III SAB/Łd 1/25

WyrokWSA w Łodzi2025-06-04

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w wydaniu zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, ponieważ zaświadczenie zostało wydane z opóźnieniem wynoszącym pół roku od złożenia wniosku. Sąd uznał jednak, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę obiektywne trudności organu związane z dużą liczbą wniosków dotyczących obywateli Ukrainy oraz fakt, że zaświadczenie zostało ostatecznie wydane. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania zaświadczenia, ale stwierdził bezczynność organu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Organ nie wydał zaświadczenia w ustawowym terminie, co skłoniło skarżącego do wniesienia skargi na bezczynność. W trakcie postępowania sądowego organ wydał żądane zaświadczenie. Skarżący domagał się również przyznania sumy pieniężnej z tytułu bezczynności organu.
Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku W. C. z dnia 19 czerwca 2024 roku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody Łódzkiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz W. C. kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. C. na bezczynność Wojewody Łódzkiego w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku W. C. z dnia 19 czerwca 2024 roku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody Łódzkiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz W. C. kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność organu administracji w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. 3 sierpnia 2023 r. (2 sierpnia 2023 r. data stempla pocztowego) do Wojewody Łódzkiego wpłynął wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej W. C., który nie został podpisany. 7 sierpnia 2023 r. do organu wpłynęło pismo - oświadczenie o cofnięcie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania w sprawie skarżącego, który nie został podpisany. W dniu 18 września 2023 r. do organu wpłynęło pismo informujące o zmianie adresu zamieszkania skarżącego. Pismem z 6 grudnia 2023 r. Wojewoda Łódzki wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych w złożonym wniosku oraz do stawienia się w dniu 14 lutego 2024 r. celem złożenia odcisków linii papilarnych. Wezwanie zostało doręczone 14 grudnia 2023 r. Skarżący nie stawił się na wezwanie i nie uzupełnił ww. braków. 19 czerwca 2024 r. do organu wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z uwzględnieniem art. 57 § 5 pkt 2 i art. 65 § 2 k.p.a. oraz czy wniosek zawiera lub nie zawiera braków formalnych. Do wniosku załączono pełnomocnictwo udzielone przez cudzoziemca r. pr. M. S. opatrzone podpisem zaufanym wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. 13 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł ponaglenie w związku z niewydaniem zaświadczenia, o które wnosił 19 czerwca 2024 r. 22 sierpnia 2024 r. za pośrednictwem platformy e-PUAP do organu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego - ponaglenie na bezczynność Wojewody Łódzkiego w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zdaniem strony organ pozostaje w bezczynności od dnia złożenia wniosku i uchyla się choćby od wydania zaświadczenia o złożonym wniosku, co uniemożliwia ustalenie od jak dawna pozostaje w bezczynności. Pismem z 6 września 2024 r. organ wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia akt sprawy o pełnomocnictwo wraz z opłatą skarbową, gdyż do akt sprawy nie zostało załączone pełnomocnictwo wydane przez cudzoziemca do jego reprezentowania przed organem. Z kolei 17 października 2024 r. do organu wpłynęło pismo M. W. wraz z m.in. zgłoszeniem do ubezpieczenia ZUS P ZUA. 30 października 2024 r. skarżący został telefonicznie wezwany do uzupełnienia braków formalnych na dzień 7 listopada 2024 r. Następnie akta sprawy uzupełniono o oświadczenie skarżącego dotyczące wykonywanej w Polsce pracy i rozliczeniach podatkowych. W dniu 27 grudnia 2024 r. skarżący złożył skargę na bezczynność Wojewody Łódzkiego, w której zarzucił niepodejmowanie działań w związku ze złożonym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżący wniósł o przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 6 246,13 zł i stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i zobowiązanie do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. Zdaniem skarżącego organ uchyla się od wydania zaświadczenia, pomimo że zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni. Następnie skarżący wskazał, odnosząc się do treści art. 100d ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy, że nie jest obywatelem Ukrainy, dlatego przepis ten nie ma do niego zastosowania. Pismem z 31 grudnia 2024 r. organ wezwał pełnomocnika skarżącego r. pr. M. S. do uzupełnienia akt sprawy o pełnomocnictwo wraz z opłatą skarbową, gdyż do akt sprawy nie zostało załączone pełnomocnictwo w oryginale wydane przez cudzoziemca do jego reprezentowania przed Wojewodą Łódzkim. 16 stycznia 2025 r. organ wystawił zaświadczenie, z którego wynika, że skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt i pracę 3 sierpnia 2023 r. i wniosek zawiera braki formalne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Ustosunkowując się do generalnego zarzutu skarżącego, tj. bezczynności w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, organ wskazał, że był dwukrotnie wzywany do uzupełnienia braków formalnych w złożonym wniosku, czego nie uczynił. W kontekście powyższego, w ocenie Wojewody Łódzkiego należy również wskazać, że w dniu 28 stycznia 2023 r. wszedł wżycie przepis art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 167 ze zm.), zmieniony ustawą z dnia 9 lutego 2023 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 232). Zdaniem organu przedmiotowa skarga dotyczy podnoszonej przez pełnomocnika cudzoziemca bezczynności Wojewody Łódzkiego w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy zawierającej się w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 września 2025 r., czyli w czasie obowiązywania regulacji określonej w art. 100d. Przepis ten przewiduje, że w wymienionym okresie nie rozpoczyna się bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy, a przepisów o bezczynności organu w tym okresie nie stosuje się. Wobec powyższego ewentualne zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w ww. okresie nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących przewlekłości postępowania. Zatem skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania w tym okresie jest niedopuszczalna. W odpowiedzi na zarządzenie pełnomocnik skarżącego 14 kwietnia 2025 r. nadesłał kopię ponaglenia z 13 lipca 2024 r. w związku ze złożonym wnioskiem z 19 czerwca 2024 r. o wydanie zaświadczenia. Ponadto organ 14 kwietnia 2025 r. nadesłał wezwanie do sprecyzowania ponaglenia z 22 sierpnia 2024 r. oraz ponaglenie z 13 lipca 2024 r. w związku ze złożonym wnioskiem z 19 czerwca 2024 r. o wydanie zaświadczenia. Zarządzeniem z 4 czerwca 2025 r. uznano, że przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności Wojewody Łódzkiego w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Istotne jest również, zwłaszcza z perspektywy niniejszej sprawy, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne niż wymienione w k.p.a. terminy rozpoznania spraw przez właściwe organy administracji publicznej. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie każde przekroczenie przez organ terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest bowiem poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. wyroki NSA: z 13 maja 2011 r., I OSK 711/11, LEX nr 818629; z 24 lipca 2018 r., II OSK 3021/17, LEX nr 2547323). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.). Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie zastosowania nie miały regulacje art. 100c oraz art. 100d ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 167 ze zm., dalej jako u.p.p.u.). Podkreślenia wymaga, że wspomniany art. 100c u.p.p.u. reguluje bieg terminów załatwienia spraw w postępowaniu o udzielenie, cofnięcie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jak również w postępowaniu o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji. Z kolei zawierający te same regulacje art. 100d u.p.p.u. wydłuża termin końcowy okresu, w którym regulacje ust. 1-4 mają obowiązywać, obecnie do dnia 30 września 2025 r. Tym samym przepisy te nie normują biegu określonych w przepisach k.p.a. terminów załatwienia sprawy w postępowaniu wszczętym wnioskiem o wydanie zaświadczenia. Zaprezentowane stanowisko znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok z 9 stycznia 2024 r., sygn. II OSK 784/23, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie "bezczynności organu" zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., w którym wskazano, że "bezczynność" wystąpi wówczas, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił 2 sierpnia 2023 r. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Następnie w ramach tego postępowania pełnomocnik skarżącego wystąpił 19 czerwca 2024 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Następnie pełnomocnik skarżącego 13 lipca 2024 r. wniósł ponaglenie w związku z niewydaniem ww. zaświadczenia. Sąd uznał, że przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności Wojewody Łódzkiego w wydaniu zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (k. 111). Z akt sprawy wynika, że organ wydał skarżącemu żądane zaświadczenie w dniu 16 stycznia 2025 r. (nr SO-III.6151.10986.2023 – k. 33 akt admin.). Wskazać także trzeba, że dopuszczalna jest skarga na bezczynność organu w wydaniu zaświadczenia. W orzecznictwie jako podstawę dopuszczalności takiej skargi wskazano art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt. 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 4 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 465/08, ; por. T. Brzezicki, P. Brzozowski, Skarga na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, "Casus" 2011/3, s. 20). W wyroku z 9 stycznia 2024 r. sygn.. II OSK 784/23 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że mając jednak na uwadze istotę zaświadczenia (art. 217 § 2 k.p.a.), będącego aktem wiedzy, a nie aktem woli organu (w szczególności w drodze zaświadczenia organ nie rozstrzyga żadnej sprawy w znaczeniu materialnoprawnym), należy przyjąć, że podstawą prawną do wywiedzenia skargi na bezczynność lub przewlekłość w sprawie wydania zaświadczenia jest art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 3 i art. 219 k.p.a. W szczególności, skoro art. 219 k.p.a. przewiduje wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, na które służy zażalenie, to możliwa jest także kontrola stanu bezczynności organu niewydającego zaświadczenia (por. np. E. Klat-Górska, L. Klat-Wertelecka, Glosa do postanowienia NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., II OSK 465/08, OSP 2009, nr 1, s. 5). Niezależnie jednak od wyboru jednej z wyżej wskazanych podstaw prawnych skargi na bezczynność lub przewlekłość, dopuszczalność dochodzenia na drodze sądowej ochrony przed zwlekaniem przez organ z załatwieniem podania o wydanie zaświadczenia w terminie określonym w art. 217 § 3 k.p.a. nie powinna budzić wątpliwości w świetle art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 oraz art. 184 Konstytucji RP. Kończąc ten wątek tylko uzupełniająco można wskazać, że dopuszczalność skargi na bezczynność lub przewlekłość w sprawie wydania zaświadczenia jest przyjmowana nie tylko w najnowszym orzecznictwie NSA (por. np. postanowienie NSA z 12 września 2023 r., sygn. II GSK 1104/23) oraz w piśmiennictwie (zob. np. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 18 wyd., Legalis 2022, Nb 6 do art. 217), ale takie też stanowisko zajmował NSA na gruncie art. 17 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r., nr 74 poz. 368) – por. np. wyrok NSA z 24 września 1998 r., sygn. I SAB 49/98. Wobec wydania skarżącemu zaświadczenia z 16 stycznia 2025 r. bezprzedmiotowym stało się zobowiązywanie organu do wydania w określonym terminie zaświadczenia (art. 149 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.), skoro takie zaświadczenie zostało wydane już po wniesieniu skargi. Skarga została wniesiona 27 grudnia 2024 r. Zobowiązywanie organu w takich warunkach do wydania zaświadczenia byłoby więc niecelowe i niewykonalne. Tym samym postępowanie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a., należało umorzyć w części dotyczącej zobowiązania organu do załatwienia sprawy (pkt 1 sentencji wyroku). Zakończenie postępowania, przed rozpatrzeniem skargi na bezczynność lub przewlekłość nie dezaktualizuje kompetencji sądu z art. 149 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a., a więc stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania. Kompetencja ta pozwala na przesądzenie o istnieniu bezczynności lub przewlekłości, nawet wówczas, gdy stan bezczynności lub przewlekłości już ustał z uwagi na wydanie żądanego aktu, interpretacji albo dokonania czynności. Pomimo niemożności w tym zakresie uwzględnienia skargi poprzez zobowiązanie do załatwienia sprawy i konieczności umorzenia postępowania nic nie stoi na przeszkodzie w zakresie procedowania co do stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, w warunkach wniesienia skargi przed doręczeniem skarżącemu wnioskowanego zaświadczenia. W takich sytuacjach skarga powinna zostać merytorycznie rozpoznana, a uwzględnienie skargi polega na wydaniu wyroku opartego na art. 149 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2019 r., sygn. II OSK 2401/18). W ocenie sądu w sprawie wystąpiła bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Zebrany bowiem w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia wpłynął do Wojewody 19 czerwca 2024 r. Mimo to organ nie wydał zaświadczenia w ustawowym terminie, czyli do dnia 26 czerwca 2024 r., lecz uczynił to dopiero w dniu 16 stycznia 2025 r. Opóźnienie w realizacji wniosku strony wyniosło zatem pół roku (punkt 2 wyroku). Jak wynika z art. 149 § 1a u.p.p.s.a., stwierdzając przewlekłość lub bezczynność organu sąd jednocześnie stwierdza, czy przewlekłość lub bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. "Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Jednakże w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 17 maja 2019 r., sygn. I OSK 2171/17). W niniejszej sprawie Sąd wziął pod rozwagę powszechnie znane okoliczności związane z napływem dużej liczby wniosków będących efektem konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy, które niewątpliwie wskazują na obiektywne trudności w sprawnym prowadzeniu postępowania. Mając na uwadze powyższe opóźnienie w załatwieniu wniosku stwierdzić zatem należy, że nie stanowi ono naruszenia prawa o takim stopniu intensywności, aby uzasadniało zakwalifikowanie go jako rażące. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku. Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 u.p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. II OSK 1769/17, publ. jak wyżej). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (wyrok NSA z 23 maja 2017 r., sygn. I OSK 1662/16). W okolicznościach sprawy Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej (pkt 4 wyroku). Sąd miał na uwadze, że skorzystanie z tego środka stanowi dyskrecjonalne uprawnienie - zgodnie z przyznaną prawem kompetencją sąd "może". W przedmiotowym postępowaniu Sąd uznał, że przyznanie stronie sumy pieniężnej nie jest uzasadnione okolicznościami sprawy, w szczególności mając na uwadze, że naruszenie przez organ prawa przez pozostawanie w bezczynności w podejmowaniu czynności urzędniczych nie miało postaci kwalifikowanej. Uwzględniono jednocześnie, że rozpoznawana skarga na bezczynność organu dotyczy wydania zaświadczenia, które jest czynnością materialno-techniczną, sprowadzającą się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych, o które wnosi wnioskodawca. Nie rozstrzyga ono żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej i nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Z tej to przyczyny żądane zaświadczenie nie może stanowić podstawy prawnej dla uznania legalności pobytu cudzoziemca, zaś z faktu jego niewydania w terminie nie wynikają bezpośrednio dla strony dolegliwości porównywalne z przewlekaniem postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W rozpoznawanej sprawie istotne także jest, że 16 stycznia 2025 r. wydano stronie żądane zaświadczenie. Tym samym stwierdzić należy, że zrealizował się interes prawny skarżącego. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 u.p.p.s.a. (pkt 5 wyroku), uwzględniając poniesione przez skarżącego koszty w łącznej kwocie 597 zł, na które składają się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnikowi (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). eg

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło