II SO/Lu 1/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o wyłączenie wszystkich sędziów oraz referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie od rozpoznania sprawy sygn. akt II SA/Rz 1762/16 w zakresie sprzeciwu M. B. z dnia [...] w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie oznaczonej sygn. akt II SA/Rz 1762/16 ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - skarżący złożył w dniu 31 października 2017 r. wniosek o wyłączenie sędziów, asesorów i referendarzy sądowych WSA w Rzeszowie od rozpoznania sprzeciwu na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy: Piotra Godlewskiego, Krystyny Józefczyk, Magdaleny Józefczyk, Marcina Kamińskiego, Macieja Kobaka, Elżbiety Mazur – Selwy, Małgorzaty Niedobylskiej, Grzegorza Panka, Ewy Partyki, Piotra Popka, Tomasza Smolenia, Jerzego Solarskiego, Jacka Surmacza, Jarosława Szaro, Stanisława Śliwy, Kazimierza Włocha, Małgorzaty Wolskiej, Pawła Zaborniaka, Joanny Zdrzałki, Jacka Boratyn, Małgorzaty Futery, Agaty Kosowskiej-Dudzik. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że sędziowie WSA w Rzeszowie "nie ukrywają swojego negatywnego nastawienia do skarżącego to nie są osobami bezstronnymi". Ponadto, jak wskazuje skarżący "nie chronią oni też w żaden sposób danych osobistych M. B.. Poza tym, skarżący zarzuca, że negatywne nastawienie w/w osób i ich wspólne działanie przejawia się, tym że skarżącemu nie przyznano prawa pomocy, jak argumentuje: "w innych Wojewódzkich Sądach Administracyjnych skarżącemu nigdy nie odmówiono prawa pomocy". Mając powyższe na uwadze, wszyscy sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: Piotr Godlewski, Krystyna Józefczyk, Magdalena Józefczyk, Marcin Kamiński, Maciej Kobak, Elżbieta Mazur – Selwa, Ewa Partyka, Jerzy Solarski, Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska, Paweł Zaborniak, Joanna Zdrzałka, Jacek Surmacz, Jarosława Szaro, Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska, Kazimierz Włoch, Grzegorz Panek, Piotr Popek, Jacek Boratyn, a także referendarze sądowi tego Sądu tj. Małgorzata Futera, Agata Kosowska - Dudzik i Andrzej Tokarz złożyli pisemne oświadczenia (k. 6–7 akt sądowych), z których wynika, iż nie zachodzą po ich stronie przyczyny wyłączenia sędziego od rozpoznania sprzeciwu z dnia 31 października 2017 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1762/16. Oświadczają, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. akt I OW 336/17 Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1762/16 wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, zgodnie z art. 19 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podkreślić należy, że powyższe reguły – w myśl art. 24 § 1 p.p.s.a. – stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a. Domagając się wyłączenia wszystkich sędziów i referendarzy WSA w Rzeszowie skarżący takich okoliczności nie wykazał, kwestionując ogólnie sposób orzekania w jego sprawach. W szczególności na uwzględnienie nie zasługuje zarzut skarżącego, że "w innych Wojewódzkich Sądach Administracyjnych skarżącemu nigdy nie odmówiono prawa pomocy". Należy podkreślić, iż Sąd rozpatrując wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, wykonuje to na podstawie materiału zgromadzonego w aktach sprawy i nie jest związany orzeczeniami innych sądów administracyjnych (por. art. 11 p.p.s.a.). Odnosząc się do powyższych zarzutów stwierdzić należy, że samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej jego wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. od orzekania w sprawie. Strona może bowiem zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08, Lex 440113 oraz postanowienie NSA z dnia 27 września 2005 r., I OZ 939/05). Zarzuty skarżącego są więc gołosłowne i niepoparte żadnymi dowodami. Domaganie się zatem wyłączenia wskazanych we wniosku osób, bez podania konkretnych sytuacji, do których te zarzuty miałyby odniesienie, nie może zostać przez Sąd uznane za przesłankę skutkującą wyłączeniem. Wskazać ponadto należy, że sędziowie i referendarze, których dotyczył wniosek o wyłączenie, w postępowaniu przed Sądem złożyli oświadczenia o braku okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie II SA/Rz 1762/16. Natomiast w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie NSA z: 12 marca 2012 r. I FZ 147/12; 9 października 2013 r. II OZ 851/13; 24 września 2014 r. I OZ 754/14, cbosa). Mając na uwadze podniesione okoliczności oraz treść oświadczeń złożonych przez sędziów i referendarzy, których wyłączenia żądał skarżący, uznać należy, że w sprawie nie zachodzą wymienione w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie. Z tych względów Sąd oddalił wniosek na podstawie art. 22 § 1 i 2 i art. 24 p.p.s.a.