II SA/Lu 702/21
WyrokWSA w Lublinie2022-02-17
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Grzegorz Grymuza, Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na inwestycję zgłoszoną w trybie uproszczonym, gdy planowana budowa garażu jest usytuowana bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej i czy wezwanie do zmiany lokalizacji garażu w postanowieniu o uzupełnieniu zgłoszenia jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma prawo nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na inwestycję zgłoszoną w trybie uproszczonym, jeśli realizacja robót budowlanych może spowodować wprowadzenie, utrwalenie lub zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia może obejmować obowiązek dostosowania lokalizacji inwestycji do wymogów technicznych, jednak organ nie ma uprawnień do modyfikacji wniosku inwestora, który jest wyłącznym dysponentem zgłoszenia. Przerwanie biegu terminu na wniesienie sprzeciwu następuje po nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia.Stan faktyczny
P. K. zgłosiła budowę garażu blaszanego o wymiarach 4x6 m i wysokości 3 m na działce w Lublinie, usytuowanego bezpośrednio przy granicy z działkami sąsiednimi. Organ I instancji wezwał ją do uzupełnienia zgłoszenia poprzez dostosowanie lokalizacji garażu do wymogów technicznych, a następnie wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała zasadność wezwania do zmiany lokalizacji, podnosząc, że posiada zgodę sąsiadów i że plan miejscowy dopuszcza taką lokalizację.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2021 r., Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie budowy garażu oddala skargę.
W dniu 8 kwietnia 2021 r. do Starosty [...] wpłynęło zgłoszenie P. K. budowy na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka gruntu o numerze ewidencyjnym [...] położonej w L. garażu blaszanego o wymiarach 4m x 6m i wysokości 3m, na podłożu wykonanym z kostki brukowej, Ponieważ garaż miał zostać usytuowany bezpośrednio w granicy z działkami nr [...] i [...] organ postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy Prawo budowlane zobowiązał inwestorkę w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania do uzupełnienia przedłożonego zgłoszenia w zakresie dostosowania usytuowania zgłaszanego garażu blaszanego w odległości co najmniej 3 m od granicy z tymi działkami zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 z późn. zm.) . W piśmie z dnia 5 maja 2021r. inwestorka zaprzeczyła, że istnieje konieczność lokalizacji planowanego garażu w odległości co najmniej 3 m od granicy działki, a oddziaływanie planowanej inwestycji na sąsiednią działkę nie będzie powodować negatywnych skutków. Przedłożyła również oświadczenie właściciela sąsiedniej nieruchomości wyrażające zgodę na lokalizację garażu blaszanego. W tej sytuacji Starosta decyzją z dnia [...] maja 2021 r. na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy Prawo budowlane wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. b) ustawy Prawo budowlane ustawodawca dopuścił budowę wolno stojących garaży o powierzchni zabudowy do 35 m2 w formie zgłoszenia, jednak stosownie do § 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek należy sytuować w odległości nie mniejszej niż 3m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Dopuszcza się sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Starosta wskazał, że przepisy rozporządzenia w powiązaniu z zapisami planu dają możliwość budowy garażu przy granicy działki, ale w świetle procedury uzyskania pozwolenia na budowę z uwagi na objęcie obszarem oddziaływania obiektu sąsiednich działek. Ponadto wskazał, że decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił współwłaścicielowi nieruchomości nr ew. [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi i zewnętrznymi instalacjami usytuowanego przy granicy z działkami nr ew. [...], [...], [...], [...] w miejscu częściowo planowanej budowy garażu objętego zgłoszeniem. Zwrócił również uwagę, że planowana budowa garażu wymaga udziału w postępowaniu w charakterze stron postępowania współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości z uwagi na rozpoczęcie innej inwestycji w miejscu, w którym przewidziano budowę garażu.
Po rozpoznaniu odwołania inwestorki, w którym zaskarżyła również postanowienie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., Wojewoda decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Również organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. b ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących garaży o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy dla takiej inwestycji przewidziano formę zgłoszenia. Jak wynika z art. 30 ust. 2 ustawy w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie, a w przypadku jego nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę; budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy; zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje lub roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5. Na mocy przepisu art. 30 ust. 7 ustawy organ administracji architektoniczno- budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować: zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; wprowadzenie, utrwalenie, zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. W ocenie Wojewody usytuowanie garażu przy granicy z działkami sąsiednimi nr ew. [...] i [...], powoduje objęcie ich obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Przepisy odrębne, o których mowa w art. 3, to regulacje prawa powszechnie obowiązującego, które wyznaczają ograniczenia w zabudowie terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Tymi przepisami są m.in. przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w/w rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy lub 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Ponadto § 12 ust. 2 stanowi, że sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Na terenie inwestycji obowiązuje I część zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. zatwierdzona Uchwałą z dnia [...] lutego 1997 r., nr [...] Rady Miejskiej W L. . Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt d) ww. uchwały dopuszcza się usytuowanie budynku garażowego bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, o ile wynikać to będzie z wymogów przyjętej formy i rodzaju zabudowy, lokalizacji, a także racjonalnego wykorzystania terenu działki i umożliwienia uzyskania poprawnych efektów przestrzennych poprzez możliwość dobudowania do innego obiektu budowlanego do ścian projektowanego budynku na przyległych działkach. Co prawda zatem miejscowy plan dopuszcza budowę garażu przy granicy działki, jednak w powiązaniu z zapisami ww. rozporządzenia możliwe to jest jedynie w świetle procedury pozwolenia na budowę z uwagi na objęcie obszarem oddziaływania obiektu sąsiednich działek. Treść art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego wyraźnie wskazuje, że do nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie jest wymagana pewność co do wystąpienia wskazanych w pkt 1 - 4 okoliczności. Ustawodawca użył bowiem określenia "może spowodować". Wydanie decyzji, która zapadła w niniejszej sprawie, nie oznacza, że inwestycja z zasady nie będzie mogła zostać zrealizowana w ogóle. Zaistniała jedynie konieczność przeprowadzenia postępowania z udziałem wszystkich podmiotów, których interesy mogą być zagrożone i poddania planowanej inwestycji kontroli pod względem zgodności z przepisami prawa. Jeżeli w jej wyniku okaże się, że obawy dotyczące zagrożenia dóbr, o których mowa w art. 30 ust. 7 ww. ustawy były niezasadne, a inwestycja spełnia wymogi stawiane jej przez przepisy prawa, to brak będzie przeszkód do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (wyroku NSA z dnia 6 października 2010 r" sygn. akt II OSK 1511/09 - Lex nr 746598). Dokładne zbadanie tych okoliczności jest możliwe tylko w postępowaniu pozwolenia na budowę. W ten sposób jedynie otwiera się dla właścicieli nieruchomości sąsiednich możliwość udziału w postępowaniu po to, aby mogli żądać przestrzegania tych przepisów prawa, które zostały uchwalone w celu rozwiązywania konfliktów rodzących się pomiędzy właścicielami nieruchomości sąsiednich w związku z wykonywaniem przez każdego z nich prawa własności ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt: II OSK 2296/10 ). W sytuacji natomiast gdy zgłoszenie dotyczy robót budowlanych, które objęte są obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, organ zobowiązany jest do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy zgodził się również ze Starostą co do zasadności wydanego postanowienia. Stosownie do art. 30 ust. 5 c ustawy Prawo budowlane w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek jego uzupełnienia. Kompletność zgłoszenia jest warunkiem, od spełnienia którego uzależniona jest możliwość skorzystania z uproszczonej procedury realizacji robót budowlanych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. K. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 2021r, decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2021r. oraz postanowienia z 26 kwietnia 2021r. i umorzenie postępowania. W motywach skarżąca wskazała, że wezwanie w postanowieniu do zmiany lokalizacji garażu nie było racjonalne z uwagi na charakter działki. Ponadto współwłaściciel nieruchomości nawet nie tyle, że nie oponował, co jednoznacznie wyraził zgodę na zrealizowanie garażu i popierał zgłoszenie robót. Ponadto współwłaściciel nieruchomości zrezygnował z zamiaru budowy budynku jednorodzinnego, czego najlepszym dowodem był wniosek o uchylenie pozwolenia na budowę. Według skarżącej Starosta nie miał kompetencji do zobowiązania "Inwestora do uzupełnienia zgłoszenia poprzez dopasowanie usytuowania zgłaszanego garażu w odległości co najmniej 3 metrów od granicy z działkami [...] oraz [...]". Art. 30 ust.2a i art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego stanowią o możliwości żądania od inwestora uzupełnienia zgłoszenia o "brakujące dokumenty", a nie do zmiany przedmiotowej wniosku na taki jaki organ uważa za zasadny. Należało albo wezwać ja do złożenia określonych dokumentów niezbędnych do zgłoszenia (wymienione w art. 30 ust. 2a Prawa budowlanego) albo wnieść sprzeciw, a nie "sztucznie" przedłużać termin na zgłoszenie sprzeciwu, wzywając do zmiany przedmiotowej zgłoszenia w zakresie, który w sposób oczywisty nie będzie zrealizowany, bo garaży nie lokalizuje się na środku wąskiej działki budowlanej. Skoro organ I instancji uważał, że zgłoszenie z dnia 7 kwietnia 2021 roku jest sprzeczne z przepisami, to powinien najpóźniej w dniu 28 kwietnia 2021 roku wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia robót budowlanych, a nie wydawać postanowienie, które nie zawiera wskazania "brakujących dokumentów" dotyczących zgłoszenia. Oznacza to, że postanowienie z dnia [...] kwietnia 2021 roku nie przerywało bieg 21 - dniowego terminu do zgłoszenia sprzeciwu z art. 30 ust. 5 ustawy. Zgłoszenie robót budowlanych zostało złożone Organowi I instancji w dniu 7 kwietnia 2021 roku, wobec czego termin 21 - dniowy na złożenie sprzeciwu upłynął z dniem 28 kwietnia 2021 r. Skarżąca przekonywała, że nieuprawnione było nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę garażu blaszanego w sytuacji, gdy planowana inwestycja nie wprowadza, nie utrwala i nie zwiększa ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14) lit. b) wolno stojące garaże nie oddziaływają znaczącą na nieruchomości sąsiednie, w efekcie możliwa jest ich realizacja w trybie zgłoszenia. Organy nie wskazały w jaki sposób zmaterializowało się "zwiększenie ograniczeń dla terenów sąsiednich", skoro obaj sąsiedzi akceptują zamiar ponownego postawienia tzw. "blaszaka" w miejscu w którym stał. Tym bardziej, że realizacja robót budowlanych nie narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z §18 ust. 1 pkt d) uchwały nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] października 2006 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. dopuszcza się możliwość sytuowania budynków bezpośrednio przy granicy działki budowalnej, o ile będzie to wynikać z wymogów przyjętej formy i rodzaju zabudowy, lokalizacji, a także racjonalnego wykorzystania terenu działki i umożliwienia uzyskania poprawnych efektów przestrzennych, a w szczególności w przypadku budowy budynków gospodarczych i garażowych. Zdaniem skarżącej wadliwe jest twierdzenie, że nie trzeba wskazywać jakie jest faktyczne oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, a można ograniczyć się to twierdzenia, że tak potencjalnie może być, co wystarcza, żeby przymusić stronę do wszczynania postępowania o pozwolenie na budowę. Planowana inwestycja nie będzie oddziaływała na sąsiednie działki i interesy sąsiadów nie są jakkolwiek zagrożone, co potwierdzają ich zgody na posadowienie garażu. Lokalizacja garażu w tej części nieruchomości jest racjonalna (z uwagi na szerokość działki) i powiela zagospodarowanie działek sąsiednich, bo w zasadzie wszyscy sąsiedzi w ten sposób lokalizują budynki garażowe przy ul. [...] w L. . Na poparcie ej tezy skarżąca powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 5 kwietnia 2017r. (II OSK 2051/15), w którym stwierdzono, że w zależności od okoliczności konkretnej sprawy organ powinien ocenić czy oddziaływanie planowanej inwestycji na sąsiednią działkę będzie rzeczywiście powodować negatywne skutki i ustalić czy właściciel tej sąsiedniej działki na takie skutki się godzi. Jeżeli właściciel działki sąsiedniej wyraża zgodę na planowaną inwestycję, to zbytnim formalizmem i obciążeniem do inwestora byłoby prowadzenie postępowania administracyjnego o pozwolenie na budowę z udziałem właściciela nieruchomości sąsiedniej. Wskazała również, że w dniu 27 maja 2021 roku wystąpiła do Organu I instancji o uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 28 lutego 2020 roku, którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono jej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi i zewnętrznymi instalacjami, który miał być realizowany na terenie dz.ew. [...], co miało według organu kolidować z planowaną budową garażu. Skarżąca zarzuciła również, że Wojewoda wydał decyzję bez zapewnienia jej możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bo uniemożliwiło czynny udział w postępowaniu. Nie poinformowano jej o zakończeniu postępowania w sprawie i możliwości zapoznania się z aktami sprawcy, co pozwoliłoby na zajęcie stanowiska przed wydaniem decyzji i wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości.
Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stanowisko organów rozpoznających sprawę co do obowiązku sprawdzenia prawidłowości zgłoszenia robót budowlanych jest oczywiście trafne. Wprawdzie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym jak i w literaturze prawniczej ukształtował się pogląd, że zgłoszenie właściwemu w sprawach architektoniczno-budowlanych przez inwestora zamiaru realizacji określonej budowy nie podlega przepisom kodeksu postępowania administracyjnego, a jest jedynie sformalizowaną czynnością administracyjną (oświadczeniem danego podmiotu, że zamierza realizować określone przedsięwzięcie budowlane), to nie ulega wątpliwości, iż do dnia wydania decyzji o sprzeciwie w sprawie zgłoszenia mają zastosowanie reguły formalne określone w ustawie z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane ( Dz. U z 2020r. poz. 1333 ) w tym wydanie postanowienia wzywającego do uzupełnienia zgłoszenia. Postępowanie organu ma na celu sprawdzenie, czy objęte zgłoszeniem roboty budowlane faktycznie podlegają procedurze zgłoszenia zgodnie z art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy , czy zgłoszenie jest kompletne oraz czy nie mają miejsca inne okoliczności wymienione w art. 30 ust. 6 i ust. 7 , wykluczające zgłoszenie jako prawną formę powiadomienia organu pozwalającą na rozpoczęcie robót budowlanych. Przewidzianym prawem instrumentem pozwalającym organom państwa ingerować w zamiary inwestycyjne objęte zgłoszeniem jest natomiast sprzeciw, który organ może wnieść w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia. Zgłaszany jest on w formie decyzji administracyjnej podejmowanej w postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu, do którego mają zastosowanie przepisy kpa. Sprzeciw oznacza brak zgody na przystąpienie przez inwestora do realizacji zamierzonej inwestycji budowlanej. Niewątpliwie inwestor celem skutecznego dokonania zgłoszenia zamiaru realizacji inwestycji zobowiązany jest do dokonania kompletnego zgłoszenia. Stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia z uwagi na jego niekompletność właściwy organ, w trybie art. 30 ust. 5c , nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Ponadto w myśl art. 30 ust. 5d ustawy nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 5 , a więc terminu 21 dni na wniesienie sprzeciwu. Z przytoczonych regulacji wprost wynika, że organ ma obowiązek wnieść sprzeciw do złożonego zgłoszenia, gdy osoba zgłaszająca nie uzupełni, na wezwanie, dokonanego zgłoszenia o brakujące dokumenty. Jest jasne, na co zwróciła uwagę również skarżąca, że ewentualne nałożenie postanowieniem obowiązku uzupełnienia zgłoszenia musi być rezultatem nie tylko właściwie uzasadnionej potrzeby, ale przede wszystkim znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa, z których musi wynikać obciążający inwestora obowiązek przedłożenia wraz ze zgłoszeniem określonych dokumentów. W razie więc niekompletności zgłoszenia, co do wymaganej dokumentacji, właściwy organ nakłada na inwestora w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o niezbędne dokumenty w określonym terminie. Ponieważ kompletność zgłoszenia jest podstawowym warunkiem, od spełnienia którego ustawodawca uzależnił możliwość skorzystania z uproszczonej procedury realizacji robót budowlanych, nieuzupełnienie przez inwestora braków zgłoszenia obliguje właściwy organ w myśl art. 30 ust. 5c ustawy do wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji. Również tę zależność dostrzegła skarżąca, wskazując, że organ w drodze zadania uzupełnienia zgłoszenia nie jest uprawiony do żądania zmiany lokalizacji obiektu proponowanego przez inwestora, może jedynie żądać uzupełnienia dokumentacji. Prawdą jest, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma uprawnień do modyfikacji wniosku lub dokumentacji złożonej przez inwestora. To wnioskodawca jest wyłącznym dysponentem złożonego podania i wyłącznie on może dokonywać zmian w tym zakresie. Zważyć jednak trzeba, że chociaż zgłoszenie, jak już wskazano, jest w istocie oświadczeniem woli inwestora o zamiarze przystąpienia do realizacji konkretnej inwestycji budowlanej i zarówno zgłoszenie, jak i załączone do niego szkice i rysunki nie muszą być sporządzane przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, nie oznacza to jednak dowolności w określeniu przez inwestora parametrów i lokalizacji zamierzenia inwestycyjnego objętego zgłoszeniem. Należy bowiem mieć na uwadze, że tryb zgłoszeniowy wprawdzie nie wymaga (z zastrzeżeniem wyjątków, które nie miały zastosowania w sprawie) przedkładania projektu budowlanego i projektu zagospodarowania terenu, to składany przez inwestora wniosek powinien zawierać, zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy, dane (informacje) o planowanej inwestycji w zakresie umożliwiającym ich skonfrontowanie z obowiązującymi przepisami, w tym przepisami technicznymi oraz dokonanie oceny, czy zamierzenie jest zgodne z prawem, a następnie - zweryfikowanie, czy realizacja inwestycji jest zgodna ze zgłoszeniem. Wskazać należy, że art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy przewiduje możliwość wstrzymania robót budowlanych prowadzonych wprawdzie na podstawie dokonanego zgłoszenia, ale z naruszeniem art. 29 ust. 1. Naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy, określającego rodzaje obiektów i robót budowlanych podlegających obowiązkowi zgłoszenia, obejmuje także przypadki dokonania przez inwestora odstępstw od zgłoszonych robót budowlanych. Zauważyć należy, że nie istnieje pojęcie "istotnych" lub "nieistotnych odstępstw od zgłoszenia", tak jak to przewidziano w stosunku do projektu budowlanego. Ponadto, skoro ustawodawca przewidział obowiązek załączenia do zgłoszenia "odpowiednich szkiców lub rysunków - w zależności od potrzeb", to tym samym nie dopuścił możliwości nieprecyzyjnego określania wymiarów lub odległości od granic z działkami sąsiednimi obiektu podlegającego procedurze zgłoszenia. Prawidłowo zatem postanowieniem nałożono na skarżącą obowiązek dostosowania usytuowania garażu do wymagań określonych przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżąca nie wykazała tym samym braku skuteczności postanowienia o wezwaniu do uzupełnienia zgłoszenia, a tym samym nie zakwestionowała skutecznie jego wpływu na przerwanie biegu terminu do wniesienia sprzeciwu (art. 30 ust. 5d w zw. art. 30 ust. 5 i 5c Prawa budowlanego). Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji gdy - zgodnie z art. 30 ust.2 ustawy Prawo budowlane organ nałoży na zgłaszającego zamiar podjęcia robót budowlanych obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, to termin do zgłoszenia sprzeciwu (art. 30 ust. 5) rozpoczyna bieg na nowo od dnia złożenia tych dokumentów, a w wypadku ich niezłożenia, tak jak w rozpatrywanej sprawie od końcowego dnia wyznaczonego postanowieniem terminu ( wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r., II OSK 574/08 opubl. w CBOSA ). Postanowienie skarżąca odebrała w dniu 27 kwietnia 2021r. , wyznaczony przez organ 2- tygodniowy termin upłynął zatem 11 maja 2021r. ,decyzja została natomiast wydana 12 maja 2021r. , a więc w terminie wynikającym z art. 30 ust. 5 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że organ nie zastosował sprzeciwu z uwagi na niewywiązanie się z obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o czym stanowi art. 30 ust. 5c , ale powołał art. 30 ust. 6 pkt. 1 i 30 ust. 7 pkt. 4 ustawy. Prawdą jest, że obie te podstawy obejmują odmienne przesłanki przy czym w pierwszym przypadku organ ma obowiązek zgłoszenia sprzeciwu w drugim zaś ma możliwość wniesienia sprzeciwu i zobowiązania do uzyskania pozwolenia na budowę w stosunku do robót budowlanych, które zwolnione są z tego obowiązku, jeżeli stwierdzi możliwość naruszenia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania lub wskazanych w tym przepisie zagrożeń. Mimo, że przesłanki sprzeciwu zostały przez organ podane razem, nie ulega przecież wątpliwości, że w istocie chodzi o zastosowanie art. 30 ust. 7 pkt. 4 ustawy zgodnie z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Trzeba zaznaczyć, że odniesienie do ust. 5 oznacza nałożenie w tej decyzji obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ ograniczył się jednak jedynie do wniesienia sprzeciwu, tak jak w przypadku art. 30 ust.6. Uchybienie powyższe nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie, które ostatecznie zasługuje na aprobatę. Wbrew zapatrywaniu skarżącej, organ nie ma obowiązku wykazania już na etapie wnoszenia decyzji o sprzeciwie, że zamierzone roboty budowlane spowodują zagrożenie wymienionych dóbr tam. Jego zadaniem jest jednak wskazanie przyczyn dojścia przez niego do wniosku, że roboty te mogą spowodować takie zagrożenie. Chodzi więc o stan potencjalnego zagrożenia, któremu organ, mając na uwadze roboty budowlane objęte zgłoszeniem, ma obowiązek zapobiec ( tak NSA w wyrokach z dnia 17 maja 2017 r. II OSK 2377/15,14 kwietnia 2010 r. II OSK 665/09 oraz 17 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2377/15 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Organ ocenił, że zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich spowoduje budowa przedmiotowego garażu w granicy z działką sąsiednią, co wywiódł z treści §12 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie według którego usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji zaś zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącą obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w celu wykonywania robót budowlanych, które co do zasady takiej decyzji nie wymagają. Ocena ta jest trafna. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2018r. ( II OSK 165/18 opubl. w CBOSA ) wyjaśnił, że sam fakt, iż obiekt budowlany ma być usytuowany w stosunku do sąsiedniej działki budowlanej w odległościach mniejszych niż określone w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowi o tym, że zachodzi możliwość wprowadzenia, utrwalenia lub zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich w rozumieniu art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu żadnego przy tym znaczenia, że usytuowanie projektowanego budynku było zgodne z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś możliwość jego realizacji na podstawie zgłoszenia wynikała z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Okoliczności te nie wykluczają bowiem uprawnienia organu administracji architektoniczno – budowlanej do nałożenia na inwestora decyzją o sprzeciwie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jeżeli są spełnione przesłanki wymienione w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. Do tego poglądu Naczelny Sąd Administracyjny nawiązał w wyroku z dnia 28 kwietnia 2020r. ( II OSK 1103/19 opubl. w CBOSA ) gdzie również przyczyną, dla której w sprawie został wniesiony sprzeciw była wskazywana konieczność uzyskania przez skarżącego pozwolenia na budowę, ale z uwagi na kwestię oddziaływania przedmiotowego budynku na nieruchomość sąsiednią, co wynikało z posadowienia budynku objętego zgłoszeniem w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej. Sąd ponownie przypomniał, że właśnie z takim posadowieniem z mocy prawa następuje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a zatem prowadzi do zaistnienia sytuacji, która prawnie uznawana jest jako wprowadzająca związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego. Sąd wyjaśnił, że tego rodzaju przesłanka nie wyczerpuje hipotezy z art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ tego rodzaju inwestycja, z zasady jako budowa budynku gospodarczego w odległości 1,5 m od granicy działki nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), lecz – zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Nie oznacza to jednak aby także w odniesieniu do obiektów budowlanych, co do których istnieje możliwość ich realizacji w oparciu o zgłoszenie, nie można było wnieść sprzeciwu i uznać z uwagi na okoliczności konkretnej sprawy, tj. istniejące obiektywnie względy, że dana inwestycja wymaga jednak uzyskania pozwolenia na budowę. Taką możliwość przewiduje art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, który m.in. wskazuje na kwestie związane z oddziaływaniem inwestycji na nieruchomości sąsiednie, a mianowicie, wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich (art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego). Stąd właśnie w niniejszej sprawie prawidłowo inwestor został wezwany w trybie art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego do dostosowania lokalizacji budynku w zakresie § 12 ust. 1 wspomnianego już rozporządzenia, skoro przy takim posadowieniu budynku nie istniałyby podstawy do wniesienia sprzeciwu przez organ architektoniczno-budowlany. To przedstawienie odpowiednich rysunków i szkiców, a więc dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego – obrazujących dopuszczalną w ramach zgłoszenia odległość budynku od granicy działki, mogłoby stanowić w konsekwencji podstawę do kwestionowania terminowości wniesionego sprzeciwu. Jeżeli zaś w omawianym zakresie inwestor nie wykonał obowiązku (wskazując, że posadowienie budynku jest przecież zgodne z § 12 ust. 4 pkt 3 ww. rozporządzenia), to istniały podstawy do wniesienia sprzeciwu, ponieważ planowane posadowienie budynku gospodarczego 1,5 m od granicy działki sąsiedniej stanowi okoliczność, która oznacza konieczność uzyskania pozwolenia na budowę; a determinuje taką ocenę treść § 12 ust. 5 ww. rozporządzenia, art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego i art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego. Powyższe uwagi można odnieść także do niniejszej sprawy, gdzie budowa garażu ma mieć miejsce bezpośrednio w granicy z działką sąsiednią. Nie można zatem zgodzić się ze skarżąca, że za jej wersją ma przemawiać fakt wcześniejszego już usytuowania w tym miejsce budynku gospodarczego, tym bardziej, że mając wymiary 3,65 x 4,20 m był mniejszy od planowanego garażu o wymiarach 4 x 6m i wysokości 3m. Organy prawidłowo oceniły co do zasady konieczność wniesienia sprzeciwu, skoro przedmiotowa inwestycja ze wskazanych powyżej względów wymaga uzyskania pozwolenia na budowę jako wprowadzająca, utrwalająca bądź zwiększająca ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Dlatego zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. art. 30 ust. 5 i art. 30 ust. 5c, art. 30 ust. 5d, 30 ust. 6 pkt 1 oraz art. 30 ust. 7 pkt.4 Prawa budowlanego nie podważają skutecznie poprawności zaskarżonej decyzji.
Nie jest również zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 10 § 1 kpa. W orzecznictwie już wielokrotnie wskazywano, że dla jego skutecznego podniesienia konieczne jest wykazanie przez stronę, jakich czynności nie mogła ona dokonać, bądź jakich dowodów nie mogła zawnioskować wskutek naruszenia przez organ tego przepisu. Nie jest zatem wystarczające jedynie powołanie się na brak informacji o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy, co jak uważa skarżąca, pozwoliłoby jej na zajęcie stanowiska przed wydaniem decyzji i wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości. Skarżąca nie wykazała, by naruszenie art. 10 § 1 kpa miało wpływ na wynik sprawy, tymczasem dla skuteczności tego zarzutu musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Omawiane naruszenie miałoby więc znaczenie tylko w sytuacji, gdyby okoliczność ta wywołała negatywne skutki w stosunku do skarżącej. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca. Skarżąca aktywnie uczestniczyła w postępowaniu, składała pisma procesowe, wskazywała dowody w sprawie, przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy złożyła pismo w sprawie uzupełnienia materiału dowodowego. Wbrew zatem poniesionemu zarzutowi w pełni korzystała z przysługujących jej uprawnień procesowych.
Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2019r. poz. 2325 ) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło