II SA/Lu 795/23

WyrokWSA w Lublinie2023-11-29

Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Iwona Tchórzewska, Maciej Gapski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane od miesiąca złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca w tym okresie pobierał zasiłek dla opiekuna, a decyzja uchylająca prawo do zasiłku dla opiekuna została wydana później?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane od miesiąca złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca w tym okresie pobierał zasiłek dla opiekuna, a decyzja uchylająca prawo do zasiłku dla opiekuna została wydana później. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstaje dopiero z dniem ustania negatywnej przesłanki w postaci pobierania zasiłku dla opiekuna, co potwierdza ostatnia wypłata tego zasiłku.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na pobieranie przez skarżącego zasiłku dla opiekuna oraz nieustaloną datę powstania niepełnosprawności matki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przyznało świadczenie pielęgnacyjne od daty ustania przesłanki negatywnej. Skarżący zaskarżył decyzję Kolegium w części dotyczącej daty początkowej przyznania świadczenia, domagając się przyznania go od miesiąca złożenia wniosku. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Asesor WSA Maciej Gapski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia [...] 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] 2023 r., znak [...] odmawiającą przyznania skarżącemu M. P. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką G. P. i przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką od dnia [...] 2023 r. bezterminowo w wysokości [...] zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia [...] 2022 r. M. P. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką G. P.. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył oświadczenie, że z dniem przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z przysługującego mu prawa do zasiłku dla opiekuna przyznanego decyzją znak [...], od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...] 2023 r. Wójt Gminy R. odmówił przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w sprawie wystąpiły negatywne przesłanki przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Po pierwsze, nie da się jednoznacznie ustalić czy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała przed 25 rokiem życia tej osoby. Po drugie, skarżący pobiera zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad matką. Wobec powyższego, skarżący nie spełnia przesłanek do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Na skutek odwołania M. P., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia [...] 2023 r. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką od dnia [...] 2023 r. bezterminowo w wysokości [...] zł. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji co do zaistnienia negatywnej przesłanki przyznania świadczenia z uwagi na treść art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm., dalej "u.ś.r."). Kolegium wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt. K 38/13, którym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Organ powołał się też na jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, nie jest dopuszczalne. Na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oraz wywiadu środowiskowego z dnia 17 stycznia 2023 r., a także uzupełniającego wywiadu środowiskowego z dnia [...] 2023 r. organ odwoławczy ustalił, że skarżący sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką. Niepełnosprawna porusza się przy pomocy chodzika lub w asyście syna, funkcjonuje w trybie siedzącym lub leżącym, samodzielnie nie jest w stanie ustać na nogach. Skarżący sprawuje stałą, osobistą i całodobową opiekę nad matką i zapewnia jej prawidłowe funkcjonowanie. Kolegium wskazało również, że pismem z dnia 26 maja 2023 r. zwróciło się do pełnomocnika strony informując, że jedyną przesłanką odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, a to z uwagi na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. W dniu [...] 2023 r. do Kolegium wpłynęło pismo skarżącego wraz z oświadczeniem o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna. W dniu [...] 2023 r. organ pierwszej instancji przesłał do Kolegium decyzję z dnia [...] 2023 r. znak [...] uchylającą decyzję z dnia [...] 2014 r. znak [...] oraz decyzję z dnia [...] 2018r. znak [...] w przedmiocie przyznania M. P. prawa do zasiłku dla opiekuna. Na podstawie informacji z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. nadesłanej w dniu [...] 2023 r. Kolegium ustaliło, że ostatnia wyplata zasiłku dla opiekuna została zrealizowana w dniu [...] 2023 r.,za miesiąc maj 2023 r. W oparciu o powyższe ustalenia organ odwoławczy uznał, że spełnione zostały przesłanki przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, odnoszące się do zakresu opieki oraz rezygnacji z zatrudnienia. Świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane od dnia [...] 2023 r., a to wskutek uwzględnienia okoliczności wcześniejszego przysługiwania skarżącemu zasiłku dla opiekuna osoby niepełnosprawnej, o jakim mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1297). Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli wnioskujący ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. W rozpoznawanej sprawie decyzja o przyznaniu skarżącemu zasiłku dla opiekuna została uchylona dopiero decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...] 2023 r., znak [...], a ostatnia wypłata tego świadczenia nastąpiła [...] 2023 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. P. zaskarżył decyzję Kolegium w części, w jakiej nie przyznano skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] 2022 r. do dnia [...] 2023 r. Skarżący zarzucił naruszenie: I. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna; II. art. 27 ust. 5 u.ś.r., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie skarżącemu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] 2022 r., ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom niż ojciec, matka, opiekun faktyczny dziecka albo osoba będąca rodziną zastępczą spokrewnioną (art. 17 ust. 1 pkt 1-3 u.ś.r.), na których to osobach, zgodnie z ustawą z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Dlatego też przyznanie tego świadczenia wymaga niebudzącego wątpliwości ustalenia zakresu sprawowanej opieki oraz związku rezygnacji z zatrudnienia bądź niepodejmowania zatrudnienia z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy podzielić stanowisko organu odwoławczego co do braku podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. w sytuacji niemożności ustalenia, kiedy powstała niepełnosprawność matki skarżącego. Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Trafnie jednak Kolegium wskazało, że zgodność z Konstytucją art. 17 ust. 1b u.ś.r. została podważona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zatem Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się jednolity już pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2016 r., I OSK 223/16; z 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16; z 7 września 2016 r., I OSK 755/16; z 21 października 2016 r., I OSK 1853/16; z 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, z 10 listopada 2016 r., I OSK 1512/16; z 14 grudnia 2016 r., I OSK 1614/16; z 11 lipca 2017 r., I OSK 1600/16). Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od tego, kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19 i z 28 marca 2019 r., II SA/Lu 87/19). W rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, że matka skarżącego jest wdową i stosownym orzeczeniem została uznana za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy ustaliły też, że skarżący sprawuje stałą, osobistą i całodobową opiekę nad matką, która nie jest w stanie poruszać się samodzielnie. W konsekwencji nie było w sprawie sporne spełnienie przewidzianych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przesłanek przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Przedmiotem sporu w sprawie jest data początkowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji przyznał skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne od dnia [...] 2023 r., to jest od dnia ustania negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci przysługiwania prawa do zasiłku dla opiekuna. Natomiast zdaniem skarżącego świadczenie powinno mu przysługiwać od miesiąca złożenia wniosku, to jest od [...] 2022 r. Jak wynika bowiem z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący miał ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna na podstawie decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] 2014 r. Decyzja ta została uchylona decyzją tego samego organu z dnia [...] 2023 r. Ostatnia wypłata na rzecz skarżącego zasiłku dla opiekuna nastąpiła w dniu [...] 2023 r., kiedy zostało wypłacone świadczenie za maj 2023 r. W świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Dopełnieniem tej regulacji jest art. 27 ust. 5 pkt 2 i 5 u.ś.r., zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna, przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Ratio legis regulacji zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. wyraża się w tym, aby uniemożliwić osobom uprawnionym równoczesne pobieranie świadczeń, które pełnią tę samą funkcję, co dotyczy m.in. zasiłku dla opiekuna oraz świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 u.ś.r. Istotą i funkcją obydwu tych świadczeń jest zrekompensowanie opiekunowi utraty dochodów, w związku z rezygnacją z zatrudnienia na rzecz sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W związku z tym, zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa, nie jest dopuszczalne jednoczesne przyznanie i wypłata dwóch lub więcej wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. świadczeń, jednakże stronie przysługuje prawo wyboru, z którego z nich chce skorzystać. Strona ma również prawo do zmiany zdania w tym zakresie, w związku z czym ustalenie prawa do jednego z wymienionych w omawianym przepisie świadczeń nie wyklucza, w przypadku zmiany okoliczności i spełnienia warunków, ubiegania się o przyznania innego świadczenia. Warunkiem jednak jego wypłaty jest rezygnacja z dotychczas otrzymywanego świadczenia (zob. wyroki WSA w Lublinie z 13 lutego 2018 r., II SA/Lu 949/17; z 20 lutego 2018 r., II SA/Lu 1062/17; z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19; z 28 marca 2019 r., II SA/Lu 87/19; z 20 lutego 2020 r., II SA/Lu 41/20; z 29 kwietnia 2020 r., II SA/Lu 150/20 oraz powoływane tam orzecznictwo). Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest brak posiadania przez wnioskodawcę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2023 r., I OSK 656/22). Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, strona musi doprowadzić do zrzeczenia się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, aby następnie mogła skutecznie ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Zrzeczenie się konkurencyjnego świadczenia musi mieć wyraźny, a nie hipotetyczny charakter i prowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej to świadczenie. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu samo złożenie wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z art. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. oświadczenia o rezygnacji z prawa do zasiłku dla opiekuna z dniem przyznania skarżącemu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, nie jest wystarczające by przyznać skarżącemu świadczenia od miesiąca złożenia wniosku. Dopiero wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek dla opiekuna niwelowało negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określoną w powołanym powyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). Zauważyć jednak należy, iż zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia (zob. K. Małysa-Sulińska (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, opubl. LEX 2015 oraz R. Babińska-Górecka (w:) R. Babińska-Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Świadczenia rodzinne/komentarz, Wrocław 2010, s. 296 oraz literatura i orzecznictwo tam przywołane, a także wyrok NSA z 9 lutego 2023 r., I OSK 656/22). Organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia. W sytuacji zatem, gdy w momencie wydawania decyzji jeden z warunków przysługiwania prawa do danego świadczenia rodzinnego nastąpi po miesiącu złożenia wniosku w tej sprawie, to organ administracji jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany uwzględnić daną okoliczność. Oczywistym jest bowiem, iż określone świadczenie rodzinne może być stronie przyznane tylko wówczas, gdy wszystkie przesłanki jego przyznania będą spełnione. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, a warunkiem przyznania nowego świadczenia jest jednoznaczna rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel, to okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia (por. wyrok NSA z 9 lutego 2023 r., I OSK 656/22). W okolicznościach sprawy skarżący, reprezentowany przez umocowanego w tym zakresie pełnomocnika, złożył w dniu 19 grudnia 2022 r. dołączone do wniosku oświadczenie, zgodnie z którym, z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z przysługującego mu prawa do zasiłku dla opiekuna przyznanego decyzją znak [...], od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Oświadczenie to miało zatem charakter warunkowy i, co istotne, nie spowodowało uchylenia przez Wójta Gminy R. decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego, na skutek informacji Kolegium skierowanej do pełnomocnika skarżącego, M. P. złożył w dniu [...] 2023 r. oświadczenie o rezygnacji z przyznanego mu zasiłku dla opiekuna od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W następstwie tego oświadczenia Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] 2023 r., doręczoną skarżącemu w tym samym dniu, uchylił decyzję przyznającą skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna. Zauważyć przy tym należy, że sentencja decyzji z dnia [...] 2023 r. obejmuje jedynie uchylenie decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku dla opiekuna z dnia [...] 2014 r. oraz z dnia [...] 2019 r., natomiast nie zawiera wskazania o uchyleniu tych decyzji z mocą wsteczną. Podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest jej zasadniczym elementem, który w sposób wiążący stanowi o ustaleniu prawa. To rozstrzygnięcie przesądza o istocie sprawy. Konkretyzacja prawa dokonuje się w rozstrzygnięciu, nie zaś w innych elementach decyzji. Rozstrzygnięcia nie można zatem ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia Uzasadnienie decyzji nie może zastąpić rozstrzygnięcia, a w razie rozbieżności pomiędzy osnową decyzji a jej uzasadnieniem, o sposobie rozstrzygnięcia sprawy decyduje sentencja (por. wyroki NSA: 12 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1886/96; z 2 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 873/18; wyrok WSA w Warszawie z 11 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1172/20; wyrok WSA w Gdańsku z 30 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 319/21; wyrok WSA w Poznaniu z 14 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 991/21). Pomimo więc, że uzasadnienie decyzji z dnia [...] 2023 r. daje podstawy do przypuszczenia, iż wolą organu było uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna od dnia [...] 2022 r. (zgodnie z wnioskiem skarżącego), to skoro z treści rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji nie wynika w żaden sposób, by odnosiła ona skutek wstecz, uznać należy, że skarżący zachował uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego decyzją z dnia [...] 2014 r. aż do daty wydania decyzji uchylającej. Potwierdzeniem takiej oceny jest wynikający z informacji organu pierwszej instancji fakt dokonania na rzecz skarżącego ostatniej wypłaty zasiłku dla opiekuna w dniu 23 maja 2023 r., która to wypłata obejmowała świadczenie za maj 2023 r. Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie dopiero z dniem [...] 2023 r. odpadła negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Biorąc pod uwagę, że ostatnia wypłata zasiłku dla opiekuna nastąpiła w maju 2023 r., za prawidłowe należało uznać przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] 2023 r. Nie istniała możliwość przyznania świadczenia od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż w tym okresie pozostawała w mocy decyzja przyznająca zasiłek dla opiekuna. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W sprawie niniejszej skarżący oraz organ zgodnie wnieśli o rozpatrzenie sprawy w tym trybie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło