I SA/Lu 46/18
WyrokWSA w Lublinie2018-06-06
Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Monika Kazubińska-Kręcisz, Jerzy Parchomiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli podatnik podnosi, że dane te nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu rzeczy?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest bezwzględnie związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, w tym klasyfikacją gruntów, przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Podatnik, który kwestionuje te dane, powinien doprowadzić do ich zmiany w odrębnym postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez właściwego starostę, a nie w toku postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. Skarżący kwestionował opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów sklasyfikowanych w ewidencji jako "drogi", które w rzeczywistości nie były drogami, lecz dawnym torowiskiem kolejowym. Zarzucał, że dane ewidencyjne są nieaktualne i powinny zostać zaktualizowane.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu M. P.-S. od Skarbu Państwa wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu w kwocie [...]zł ([...]), w tym VAT.
I SA/Lu 46/18
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania H. F. od decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia [...] roku, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 rok, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że opisaną decyzją Burmistrz Miasta B. ustalił dla skarżącego H. F. oraz pozostałych współwłaścicieli (wielkość udziałów współwłaścicieli we współwłasności w częściach ułamkowych po [...]): L. F. i A. F. wysokość zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 rok w kwocie [...]zł, w tym z tytułu obowiązku podatkowego w podatku rolnym w kwocie [...]zł, z tytułu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w kwocie [...]zł.
Przedmioty opodatkowania podatkiem rolnym stanowiły użytki rolne, sklasyfikowane w operacie ewidencji gruntów jako grunty orne, oznaczone symbolem "R" klasy IVb o powierzchni 0,2585 ha, łąki trwałe oznaczone symbolem "Ł" klasy IV o powierzchni 0,3721 ha - położone w obrębie geodezyjnej jednostki ewidencyjnej: [...] B. M., wchodzące w obręb działki oznaczonej w operacie ewidencji gruntów numerem [...], ark. 13, przy opodatkowaniu których przyjęto podstawę opodatkowania w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892.; dalej również jako: u.p.r.). Stawkę opodatkowania ustalono na podstawie Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 października 2016 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów, będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2017 - 52,44 zł za 1 dt. (M. P. z 2016 r. poz. 993), uchwały nr [...] Rady Miasta B. z dnia 30 listopada 2016 r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej do obliczania podatku rolnego na 2017 rok do kwoty [...]zł za 1 dt (Dz. Urz. Woj. L. . z dnia [...] r. poz. 5098).
Przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowiły grunty położone w obrębie geodezyjnej jednostki ewidencyjnej: /[...]/ B. M., sklasyfikowane jako drogi, oznaczone symbolem "dr" (§ 68 ust. 3 pkt 7 lit. a) rozporządzenia MRRiB z 29 marca 2001 r.), o powierzchni 520 m, wchodzące w obręb działki oznaczonej w operacie ewidencji gruntów numerem [...], ark. 13, grunty sklasyfikowane jako tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem " B " (§ 68 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia MRRiB z 29 marca 2001 r.), o powierzchni 569 m2, wchodzące w obręb działki oznaczonej w operacie ewidencji gruntów numerem [...], ark. 49 oraz posadowione w obrębie działki nr 49 46 budynki: o funkcji "mieszkalne", numer ewidencyjny w kartotece budynków [...] o powierzchni zabudowy 83 m2 i budynek z przypisaną funkcją "inne niemieszkalne", numer ewidencyjny w kartotece budynków [...] o powierzchni zabudowy 30 m2.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji powołał się na przepisy statuujące zakres przedmiotowy podatku rolnego (art. 1 u.p.r.) oraz podatku od nieruchomości (art. 2 ust. 1 u.p.o.l.) i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zm. zm., powoływanej dalej również jako: P.g.k), formułującego regułę związania danymi ewidencji gruntów i budynków. Wskazał, że wszyscy współwłaściciele nieruchomości stanowiących przedmioty opodatkowania podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości złożyli organowi podatkowemu informacje o gruntach (w rozumieniu art. 6a ust. 5 u.p.r.) na urzędowym formularzu IR-1 (załącznik nr 2 do uchwały nr [...] Rady Miasta B. z dnia 27 stycznia 2016 r. w sprawie określenia wzorów informacji w sprawie podatku od nieruchomości, podatku leśnego i podatku rolnego oraz wzorów deklaracji na podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny - Dz. Urz. Woj. L. . z dnia [...] r. poz. 630) oraz informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych (w rozumieniu art. 6 ust. 6 u.p.o.l.),na urzędowym formularzu IN-1 (załącznik nr 1 do wymienionej uprzednio uchwały nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] r.).
We wszystkich złożonych informacjach IN-1 wykazali grunty sklasyfikowane jako tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem "B" , o powierzchni 569 m2, wchodzące w obręb działki oznaczonej w operacie ewidencji gruntów numerem [...], ark. 49, posadowione w obrębie działki nr [...] oraz budynki: o funkcji "mieszkalne", numer ewidencyjny w kartotece budynków [...] o powierzchni użytkowej 62 m2 oraz budynek z przypisaną funkcją "inne niemieszkalne" , numer ewidencyjny w kartotece budynków [...] o powierzchni użytkowej 16 m2, natomiast grunty, sklasyfikowane jako drogi, oznaczone symbolem "dr" o powierzchni 520 m2, , wchodzące w obręb działki oznaczonej w operacie ewidencji gruntów numerem [...], ark. 13, do opodatkowania podatkiem od nieruchomości zadeklarował L. F.. Współwłaściciele H. F. i A. F. w informacji IR-1 zadeklarowali całą powierzchnię gruntów położonych w obrębie geodezyjnej jednostki ewidencyjnej: /[...] B. M., wchodzących w obręb działki oznaczonej w operacie ewidencji gruntów numerem [...], ark. 13, w wymiarze 0,6826 ha, jako przedmiot opodatkowania podatkiem od rolnym, pomimo że jej część - o powierzchni 520 m2 w operacie ewidencji gruntów sklasyfikowana została jako droga, oznaczona symbolem " dr ". L. F. wykazał te grunty w informacji IN-1 jako przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości (część F informacji IN-1 poz. 4 - w wymiarze 1089 m2 - 569m2 gruntów sklasyfikowanych jako "tereny mieszkaniowe" + 520 m2 gruntów sklasyfikowanych jako "drogi"), natomiast w informacji IR-1, jako przedmioty opodatkowania podatkiem rolnym, wykazał części gruntów wchodzących w obręb działki ewidencyjnej nr [...] sklasyfikowanych jako "łąki trwałe " o powierzchni 0,3721 ha i "grunty orne " o powierzchni 0,2585 ha, razem 0,6306 ha.
Dokonując prawnopodatkowej oceny przywołanych okoliczności stanu faktycznego sprawy organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, iż w świetle przywołanej uprzednio reguły związania przy wymiarze podatków danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków, organy w postępowaniu podatkowym nie mogą samodzielnie czynić własnych ustaleń, które byłyby sprzeczne z treścią ewidencji. Z powyższych względów w ocenie Burmistrza Miasta B. zasadne było zrekonstruowanie treści zobowiązań podatkowych współwłaścicieli opisanych wcześniej nieruchomości z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości, w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków i złożonych informacji podatkowych, z zastosowaniem trybu wymiaru - łącznego zobowiązania pieniężnego.
Decyzja została doręczona wszystkim współwłaścicielom w dniu [...] roku, co wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy.
Od przedmiotowej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł H. F..
W treści odwołania skarżący podnosił, iż podatek został naliczony nieprawidłowo. Nie zgadzał się z opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości gruntów sklasyfikowanych w operacie ewidencji gruntów jako "drogi" o powierzchni 520 m2, wchodzących w obręb działki oznaczonej w operacie ewidencji gruntów numerem [...]. Wyjaśniał że za poprzednie lata podatkowe podatek był naliczany tylko za użytki rolne, natomiast za 2017 rok organ naliczył podatek od powierzchni gruntu, na której dawniej przebiegał tor kolejowy, którego obecnie już nie ma. W jego ocenie informacje zawarte w zasobach geodezyjnych Starosty [...], stanowiące podstawę naliczania podatków, w zakresie klasyfikacji spornego w sprawie gruntu winny być zaktualizowane, ponieważ stan faktyczny jest inny niż wynikający z map. Skarżący powołał się na znajdującą się w aktach sprawy korespondencję z organem administracji geodezyjnej i kartograficznej oraz organem podatkowym wskazując, iż pisma kierowane do obu organów dotyczące niewłaściwej klasyfikacji spornego gruntu były bezskuteczne.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zarzuty odwołania za nieuzasadnione. Zdaniem organu odwoławczego, dokonując ustaleń odnośnie powierzchni i klasyfikacji nieruchomości gruntowych, organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo oparł się na danych wynikających z operatu ewidencji gruntów. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Stąd z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. Przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło nadto, że kwestie dotyczące nieprawidłowo - zdaniem skarżącego - ujawnionej klasyfikacji gruntów mogą być rozpatrzone w odrębnym postępowaniu, przed organem właściwym w sprawach ewidencyjnych (w niniejszym przypadku jest to Starosta B.), natomiast nie mogą być przedmiotem postępowania, w którym ustalany jest wymiar podatku. Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do podatnika. To podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (np. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01).
Zatem – w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego - organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo uznał, stosownie do treści znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów, że część działki nr [...] to droga "dr" o powierzchni 520 m2, a pozostała część tej działki to grunty orne "R" (IVb) – o powierzchni 0,2585 ha i łąki trwałe ,,Ł"(IV) o powierzchni 0,3721 ha. Prawidłowo też część gruntów wchodzących w obręb działki nr [...] o powierzchni 0,6306 ha opodatkowano podatkiem rolnym jako właściwym dla tego rodzaju gruntu ujawnionego w ewidencji. Pozostała część gruntów tej działki sklasyfikowana jako "droga" oznaczona symbolem "dr" - o powierzchni 520 m2 została w należyty sposób opodatkowana podatkiem od nieruchomości, stawką właściwą dla gruntów pozostałych.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył podatnik H. F.. Wniósł o uchylenie decyzji, określając ją jako błędną. Podniósł, że w państwie prawa obywatel nie może płacić podatku od drogi, która w rzeczywistości nie istnieje.
W treści skargi podatnik powtórzył zarzuty odwołania. Wskazał, że za poprzednie lata podatkowe podatek był naliczany tylko za użytki rolne, natomiast za 2017 rok organ naliczył podatek od powierzchni gruntu, na której dawniej przebiegał tor kolejowy, którego obecnie już nie ma. W jego ocenie informacje zawarte w zasobach geodezyjnych Starosty [...], stanowiące podstawy naliczania podatków, w zakresie klasyfikacji spornego w sprawie gruntu, winny być zaktualizowane, ponieważ stan faktyczny jest inny niż wynikający z map.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło jej oddalenie, prezentując stanowisko zbieżne z treścią decyzji.
W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego poparła stanowisko w sprawie i dodatkowo, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że wobec stwierdzonych rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i rzeczywistym stanem rzeczy, organ winien był przeprowadzić dowód z oględzin i zgodnie z zasadą prawdy materialnej ustalić istnienie bądź nie przedmiotu opodatkowania. W sprawie – zdaniem pełnomocnika strony – zachodzi wyjątek od związania organu danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, bowiem dane te straciły swoją aktualność. W takiej sytuacji rzeczą organu było uaktualnienie tych danych, a nie wykorzystywanie ich w sposób mechaniczny w niniejszej sprawie. Konsekwencją było wymierzenie podatku od nieistniejącego przedmiotu opodatkowania. Pełnomocnik skarżącego zarzuciła w tych okolicznościach naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 i art. 80 w zw z art. 8 § 1 i 11 kpa oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wniosła o przyznanie jej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej. Wskazała przy tym na trudności w komunikacji z klientem.
Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik przedstawiła pismo skarżącego z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu infrastruktury drogowej, popierając ten wniosek dowodowy na okoliczność braku urządzonej drogi na działce nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem wbrew stawianym w niej zarzutom zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podkreślenia wymaga przy tym, że Sąd poddał badaniu legalność decyzji także z uwzględnieniem innych niż wskazane w skardze okoliczności, nie będąc związanym zarzutami podniesionymi przez podatnika. Nie był też związany wskazanymi w piśmie pełnomocnika skarżącego podstawami prawnymi skargi, które – co stanowczo należy podkreślić – nie znajdują zastosowania w sprawie podatkowej, dla której regulacje procesowe zawiera ustawa Ordynacja podatkowa. Niemniej jednak – w kontekście uzasadnienia skargi – Sąd dokonał badania sprawy również z uwzględnieniem przepisów odpowiednich do wskazanych przez skarżącego, a właściwych dla sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia.
Osią sporu w sprawie jest kwestia związania organu podatkowego przy określaniu wysokości opodatkowania podatkiem od nieruchomości danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Rozpoczynając rozważania w tym zakresie należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: u.p.g.k.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące gruntów, tj. ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 u.p.g.k.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, zawarte w niej dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy. Drugą kategorię stanowią natomiast dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, dalej: O.p.), gdyż ewidencja gruntów i budynków stanowi rejestr publiczny, a zatem jest dokumentem urzędowym. Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane (por. wyrok NSA z 4 marca 2016r., sygn. akt II FSK 3935/13). W drugiej grupie znajdą się dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym skonkretyzowanym symbolem (uchwała NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13), bądź dane dotyczące zlokalizowanych na działce budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (wyrok NSA z 5 czerwca 2014 r., II FSK1647/12).
Skarżący, wbrew stanowisku organów podatkowych obu instancji, twierdzi natomiast, że zawarte w ewidencji gruntów i budynków dane klasyfikacyjne spornych działek oznaczonych jako "drogi" były nieprawidłowe, gdyż nie posiadają one faktycznie takiego przeznaczenia – wcześniej w istocie przebiegał tamtędy tor kolejowy, który obecnie został jednak zdemontowany. Stan faktyczny jest zatem odmienny od ujawnionego w ewidencji - grunty o łącznej powierzchni 520 m2 wchodzące w skład działki o nr [...] nie powinny być sklasyfikowane jako "drogi". Podatnik podnosił też, że jego informacje w powyższym zakresie zostały zignorowane przez organ, który nie dopuścił dowodu z opinii biegłego i nie dokonał z urzędu sprostowania danych w ewidencji, dostosowując je do stanu rzeczywistego.
Takie stanowisko, w opinii Sądu, jest jednak nieprawidłowe i to nie tylko z uwagi na treść przytoczonego wyżej art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, którego naruszenie bezpodstawnie zarzucił skarżący. Możliwość podważania wpisów ewidencyjnych w oparciu o art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy traktować jako sytuację wyjątkową, gdyż – co do zasady – organ podatkowy przy wymiarze tak podatku od nieruchomości, jak i podatku rolnego, jest związany danymi dotyczącymi m.in. przeznaczenia gruntów, tj. ich klasyfikacji. Danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, przeprowadzając dowody przeciwko dokumentowi urzędowemu, jakim jest ewidencja gruntów i budynków, bez zmiany jej zapisów, która może zostać dokonana tylko w trybie przepisów u.p.g.k. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"). W myśl bowiem art. 22 ust. 1 u.p.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące m. in. gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 u.p.g.k.). Natomiast organy administracji publicznej przekazują właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 u.p.g.k.). Zgodnie ze wskazanym rozporządzeniem, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji, należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 46 ust. 1 rozporządzenia), natomiast w przypadku zmian danych ewidencyjnych, mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego, o dokonanych zmianach w tych danych starosta zawiadamia organy podatkowe (§ 49 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika związanie organów podatkowych danymi znajdującymi się w ewidencji gruntów i budynków, albowiem to znajdująca się jedynie w kompetencji starostów procedura prowadzenia ewidencji, jak i wprowadzania w niej zmian danych dotyczących m. in. przeznaczenia gruntów, wyłącza możliwość prowadzenia przez organy podatkowe jakiegokolwiek postępowania dowodowego w tym zakresie, tzn. postępowania mającego na celu wykazanie, że w ewidencji w istocie powinny znajdować się dane inne niż w niej wykazane, a następnie określanie zobowiązania podatkowego w oparciu o te inne dane z ewidencji gruntów i budynków nie wynikające.
Z powyższymi przepisami korelują również przepisy prawa materialnego, w zakresie trzech ustaw podatkowych: ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.), ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (u.p.r.) oraz ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (u.p.l.). Odnosząc się do uregulowań prawnych istotnych dla niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, a stosownie do ust. 2 ww. artykułu opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W myśl zaś art. 1a ust. 3 u.p.o.l., przez określenia użytki rolne, lasy, nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast art. 1 u.p.r. stanowi, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Zatem również na gruncie ww. ustaw podatkowych zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a wśród nich w szczególności dane klasyfikacyjne gruntów, stanowią dowody niezbędne do ustalania jednego z elementów konstrukcyjnych podatku.
Związanie organu podatkowego treścią ewidencji gruntów i budynków oznacza w konsekwencji, że organy podatkowe nie mogą pominąć danych z ewidencji w toku postępowania podatkowego. Co więcej, nie są także uprawnione do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w ewidencji oraz do dokonywania samodzielnych ustaleń w zakresie powierzchni gruntu lub jego przeznaczenia. Pogląd taki został już wyrażony w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych, a Sąd podziela takie stanowisko na gruncie niniejszej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10, wyrok NSA z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1040/10, wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 574/11, wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 500/11).
Powyższe stanowisko potwierdza również orzecznictwo przywołane w treści pisma strony z dnia 30 maja 2018 r. Wskazywane przez pełnomocnika strony szczególne okoliczności, pozwalające na odstąpienie przez organ od danych wskazanych w ewidencji gruntów i budynków, nie są bowiem tożsame lub nawet podobne do tych, jakie stwierdzono w sprawie. Chodzi bowiem nie o stwierdzony w ewidencji fakt w postaci umiejscowienia na gruncie lub nieistnienia na nim budynku jako odrębnego przedmiotu opodatkowania, ale o wskazany w ewidencji rodzaj użytku gruntowego. Dane te, co podkreślono też w wyroku NSA z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 860/16, należą do kategorii bezwzględnie wiążących organ podatkowy.
Jeszcze raz podkreślić więc trzeba, że organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Dopóki dane te nie zostaną zmienione, organy podatkowe mają obowiązek wyliczania podatku, jak i przyjmowania właściciela gruntu na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, zaś podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 818/15). Rozwiązanie prawne przyjęte przez ustawodawcę w art. 21 ust. 1 u.p.g.k., które pozwala na niewikłanie organów podatkowych przy dokonywaniu wymiaru podatków, a także sądów administracyjnych rozpoznających kwestie tego wymiaru, w często długotrwałe i skomplikowane spory toczone na płaszczyźnie cywilnej i dotyczące gruntów, lecz oparcie się w tym zakresie na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, do czasu ich ewentualnej, przeprowadzonej w trybie odrębnych przepisów, zmiany (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2399/17; wyrok NSA z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 755/17; wyrok NSA z dnia16 listopada 2017 r. sygn. akt II FSK 1600/17).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że bezspornym jest, iż objęte decyzją wymiarową na łączne zobowiązanie pieniężne za 2017 r. grunty, od których organy podatkowe naliczyły podatek od nieruchomości (użytki rolne, od których naliczono podatek rolny nie są bowiem przedmiotem zarzutów skargi, ani co do ich kwalifikacji, ani powierzchni, ani też przyjętej stawki podatkowej) były sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako drogi ("dr"). W taki też sposób działki o powierzchni 520 m2 wskazał w informacji IN-1 współwłaściciel – L. F.. Oznacza to, że informacje złożone przez pozostałych współwłaścicieli: A. F. i H. F., którzy wszystkie grunty wykazali w informacji IR – 1 i całą ich powierzchnię zadeklarowali jako przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, pozostają w sprzeczności z zapisami ewidencji.
Zważywszy powyższe, Sąd nie dopatrzył się zarzucanej w skardze wadliwości formalnoprawnej zaskarżonej decyzji, ani jej wadliwości materialnoprawnej. Organy obu instancji prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcia o zapisy, znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków. Zawarta w skardze argumentacja skarżącego jest zdaniem Sądu ze wskazanych powyżej względów chybiona. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 4 ust. 1, ust. 2 pkt 1 w zw. z § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 18 października 2016 r., poz. 1715). Na zasadzoną kwotę – wobec zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych - składa się wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej określonej rozporządzeniem, tj. [...] zł plus podatek VAT i opłata skarbowa od pełnomocnictwa. W ocenie Sądu pełnomocnik strony nie uzasadniła swojego wniosku o przyznanie wynagrodzenia w stawce przekraczającej minimalną. Nie wskazała ona na szczególny nakład pracy związany ze stopniem skomplikowania problematyki sprawy, a w ocenie Sądu taka okoliczność nie ma obiektywnie miejsca. Pełnomocnik nie wykazała też, iżby trudności komunikacyjne z klientem spowodowały, że sprawa wymagała zwiększonego nakładu pracy, tj. że przed rozprawą (a przypomnieć należy, że sprawa została załatwiona na jednym terminie rozprawy) wielokrotnie należało spotkać się ze skarżącym, co miało wpływ na sposób działania pełnomocnika.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło