II SO/Lu 2/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. G. o wymierzenie grzywny Parafii Rzymskokatolickiej [...] w L. za nieprzekazanie w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargi M. G. na bezczynność Parafii [...] w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Parafii Rzymskokatolickiej [...] w L. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych z tytułu nieprzekazania do Sądu skargi w terminie; 2. zasądzić od Parafii Rzymskokatolickiej [...] w L. na rzecz skarżącego M. G. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z 12 lutego 2019 r. M. G. (dalej jako: wnioskodawca) wystąpił z wnioskiem o wymierzenie grzywny Parafii Rzymskokatolickiej [...] w L. za nieprzekazanie do Sądu jego skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca zażądał wymierzenia grzywny w kwocie [...]zł oraz zasądzenia zwrotu kosztów opłaty sądowej na jego rzecz. Do wniosku wnioskodawca dołączył swoja skargę przesłaną do Parafii, a nie przekazaną do sądu. Wnioskodawca podniósł, że w dniu 10 grudnia 2018 r. zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej do Parafii z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Parafia powinna udzielić odpowiedzi niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni. Parafia nie udostępniła wnioskowanych informacji. W związku z tym wnioskodawca w dniu 23 stycznia 2019 r. za pośrednictwem Parafii złożył skargę na bezczynność do sądu administracyjnego. Z uzyskanych drogą telefoniczną informacji wynika, że Parafia nie przekazała skargi do Sądu w ustawowym terminie. W odpowiedzi na wniosek Proboszcz Parafii wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu potwierdził, że wnioskodawca złożył w dniu 10 grudnia 2018 r. wniosek zawierający zapytanie: "czy zbieranie środków przez Parafię następuje na zasadzie zbiórki publicznej oraz o wskazanie numeru zbiórki w rejestrze zbiórek MAiSW". Proboszcz podniósł, że odpowiedź przekazano skarżącemu w dniu 23 grudnia 2018 r. pocztą elektroniczną. Nieusatysfakcjonowany odpowiedzią zainteresowany przesłał pocztą elektroniczną za pośrednictwem Parafii skargę do sądu. Ponieważ skarga nie była podpisana, Proboszcz zwrócił się listem poleconym (za potwierdzeniem odbioru), wysłanym do skarżącego w dniu 8 lutego 2019 r., o podpisanie skargi, celem jej przekazania do sądu. W konsekwencji zainteresowany powiadomił Parafię o tym, że wystąpił z wnioskiem o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu. W ocenie Proboszcza wniosek jest bezzasadny i powinien zostać oddalony. Jednocześnie, w tym samym dniu 4 marca 2019 r. Proboszcz odrębnym pismem przekazał skargę do sądu, wraz z odpowiedzią na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 p.p.s.a). Należy jednak zwrócić uwagę, że skarga na bezczynność, w związku z którą złożono rozpatrywany wniosek, dotyczyła udostępnienia informacji publicznej. W tym przypadku, zgodnie z regulacją szczególną, przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi (art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej; Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.). Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarga M. G. na bezczynność Parafii w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie została przekazana w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Wnioskodawca podniósł, że skargę wniósł (pocztą elektroniczną) w dniu 23 grudnia 2018 r. Proboszcz Parafii potwierdził okoliczność wniesienia skargi, nie kwestionując oświadczenia wnioskodawcy co do daty dokonania tej czynności. W tej sytuacji skarga powinna być przekazana do sądu administracyjnego do dnia 7 stycznia 2019 r. Proboszcz Parafii przekazał skargę, wraz z odpowiedzią i aktami administracyjnymi w dniu 4 marca 2019 r. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest już pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny (por. przykładowo postanowienia NSA z 17 kwietnia 2013 r., I OZ 232/13; z 25 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13; z 12 lutego 2014 r., I OZ 72/14; z 6 marca 2014 r., I OZ 141/14; z 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; z 23 września 2014 r., I OZ 759/14). Ma służyć nie tylko zmuszeniu organu do wykonania ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi do sądu, ale także napiętnowania już popełnionych zaniedbań w tym zakresie, tak aby nie powtarzały się one w przyszłości. Płynie z tego dalsza konkluzja, że przekazanie skargi z opóźnieniem nie czyni wniosku o wymierzenie organowi grzywny bezprzedmiotowym. W zakresie wymiaru grzywny ustawodawca nie wskazał konkretnych dyrektyw orzekania, poza górną jej granicą - dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 17 stycznia 2014 r. (I OZ 1259/13), sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zasadne jest wymierzenie Parafii grzywny w kwocie [...]zł. Sąd określając wymiar grzywny wziął pod uwagę fakt, że skarga, choć z opóźnieniem została jednak przekazana do sądu. Co więcej, z akt sprawy, wynika, że przyczyną nieprzekazania skargi do sądu w terminie było podjęcie przez Proboszcza czynności w celu usunięcia braku formalnego skargi – skarga wniesiona została za pośrednictwem poczty elektronicznej, a więc nie była podpisana. Stanowisko Proboszcza jest błędne, gdyż czynności zmierzających do usunięcia braków formalnych skargi dokonuje wyłącznie sąd. Obowiązkiem organu jest przekazanie skargi do sądu w takiej postaci, w jakiej została wniesiona za jego pośrednictwem. Ustalając wymiar grzywny sąd wziął pod uwagę, że działania Proboszcza nie miały na celu zablokowania wnioskodawcy drogi ochrony sądowej, wynikały z pozytywnych, aczkolwiek błędnych intencji, wyrażających się w uznaniu za konieczne usunięcie braku formalnego skargi jeszcze na etapie, gdy skarga była w dyspozycji organu. Sąd wziął również pod uwagę, że wraz z odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny Proboszcz przekazał skargę do sądu. Interes wnioskodawcy w uzyskaniu skutecznej ochrony na drodze sądowej został w ten sposób zaspokojony. Wnioskodawca nie podał żadnych argumentów, które wskazywałyby, że opóźnienie w przekazaniu skargi miało dla niego dalej idące konsekwencje poza relatywnie niewielkim wydłużeniem okresu oczekiwania na rozpoznanie sprawy. W tej sytuacji grzywna będzie realizować wyłącznie funkcję represyjną, a zatem w ocenie Sądu będzie miała wymiar bardziej symboliczny, gdyż nie będzie już służyła ochronie konkretnych naruszonych interesów, lecz będzie miała na celu podkreślenie nieprawidłowego działania organu, choć podjętego z intencji pozytywnych, nie wynikających z próby zablokowania drogi ochrony prawnej. W ocenie Sądu wymiar grzywny w kwocie [...]zł wraz z argumentacją wskazaną w niniejszym postanowieniu, wykazującą błąd Proboszcza, w zupełności zrealizuje powyższy cel. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na treści art. 200 i 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął zgodnie z żądaniem wnioskodawcy kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od wniosku.