III SA/Lu 73/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Aleksandra Frączkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi E. G. i D. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr: [...], Burmistrz Ł., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 993 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek W. G., orzekł o wymeldowaniu E. G., D. G. i M. B. z pobytu stałego z lokalu przy ulicy S. [...] w Ł.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w związku z wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w dniu 9 grudnia 2010 r. wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 284/10, organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Mając zaś na względzie wniosek W. G. o zmianę charakteru postępowania, a także zebrany materiał dowodowy, organ dokonał zmiany charakteru postępowania z anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu E. G. oraz jej dzieci D. G. i M. B. na wymeldowanie wymienionych osób z lokalu położonego przy ul. S. [...] w Ł.. Burmistrz Ł. ustalił, że E. G. i jej dzieci nie mieszkają w spornym lokalu od 1996 roku. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości. Sama zainteresowana w piśmie z dnia 16 marca 2009 r. wskazała jako datę opuszczenia lokalu noc z 16 na 17 listopada 1996 roku. Z zeznań świadka W. G. wynika, że kilkanaście lat temu użyczyła pokoju E. G. i jej dzieciom. W związku z tym w dniu [...] października 1996 roku w stosunku do świadka został wystawiony mandat karny za niedopełnienie obowiązku meldunkowego. Po jego otrzymaniu E. G. z dziećmi wyprowadziła się, według zeznań świadka, prawdopodobnie na S. Ponadto w informacji udzielonej przez Dyrektora Zespołu Szkół Nr 2 w Ł. wskazano, że M. B. i D. G. w związku ze zmianą miejsca zamieszkania zostali wypisani ze szkoły podstawowej w dniu 18 listopada 1996 roku i przeniesieni do Szkoły Podstawowej nr 23 w Z. Fakt ten potwierdza opuszczenie przez E. G. i jej dzieci miejsca pobytu stałego, jakim był lokal położony w Ł.. Powyższe ustalenia potwierdzają również zeznania świadka S. W., która od 1985 r. zamieszkuje w sąsiednim lokalu przy ul. S. [...] w Ł.. Organ podniósł, że pomimo wezwania E. G., D. G. i M. B. nie przedstawili dokumentów, które potwierdziłyby wskazywaną jako przyczynę opuszczenia spornego lokalu okoliczność znęcania się W. G. nad rodziną. Komenda Powiatowa Policji w Ł. poinformowała zaś organ ewidencyjny, że w prowadzonej od 1 stycznia 2008 roku Elektronicznej Książce Służby Dyżurnego nie odnotowano żadnych interwencji pod adresem ul. S. [...], jedynie w dniu [...] lipca 2009 roku do Komendy zgłosił się D. G. informując, że W. G. spakował rzeczy osobiste syna i pozostawił je u sąsiada. Z informacji, którymi dysponuje Komenda Powiatowa Policji w Ł. wynika, że E. G., D. G. i M. B. nie zamieszkują w Ł. od około piętnastu lat. Jednocześnie brak jest możliwości ustalenia czy przed rokiem 1995 były podejmowane jakiekolwiek interwencje w tej rodzinie, gdyż rejestry interwencji po pięcioletnim okresie przechowywania zostały zniszczone. Ze względu na krótki okres archiwizacji dokumentów oraz notatników służbowych niemożliwym było również ustalenie, którzy z funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Ł. mogli przeprowadzać interwencje w lokalu przy ul. O. [...], a następnie w lokalu przy ul. S. [...]. Do akt sprawy wnioskodawca dołączył natomiast postanowienie z dnia [...] września 1994 roku o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie fizycznego i moralnego znęcania się W. G. nad żoną. Jednocześnie wyrok wydany przez Sąd Okręgowy [...] w dniu marca 1999 roku w sprawie z powództwa W. G. przeciwko E. G. o rozwód, sygn. akt [...], zawiera wyłącznie orzeczenie rozwodu z winy pozwanej oraz postanowienie o wykonywaniu władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi przez oboje rodziców. Brak pisemnego uzasadnienia wyroku, ponieważ nie był on zaskarżany. Na wezwanie organu o wskazanie, jakie kroki prawne zostały podjęte w celu przywrócenia posiadania lokalu przy ul. S. [...] w Ł., E. G., D. G. i M. B. podali jedynie, że w sierpniu 2009 roku został wniesiony do Sądu Rejonowego wniosek o podział majątku wspólnego, sygn. akt [...], co jednak w ocenie organu nie wstrzymuje wydania decyzji o wymeldowaniu. Organ podkreślił, że przejawem woli opuszczenia miejsca stałego pobytu jest niepodejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta wbrew jej woli, lecz nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, a których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Takim środkiem prawnym jest między innymi skorzystanie we właściwym czasie z możliwości wytoczenia powództwa posesoryjnego przed sądem powszechnym. Zgodnie z art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i potwierdza jedynie stan faktyczny polegający na tym, że określona osoba nie przebywa w danym lokalu. Z faktu zameldowania nie wynikają żadne prawa rzeczowe do lokalu, nie uprawnia ono do przebywania w lokalu, gdyż kwestie te regulują przepisy prawa cywilnego. Z przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności wynika, że w postępowaniu o wymeldowanie z pobytu stałego w drodze decyzji administracyjnej obowiązkiem organu jest jedynie ustalenie czy nastąpiło faktyczne opuszczenie bez wymeldowania miejsca pobytu stałego. Wobec powyższego organ zauważył, że E. G., D. G. i M. B. od 1996 r. nie przebywają w lokalu położonym przy ul. S. [...] w Ł. i do czasu wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania, to jest do [...] lutego 2009 r., nie skorzystali ze środków prawnych, które umożliwiłyby im powrót do tego lokalu. W czasie przebywania poza miejscem pobytu stałego byli zameldowani na pobyt czasowy od [...] grudnia 1996 r. do [...] sierpnia 2003 r. Kolejnego zgłoszenia pobytu czasowego strony dokonały dopiero w dniu [...] września 2011 r., to jest po otrzymaniu zawiadomienia o zmianie charakteru postępowania. Zdaniem organu domniemywać więc należy, że wskazana czynność została dokonana na potrzeby prowadzonego postępowania. W konsekwencji organ pierwszej instancji uznał, że w okolicznościach sprawy spełnione zostały przesłanki dające podstawę do wymeldowania E. G., D. G. i M. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. S. w Ł.. Organ podkreślił, że utrzymywanie zameldowania osoby pod adresem, pod którym nie zamieszkuje, jest sprzeczne z intencją ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i stwarzałoby fikcję meldunkową. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania E. G., D. G. i M. B., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] października 2011 r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie dowodowe wykazało, iż skarżący od 1996 roku nie zamieszkują, w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pod adresem zameldowania. Jest to okoliczność bezsporna, potwierdzona zeznaniami stron, jak również treścią pisma Dyrektora Zespołu Szkół Nr 2 w Ł. oraz ustaleniami funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Ł. przedstawionymi w piśmie z dnia 14 kwietnia 2011 roku. Z dowodów tych wynika, że odwołujący się od kilkunastu lat nie zamieszkują pod adresem stałego zameldowania w Ł. i lokal ten nie stanowi centrum ich osobistych i ekonomicznych interesów. Podnoszony przez skarżących zarzut, że do opuszczenia lokalu zostali zmuszeni nagannym zachowaniem wnioskodawcy, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Prokuratura Rejonowa postanowieniem z dnia [...] września 1994 roku odmówiła wszczęcia postępowania w przedmiocie znęcania się W. G. nad El. G.. Nie ulega też, zdaniem organu odwoławczego, wątpliwości, że gdyby przyczyną opuszczenia lokalu było naganne zachowanie się byłego męża skarżącej, Sąd nie orzekałby rozwodu z winy E. G.. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że brak dobrowolności opuszczenia lokalu należy traktować jako negatywną przesłankę wymeldowania tylko w sytuacji skorzystania przez stronę ze środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. E. G. nie występowała z powództwem o ochronę posiadania ani z powództwem o eksmisję byłego małżonka z zajmowanego lokalu. Odnosząc się do zarzutu bezprawnej zmiany przez organ ewidencyjny charakteru postępowania z anulowania czynności materialno-technicznej na wymeldowanie Wojewoda wyjaśnił, że stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. zasadą jest wyznaczenie ram postępowania administracyjnego przez wniosek strony, w połączeniu z treścią przepisów prawa materialnego. W. G. w dniu 22 sierpnia 2011 roku zmienił wcześniejszy wniosek i wniósł o wymeldowanie odwołujących się z miejsca pobytu stałego. Zatem organ pierwszej instancji został zobligowany do przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydania decyzji zgodnie z żądaniem strony. Organ odwoławczy podniósł, że stosownie do art. 9 § 2 b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Toczące się między stronami sporu postępowanie o podział majątku wspólnego, w skład którego wchodzi lokal przy ul. S. [...] w Ł., nie może być rozpatrywane na gruncie prawa administracyjnego. Zameldowanie dotyczy sfery faktów, nie rozstrzyga o tytule prawnym do mieszkania, nie zabezpiecza ani nie przekreśla ewentualnych roszczeń w tym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. G. i D. G. zarzucili wydanie decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2011 r. z rażącym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, polegającym na sankcjonowaniu nieprawidłowości, jakich dopuścił się organ pierwszej instancji. Zdaniem skarżących Burmistrz Ł. nie miał podstawy prawnej do uwzględnienia wniosku W. G. i zmiany charakteru prowadzonego z urzędu postępowania o anulowanie czynności materiaIno-technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały na wymeldowanie z lokalu przy ul. S. [...] w Ł.. Skarżący podnieśli, że postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania zostało wszczęte na wniosek W. G.. Jednakże decyzja Burmistrza Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 roku została uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją Wojewody z dnia [...] czerwca 2009 r. Wojewoda wskazał na konieczność wyjaśnienia czy w rozpatrywanej sprawie winna być wydana decyzja na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, czy też w trybie art. 47 ust. 2 tej ustawy. Od tego momentu, w ocenie skarżących, postępowanie w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania prowadzone było z urzędu, a nie na wniosek W. G.. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt złożenia przez wniosku o zmianę charakteru prowadzonego postępowania, gdyż postępowanie zostało już wszczęte decyzją organu nadzoru. Jednocześnie w stanie sprawy nie znajdował zastosowania przepis art. 61 k.p.a., błędnie powołany przez Wojewodę. Ponadto w rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 284/10, uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] lutego 2010 r., wydane w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji przeprowadzając ponownie postępowanie powinien w sposób rzetelny i wyczerpujący zebrać oraz rozpatrzyć cały zgromadzony materiał dowodowy w zakresie zamieszkiwania lub niezamieszkiwania E. G., D. G. i M. B. w dniu zameldowania, tj. w dniu [...] października 1996 roku, w mieszkaniu przy ul. S. [...] w Ł.. Stosownie do art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zalecenia Sądu były bezwzględnie wiążące dla Burmistrza Ł. i organ nie mógł się od nich uchylić bezprawnie zmieniając charakter prowadzonego postępowania. Skarżący zaznaczyli, że w dniu 30 maja 2010 r. strony złożyły wyjaśnienia w przedmiocie anulowania czynności materiaIno-technicznej zameldowania, a nie wymeldowania. Wynikało to z charakteru prowadzonego wówczas postępowania. Oparcie decyzji o wymeldowaniu na podstawie wyjaśnień składanych w przedmiocie anulowania czynności materiaIno-technicznej zameldowania stanowi pominięcie wyjaśnień strony w toku postępowania administracyjnego. Strona bowiem nie miała możliwości ustosunkowania się do nowego przedmiotu prowadzonego postępowania, co oznacza pozbawienie prawa do obrony. Zarzucono również, że organy administracji nie odniosły się do składanych przez skarżących wniosków dowodowych, m.in. zwartych w piśmie z dnia 18 lipca 2011 r., a dotyczących przesłuchania w charakterze świadków sąsiadów mieszkania przy ul. O. w Ł. oraz funkcjonariuszy Policji na okoliczność mającej miejsce przemocy domowej, a także przeprowadzenia dowodów na okoliczność leczenia psychiatrycznego W. G.. Jednocześnie Wojewoda nie ustosunkował się do podniesionych w tej kwestii zarzutów, co narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem skarżących organ odwoławczy niezasadnie uznał opuszczenie lokalu za dobrowolne, ograniczając pojęcie środka prawnego umożliwiający powrót do lokalu do powództw o ochronę posiadania oraz o eksmisję, podczas gdy cechę tę ma także wniosek o podział majątku małżeńskiego, w skład którego chodzi sporny lokal. W ocenie skarżących Wojewoda nie wziął pod uwagę faktu ich czasowego zameldowania w Z.w momencie wydawania decyzji, podczas gdy zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym okoliczność ta wyklucza możliwość przyjęcia, iż zostały spełnione przesłanki do wymeldowania przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponadto D. G. pobiera naukę na Uniwersytecie [...], co również wyłącza wymeldowanie go z pobytu stałego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i podkreślając, że okoliczności czasowego zameldowania skarżących na okres 3 miesięcy – od [...] września 2011 r. do [...] grudnia 2011 r. wskazują, iż zameldowanie dokonane zostało wyłącznie na potrzeby toczącego się postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku niestwierdzenia powyższych uchybień, skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po przeprowadzeniu według wskazanych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] października 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga podlega oddaleniu, gdyż wymienione decyzje nie są dotknięte uchybieniami, które skutkowałyby koniecznością usunięcia ich z obrotu prawnego. Wbrew zarzutom skargi w postępowaniu administracyjnym dokonano prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, należycie zebrano i oceniono materiał dowodowy oraz prawidłowo zinterpretowano i zastosowano w sprawie przepisy stanowiące podstawę decyzji. Niezasadny jest zarzut odnoszący się do zmiany przedmiotu postępowania z postępowania w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu E. G., D. G. i M. B. w lokalu przy ul. S. [...] w Ł. na postępowanie w przedmiocie wymeldowania wyżej wskazanych osób z przedmiotowego lokalu. Zgodnie z art. 61 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Należy jednocześnie podkreślić, że dopóki sprawa nie zostanie zakończona decyzją ostateczną, strona może modyfikować swoje żądanie, a organ administracji państwowej ocenia na nowo żądanie w świetle przepisów prawa materialnego i ustaleń stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2009 roku, II OSK 84/08, LEX nr 524016). W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte na skutek zawartego w piśmie z dnia 20 lutego 2009 roku wniosku W. G., który w dniu [...] sierpnia 2011 r. ostatecznie sformułował wniosek o wymeldowanie E. G., D. G. i M. B. z lokalu przy ul. S. [...] w Ł. (k. 215 akt adm.). W tej sytuacji, wobec zmiany żądania, organ ewidencyjny prawidłowo zmienił charakter postępowania, prowadząc je w dalszym ciągu w przedmiocie wymeldowania i rozstrzygając w tym przedmiocie. W świetle zaś tego, co powiedziano wcześniej, nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżących, że organ odwoławczy naruszył przepis art. 61 § 1 k.p.a., zaś po wydaniu przez Wojewodę w dniu [...] zerwca 2009 r. decyzji nr [...], uchylającej decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz przekazującej sprawę wszczętą na skutek wniosku W. G. do ponownego rozpatrzenia, postępowanie prowadzone było z urzędu i jego przedmiot nie mógł być w dalszym toku postępowania zmieniony na skutek wniosku strony. Trzeba przy tym zauważyć, że W. G. po wydaniu decyzji Wojewody nr [...], w piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. zmienił pierwotny wniosek o wymeldowanie, domagając się anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu E. G. i jej dzieci w lokalu przy ul. S. [...] w Ł., a następnie, wskazanym wyżej pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. po raz kolejny zmienił żądanie wniosku, domagając się wymeldowania E. G., D. G. i M. B. z tego lokalu. Nie zasługuje również na podzielenie wywodzony z faktu zmiany przedmiotu postępowania zarzut naruszenia przez organy administracji przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez, zdaniem skarżących, nieuwzględnienie wiążących organ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 grudnia 2010 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 284/10. Wymienionym wyrokiem Sąd między innymi uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] oraz decyzję Burmistrza Ł. z dnia [...] utego 2010 r. wydane w przedmiocie anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu E. G., D. G. i M. B. w lokalu przy ul. S. [...] w Ł.. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że przeprowadzając ponownie postępowanie organ pierwszej instancji w sposób rzetelny i wyczerpujący zbierze oraz rozpatrzy cały materiał dowodowy w stosunku do E. G., D. G. i M. B. w zakresie zamieszkiwania lub niezamieszkiwania tych osób w dniu zameldowania, tj. w dniu 21 października 1996 roku, w mieszkaniu przy ulicy S. [...] w Ł., podkreślając, że ta okoliczność ma najistotniejsze znaczenie w sprawie o uchylenie czynności materialno – technicznej, jaką jest zameldowanie. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organ ewidencyjny wykonał powyższe wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 grudnia 2010 r. W uzasadnieniu decyzji Burmistrza Ł. z dnia [...] października 2011 r. podano, że właśnie w związku z treścią wymienionego wyroku przeprowadzono uzupełniające postępowanie wyjaśniające, mające na celu wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a zatem zgodne ze wskazaniami Sądu Administracyjnego. Jednocześnie z uzasadnienia decyzji Burmistrza Ł. z dnia [...] października 2011 r. wynika, że u jej podstaw legło ustalenie organu, iż skarżący w dniu zameldowania, tj. w dniu [...] października 1996 r. zamieszkiwali w lokalu przy ul. S. [...] i wyprowadzili się z Ł. dopiero w drugiej połowie listopada 1996 r. Trzeba przy tym zauważyć, że ustalenia te, co zaznaczono w decyzji, zostały oparte na twierdzeniach samej skarżącej E. G., potwierdzonych innymi dowodami, w tym informacją z Zespołu Szkół nr 2 w Ł. wskazującą datę, od której w związku ze zmianą miejsca zamieszkania synowie E. G. zostali wypisani ze szkoły w Ł. i przeniesieni do szkoły w Z. Zwłaszcza w świetle ostatnio wymienionego dowodu, mającego niewątpliwie walor obiektywizmu, nie ma podstaw do podważenia ustalenia organu administracji co do czasu opuszczenia przez E.G., D. G. i M. B.lokalu w Ł.. Należy również podkreślić, że skarżący, formułując omawiany zarzut naruszenia przez organy przepisów postępowania, nie kwestionują przedstawionych wyżej ustaleń tych organów. Nie można również przyjąć, by wydanie wyroku w sprawie III SA/Lu 284/10, którym Sąd Administracyjny dokonał kontroli zgodności z prawem decyzji organu administracji wydanej w przedmiocie anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu, wyłączało późniejszą zmianę przedmiotu tego postępowania zgodnie z wnioskiem strony na postępowanie dotyczące wymeldowania w sytuacji, gdy w wyniku przeprowadzonego zgodnie z zaleceniami Sądu postępowania wyjaśniającego zostały ujawnione dowody i okoliczności, w świetle których nie zachodzą podstawy do zakwestionowania samej czynności zameldowania. Jednocześnie wymaga zaznaczenia, że w niniejszej sprawie, zważywszy na krótki odstęp czasowy, okoliczności związane z zameldowaniem są integralnie powiązane z okolicznościami istotnymi z punktu widzenia instytucji wymeldowania. Zatem ustalenia czynione przez organ stosownie do wskazań zawartych w wyroku w sprawie III SA/Lu 284/10 miały również znaczenie przy wydaniu decyzji poddanej kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu, a z akt postępowania administracyjnego oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji jednoznacznie wynika, że organ przeprowadzał dowody i czynił ustalenia w zakresie okoliczności opuszczenia lokalu przez skarżących i okresu faktycznego niezamieszkiwania w nim. Jak trafnie podkreślił przy tym organ odwoławczy, okoliczność niezamieszkiwania skarżących w miejscu zameldowania od 1996 r. jest w sprawie bezsporna, potwierdzają ją, poza innymi dowodami, także zeznania złożone przez strony. Na fakt opuszczenia lokalu w 1996 r. skarżąca E. G. wskazywała począwszy od wszczęcia postępowania administracyjnego (pismo z dnia [...] marca 2009 r. k. 30 v. akt administracyjnych). Mając powyższe na względzie oraz zważywszy na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który wiąże obowiązek wymeldowania ze stanem faktycznego niezamieszkiwania w miejscu zameldowania, uznać należało za niezasadny zarzut wadliwości postępowania oraz pozbawienia stron prawa do obrony wskutek ich przesłuchania w dniu 30 maja 2011 r., to jest przed zmianą przedmiotu postępowania na postępowanie dotyczące wymeldowania z pobytu stałego. Trzeba bowiem podkreślić, że podstawę rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym stanowi cały materiał dowodowy, zebrany i rozpatrzony przez organ stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto, wbrew zarzutowi skarżących, mieli oni możliwość ustosunkowania się do zmienionego przedmiotu postępowania, o którym organ zawiadomił strony pismem z dnia 31 sierpnia 2011 r., doręczonym w dniu 20 września 2011 r. (dowody doręczenia k. 219-221 akt adm.). Z prawa do czynnego udziału w sprawie, o którym strony były pouczane, po zmianie przedmiotu postępowania skorzystał D. G., składając pismo z dnia 28 września 2011 r. (k. 222-224 akt adm.). Zatem przed wydaniem w dniu [...] października 2011 r. decyzji o wymeldowaniu zmieniony charakter postępowania był znany stronom, którym zapewniono udział w tym postępowaniu. W konsekwencji nie można skutecznie zarzucić organowi naruszenia zasady określonej w art. 10 k.p.a. Dodatkowo zaś należy zauważyć, że skarżący w skierowanej do Sądu skardze nie powołali żadnych okoliczności, które byłyby istotne z punktu widzenia postępowania prowadzonego w przedmiocie wymeldowania, a których nie mogliby podnieść w toku postępowania administracyjnego wskutek wywodzonego przez skarżących pozbawienia ich prawa do obrony w tym postępowaniu. Chybiony jest zarzut nieodniesienia się przez organ do zgłaszanych przez strony wniosków dowodowych. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2011 r. organ pierwszej instancji wyczerpująco przedstawił czynności podejmowane w związku z wnioskami skarżących zgłaszanymi na okoliczność stosowania przez W. G. względem członków rodziny przemocy fizycznej i psychicznej. Jak wynika z uzasadnienia decyzji i co znajduje potwierdzenie w treści dokumentów zawartych w aktach postępowania administracyjnego, mimo dwukrotnego wystąpienia organu do Komendy Powiatowej Policji w Ł. (w dniach 8 kwietnia 2011 r. i 17 sierpnia 2011 r.), nie było możliwe ustalenie danych o interwencjach, jakie miałyby mieć miejsce w mieszkaniach stron w Ł., a to z powodu upływu długiego, kilkunastoletniego okresu od czasu, kiedy zdarzenia te miały mieć miejsce. Jednocześnie zważyć należy, że zarzut nieprzeprowadzenia przez organ innych jeszcze, poza wymienionymi w decyzji, dowodów na powoływaną jako przyczyna opuszczenia lokalu okoliczność psychicznej i fizycznej przemocy W. G. w stosunku do członków rodziny, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 993 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z przytoczonego przepisu wynika, że wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu – nieprzebywania w lokalu. Na wynik sprawy w przedmiocie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego nie mają zaś wpływu przyczyny, z powodu których osoba ta nie przebywa w miejscu zameldowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 1973/10). Organy administracji publicznej mogą jedynie – przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu – rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do niego. Sam zamiar powrotu do lokalu w bliżej nieokreślonej przyszłości nie ma bowiem wpływu na wynik sprawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ostatnio przywołanego wyroku w sprawie II OSK 1973/10). W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie wyrażane jest zaś stanowisko, wedle którego za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu wbrew jej woli i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 września 2010 r., II OSK 1441/09, LEX nr 746543, z dnia 25 października 2005 roku, II OSK 127/99, LEX nr 201427, z dnia 12 kwietnia 2001 roku, V SA 3078/00, LEX nr 78937, z dnia 18 kwietnia 2000 roku, V SA 1424/99, LEX nr 79243). Środkami prawnymi umożliwiającymi powrót do lokalu są roszczenia cywilnoprawne. Nieskorzystanie z tych środków we właściwym czasie, jak również sytuacja, gdy nie odniosły one zamierzonego skutku powoduje, że zachodzą podstawy do wymeldowania, skoro jego przesłanką jest fakt niezamieszkiwania w lokalu. Przeszkodę do wymeldowania stanowi uwzględnienie przez sąd stosownego roszczenia cywilnoprawnego przed wydaniem decyzji rozstrzygającej wniosek o wymeldowanie. Ostatnio wymieniona sytuacja nie występuje jednakże w niniejszej sprawie. Pozostaje bowiem poza sporem, że wszczęta z wniosku E. G. sprawa o podział majątku wspólnego byłych małżonków, w której jako składnik tego majątku wskazano również prawo do lokalu przy ul. S. w Ł., nie została zakończona przed wydaniem ostatecznej decyzji w przedmiocie wymeldowania. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że wniosek w sprawie o podział majątku wspólnego byłych małżonków G. został wniesiony dopiero w sierpniu 2009 r., a zatem po blisko trzynastu latach od czasu opuszczenia przez skarżących miejsca zameldowania oraz po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania. Wszczęcie postępowania sądowego o podział majątku wspólnego nie może zmienić stanu faktycznego niezamieszkiwania skarżących w lokalu przy ul. S. w Ł. przez okres kilkunastu lat przed wszczęciem postępowania o wymeldowanie oraz w dacie rozstrzygania w tym przedmiocie przez organy obu instancji. Zarazem niekorzystanie przez skarżących w tak długim okresie z jakichkolwiek środków prawnych, które umożliwiłyby powrót do lokalu, w tym niewniesienie o podział majątku wspólnego byłych małżonków mimo uprawomocnienia się wyroku rozwodowego już w 1999 r. (kopia wyroku k. 2-2v. akt adm.), przemawia za uznaniem dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przyjąć bowiem należy, że długotrwały stan faktyczny, w którym osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście w nim nie mieszka, przebywając w tym czasie w innym lokalu, nie wykazuje zamiaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy, a zatem opuszczenie dotychczasowego lokalu nosi znamiona trwałości i powinno skutkować wydaniem decyzji o wymeldowaniu w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy. Wprawdzie więc co do zasady nie można odmówić słuszności stanowisku skarżących, iż wniosek o podział majątku wspólnego może potencjalnie stanowić środek prawny umożliwiający powrót do lokalu, jednakże z omówionych wyżej przyczyn w okolicznościach sprawy sam fakt wniesienia takiego wniosku nie stanowił przeszkody do rozstrzygnięcia o wymeldowaniu. W konsekwencji niezasadny był zarzut odnoszący się do nieuznania przez Wojewodę wpływu okoliczności wszczęcia postępowania o podział majątku wspólnego na wydanie decyzji o wymeldowaniu skarżących. Wskazać należy, że wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, niezależnie od tego czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Zameldowanie i wymeldowanie są jedynie aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania pobytu w dotychczasowym miejscu. Tak też jak zameldowanie nie stanowi o przysługiwaniu prawa do danego lokalu, tak też wymeldowanie w żaden sposób praw tych nie ogranicza. Wymeldowanie pozostaje więc bez wpływu na cywilnoprawne roszczenia E. G. dotyczące lokalu, do którego prawo zostało zgłoszone przez skarżącą jako składnik majątku wspólnego byłych małżonków. O ile zaś w wyniku realizacji roszczenia o podział majątku wspólnego skarżący zamieszkaliby ponownie w przedmiotowym lokalu, powstanie możliwość powtórnego zameldowania się w nim. Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkiwanie w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego danej osoby. W stanie faktycznym niniejszej sprawy niewątpliwym jest, że E. G., D. G. i M. B. nie zamieszkują w lokalu płożonym w Ł. od 1996 r. W trakcie roku szkolnego 1996/1997 – w listopadzie 1996 r. M. B. i D. G. w związku ze zmianą miejsca zamieszkania zaprzestali nauki w szkole w Ł. i zostali przeniesieni do szkoły podstawowej w Z. Zatem centrum życiowe skarżących od 1996 r. koncentrowało się poza lokalem w Ł.. W tych okolicznościach późniejsze rozpoczęcie przez D. G. studiów na Uniwersytecie [...] stanowiło konsekwencję wcześniejszej zmiany miejsca zamieszkania, a nie przyczynę opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Nie mogło zatem mieć wpływu na odmienne rozstrzygnięcie w sprawie. W ocenie Sądu w stanie faktycznym sprawy przeszkody do wydania decyzji o wymeldowaniu nie stanowiła okoliczność ponownego czasowego zameldowania się skarżących w Z. począwszy od [...] września 2011 r., a trwającego, jak wynika z dokumentów dołączonych do akt sprawy, do [...] grudnia 2011 r., a zatem także w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane są dwa stanowiska odnoszące się do wpływu zameldowania czasowego na możliwość wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego. Według jednego z poglądów, nie można orzekać o wymeldowaniu z pobytu stałego w sytuacji, gdy aktualne pozostaje zameldowanie w innymi miejscu tej samej osoby na pobyt czasowy. Zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu. Organ ewidencyjny w postępowaniu o wymeldowanie z pobytu stałego w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest związany stanowiskiem innego organu wyrażonym poprzez czynność materialno-techniczną lub decyzję o zameldowaniu osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy (tak np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2007 r., II OSK 263/06 oraz z dnia 22 października 2009 roku, II OSK 1612/08, a także wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 sierpnia 2009 roku, III SA/Gd 295/09, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 września 2010 roku, III SA/Kr 175/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2010 roku, IV SA/Wr 529/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 listopada 2007 roku, II SA/Bk 481/07, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 czerwca 2005 roku, II SA/Op 255/04, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 maja 2010 roku, III SA/Lu 44/10). W niektórych orzeczeniach wskazuje się również, że do czasu rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zameldowania czasowego przez właściwy organ postępowanie w sprawie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego winno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Odmienne stanowisko w omawianej kwestii wyraża się w stwierdzeniu, że wzajemna relacja między przepisami art. 15 ust. 2 oraz art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie może być rozumiana w sposób prowadzący do wniosku, iż organ gminy w postępowaniu o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest bezwzględnie związany faktem zameldowania tej osoby w innym lokalu na pobyt czasowy. Sądy akcentują, że czynność w postaci zameldowania nie ma charakteru ostateczności w znaczeniu takim, jak w przypadku decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.), a błędna czynność ewidencyjna polegająca na potwierdzeniu faktu pobytu osoby w lokalu może zostać w każdym czasie skorygowana przez organ meldunkowy w trybie art. 47 ust. 2 ustawy. W postępowaniu o zameldowanie na pobyt czasowy organ meldunkowy nie rozstrzyga czy doszło do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, gdyż kwestia ta pozostaje poza sferą zainteresowania tego organu. Skoro tak, to konsekwentnie trzeba przyjąć, że w postępowaniu o wymeldowanie z pobytu stałego organ meldunkowy ustalając czy osoba opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, a zatem czy spełnione są okoliczności uzasadniające wymeldowanie z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, władny jest ocenić charakter pobytu czasowego pod innym adresem, lecz nie w celu zakwestionowania faktu zameldowania na pobyt czasowy, ale w kontekście spełnienia przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, gdyż ma to znaczenie dla wyniku tej sprawy. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że po zerwaniu więzi w sposób trwały i zupełny z dotychczasowym miejscem pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, późniejsze zameldowanie na pobyt czasowy pod innym adresem może mieć charakter pozorny. W takim wypadku uznanie, że organ meldunkowy w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego związany jest faktem zameldowania tej samej osoby na pobyt czasowy w innym lokalu nie byłoby do pogodzenia z podstawowym celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jakim jest zapewnienie zgodności faktu pobytu, w tym co do charakteru pobytu pod określonym adresem, z rzeczywistym stanem rzeczy. Z tych względów brak również racjonalnych argumentów na poparcie tezy, że organ meldunkowy winien wstrzymać się z załatwieniem sprawy o wymeldowanie z pobytu stałego do czasu ewentualnego uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt czasowy, skoro kwestia ta nie ma charakteru prejudycjalnego dla wyniku postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego. Tym bardziej, gdy z materiału dowodowego wynika, że opuszczenie miejsca zameldowania na pobyt stały nastąpiło na wiele lat przed zameldowaniem się na pobyt czasowy w innym miejscu, istnieje podstawa do uznania, że meldunek czasowy pozostaje bez związku z zameldowaniem na pobyt stały. Okoliczność zameldowania na pobyt czasowy jest zatem jednym z elementów stanu faktycznego sprawy o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego, podlegającym rozpatrzeniu przez organ wydający decyzję w takiej sprawie (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r., II OSK 1762/10, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2010 r., IV S.A./Wr 459/09, LEX nr 600357 i z dnia 10 lipca 2008 r., III SA/Wr 565/07, LEX nr 512286 oraz z dnia 22 września 2010 r., IV SA/Wr 54/10, LEX nr 759183, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 czerwca 2009 roku, II SA/Ke 156/09, LEX nr 563691 oraz z dnia 22 grudnia 2010 roku, II SA/Ke 602/10, LEX nr 753308, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2009 roku, IV SA/Wa 244/09, LEX nr 562872 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 marca 2012 roku, III SA/Gd 81/12). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przychyla się do ostatnio zaprezentowanego poglądu, że organ, przed którym toczy się postępowanie o wymeldowanie z pobytu stałego osoby zameldowanej na pobyt czasowy, może samodzielnie ocenić rzeczywisty charakter pobytu pod innym adresem niż adres zameldowania na pobyt stały, pod którym to innym adresem osoba ta jest zameldowana na pobyt czasowy. Ustalenie takie jest bowiem przesłanką rozstrzygnięcia w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego i dotyczy w istocie wyjaśnienia czy rzeczywiście istnieją w sprawie dotyczącej meldunku stałego okoliczności świadczące o braku cechy trwałości opuszczenia przez taką osobę miejsca zameldowania na pobyt stały. Należy zauważyć, że przyjęcie tego poglądu pozwala uniknąć sytuacji, gdy strona samym tylko zameldowaniem się na pobyt czasowy, dokonanym nawet już w toku postępowania administracyjnego dotyczącego wymeldowania z pobytu stałego, w istocie ubezskutecznia to postępowanie. W niniejszej sprawie występuje właśnie opisana ostatnio sytuacja, gdyż po upływie kilku lat od ustania poprzedniego zameldowania czasowego w Zabrzu skarżący w toku postępowania, w dniu [...] września 2011 r. ponownie zameldowali się tam na pobyt czasowy. Fakt, iż ponowne zameldowanie nastąpiło dopiero po kilkuletnim okresie, a nadto bezpośrednio po uzyskaniu wiadomości o zmianie przedmiotu postępowania, w odstępie dwóch dni po doręczeniu skarżącym w dniu [...] września 2011 r. zawiadomień w tej kwestii, przemawia za słusznością oceny organu o zameldowaniu czasowym wyłącznie na potrzeby prowadzonego postępowania. Dokonana w tych okolicznościach czynność zameldowania na pobyt czasowy nie może więc podważyć oceny co do dobrowolności i trwałości w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy niezamieszkiwania skarżących w lokalu w Ł. od szesnastu lat i koncentrowania poza tym lokalem centrum spraw życiowych. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skarżących nie zasługują na podzielenie. Jednocześnie Sąd rozpoznając sprawę nie stwierdził innych niż podniesione w skardze naruszeń przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji i na podstawie art. 151 ustawy z 30 lipca 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu.