III SA/Łd 984/15

Dnia 3 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Cz. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. Cz. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a : odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 2 września 2015 roku P. Cz. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja jest ostateczna i może podlegać egzekucji. Podał, że jako osoba fizyczna nie posiada znacznego majątku, który wystarczyłby na pokrycie należności w wysokości, tj. 12 000 zł. Nieudzielenie wnioskowanej ochrony może natomiast, w ocenie skarżącego narazić go na trudne do odwrócenia straty finansowe. Wskazał, że w chwili obecnej nie prowadzi działalności gospodarczej (działalność gospodarcza została zamknięta w marcu 2013 roku) i nie posiada środków finansowych na uregulowanie ciążącego na nim zobowiązania, a pozyskanie wskazanej powyżej kwoty jest praktycznie nie możliwe. Odwołując się do pojęcia "szkody" prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślił, że wykonanie zaskarżonej spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przedstawione powyżej okoliczności, zdaniem skarżącego wskazują na zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a stanowisko to dodatkowo potwierdza postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 21 stycznia 2015 roku, sygn. akt I SA/Bk 131/15, które zostało wydane w tożsamej przedmiotowo sprawie oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2015 roku, sygn. akt V SA/Wa 1735/15, w którym sąd po rozpoznaniu wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, wstrzymał wykonanie decyzji. W załączeniu do skargi skarżący przedstawił kopię wskazanego powyżej odpisu postanowienia WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2015 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.) –dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (niepublikowane) stwierdził, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową, jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Sąd administracyjny wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie w oparciu o subiektywnie sformułowane przez stronę przesłanki, które nie znajdują oparcia w przepisach ustawy. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącego jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. W aktach niniejszej sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie tejże decyzji (tj. zapłata kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł nałożonej w postępowaniu administracyjnym) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do straty finansowej skarżącego. Strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. W uzasadnieniu wniosku skarżący ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że jako osoba fizyczna nie posiada znacznego majątku, który wystarczyłby na pokrycie należności w wysokości, tj. 12 000 zł. Nieudzielenie wnioskowanej ochrony może spowodować trudne do odwrócenia straty finansowe. Podał, że w chwili obecnej nie prowadzi działalności gospodarczej (działalność gospodarcza została zamknięta w marcu 2013 roku) i nie posiada środków finansowych na uregulowanie ciążącego na nim zobowiązania, a pozyskanie wskazanej powyżej kwoty jest praktycznie nie możliwe. W ocenie Sądu powołując się na powyższe okoliczności strona skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej, majątkowej strony skarżącej, które dawałyby podstawy do uznania, że w przypadku egzekucji świadczenia dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu w świetle charakteru zaskarżonej decyzji (wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach do gier poza kasynem gry) możliwość jej wykonania, co do zasady, nie może spowodować znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczność uiszczenia kary pieniężnej nie stanowi sama w sobie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego i nie jest to sytuacja, która sama w sobie uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. postanowienia NSA z: 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I GZ 268/06; 3 lutego 2015 r., sygn. akt II GZ 23/15; 28 maja 2015 r., sygn. akt II FZ 445/15; 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 287/15, dostępne na stronie internetowej; http:// orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd badając akta sprawy, nie znalazł jakiejkolwiek okoliczności, która podlegałaby uwzględnieniu z urzędu i uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W aktach sprawy brak jest dowodów obrazujących stan finansowy i majątkowy skarżącego, które pozwoliłyby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie istnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej i nie może polegać na przytoczeniu ogólnikowych stwierdzeń, ale winno wskazywać na konkretne, poważne skutki wykonania tego aktu, w szczególności dla sytuacji finansowej strony skarżącej. Powinno być poparte stosownymi dokumentami potwierdzającymi tę sytuację. W niniejszej sprawie skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów uprawdopodabniających, aby zapłata określonej przez organ w zaskarżonej decyzji kwoty mogła wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Nie jest również przekonywującym argumentem stwierdzenie, że strona nie dysponuje środkami finansowymi, aby uregulować dobrowolnie nałożone na nią zobowiązanie. Wysokość należności, przy braku jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację ekonomiczną skarżącego w żaden sposób nie może być oceniana, jako znaczna szkoda, czy też trudne do odwrócenia skutki. Ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby strona skonkretyzowała rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Brak wskazania we wniosku konkretnej szkody grożącej skarżącemu na skutek wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Na marginesie powyższych rozważań podkreślić również należy, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w konkretnej sprawie, nie jest związany orzeczeniami zapadłymi w innych, nawet analogicznych sprawach. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015r., sygn. akt V SA/Wa 1735/15 WSA w Warszawie po rozpoznaniu wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] w tożsamym przedmiocie, wstrzymał jej wykonanie. Postanowieniem natomiast z dnia 14 października 2015 roku, sygn. akt II GZ 566/15 NSA po rozpoznaniu zażalenia Dyrektora Izby Celnej w W. na wskazane powyżej postanowienie, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Podobne natomiast stanowisko, jak w niniejszej sprawie po rozpoznaniu wniosków skarżącego w tym samym przedmiocie zajął WSA w Szczecinie w postanowieniu z dnia 14 września 2015 roku, sygn. akt II SA/Sz 974/15 oraz WSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 3 września 2015 roku, sygn. akt V SA/Wa 2213/15. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest także uzależnione od oceny zasadności samej skargi. W postępowaniu o ochronę tymczasową, sąd nie mógł badać prawidłowości postępowania administracyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonej decyzji. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Podnieść jednak należy, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Oznacza to, że strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna wykazać taką zamianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008r., sygn. akt II OZ 569/08). Postanowienie o wstrzymaniu (lub odmowie wstrzymania) zaskarżonego aktu lub czynności może funkcjonować w obrocie co do zasady (z wyjątkiem przypadków przewidzianych w przepisach szczególnych), do chwili wydania przez sąd administracyjny orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają więc charakter tymczasowy. Okres obowiązywania skutków takiego postanowienia nieodwołalnie kończy się odpowiednio po wydaniu orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnieniu się orzeczenia oddalającego skargę. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. 3, Warszawa 2015, str. 386). Postępowanie zatem w tym zakresie - po wydaniu w sprawie orzeczenia w pierwszej instancji – jest bezprzedmiotowe, gdyż nie wywołałoby żadnych skutków prawnych (por. postanowienia NSA z dnia 7 sierpnia 2008r., sygn. akt II OZ 790/08, z dnia 11 maja 2011r., sygn. akt II OZ 400/11). Odmowa wstrzymania wykonania decyzji, nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku. Zgodnie z cyt. powyżej art. 61 § 4 p.p.s.a. tego rodzaju postanowienia mogą być zmieniane i uchylane w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. a.ł.