III SA/Lu 168/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania R. P. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r., Nr [...] oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] września 2003 r. Prezydent Miasta L. cofnął R. P. prawo jazdy kategorii A, B, C, D, B+E, C+E i D+E z uwagi na nieprzystąpienie do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje skarżącego do kierowania pojazdami. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Przesyłka zawierająca decyzję została nadana na adres: [...]. Przesyłka była awizowana z powodu nieobecności adresata: w dniu [...] września 2003 r., a następnie w dniu [...] września 2003 r., po czym zwrócono ją nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". W dniu [...] października 2015 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej), skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wskazał, że decyzja cofająca prawo jazdy kategorii A, B, C, D, B+E, C+E i D+E została skierowana na niewłaściwy adres zamieszkania – ul. [...]. Skarżący jest zameldowany i zamieszkuje natomiast pod adresem ul. [...]. Okoliczność ta uprawdopodabnia brak winy skarżącego w uchybieniu terminu i uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, na podstawie art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.". Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania R. P. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r. oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i przywołał przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego regulujące kwestie przywrócenia terminu. Podniósł, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe, gdy wystąpią łącznie cztery przesłanki: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy, wniesienie prośby o przywrócenie terminu, zachowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności, dla której ustanowiony był termin, któremu uchybiono. Organ wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona w trybie zastępczym. Wyjaśnił, że skarżący do dnia [...] lutego 2004 r. był zameldowany na stałe pod adresem [...] i dopiero po tej dacie został zameldowany pod adresem [...]. Decyzja cofająca prawo jazdy została nadana na właściwy adres i skutecznie doręczona stronie. Wobec tego w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ wyjaśnił, że decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r. została doręczona skarżącemu w dniu [...] października 2003 r. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie odwołania. Mimo to odwołanie zostało złożone przez skarżącego po upływie czternastodniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. Wobec tego należało również stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. P. wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), dalej: k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r. nie została mu doręczona, ponieważ została wysłana na nieprawidłowy adres. Wówczas mieszkał już w [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2015 r., którym organ odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r. oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2.). Zgodnie zaś z art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r., cofająca R. P. prawo jazdy kategorii A, B, C, D, B+E, C+E i D+E, została doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. (organ omyłkowo wskazał art. 43 k.p.a.). Odwołanie od powyższej decyzji skarżący złożył w dniu [...] października 2015 r. W tym miejscu należy podkreślić, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, tj. wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 450/10, wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2190/11). W niniejszej sprawie, skarżący wraz z odwołaniem wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazał doręczenie decyzji z dnia [...] września 2003 r. na nieprawidłowy adres, bowiem właściwym adresem zamieszkania i zameldowania skarżącego jest [...]. W ocenie sądu, powyższa argumentacja nie daje podstaw do uznania braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (por. wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 360/13, WSA w Bydgoszczy z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 106/13, WSA w Poznaniu z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 648/12, WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1697/10, WSA w Łodzi z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 573/14). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. powódź, pożar, przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się osobą trzecią przy dokonywaniu konkretnej czynności (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Beck, Warszawa 2012, s. 283). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazał tak rozumianych okoliczności i przeszkód, które świadczyłyby o braku winy w uchybieniu terminu. Przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2003 r., zdaniem skarżącego, jest skierowanie jej na nieprawidłowy adres. Jak wynika z akt sprawy decyzja z dnia [...] września 2003 r. została nadana na adres: [...]. Adres ten był podawany przez skarżącego jako adres zamieszkania od 1987 r. (przed zmianą nazw ulic w L. dokonaną w latach 1985-2010 ulica nosiła nazwę [...]). Jednocześnie w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu na to, aby skarżący informował organ o zmianie adresu zamieszkania, czy też wskazywał inny adres do korespondencji. Z akt sprawy wynika również, że skarżący był zameldowany pod adresem: [...] od dnia [...] grudnia 1982 r. do dnia [...] lutego 2004 r. Zmiana adresu zameldowania na [...] nastąpiła dopiero z dniem [...] lutego 2004 r. W związku z powyższym należało przyjąć, że organ prawidłowo skierował decyzję z dnia [...] września 2003 r. na adres: [...]. Był to jedyny adres skarżącego, jakim organ dysponował w dacie wydania decyzji. Powyższego stanowiska nie zmienia fakt zameldowania w [...] w dniu [...] lutego 2004 r. Nawet gdyby przyjąć, że skarżący zamieszkał pod nowym adresem już pół roku wcześniej, obowiązkiem skarżącego, dbającego należycie o swoje interesy, było poinformowanie o tym odpowiednich organów, bądź chociaż wskazanie adresu do korespondencji, pod którym skarżący będzie odbierał kierowaną do niego pocztę. Negatywne zaś skutki zaniechania poinformowania organu o zmianie miejsca zamieszkania obciążają skarżącego. Na marginesie należy również zauważyć, że adres: [...] został podany przez skarżącego również we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz w samym odwołaniu. Adres w [...] został przez skarżącego podany dopiero w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego z dnia [...] grudnia 2016 r. Rozstrzygniecie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. jest zatem prawidłowe. W okolicznościach niniejszej sprawy organ zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r. Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy i nie wskazał żadnych obiektywnych powodów, które uzasadniałyby zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 58 k.p.a. W związku z tym, że organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2003 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W ocenie sądu, jeżeli wcześniej zapadło postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu jest zbędne. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania potwierdza bowiem, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu (vide wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 360/10; postanowienie NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 141/13; wyrok NSA z dni 24 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1490/07). W okolicznościach niniejszej sprawy sąd uznał za niecelowe uchylenie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ nie wywołuje ono żadnych skutków procesowych. Takie skutki wywołało postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.).