III SA/Lu 49/18
WyrokWSA w Lublinie2018-05-24
Skład orzekający: Grzegorz Grymuza, Jerzy Drwal, Robert Hałabis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oferta w postępowaniu konkursowym na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać odrzucona z powodu podania nieprawdziwych informacji dotyczących posiadania basenu rehabilitacyjnego, który nie spełnia wymogów technicznych i nie jest wyrobem medycznym?Ratio decidendi
Oferta w postępowaniu konkursowym na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, jeśli zawiera nieprawdziwe informacje dotyczące posiadania basenu rehabilitacyjnego, który nie spełnia wymogów technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i nie jest wyrobem medycznym. Podanie takich informacji, nawet jeśli dotyczą basenu ogrodowego zamiast rehabilitacyjnego, stanowi podstawę do odrzucenia oferty, ponieważ wpływa na wynik postępowania i potencjalne wykonanie umowy.Stan faktyczny
Skarżąca, Centrum Rehabilitacji Sp. z o.o., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ utrzymującą w mocy decyzję o rozstrzygnięciu konkursu na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta skarżącej została odrzucona z powodu podania nieprawdziwych informacji dotyczących posiadania basenu rehabilitacyjnego, który w rzeczywistości był basenem ogrodowym, nie spełniającym parametrów technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i niebędącym wyrobem medycznym. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa, w tym zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji oraz prawidłowego opisu przedmiotu zamówienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędziowie WSA Jerzy Drwal, WSA Robert Hałabis, Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi Centrum Rehabilitacji Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako: "organ"), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy L. C. R. L. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. (dalej jako: "oferent" lub "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Dyrektora L. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
W dniu [...] czerwca 2017 r. organ ogłosił postępowanie nr [...] w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna, na obszarze gmin: G., J., K. i L., na okres od [...] października 2017 r. do [...] września 2022 r.
W dniu [...] września 2017 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania konkursowego. W dniu [...] września 2017 r. skarżąca wniosła odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Organ w dniu [...] października 2017 r. decyzją nr [...] oddalił odwołanie. W dniu [...] października 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. organ utrzymał wydaną przez siebie decyzję z dnia [...] października 2017 r.
Organ podniósł na wstępie, że w treści ogłoszenia określone zostały podmioty uprawnione do składania ofert i akty określające wymagania w postępowaniu konkursowym. Wskazano również wartość zamówienia, tj. nie większa niż [...] zł na okres rozliczeniowy od [...] października 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. oraz maksymalną liczbę umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu postępowania tj. 33, przy czym maksymalna liczba umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej to maksymalna liczba odrębnie ocenianych miejsc udzielania świadczeń określonych w ofertach, które zostaną wybrane w wyniku postępowania.
W dniu [...] czerwca 2017 r. na stronie L. OW NFZ zamieszczony został komunikat w sprawie cen oczekiwanych jednostek rozliczeniowych w konkursach ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w 2017 r. i w latach następnych w rodzaju rehabilitacja lecznicza.
Na ogłoszone postępowanie konkursowe zostało złożonych 30 ofert przez podmioty szczegółowo wskazane w zaskarżonej decyzji (s. 6-7). Otwarcie ofert nastąpiło w dniu [...] lipca 2017 r. w siedzibie Delegatury L. Oddziału Wojewódzkiego NFZ w C..
Zgodnie z art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1938 ze zm. - dalej jako: "ustawa o świadczeniach"), 25 ofert zostało zastrzeżonych, w częściach wskazanych przez oferentów jako informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, zgodnie z wykazem na str. 8-10 zaskarżonej decyzji.
W części jawnej postępowania konkursowego komisja konkursowa dokonała weryfikacji ofert pod względem spełniania przez oferentów warunków formalno-prawnych jak również wymagań koniecznych dotyczących warunków udzielania świadczeń wynikających z aktów prawnych wskazanych w ogłoszeniu postępowania.
Następnie na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach, wezwano do uzupełnienia braków formalnych 14 Oferentów w zakresie szczegółowo wskazanym w zaskarżonej decyzji (s. 11-13). Komisja konkursowa potwierdziła uzupełnienie braków formalnych ofert i zakwalifikowała je do dalszego procedowania.
Komisja odrzuciła ofertę złożoną przez skarżącą z powodu nieprawdziwych informacji zawartych w ofercie. Do procedowania pozostało 29 ofert złożonych na 31 miejsc udzielania świadczeń.
Kryteria oceny oferty zostały skonkretyzowane w odniesieniu do poszczególnych rodzajów i zakresów świadczeń opieki zdrowotnej w załącznikach do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm. - dalej jako "rozporządzenie MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. Wykaz szczegółowych kryteriów wyboru ofert wraz z warunkami ich spełniania oraz przypisana im wartością punktową został określony w załączniku nr 5 do cytowanego rozporządzenia oraz szczegółowe kryteria wyboru ofert w ramach kryterium ceny w załączniku nr 17.
W części niejawnej postępowania, komisja dokonała porównania ofert według kryteriów wyboru ofert określonych w art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach. W ujęciu tabelarycznym na s. 14-97 zaskarżonej decyzji wskazano poszczególne kryteria oceny ofert.
W dalszej części postępowania komisja konkursowa, w oparciu o obowiązujące kryteria w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna, na podstawie złożonych i wczytanych zapytań ofertowych i ankiet dokonała oceny ofert, będących podstawą do sporządzenia rankingu otwarcia. Ranking powstaje przy pomocy systemu informatycznego w kolejności malejącej łącznej liczby punktów oceny uwzględniającej wszystkie kryteria różnicujące oferty. W ocenie organu wszystkie oferty zakwalifikowane do części niejawnej podlegały takim samym zasadom postępowania oraz jednolitym kryteriom oceny. Wartość punktowa pozycji oferty w danym kryterium wynikała z sumowania punktów uzyskanych w poszczególnych pytaniach ankietowych na podstawie udzielonej przez oferenta odpowiedzi i ustalonej punktacji tej odpowiedzi. Pod uwagę wzięto wszystkie pytania z ankiet dotyczących danego kryterium. Ranking otwarcia w postępowaniu konkursowym został szczegółowo przedstawiony na s. 97-100 zaskarżonej decyzji.
W przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy udzieloną odpowiedzią na zawarte w ankiecie pytanie, a danymi zawartymi w pozostałej części formularza ofertowego oraz w przypadku stwierdzonych niejasności, wymagających dodatkowych wyjaśnień komisja konkursowa wzywała oferentów do złożenia pisemnych wyjaśnień zgodnych ze stanem faktycznym. Mając na uwadze równe traktowanie oferentów zasadę tę zastosowano jednolicie do wszystkich oferentów.
Skarżąca była wzywana do złożenia pisemnych wyjaśnień. Komisja konkursowa, w przypadku, jeśli zaznaczono rankingującą odpowiedź twierdzącą, a jednocześnie nie spełniano punktowanego warunku, co wynikało z wyjaśnień bądź oświadczeń oferenta albo z analizy dokumentów lub na podstawie weryfikacji przeprowadzonej u oferenta, dokonywała korekty w ocenie oferty, polegającej na zmianie odpowiedzi ankietowej na negatywną, a zmiana ta w konsekwencji powodowała obniżenie wartości punktowej oferty zakwalifikowanej do dalszego procedowania.
Komisja poinformowała oferentów o dokonaniu bieżącej oceny oferty pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Szczegółową ocenę oferty, przedstawiał załącznik Nr 1 (zweryfikowana liczba punktów oceny oferty). Na podstawie przeprowadzonej oceny oferty oraz złożonych wyjaśnień, dokonano weryfikacji w wersji elektronicznej odpowiedzi ankietowych. W przypadku zweryfikowania odpowiedzi ankietowej, oferenci otrzymali szczegółową informację w załączniku nr 2. Na tej podstawie określono zweryfikowaną liczbę punktów oceny oferty.
Oferenci byli zobowiązani do zajęcia stanowiska w odniesieniu do przedstawionych zestawień oceny punktowej oferty, wyrażając pisemnie ich akceptację lub jej brak. W przypadku braku akceptacji, oferenci mieli możliwość uzasadnienia swojego stanowiska.
Komisja konkursowa dokonała weryfikacji ofert w zakresie oferowanej liczby i ceny świadczeń oraz przygotowała propozycje do negocjacji, w kontekście potencjału oferentów, prowadzonych analiz w zakresie wartości umów, wykonania świadczeń za okres 2016 r. i 2017 r. Mając na uwadze równe traktowanie oferentów, podjęto decyzję o przeprowadzeniu negocjacji korespondencyjnych z oferentami w celu ustalenia liczby oraz ceny świadczeń opieki zdrowotnej.
Komisja konkursowa szczegółowo opisała przesłanki, jakie były brane pod uwagę podczas przygotowywania propozycji zawartych w protokole z negocjacji z dnia [...] sierpnia 2017 r.
Wszyscy oferenci biorący udział w tej części postępowania mieli możliwość wniesienia uwag co do propozycji ilościowo-cenowej oferty. Propozycja ilościowo-wartościowa zawarta w protokole z negocjacji przekazana przez komisję konkursową, była propozycją na dzień [...] sierpnia 2017 r. i mogła ulec zmianie w toku dalszych negocjacji.
Oferenci w przesłanym do nich zaproszeniu byli informowani przez komisję konkursową, że dokona ona wyboru oferentów do ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania konkursowego, w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, do wyczerpania łącznej liczby planowanych do zakupu świadczeń lub wartości zamówienia określonym w ogłoszeniu, z uwzględnieniem maksymalnej liczby umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wskazanej w ogłoszeniu (miejsc udzielania świadczeń dostępnych dla świadczeniobiorców w danym obszarze) określonej zgodnie z planem finansowym L. Oddziału Wojewódzkiego NFZ i planem zakupu świadczeń opieki zdrowotnej.
W przypadku, gdy jedna z ofert, które uzyskały w końcowym rankingu tę samą łączną liczbę punktów oceny, z uwzględnieniem kryterium różnicującego wynikającego z oceny uzyskanej w kolejności według kryteriów: jakość, kompleksowość, dostępność, ciągłość oraz ceny, znalazła się poza wartościowym lub ilościowym zakresem zamówienia, komisja konkursowa mogła zakończyć postępowanie nie wybierając oferentów o tej samej liczbie punktów lub zaproponować oferentom o tej samej liczbie punktów zmniejszenie liczby świadczeń proporcjonalnie do wynegocjowanych warunków, o ile wszyscy oferenci wyrażą na to zgodę.
Komisja konkursowa po otrzymaniu wszystkich protokołów z negocjacji i analizie ostatecznych stanowisk negocjacyjnych oferentów biorących udział w tej części postępowania, podjęła decyzję o określeniu ostatecznego stanowiska w zakresie ceny i liczby świadczeń. Stanowisko to znalazło odzwierciedlenie w przekazanych oferentom protokołach końcowych z negocjacji.
W dalszej kolejności sporządzono ranking końcowy (s. 102-105 zaskarżonej decyzji), w którym znalazły się oferty uszeregowane w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny z uwzględnieniem ostatecznych wyników negocjacji.
W dniu [...] września 2017 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania konkursowego, a informacja o rozstrzygnięciu postępowania została opublikowana na tablicach ogłoszeń oraz stronie internetowej L. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Do zawarcia umowy, zostały zakwalifikowane oferty/miejsca udzielania świadczeń zajmujące pozycje od 1 do 30 w rankingu końcowym (na dwudziestej pierwszej pozycji 2 podmioty).
W ocenie organu postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i wybór ofert w postępowaniu konkursowym nr [...] został dokonany w sposób obiektywny i przejrzysty, z zachowaniem zasady równości stron oraz z poszanowaniem przepisów prawa.
Organ wyjaśnił, że oferta skarżącej zawierała nieprawdziwe informacje w kategorii: sprzęt i aparatura medyczna lub pomieszczenia - w zakresie ocenianego warunku: basen rehabilitacyjny i została prawidłowo odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach.
Odnosząc się do wymogu okazania w trakcie postępowania konkursowego certyfikatu potwierdzającego, że posiadany basen jest wyrobem medycznym, organ wyjaśnił, że wynikał on z uwagi na przedstawioną fakturę zakupu (faktura VAT nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. – wystawiona przez S. J. "L." S..C.. S.. J., M.. J. za zakup basenu ogrodowego), która wzbudziła wątpliwość komisji konkursowej, co do okoliczności posiadania basenu rehabilitacyjnego. Basen został zakupiony od sprzedawcy prowadzącego działalność w zakresie sprzedaży basenów ogrodowych.
Z uwagi na zakup niecki basenowej - ogrodowej - i stwierdzeniem niezgodności, w przesłanej przez oferenta korespondencji, pomiędzy danymi zawartymi w opracowaniu inwestora: "basen rehabilitacyjny", a definicją "basenu rehabilitacyjnego" zawartą w załączniku nr 5 do rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r., prowadzona była korespondencja, wyjaśniającą. Złożone wyjaśnienia, nie potwierdziły posiadania basenu rehabilitacyjnego. Komisja konkursowa w dniu 16 sierpnia 2017 r. przeprowadziła weryfikację oferenta w miejscu udzielania świadczeń i potwierdziła posiadanie basenu ogrodowego o symbolu 8M. Dodatkowo, stwierdzono niezgodną z definicją wskazaną w rozporządzeniu MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. głębokość basenu. Maksymalna wysokość ściany niecki basenowej wynosiła 0,75 m. Odwołujący podtrzymywał prawdziwość udzielonej odpowiedzi na pytanie ankietowe nr 2.3.5, która nie znalazła potwierdzenia w trakcie przeprowadzonej weryfikacji w miejscu udzielania świadczeń.
W ofercie i wezwaniach komisji konkursowej wymagania dotyczyły posiadania basenu rehabilitacyjnego o określonych parametrach. Oferent w dokumentacji projektowej zawarł wymagania wynikające z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia wymagań, jakim powinny odpowiadać zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego (Dz. U. poz. 452), które nie zostały spełnione przy realizacji projektu. Korespondencja i weryfikacja oferenta nie potwierdziła posiadania basenu rehabilitacyjnego, czy basenu uzdrowiskowego. Komisja konkursowa nie wymagała od oferentów, spełnienia przez baseny warunków właściwych dla basenu uzdrowiskowego i nie miała podstaw do kwestionowania spełniania przedmiotowego warunku przez innych oferentów. Żaden nie przedstawił dokumentów, budzących wątpliwości co do ich prawdziwości.
Komisja konkursowa, w przypadku jeśli zaznaczono rankingującą odpowiedź twierdzącą, a jednocześnie nie spełniano punktowanego warunku, co jednoznacznie wynikało z wyjaśnień bądź oświadczeń oferenta albo z analizy oferty i dokumentów, dokonywała korekty w ocenie oferty, polegającej na zmianie odpowiedzi ankietowej na negatywną, a zmiana ta w konsekwencji powodowała obniżenie wartości punktowej oferty zakwalifikowanej do dalszego procedowania.
Organ podkreślił, że komisja konkursowa wezwała wszystkich oferentów, którzy potwierdzili w ofercie posiadanie basenu rehabilitacyjnego, do złożenia wyjaśnień dotyczących potwierdzenia posiadania i użytkowania basenu rehabilitacyjnego. Wyłącznie wyjaśnienia złożone przez skarżącą budziły wątpliwości komisji konkursowej, gdyż oferent przedłożył dokumenty, które potwierdzały posiadanie basenu ogrodowego. W związku z przedstawieniem faktury ze sklepu ogrodniczego, komisja konkursowa zwróciła się o przedstawienie atestu medycznego na zakupiony sprzęt, zgodnego z rozporządzeniem Ministra Zdrowia o wyrobach medycznych. Baseny rehabilitacyjne, które nie stanowią stałej części infrastruktury zdrowotnej (części budynku), muszą spełniać wymagania właściwe dla wyrobów medycznych (tj. urządzeń przeznaczonych przez jego wytwórcę do używania specjalnie w celach diagnostycznych lub terapeutycznych i niezbędnych do jego właściwego stosowania, przeznaczonych przez wytwórcę do stosowania u ludzi w celu m.in. kompensowania skutków urazu lub upośledzenia).
Wbrew twierdzeniom skarżącej, do L. OW NFZ nie wpłynęła żadna skarga na W. S. S. im. K. S. W. w L. w ramach realizacji umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych.
Organ uznał zarzut niespełniania wymaganych parametrów oferty S. L. za bezzasadny z uwagi na potwierdzenie spełniania wszystkich wymaganych warunków i parametrów.
W zakresie zarzutu składania pism przez oferenta "M. " Sp. z o. o. po wyznaczonym terminie organ szczegółowo przedstawił przebieg korespondencji z oferentem i nie stwierdził uchybień w tym zakresie(s. 114-115 zaskarżonej decyzji).
Odnosząc się do zarzutu skarżącej powołującej się na stan faktyczny w innym postępowaniu konkursowym, organ wyjaśnił, że sytuacja faktyczna oferenta jest odmienna od wskazanej w innym postępowaniu konkursowym (dot. gminy B. "B. L.").
W ocenie organu komisja konkursowa oceniła wszystkie oferty według jednolitych zasad i kryteriów, pod kątem spełniania warunków wymaganych oraz dodatkowo ocenianych. Zarzuty skarżącej dotyczące W. O. M. P. w L., S. N. im. P.. M.. K. S. Z. w L. oraz N. O. R. w L. s.c., E. P., W.. K., są bezzasadne. Oferty tych podmiotów zostały zweryfikowane w sposób prawidłowy i nie wymagały dodatkowej korespondencji.
W ocenie organu zarzut oferenta dotyczący samodzielnej zmiany odpowiedzi ankietowych przez komisję konkursową, jest nieuzasadniony. Powołując się na § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2014, poz. 1980 ze zm. - dalej jako: "rozporządzenie MZ z dnia 22 grudnia 2014 r."), organ wyjaśnił, że działania komisji nie miały charakteru dowolności i dyskryminacji. Podkreślono, że porównanie sytuacji skarżącej z M. M. jest nieuzasadnione z uwagi na inną sytuację faktyczną. W odniesieniu do zarzutów skarżącej dotyczących złożenia wyjaśnień przez M. M. po terminie, organ nie stwierdził nieprawidłowości w tym zakresie.
Organ podkreślił, że w pkt 3.1.4.15 procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach nr [...] określono te same zasady przeprowadzania weryfikacji oferentów jak wynikające z rozporządzenia.
Organ wyjaśnił, że komisja konkursowa skorzystała z prawa przeprowadzenia weryfikacji oferenta w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie. Dnia [...] lipca 2017 r. komisja konkursowa wezwała oferenta do potwierdzenia posiadania i użytkowania basenu w lokalizacji o określonych parametrach w związku z udzieleniem odpowiedzi "tak" na pytanie 2.3.5 "Basen rehabilitacyjny - na jedną osobę korzystającą z basenu powinno przypadać co najmniej 4 m2 lustra wody w basenie, dla osób dorosłych niecka basenowa powinna być napełniona wodą na głębokość od 0,7 m do 1,35 m, a dla dzieci od 0,6 m do 0,75 m - w lokalizacji". Oferent oświadczył że posiada basen, który został przekazany do eksploatacji. Z dołączonych dokumentów, mających stanowić potwierdzenie prawdziwości udzielonej odpowiedzi i złożonego oświadczenia wynika, że: w opracowaniu "Technologia basenu rehabilitacyjnego, październik 2016" inwestor, tj. skarżąca zawarła wymagania dotyczące charakterystyki basenu m.in.: powierzchnia lustra wody wynosi 8 m2, głębokość 0,6 m - 0,75 m, objętość ok. 5 m3, natomiast z danych technologicznych opracowania pkt 7 wynika, iż niecka basenowa dla dorosłych powinna być napełniona wodą od 0,7 m do 1,35 m, na jedną osobę powinno przypadać co najmniej 6 m2 lustra wody w basenie. Z przedstawionej faktury zakupu nie wynikało, że zakupiony basen jest wyrobem medycznym. W wyniku weryfikacji danych zawartych w CEiDG dotyczących wystawcy faktury komisja nie potwierdziła rodzaju działalności (kodu PKD) odpowiadającemu sprzedaży wyrobów medycznych.
Komisja konkursowa wystąpiła do skarżącej o złożenie dodatkowych dokumentów, tj.: przedstawienie certyfikatu medycznego wykazanego w ofercie basenu rehabilitacyjnego oraz dokumentu wydanego przez inspektora sanitarnego potwierdzającego dopuszczenie basenu do użytkowania. Złożone przez oferenta dokumenty - atesty higieniczne zostały wystawione przez N. I. Z. P. - P. Z. H., Z. H. Ś. i nie dotyczyły niecki basenowej. Oferent nie przedstawił certyfikatu medycznego wykazanego w ofercie basenu.
W czasie przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2017 r. weryfikacji oferenta ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie ze stanem faktycznym, w miejscu udzielania świadczeń stwierdzono m.in. pomieszczenie z basenem - do wejścia do basenu prowadzą schody z obustronnie zamontowaną poręczą. Skarżąca dokonała pomiaru głębokości basenu w najgłębszym miejscu - 0,75 m. Oferent nie okazał certyfikatu potwierdzającego powłokę antypoślizgową niecki oraz nie posiada atestu dla niecki basenowej jako wyrobu medycznego.
Organ zwrócił się o interpretację definicji basenu rehabilitacyjnego do Ministerstwa Zdrowia i uzyskał informację potwierdzającą prawidłowość działania komisji konkursowej.
Organ następnie wyjaśnił, że złożone wyjaśnienia przez "L. " nie budziły wątpliwości i potwierdzały spełnianie warunków wymaganych i dodatkowo ocenianych wykazanych w ofercie. Wyjaśniono również, że komisja konkursowa w postępowaniach konkursowych nie stosowała opinii czy wytycznych Konsultanta Krajowego w dziedzinie fizjoterapii, tym samym nie dopuściła się zmian w zakresie oceny ofert w stosunku do pierwotnego ogłoszenia warunków.
Organ potwierdził również, że komisja konkursowa w przypadku braku możliwości jednoznacznej oceny spełniania warunku wymaganego i dodatkowo ocenianego, każdorazowo przeprowadzała postępowania wyjaśniające. W każdym przypadku złożone wyjaśnienia i udokumentowanie spełniania warunku, na dzień złożenia oferty, było uznane przez komisję. Analogicznie było w przypadku skarżącej, za wyjątkiem basenu rehabilitacyjnego, co w połączeniu z przedstawioną fakturą zakupu na basen ogrodowy nie mogło być zakwalifikowane jako oczywista pomyłka. Komisja konkursowa, w toku postępowania nie zmieniła zasad postępowania oraz kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców, w związku z tym działania komisji nie skutkowały w ocenie organu naruszeniem zasad uczciwej konkurencji oraz zasady równego traktowania świadczeniodawców.
Odnosząc się do kwestii dostępności dokumentów oferenta R. , w zakresie danych zastrzeżonych ustalono, że A. S., jeden z członków zarządu L. C. R. L. S.. z o.o. był jednocześnie innym oferentem w postępowaniu i dokonał wglądu do oferty, którą złożył. W ocenie organu nie doszło do ujawnienia żadnych informacji zastrzeżonych.
Organ nie podzielił zarzutu ograniczenia udostępnienia akt postępowania. Skarżąca w dniu [...] września 2017 r. złożyła w L. OW NFZ wniosek o udostępnienie do wglądu akt postępowania wraz z możliwością sporządzania fotokopii W tym samym dniu, wyznaczono oferentowi, termin udostępnienia akt na dzień [...] września 2017 r. Oferent miał możliwość dokonania wglądu w akta postępowania dodatkowo wraz z upoważnionymi przez siebie osobami i z tego prawa skorzystał. Dokumentacja została przygotowana do okazania w ustawowym w terminie, w możliwie najkrótszym czasie, bez zbędnej zwłoki.
Oferent wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu z dnia [...] października 2017 r., nr [...], oraz stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wniesiono również o zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy:
* art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach - poprzez nieuwzględnienie przez organ, że w postępowaniu konkursowym doszło do uchybienia równemu traktowaniu wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz nie zagwarantowania w prowadzonym postępowaniu zachowania, uczciwej konkurencji;
* art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach - poprzez nie uwzględnienie przez organ, że w postępowaniu konkursowym nie doszło do zrealizowania zasady jawności w postępowaniu, wobec dopuszczenia do postępowania oferty objętej w całości klauzulą tajemnicy przedsiębiorcy, co jest niedopuszczalne, gdyż oferent - świadczeniodawca jest uprawniony do zastrzeżenia wyłącznie określonych informacji, które mają status tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy z dnia [...] kwietnia 2003 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz,503 ze. zm.), a nie całości oferty, uniemożliwiając tym samym równe traktowanie wszystkich oferentów - świadczeniodawców, przestrzegane zasad uczciwej konkurencji i wszystkie z tym powiązane, a także poprzez nieuwzględnienie, iż, część informacji określonych jako zastrzeżone w decyzji w istocie stanowiło informacje jawne zgodnie z aktami postępowania konkursowego;
* art. 140 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach - poprzez błędne przyjęcie, że przedmiot był opisany w sposób prawidłowy, pomimo że doszło do opisania jego elementów w sposób niejednoznaczny i niewyczerpujący, w tym bez jednoznacznego uwzględnienia cech technicznych i jakościowych, mogący wpłynąć na sporządzenie oferty, a w szczególności w sposób utrudniający uczciwą konkurencję i w efekcie finalnym w sposób faworyzujący niektórych ze świadczeniodawców;
* art. 140 ust. 1 w zw. z art. 141 ustawy o świadczeniach - poprzez błędne przyjęcie, że przedmiot zamówienia opisany był w sposób prawidłowy, pomimo że opisanie elementów przedmiotu zamówienia nastąpiło bez jednoznacznego uwzględnienia cech technicznych i jakościowych, a w szczególności w sposób utrudniający uczciwą konkurencję i w efekcie w sposób faworyzujący niektórych ze świadczeniodawców;
* art. 142 ust. 2 pkt 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach - poprzez błędne przyjęcie, że nie doszło do naruszenia zasad postępowania konkursowego skutkującego naruszeniem zasady uczciwej konkurencji oraz zasady równego traktowania świadczeniodawców;
* art. 147 ustawy o świadczeniach - poprzez nieuwzględnienie, że w postępowaniu doszło w istocie do zmiany w toku postępowania kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców, skutkującego naruszeniem zasady uczciwej konkurencji oraz zasady równego traktowania świadczeniodawców;
* art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach - poprzez nieuwzględnienie, że doszło do niedokonania w sposób prawidłowy porównania ofert w toku postępowania i stosowanie wybiórczo kryteriów wyboru ofert, skutkujące naruszeniem zasady uczciwej konkurencji oraz zasady równego traktowania świadczeniodawców;
* art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach - poprzez uznanie za prawidłowe odrzucenie oferty skarżącej na podstawie zarzutu przedłożenia nieprawdziwych informacji, co nie miało miejsca w odniesieniu do złożonej oferty;
* art. 154 ust. 2 ustawy o świadczeniach - poprzez nie odniesienie się do zarzutu i w konsekwencji milczące uznanie za prawidłowe niedokonania wstrzymania zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej do czasu jego rozpatrzenia, bowiem według wiedzy skarżącej, organ kontynuował w okresie rozpoznawania odwołania, czynności mające na celu zawarcie umów przez oferentów wybranych do udzielenia świadczeń w kwestionowanym postępowaniu;
* art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach - poprzez nie rozpoznanie w istocie sprawy przez organ, ale przez podmiot, którego działanie miało być przedmiotem kontroli tj. finalnie brak prowadzenia postępowania kontrolnego zaskarżonej decyzji z uwagi na przekazanie sprawy do weryfikacji Delegaturze Organu w C. w ramach tzw. stanowiska merytorycznego, której działanie stało się podstawą pierwotnego odwołania skarżącej i następnie przeniesienie treści tego stanowiska do decyzji bez dokonania samodzielnej analizy przez zobowiązany do tego organ, która to sytuacja miała miejsce również w przypadku decyzji pierwotnej, co do której ponownego rozpatrzenia sprawy dochodziła skarżąca;
* art. 2 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 211 z późn. zm.) dalej jako: "ustawa o wyrobach medycznych" - poprzez błędne przyjęcie, że basen rehabilitacyjny lub niecka basenowa stanowi wyrób medyczny, a w konsekwencji naruszenie innych przepisów postępowania wyspecyfikowanych w petitum, oraz naruszenie zasady uczciwej konkurencji oraz zasady równego traktowania świadczeniodawców;
* art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) dalej jako: "k. p. a." - poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów oraz z naruszeniem zasady równego traktowania świadczeniodawców z uwagi na dokonywanie odmiennej oceny stanu faktycznego w stosunku do poszczególnych oferentów przez organ w zależności od analizowanego oferenta, a także poprzez nie wskazanie w sposób skonkretyzowany na jakich przesłankach wynikających z akt postępowania (konkretnych dowodach), w istocie opierał się organ wydając rozstrzygnięcie, ograniczając się wyłącznie do wskazania swojego stanowiska w kwestiach newralgicznych, bez przywołania nawet śladowego materiału dowodowego. Do naruszenia wskazanego przepisu doszło również poprzez nie dokonanie samodzielne, analizy zaskarżonych działań Delegatury Organu w C. oraz decyzji pierwotne, wydanej w wyniku rozpoznania odwołania z uwagi na ograniczenie się do przeniesienia do treści decyzji i decyzji pierwotnej stanowiska podmiotu, którego działanie naruszające przepisy prawne było podstawą zastosowania przez skarżącą środków zaskarżenia;
* naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez powoływanie się w uzasadnieniu decyzji, wydane, w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jako podstawę do oddalenia formułowanych przez skarżącą zarzutów, na informacje w których posiadana, jest wyłącznie NFZ, do których skarżąca nie ma dostępu, w tym w szczególności na rzekomo istniejącą interpretację Ministra Zdrowia w zakresie atestów dla wyrobów medycznych, która w żaden sposób nie została dookreślona przez organ (czy jest to interpretacja indywidualna, kiedy została wydana, czego dokładnie dotyczyła, brak znaku pisma zawierającego interpretacje i jakichkolwiek oznaczeń ją indywidualnych), co nie pozwala skarżącej na weryfikacje czy takowe stanowisko w ogóle istnieje, a tym bardziej czy istniało przed złożeniem przez nią oferty, a w konsekwencji brak dokonania przez organ należytego i wyczerpującego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
* art. 7 i art. 77 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie przesłanek podjęcia decyzji, a także powoływanie się na okoliczności wewnętrznie sprzeczne i nieprawdziwy stan faktyczny oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej, jako wynik nieuwzględnienia wszystkich okoliczności, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, do naruszenia wskazanych przepisów doszło również poprzez niedokonanie wszechstronnej (w tym zwłaszcza samodzielnej) analizy posiadanego przez organ materiału dowodowego;
* art. 12 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady prostoty postępowania z uwagi na celowe prowadzenie przez organ postępowania w taki sposób, który utrudni skarżącej zrozumienie i wyodrębnienie istoty decyzji oraz przesłanek, którymi kierował się organ przy jej wydaniu;
* art. 107 § 1 pkt 4 oraz 107 § 1 pkt 6 w zw. § 3 k.p.a. - poprzez nie powołanie w istocie podstawy prawnej wydanej decyzji z uwagi na pominięcie w całości przepisów, na których organ się opierał wydając decyzję, z wyłączeniem jedynie przepisu nakazującego rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji oraz rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;
* art. 108 k.p.a. oraz art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach - poprzez nie uwzględnienie wadliwości nadania decyzji pierwotnej rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji nie wykazania przesłanek warunkujących możliwość zastosowania tego przepisu, jak również nie wskazania w ich podstawie prawnej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nie występuje jednocześnie przesłanka, o której mowa w art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach tj.: decyzja pierwotna nie była decyzją wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organ.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła stawiane zarzuty i dodatkowo szeroko odniosła się do oceny złożonych ofert pozostałych oferentów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuję:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego w takim stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie odrzucenia oferty skarżącej w konkursie ofert w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w postaci rehabilitacji leczniczej w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna. Organ dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadzała się do oceny prawidłowości odrzucenia oferty skarżącej z uwagi na podanie nieprawdziwych informacji w zakresie posiadania basenu rehabilitacyjnego. Podstawą materialnoprawną odrzucenia oferty skarżącej stanowił art. 149 ust 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach tj. odrzucenie oferty zawierającej nieprawdziwe informacje.
Już na samym wstępie należy podkreślić, że wydane w stosunku do skarżącej rozstrzygnięcie miało charakter stricte formalny i opiewało na odrzucenie oferty skarżącej.
Negatywne w stosunku do oferenta rozstrzygnięcie organu nie wynikało zatem - jak zazwyczaj to bywa - z uznania jego oferty za mniej korzystną pod względem kryteriów wyboru ofert od innych ofert złożonych w ramach tego samego konkursu, lecz podyktowane było nieprawidłowościami tkwiącymi w samej ofercie skarżącej.
Nie negując zatem co do zasady konieczności uwzględnienia przez sąd administracyjny przy rozstrzyganiu tego rodzaju spraw dokumentów i danych zawartych w ofertach wszystkich świadczeniodawców biorących udział w konkursie, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie obowiązek ten będzie miał zastosowanie jedynie w ograniczonym zakresie.
W niniejszej sprawie oferta skarżącej została bowiem odrzucona z uwagi na nieprawidłowości tkwiące w niej samej, tj. z uwagi na zamieszczenie w ofercie informacji nieprawdziwych.
O wadliwości oferty skarżącej przesądziła zatem treść samej oferty, a nie jakiekolwiek inne okoliczności wynikające z ofert innych podmiotów biorących udział w konkursie.
Dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia istotne znaczenie ma zatem treść oferty skarżącej, a nie dokumenty i dane zawarte w ofertach pozostałych świadczeniodawców biorących udział w konkursie.
Treść ofert i informacji podawanych przez pozostałych świadczeniodawców miałaby znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tylko wtedy, gdyby organ przy odrzuceniu oferty skarżącej zastosował wobec skarżącej inne kryteria niż kryteria stosowane względem pozostałych świadczeniodawców.
W realiach niniejszej sprawy, w której doszło do odrzucenia oferty skarżącej, powyższe sprowadzałoby się w istocie do konieczności stwierdzenia, że wobec któregokolwiek z oferentów, który znajdował się w takiej samej sytuacji jak skarżąca, oferty nie odrzucono. Tylko bowiem w takiej sytuacji można by zasadnie zarzucić organowi naruszenie zasady równego traktowania świadczeniodawców.
W sprawie nie doszło jednak do tego rodzaju sytuacji albowiem żaden z pozostałych oferentów nie znajdował się ani w takiej samej, ani też w istotnie podobnej sytuacji, która uzasadniałaby zastosowanie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach.
W szczególności zaś żaden z pozostałych oferentów nie zgłosił jako basenu rehabilitacyjnego basenu ogrodowego, nie spełniającego parametrów określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r.
Tym samym też nie można uznać, by przy prowadzeniu konkursu i jego rozstrzygnięciu doszło do naruszenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy w ramach niniejszego konkursu.
W postępowaniu przedmiot zamówienia został określony jednoznacznie.
W trakcie postępowania nie dokonywano zmiany kryteriów ocen i warunków wymaganych od świadczeniodawców.
Wobec wszystkich oferentów stosowano te same kryteria i przepisy.
Podzielić należy zatem stanowisko organu co do tego, że postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i wybór ofert w postępowaniu konkursowym został dokonany w sposób obiektywny i przejrzysty, z zachowaniem zasady równości stron oraz z poszanowaniem przepisów prawa.
Jak wskazano już wyżej o odrzuceniu oferty skarżącej zadecydował fakt podania w ofercie nieprawdziwych informacji co do posiadania przez oferenta basenu rehabilitacyjnego o ściśle określonych parametrach.
Wbrew odmiennym wywodom skarżącej w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarżąca zadeklarowała w swojej ofercie posiadanie basenu rehabilitacyjnego o ściśle określonych parametrach.
Skarżąca w formularzu ankietowym na pytanie 2.3.5. o treści: "REH_2 Basen rehabilitacyjny – na jedną osobę korzystającą z basenu powinno przypadać co najmniej 4 m2 lustra wody w basenie, dla osób dorosłych niecka basenowa powinna być napełniona wodą na głębokość od 0,7 m do 1,35 m, a dla dzieci od 0,6 m do 0,75 m - w lokalizacji", udzieliła odpowiedzi "TAK".
Z powyższego jednoznacznie wynika, że skarżąca zadeklarowała posiadanie basenu rehabilitacyjnego o parametrach określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r.
Zdaniem Sądu nie budzi również wątpliwości, że deklaracja ta okazała się nieprawdziwa albowiem skarżąca nie posiadała ani basenu o parametrach określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r., ani też basenu, który można by określić mianem basenu rehabilitacyjnego.
Powyższe oznaczało, że oferta skarżącej zawierała w tej części nieprawdziwe informacje, co w świetle art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach obligowało organ do odrzucenia oferty.
Odnosząc się szerzej do kwestii nieposiadania przez skarżącą basenu rehabilitacyjnego o parametrach określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r., którego posiadanie zostało jednoznacznie zadeklarowane w ofercie, wskazać należy nadto, że § 1 rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. rozporządzenie określa szczegółowe kryteria wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w podziale na poszczególne zakresy lub rodzaje świadczeń opieki zdrowotnej.
Stosownie do § 3 pkt 5 rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. wykaz szczegółowych kryteriów wyboru ofert wraz z wyznaczającymi je warunkami oraz przypisaną im wartością w rodzaju rehabilitacja lecznicza określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.
W myśl § 5 ust. 1 oferent, który deklaruje spełnianie warunku podlegającego ocenie, jest obowiązany go spełniać w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej.
Zgodnie z załącznikiem nr 5 zawierającym wykaz szczegółowych kryteriów wyboru ofert wraz z wyznaczającymi je warunkami oraz przypisaną im wartością w rodzaju rehabilitacja lecznicza, do rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r., w tabeli nr 1 pkt 2 "Fizjoterapia ambulatoryjna" kryterium jakość, kategoria sprzęt i aparatura medyczna lub pomieszczenia, w odniesieniu do ocenianego warunku, tj. basenu rehabilitacyjnego określono wymagania jakie powinien spełniać basen rehabilitacyjny. Zgodnie z opisanymi tam warunkami na jedną osobę korzystającą z basenu powinno przypadać co najmniej 4 m2 lustra wody w basenie, dla osób dorosłych niecka basenowa powinna być napełniona wodą na głębokość od 0,7 m do 1,35 m, a dla dzieci od 0,6 m do 0,75 m.
Podkreślić należy, że ten akt prawny został umieszczony w treści ogłoszenia określającego wymagania w postępowaniu konkursowym zatem przyjąć należy, że był znany skarżącej. Niezależnie od powyższego zwrócić należy także uwagę, że spełnienie tych warunków skarżąca zadeklarowała w ofercie.
Przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2017 r. weryfikacja oferenta w miejscu udzielania świadczeń, potwierdziła posiadanie przez skarżącą basenu ogrodowego. Okoliczność ta w ocenie Sądu została udowodniona w sposób bezsporny. Potwierdza ją faktura zakupu niecki basenowej z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], wystawiona przez S. J. "L." S..C.. S.. J., M.. J. za zakup basenu ogrodowego. Jak słusznie zauważył organ podmiot, od którego skarżąca zakupiła basen w zakresie swojej działalności wskazanej w CEIDG nie zajmuje się sprzedażą wyrobów medycznych. Wskazać należy, że w ocenie Sądu skarżąca w sposób bezsporny nie spełniała warunków posiadania basenu rehabilitacyjnego o wskazanych powyżej parametrach z załącznika nr 5 do rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. Przeprowadzona weryfikacja w miejscu udzielania świadczeń wykazała głębokość basenu 0,75 m co potwierdza niespełnianie kryteriów wskazanych w załączniku nr 5 do rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r., bowiem jak wskazano powyżej niecka basenowa dla osób dorosłych powinna być napełniona wodą dla osób dorosłych na głębokość od 0,7 m do 1,35 m. Posiadanie basenu jedynie o głębokości 0,75 m w sposób bezsporny potwierdza niemożliwość spełniania warunków dla prawidłowego udzielania świadczeń w zakresie rehabilitacja lecznicza i podanie nieprawdziwych informacji w pytaniu ankietowym nr 2.3.5 w zakresie posiadania basenu rehabilitacyjnego. Podkreślić należy, że pomimo wezwania skarżącej do składania wyjaśnień w zakresie posiadania basenu rehabilitacyjnego, skarżąca podtrzymywała prawdziwość udzielonej odpowiedzi na pytanie ankietowe nr 2.3.4 konsekwentnie podtrzymując złożone oświadczenie o posiadaniu basenu rehabilitacyjnego zgodnego z wymaganiami określonymi w załączniku nr 5 rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. Okoliczność ta w ocenie Sądu potwierdza zasadność odrzucenia oferty skarżącej z uwagi na zawarcie nieprawdziwych informacji w złożonej ofercie wobec niespełniania przez nią kryterium jakości w kategorii sprzęt i aparatura medyczna lub pomieszczenia, ocenianego warunku – basen rehabilitacyjny. Złożony przez skarżącą formularz ofertowy i prowadzona ze skarżącą korespondencja w ocenie Sądu w sposób jednoznaczny potwierdza podanie nieprawdziwych informacji w złożonej ofercie w zakresie posiadania basenu rehabilitacyjnego o ściśle określonych parametrach.
Jak wyjaśnia orzecznictwo pojęcie "nieprawdziwe informacje", do którego odwołuje się przepis art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach, oznacza takie działanie świadczeniodawcy, który aby uzyskać pozytywne dla siebie rozstrzygnięcie, podaje informacje, które nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości. Z podaniem nieprawdziwych informacji mamy do czynienia w sytuacji celowego działania oferenta, który mimo świadomości niemożliwości spełniania określonych warunków, deklaruje taką możliwość. Nie każda nieprawdziwa informacja stanowi podstawę do odrzucenia oferty, zaś nieprawdziwość musi dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakikolwiek sposób na wynik postępowania, w tym takich, które mogą świadczyć o nieprawidłowym w przyszłości wykonaniu umowy. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1586/15) Ustawodawca nie wyposażył komisji konkursowej w możliwość oceny stopnia istotności informacji, które zostały podane niezgodnie z prawdą. Innymi słowy, w przypadku stwierdzenia przez komisję, że jakakolwiek informacja znajdująca się w ofercie uczestnika postępowania konkursowego nie odpowiada prawdzie, oferta takiego uczestnika zostanie odrzucona (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. III SA/Kr 1153/14).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że podanie nieprawdziwych informacji przez skarżącą w zakresie posiadania basenu rehabilitacyjnego stanowiło działanie ukierunkowane na uzyskanie pozytywnego rozstrzygnięcia, bowiem nieprawdziwość informacji dotyczy okoliczności wpływających na wynik postępowania (poprzez zawyżenie liczby otrzymanych punktów), jak też wskazujących na potencjalne nieprawidłowe wykonanie przyszłej umowy wynikające z nieposiadania wymaganego sprzętu medycznego. Informacja o posiadaniu basenu rehabilitacyjnego została zweryfikowana negatywnie w dniu [...] sierpnia 2017 r. w trakcie weryfikacji oferenta w miejscu udzielania świadczeń, pomimo zapewnień skarżącej o posiadaniu basenu rehabilitacyjnego zgodnego z załącznikiem nr 5 rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r., wobec czego stwierdzić należy, że komisja konkursowa była zobligowana do odrzucenia oferty skarżącej na mocy art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Podkreślić należy, że w uzasadnieniu skargi, skarżąca sama potwierdza okoliczność, że w prowadzonym postępowaniu konkursowym, wskazywała na posiadanie basenu rehabilitacyjnego zgodnego z załącznikiem nr 5 rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. Nie przedstawiła jednak żadnych dowodów potwierdzających fakt posiadania takiego basenu, tym samym w żaden sposób nie podważyła prawidłowo dokonanych ustaleń organu.
Okoliczność przedstawienia przez skarżącą atestów higienicznych i nieprzedstawienia certyfikatu potwierdzającego, że przedmiotowy basen jest wyrobem medyczny można by uznać za nieistotną już z uwagi na wskazywane powyżej niespełnienie przez basen skarżącej wymogów technicznych określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r.
Niezależnie od powyższego za prawidłowe uznać należy stanowisko organu co do tego, że posiadanego przez skarżącą basenu w ogóle nie można uznać za basen rehabilitacyjny z tego powodu, że basen ten nie był wyrobem medycznym w rozumieniu ustawy z dnia [...] maja 2010 r. o wyrobach medycznych.
Z dokumentacji konkursowej wynikało, że basen posiadany przez oferenta miał być basenem rehabilitacyjnym. Użycie powyższego zwrotu jasno wskazywało, że miał być to basen wykorzystywany do rehabilitacji, a więc do wykonywania działań medycznych - świadczeń zdrowotnych.
Również taki też był cel umowy, o zawarcie której ubiegała się skarżąca.
Przedmiotem postępowania konkursowego było zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna.
Zadeklarowany do wykonywania tego rodzaju świadczeń opieki zdrowotnej basen rehabilitacyjny był zatem basenem przeznaczonym do wykonywania działań medycznych w postaci rehabilitacji.
Nadto zauważyć należy, że również w załączniku nr 5 do rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. tego rodzaju basen rehabilitacyjny zaliczony został do kategorii "Sprzęt i aparatura medyczna".
W rezultacie trafnie przyjął organ, że baseny rehabilitacyjne, które tak jak w przypadku skarżącej nie stanowią części składowej budynku, muszą spełniać wymagania właściwe dla wyrobów medycznych, tj. urządzeń przeznaczonych przez jego wytwórcę do używania specjalnie w celach diagnostycznych lub terapeutycznych i niezbędnych do jego właściwego stosowania, przeznaczonych przez wytwórcę do stosowania u ludzi w celu m.in. kompensowania skutków urazu lub upośledzenia (art. 2 pkt 38 ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych).
Wymogi te należało odnosić również do basenu zadeklarowanego przez skarżącą.
Wymogów tych skarżąca nie spełniła albowiem posiadany przez nią basen był basenem ogrodowym, a nie wyrobem medycznym, tj. wyrobem przeznaczonym przez jego wytwórcę do stosowania u ludzi w celach diagnozowania, leczenia, łagodzenia przebiegu choroby lub kompensowania skutków urazu lub upośledzenia, o czym - oprócz okoliczności wskazywanych już wyżej - świadczy także brak certyfikatu (znaku CE) dla wyrobów medycznych.
W odniesieniu do tej ostatniej okoliczności wskazać należy, że zwrócenie się przez komisję konkursową do oferenta o przedłożenie atestu medycznego na zakupiony basen nie wynikało ze zmiany kryteriów ocen ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców, lecz było wynikiem wątpliwości, które pojawiły się w toku postępowania odnośnie posiadania przez skarżącą basenu ogrodowego, a nie basenu rehabilitacyjnego.
Komisja konkursowa wezwała wszystkich oferentów, którzy potwierdzili w ofercie posiadanie basenu rehabilitacyjnego, do złożenia wyjaśnień dotyczących potwierdzenia posiadania i użytkowania basenu rehabilitacyjnego. Wyłącznie wyjaśnienia złożone przez skarżącą budziły wątpliwości komisji konkursowej, gdyż oferent przedłożył dokumenty, które potwierdzały posiadanie basenu ogrodowego. W związku z przedstawieniem faktury ze sklepu ogrodniczego, komisja konkursowa zwróciła się o przedstawienie atestu medycznego na zakupiony sprzęt, zgodnego z rozporządzeniem Ministra Zdrowia o wyrobach medycznych.
Tego rodzaju postępowanie komisji konkursowej nie stanowiło zatem niedozwolonej, w świetle art. 147 ustawy o świadczeniach, zmiany kryteriów ocen ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców, lecz było postępowaniem mającym na celu wyjaśnienie wątpliwości powstałych co do prawdziwości informacji zawartych w ofercie.
W analogiczny sposób należy ocenić również zarzuty skargi dotyczące kwestii spełnienia przez basen rehabilitacyjny warunków właściwych dla basenu uzdrowiskowego.
W ofercie i wezwaniach komisji konkursowej wymagania dotyczyły wyłącznie posiadania basenu rehabilitacyjnego o parametrach określonych w rozporządzeniu MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. Oferent w dokumentacji projektowej zawarł wymagania wynikające z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie określenia wymagań, jakim powinny odpowiadać zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego, które nie zostały spełnione przy realizacji projektu. Korespondencja i weryfikacja oferenta nie potwierdziła posiadania basenu rehabilitacyjnego, czy basenu uzdrowiskowego. Komisja konkursowa nie wymagała od oferentów, spełnienia przez baseny warunków właściwych dla basenu uzdrowiskowego i nie miała podstaw do kwestionowania spełniania przedmiotowego warunku przez innych oferentów. Oczywiście każdy z oferentów mógł wykazywać spełnienie przez basen warunków właściwych dla basenu uzdrowiskowego, o ile rzecz jasna powyższe było tożsame ze spełnieniem warunków wymaganych w rozporządzeniu MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. dla basenu rehabilitacyjnego. Nie był to jednak wymóg stawiany przez organ.
W konsekwencji również powyższego nie można traktować jako zmiany kryteriów ocen ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców, o której mowa w art. 147 ustawy o świadczeniach.
Jak wskazano już powyżej posiadany przez skarżącą basen był basenem ogrodowym, a nie wyrobem medycznym, tj. wyrobem przeznaczonym przez jego wytwórcę do stosowania u ludzi w celach diagnozowania, leczenia, łagodzenia przebiegu choroby lub kompensowania skutków urazu lub upośledzenia, co samo w sobie przesądzało o niemożności uznania go za basen rehabilitacyjny w rozumieniu rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r.
W tych okolicznościach zatem rzeczą zupełnie nieistotną było to jaki był rzeczywisty koszt całościowego zamontowania i wyposażenia basenu, w tym także to, że był to według twierdzeń skarżącej koszt wyższy od wskazywanego przez organ.
Nawet zatem pominięcie tej części argumentacji organu nie skutkuje w żadnym razie zanegowaniem zasadniczej konkluzji organu, co do podanie przez skarżącą w ofercie nieprawdziwej informacji co do posiadania basenu rehabilitacyjnego o określonych parametrach.
Odnośnie wiążącego się z kwestią posiadania basenu rehabilitacyjnego zarzutu skarżącej powołującej się na stan faktyczny w innym postępowaniu konkursowym, organ trafnie wskazał, że sytuacja faktyczna oferenta ("B. L.") była odmienna od sytuacji samego skarżącej.
W tym innym postępowania oferent posiadał bowiem basen rehabilitacyjny, choć nie spełniający wszystkich wymaganych parametrów, natomiast w przypadku skarżącej nie posiadała ona w ogóle basenu, który można by określić mianem basenu rehabilitacyjnego.
Podkreślić należy również, że wymogi wynikające z art. 134 i art. 147 odnosić należy do świadczeniodawców występujących w ramach danego postępowania konkursowego, w związku z czym skarżąca nie może skutecznie zarzucać naruszenia tych przepisów odwołując się do zdarzeń zaistniałych podczas innych postępowań konkursowych.
Co do zasady stwierdzić należy zatem, że zarzuty stawiane przez skarżącą stanowią w swojej istocie powielenie argumentacji przedstawionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i stanowią nieuzasadnioną polemikę z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym i prawnym sprawy.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania świadczeniodawców określonej w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Postępowanie komisji konkursowej zapewniało równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i było prowadzone w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Zasada równego traktowania świadczeniodawców może przejawiać się w różnych aspektach, natomiast przejawem jej realizacji jest stosowanie takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu. Stąd niedopuszczalne jest stosowanie do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów, względnie wyłączenie stosowania określonych kryteriów wobec niektórych świadczeniodawców (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt II GSK 2006/14). Stwierdzić należy, że w niniejszym postępowaniu komisja konkursowa stosowała te same przepisy i kryteria do wszystkich oferentów. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w szczególności przedstawiona faktura zakupu niecki basenowej z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] wystawiona za zakup basenu ogrodowego słusznie wzbudziła uzasadnione wątpliwości komisji konkursowej co do zawarcia w złożonej ofercie prawdziwych informacji w zakresie posiadania basenu rehabilitacyjnego o parametrach określonych w załączniku nr 5 rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2017 r. Jak wskazuje orzecznictwo oświadczenie oferenta musi być zgodne ze stanem faktycznym i prawnym, zarówno w dniu składania oferty, jak i od początku obowiązywania umowy, co zapewnia trwałość spełniania warunków w tak określonej przestrzeni czasowej, a co za tym idzie również i w toku postępowania prowadzonego w sprawie zwarcia umowy o świadczenia opieki zdrowotnej. Oferta ma być aktualna w toku całego postępowania, poczynając od jej złożenia, aż do dnia rozpoczęcia obowiązywania umowy, co służyć ma konkretnemu celowi, a mianowicie stworzenia możliwości jej zweryfikowania na odpowiednim etapie postępowania konkursowego. Konsekwencją powyższego, jest wniosek, że spełnianie przez oferenta wymagań (warunków) dotyczących pomieszczeń, sprzętu i personelu podlega kontroli w toku postępowania konkursowego z punktu widzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 912/15).
Nie doszło również do naruszenia zasady jawności określonej w art. 135 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach. W ocenie Sądu zasada jawności została zrealizowana z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę w szczególności przez umożliwienie wglądu do tych ofert. Wskazać należy skarżącej, że skoro możliwość zastrzeżenia informacji zawartych w ofertach przewidział sam ustawodawca, a sposób dokonania takiego zastrzeżenia został doprecyzowany w zarządzeniu Prezesa NFZ, które znane było oferentom jeszcze przed przystąpieniem do postępowania konkursowego, to nie sposób czynić organowi zarzutu, że przestrzegał obowiązujących regulacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1784/15).
W przedmiotowej sprawie kwestia ta nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, z tej podstawowej przyczyny, że do odrzucenia oferty skarżącej doszło z uwagi na nieprawidłowości tkwiące w samej ofercie skarżącej, a nie z uwagi na informacje i dokumenty przedstawione przez pozostałych świadczeniodawców.
W ocenie Sądu przedmiot zamówienia został opisany w sposób jednoznaczny i wyczerpującym za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniających wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzanie oferty zgodnie z dyspozycją art. 140 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Nie sposób również podzielić zarzutów skarżącej o opisaniu przedmiotu zamówienia w sposób mogący utrudniać uczciwą konkurencję (art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach ) i o naruszeniu zasad postępowania konkursowego skutkującego naruszeniem zasady uczciwej konkurencji i zasady równego traktowania świadczeniodawców (art. 142 ust. 2 pkt 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach). W ocenie Sądu stanowisko skarżącej sprowadza się do nieuzasadnionej i nie popartej żadnym materiałem dowodowym polemiki ze stanowiskiem organu.
Przedmiot zamówienia opisany został z uwzględnieniem cech technicznych i jakościowych. Definicja legalna basenu rehabilitacyjnego została określona w sposób nie budzący wątpliwości w załączniku nr 5 do rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. Podkreślić należy, że żaden z oferentów nie miał problemów ze zrozumieniem opisu przedmiotu zamówienia.
Z uwagi na okoliczność, że przepis art. 140 ustawy o świadczeniach jest niemal powtórzeniem zapisów art. 29 p.z.p., poglądy doktryny i orzecznictwo wypracowane na tle stosowania tego przepisu będą pomocne i aktualne przy interpretacji pojęć użytych w komentowanym przepisie. Opis przedmiotu zamówienia ma istotne znaczenie na etapie przygotowania postępowania o udzielenie zamówienia, gdyż wpływa na ustalenie wartości zamówienia i zastosowanie właściwego trybu (konkursu ofert czy rokowań). Opis przedmiotu zamówienia jest uprawnieniem oraz obowiązkiem zamawiającego i należy do czynności związanych z przygotowaniem postępowania. Opisanie przedmiotu zamówienia "w sposób jednoznaczny i wyczerpujący" oznacza, że opis przedmiotu zamówienia musi mieć tylko jedno znaczenie (musi być rozumiany jednakowo przez wszystkich zainteresowanych ubieganiem się o udzielenie zamówienia) i nie może budzić wątpliwości. Zamawiający musi używać do opisu zamówienia określeń stosowanych i używanych w dziedzinie, której przedmiot zamówienia dotyczy, i zrozumiałych dla wszystkich, którzy trudnią się tą działalnością. Musi uwzględniać wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty, w tym również umożliwić wykonawcom obliczenie ceny oferty z uwzględnieniem wszystkich czynników (elementów) mających wpływ na wysokość ceny. Ustawa w art. 140 ust. 2 zawiera wyraźny zakaz dokonywania opisu przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję. Przejawem naruszenia zasady uczciwej konkurencji jest opisanie przedmiotu zamówienia z użyciem oznaczeń wskazujących na konkretnego wykonawcę albo z użyciem parametrów wskazujących na konkretnego wykonawcę. Utrudnieniem uczciwej konkurencji jest również określenie rygorystycznych wymagań co do parametrów technicznych, kwalifikacji zawodowych, które nie są uzasadnione obiektywnymi potrzebami zamawiającego i które uniemożliwiają udział niektórych wykonawcom w postępowaniu, ograniczając w ten sposób krąg podmiotów zdolnych do wykonania zamówienia. (por. Kowalska-Mańkowska Iwona w: Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Pietraszewska-Macheta Agnieszka (red.), Komentarz, wyd. III, Opublikowano: WKP 2018).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że pozostali oferenci zrozumieli przedmiot zamówienia i nie mieli wątpliwości w zakresie warunków technicznych jakie powinien spełniać basen rehabilitacyjny. Parametry techniczne basenu opisane są w rozporządzeniu MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sposób jednoznaczny i wyczerpujący oraz uzasadnione były obiektywnymi potrzebami zamawiającego i nie ograniczały kręgu podmiotów zdolnych do wykonania zamówienia. W kontekście obiektywnych potrzeb zamawiającego należy również rozpatrywać okoliczność wymagania organu od oferenta certyfikatu dla wyrobu medycznego, co zostało już szerzej wyjaśnione powyżej. Podkreślić należy, że skarżąca złożyła ofertę w postępowaniu prowadzonym w trybie konkursu ofert w sprawie zawierania umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna. Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 5 pkt. 34 ustawy o świadczeniach, świadczenie opieki zdrowotnej jest to świadczenie zdrowotne, świadczenie zdrowotne rzeczowe i świadczenie towarzyszące. Świadczeniem zdrowotnym jest działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działanie medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich udzielania (art. 5 pkt 40 ustawy o świadczeniach). Procedurą medyczną jest m. in. postępowanie rehabilitacyjne przy uwzględnieniu wskazań do jego przeprowadzenia, realizowane w warunkach określonej infrastruktury zdrowotnej przy zastosowaniu produktów leczniczych i wyrobów medycznych (art. 5 pkt 42 ustawy o świadczeniach). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 38 lit. a i b ustawy o wyrobach medycznych wyrób medyczny jest to narzędzie, przyrząd, urządzenie, oprogramowanie, materiał lub inny artykuł, stosowany samodzielnie lub w połączeniu, w tym z oprogramowaniem przeznaczonym przez jego wytwórcę do używania specjalnie w celach diagnostycznych lub terapeutycznych i niezbędnym do jego właściwego stosowania, przeznaczony przez wytwórcę do stosowania u ludzi w celu: diagnozowania, zapobiegania, monitorowania, leczenia lub łagodzenia przebiegu choroby i diagnozowania, monitorowania, leczenia, łagodzenia lub kompensowania skutków urazu lub upośledzenia. Mając na uwadze przebieg postępowania i całokształt materiału dowodowego z uwagi na przedstawienie przez skarżącą faktury na basen ogrodowy, organ mógł powziąć uzasadnione obawy co do spełniania kryterium jakości, kategorii sprzęt i aparatura medyczna lub pomieszczenia, oceniany warunek basen rehabilitacyjny. W ocenie Sądu odwołanie się do przepisów o wyrobach medycznych nie stanowiło w żadnym razie naruszenia zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania świadczeniodawców z uwagi na okoliczność, że organ - jak już wskazywano powyżej - dążył jedynie do ustalenia czy basen skarżącej odpowiadał wymogom określonym w załączniku nr 5 rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r.
Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców w ocenie Sądu były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania stosownie do art. 147 ustawy o świadczeniach.
Zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawia się w stosowaniu takich samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu. Naruszeniem omawianej zasady byłoby stosowanie w danym postępowaniu w stosunku do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów, względnie wyłączenie stosowania określonych kryteriów wobec niektórych świadczeniodawców. Poszanowanie zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy nie polega na tym, że poszczególne kryteria są uwzględniane tylko wówczas, gdy wszyscy uczestnicy konkursu je spełniają, lecz oznacza, że każda oferta musi być oceniona wyłącznie na podstawie określonych kryteriów, znanych uczestnikom w chwili ogłoszenia konkursu i nie zmienionych w toku postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1585/15). W niniejszej sprawie każda oferta została oceniona na podstawie jawnych kryteriów oceny oferty znanych oferentom w chwili ogłoszenia konkursu i nie zmienionych w toku postępowania.
Nie można podzielić zarzutu skarżącej o naruszeniu art. 154 ust. 2 i ust. 6 z uwagi na nadanie wydanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzja została wydana w 14-dniowym terminie przez właściwy w sprawie organ.
W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, unormowane w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, stanowi swoistą, znaną tylko tej ustawie, procedurę zawarcia umowy w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie to jest mocno sformalizowane. Ustawodawca stworzył obligatoryjnie stosowane szczególne wymagania dotyczące trybu przeprowadzenia tego postępowania. Szczegółowo tryb postępowania regulują przepisy działu VI ustawy o świadczeniach (art. 132-161) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1980 ze zm.), a także zarządzenia wykonawcze Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Wymaga podkreślenia, że ustawodawca stworzył bardzo sformalizowany tryb przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Rola oferenta sprowadza się do wypełnienia formularza zgodnie ze wzorem przedstawionym i opracowanym przez zamawiającego. Z treści art. 149 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach wynika natomiast, że niezbędne jest określenie w składanej ofercie przedmiotu oferty oraz proponowanej liczby i ceny oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej.
Podstawowym trybem postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest konkurs ofert. Konkurs ofert jest szczególnego rodzaju odmianą przetargu, który składa się z dwóch części - jawnej i niejawnej (art. 142 ust. 1 ustawy o świadczeniach.). Przetarg jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych trybów zawarcia umowy i stanowi procedurę zawierania umów modyfikującą system ich zawierania poprzez ofertę i jej przyjęcie. W ramach części niejawnej konkursu ofert komisja może przeprowadzić negocjacje z oferentami.
Negocjacje z oferentami – stosownie do jednoznacznego brzmienia art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach – prowadzą do ustalenia dwóch niezbędnych składników oferty, tj. proponowanej liczby i ceny oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej. Skutek negocjacji w postaci zawarcia umowy w przypadku uzgodnienia wszystkich jej postanowień, wynikający z art. 72 § 1 k.c., nie obowiązuje w postępowaniu w sprawie świadczeń opieki zdrowotnej. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychyla się do stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2013 r. (sygn. akt II GSK 1735/12), zgodnie z którym negocjacje nie zmierzają do zawarcia umowy, lecz do ostatecznego ustalenia ceny za udzielane świadczenia oraz liczby planowanych świadczeń. Celem negocjacji nie jest ustalenie essentialia negotii umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz ostateczne ustalenie dwóch niezbędnych składników oferty zmierzające do wyłonienia najkorzystniejszej ze złożonych ofert. Również podpisanie protokołu końcowego z negocjacji nie stanowi gwarancji zawarcia umowy.
Należy dodać, że ustawodawca określił elementy przedmiotowo istotne umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w art. 136 ustawy o świadczeniach. - stanowiąc, że umowa ta określa w szczególności: 1) rodzaj i zakres udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej; 2) warunki udzielania świadczeń opieki zdrowotnej; 2a) sposób realizacji instrumentów dzielenia ryzyka, o których mowa w art. 11 ust. 5 ustawy o refundacji, dotyczących danego leku albo środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego - w przypadku umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 15 i 16; 3) wymagania dla podwykonawców inne niż techniczne i sanitarne, określone w odrębnych przepisach; 4) zasady rozliczeń pomiędzy Funduszem a świadczeniodawcami; 5) kwotę zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy; 6) zasady rozpatrywania kwestii spornych; 7) postanowienie o odstąpieniu od umowy, które może nastąpić za uprzednim nie krótszym niż 3 miesiące okresem wypowiedzenia, chyba że strony postanowią inaczej; 8) postanowienie o karze umownej w przypadku niezastosowania terminu i trybu określonych w pkt 7.
Ogłoszenie o rozstrzygnięciu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej prowadzonego w trybie konkursu ofert, jak już wyżej wskazano, nie prowadzi zatem do automatycznego zawarcia umowy docelowej, lecz do nawiązania przejściowego stosunku uzasadniającego tylko obowiązek zawarcia w dalszej kolejności takiej umowy. Z uwagi na to, że ważność umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zależy od spełnienia formy szczególnej, a mianowicie - zgodnie z art. 155 ust. 4 ustawy o świadczeniach - formy pisemnej pod rygorem nieważności, przyjęcie najkorzystniejszej oferty nie powoduje zawarcia umowy definitywnej (finalnej), lecz tylko kreuje obowiązek prawny jej zawarcia, obciążający obie strony, tj. Fundusz i oferenta, którego oferta została przyjęta.
W świetle bowiem ustawy o świadczeniach umowa może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w dziale VI ustawy (art. 132 ust. 2 ustawy o świadczeniach). Natomiast zgodnie z art. 139 ust. 1 tej ustawy, zawieranie przez Fundusz umów odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań. Wyjątkiem od tej reguły jest uproszczone postępowanie przewidziane w art. 159 ustawy o świadczeniach dla zawierania umów ze świadczeniodawcami udzielającymi świadczeń w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej oraz wykonującymi czynności w zakresie zaopatrzenia w środki pomocnicze i wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi, który to wyjątek nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ przeprowadził postępowanie konkursowe w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna zgodnie z wymogami wynikającymi z ustawy o świadczeniach oraz z przepisów aktów wykonawczych, a odrzucenie oferty skarżącej na mocy art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach nastąpiło z uwagi na podanie nieprawdziwych informacji w zakresie spełniania wymogów w zakresie posiadania basenu rehabilitacyjnego zgodnego z wymaganiami technicznymi określonymi w załączniku nr 5 rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. Podkreślić należy, że obszerne zarzuty skarżącej odnoszące się do oceny ofert pozostałych oferentów wykraczają w większości poza granice niniejszej sprawy, której przedmiotem jest odrzucenie oferty skarżącej z uwagi na podanie nieprawdziwych informacji, wobec czego nie mogły zostać uwzględnione, a co szerzej wyjaśniono już powyżej.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obszernie odniósł się już do tych zarzutów. Sąd podziela w tym zakresie ustalenia i oceny organy, w związku z czym za zbyteczne uznać należy ponowne ich przytaczanie.
W zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjne wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 8 § 1 i 2 k.p.a. oraz wyrażoną w nim zasadą pogłębiania zaufania obywateli i utrwalonymi praktykami rozstrzygania spraw, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania obywateli do organów państwa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 917/16).
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu organ dokładnie zbadał okoliczności sprawy i ustosunkował się do żądań skarżącej i w decyzji uwzględniał zarówno interes społeczny jak i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W szczególności uwzględnienie interesu społecznego może przejawiać się w próbach dążenia organu do ustalenia czy basen skarżącej posiadał certyfikat dla wyrobu medycznego. Nie sposób również stwierdzić ażeby rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie odbiegało od rozstrzygnięć w sprawach w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana została zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Dokonana ocena jest spójna, logiczna, zgodna z wiedzą i zasadami doświadczenia życiowego. W rozstrzygnięciu organ odwoławczy szczegółowo określił, którym dowodom dał wiarę i dlaczego, a z jakich przyczyn odmówił wiarygodności innym dowodom.
Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego - przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (por. wyrok z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1174/16). W ocenie Sądu organ należycie wyjaśnił zaistniałe w sprawie fakty mające znaczenie dla załatwienia sprawy i zastosowania odpowiednich norm prawa materialnego.
Na każdym etapie postępowania konkursowego skarżąca była należycie i wyczerpująco informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego zgodnie z zasadą informowania stron wyrażoną w art. 9 k.p.a. W ocenie Sądu organ udzielał skarżącej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w toku całego postępowania. Podkreślenia wymaga, że podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach i odrzucenie oferty skarżącej z uwagi na podanie nieprawdziwych informacji w zakresie posiadania basenu rehabilitacyjnego. Okoliczności dotyczące powoływania się przez organ na interpretację Ministra Zdrowia w zakresie atestów dla wyrobów medycznych nie miała wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i odrzucenie oferty skarżącej.
Nie sposób również podzielić zarzutu skarżącej o naruszeniu zasady szybkości postępowania. Jest ona jedną z zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. Obliguje ona organ do działania w sprawie wnikliwie i szybko. Naruszenie tej zasady, tj. działanie opieszałe, niesprawne, podejmowanie czynności zbędnych, nie mających uzasadnienia to przewlekłość postępowania. Błędy organu, wadliwe rozstrzygnięcia, wadliwe pouczenia o środkach odwoławczych lub ich brak w konsekwencji przedłużają postępowanie, prowadząc także do przewlekłości. U przyczyn przewlekłości leży więc zawsze niesprawność i nieporadność organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt OSK 1737/17).
W ocenie oferenta zaskarżona decyzja nie zawiera obligatoryjnych elementów w postaci podstawy prawnej oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego (art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 k.p.a.). Stanowisko skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na wskazanie podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji i obszerne i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. W odniesieniu zaś do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnić należy, że obowiązkowym elementem decyzji administracyjnej jest jej faktyczne i prawne uzasadnienie. Prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnej stanowi jeden z elementarnych warunków zgodnego z prawem działania organu administracji publicznej, do czego jest on zobowiązany z mocy konstytucyjnej zasady legalizmu. Do cech prawidłowego uzasadnienia decyzji zalicza się: logiczny związek i zgodność z rozstrzygnięciem i jego treścią, brak wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem, ścisłość i dokładność wywodów, ich zwięzłość oraz prostota ujęcia oraz kompletność motywów. Uzasadnienie prawne decyzji to wywód prawniczy odzwierciedlający proces myślowy ustalenia konsekwencji stosowanej normy prawa administracyjnego w związku z określoną sytuacją faktyczną i prawną. Zasadniczym jego celem powinno być wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest wynikiem poprawnego logicznie stosowania normy prawa administracyjnego przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych, skutkiem czego treść rozstrzygnięcia należy uznać za zgodną z prawem (por. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 2900/15). W ocenie Sądu uzasadnienie skarżonej decyzji zawiera wszystkie przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. elementy
Sąd jak już podnoszono nie dopatrzył się również istotnych uchybień w zakresie nadania decyzji wydanej w pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Stosownie do art. 108 § 1 k.p.a., organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, ale nie dowolnie, w zależności od okoliczności sprawy, rozstrzyga w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Instytucja przewidziana w art. 108 § 1 k.p.a. ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji nieostatecznych, dlatego przesłanki uzasadniające rygor natychmiastowej wykonalności muszą być poddawane ścisłej wykładni. Omawiany rygor może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie niezbędne wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1892/11). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, organ w sposób prawidłowy wykazał przesłanki do jego nadania.
Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło