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia i stanowił wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że skarżąca była podmiotem urządzającym gry na automatach w kontrolowanym lokalu. W tym kontekście należy więc stwierdzić, że dokonana przez sąd kontrola nie dowiodła, aby w sprawie wystąpiły naruszenia przepisów prawa procesowego, czy materialnego, na które wskazuje skarga. Co więcej, działając na zasadzie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zapadłych w sprawie rozstrzygnięć.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło