I SA/Ol 130/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) sędzia WSA Zofia Skrzynecka Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki Oddala skargę. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie jest decyzja z dnia "[...]", nr "[...]", którą Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej P.K., prezesa zarządu Spółki A.. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy przedstawionych Sądowi wynika, że Spółki A. (dalej Spółka) posiada zaległości w podatku od towarów i usług wynikające z trzech decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]"2013r.: nr "[...]" w zakresie zaległości za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2008r. do listopada 2008r., nr "[...]", w zakresie zaległości za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2008r. do grudnia 2009r., oraz nr "[...]" w zakresie zaległości za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2010r. do grudnia 2010r.. Decyzje te stały się ostateczne wobec ich niezaskarżenia w trybie odwoławczym. Spółka kwestionuje powyższe decyzje w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych ze względu na rażące naruszenie prawa. Postanowieniem z dnia 14.07.2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej także: Naczelnik US, organ I instancji) w dniu 23.07.2014r. wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności P.K. (dalej strona, prezes zarządu, podatnik, skarżący) jako prezesa zarządu za zaległości podatkowe ww. Spółki w zakresie: podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2008r. 28.341 zł, styczeń 2009r. 18.994 zł; luty 2009r. 11.873 zł; marzec 2009r. 9.261 zł; kwiecień 2009r. 26.454 zł; czerwiec 2009r. 20.181 zł; lipiec 2009r. 27.556 zł; grudzień 2009r. 2.049 zł, styczeń 2010r. 39 zł; luty 2010r. 330 zł - wraz z odsetkami za zwłokę od wyżej wymienionych zaległości podatkowych oraz należnymi kosztami egzekucyjnymi. W następstwie przeprowadzonego postępowania Naczelnik US wydał ww. decyzję z dnia "[...]". Jako podstawą prawną wskazał art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1, art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.), dalej O.p.. Organ I instancji uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do oceny przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki. W odwołaniu od tej decyzji prezes zarządu, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej zmianę i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisu art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań w celu ustalenia stanu faktycznego, tzn. niezbadanie, czy wskazane wierzytelności wobec sieci handlowych i dobra intelektualne istnieją i rokują zaspokojenie przedmiotowych zaległości Spółki; 2) przepisu art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego organ uważa, że wskazany majątek Spółki nie wyłącza możliwości obciążenia Strony zobowiązaniami podatkowymi Spółki, tj. nie wyjaśniono, czy w ocenie organu wierzytelności lub dobra istnieją, a jeśli nie - dlaczego, a jeśli tak - dlaczego uważa je za niewystarczające do zaspokojenia przedmiotowych zaległości podatkowych; 3) przepisu art. 116 § 1 O.p. poprzez obciążenie strony przedmiotowymi zaległościami podatkowymi Spółki, choć dotychczasowy etap postępowania egzekucyjnego przeciwko Spółce, wskazany majątek, w szczególności wierzytelności wobec sieci handlowych, nakazują uznać, że nie została spełniona przesłanka bezskuteczności egzekucji, a nadto wskazany został majątek, z którego egzekucja może być prowadzona. Dyrektor Izby Skarbowej (dalej także: organ odwoławczy, organ II instancji) w uzasadnieniu ww. decyzji z dnia "[...]" podtrzymał stanowisko organu I instancji. Przedstawił treść art. 107 § 1 i 2, art. 108 § 2 pkt 2a, art. 116 § 1 i 2 O.p.. Organ szeroko opisał prowadzone postępowanie najpierw zabezpieczające na majątku Spółki, a następnie egzekucyjne, które nie przyniosło zaspokojenia ww. należności. Podkreślił, że na dzień wydania decyzji przez organ podatkowy I instancji zaległości w podatku od towarów i usług Spółki wynosiły łącznie 437.762 zł, w tym zaległości za miesiące objęte decyzją o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu 145.078 zł oraz koszty egzekucyjne powstałe w toku prowadzonej egzekucji 48.614,18 zł. Wskazał, że koszty powstałe w toku egzekucji związanej z zaległościami objętymi niniejszą decyzją, stanowią kwotę przedstawioną w tabeli na str. 8 i 9 decyzji (k. 106 i 105 podatkowych akt odwoławczych). Organ odwoławczy powołał się na wyrok NSA z dnia 23.03.2014., sygn. akt I GSK 1024/12 i stwierdził, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka pozytywna warunkująca orzeczenie odpowiedzialności osoby trzeciej, jaką jest bezskuteczność egzekucji. Natomiast subiektywne przekonanie strony, że postępowanie egzekucyjne wobec Spółki rokuje zaspokojenie zaległości podatkowych, nie zostało poparte żadnymi dowodami. Dowody zgromadzone w sprawie przeczą tej tezie, wszystkie czynności podejmowane przez organ egzekucyjny (zajęcie rachunków bankowych, zajęcie wierzytelności, zajęcie samochodu) okazały się bezskuteczne. W związku z powyższym mimo braku formalnego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec Spółki, można na gruncie art. 116 Ordynacji podatkowej mówić o bezskuteczności egzekucji wobec Spółki. Dodatkowo Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym postanowieniem z dnia 25.02.2012r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki jako bezskuteczne z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów, o czym zamieszczono wzmiankę w Krajowym Rejestrze Sądowym w Rejestrze Przedsiębiorców. Z kolei prezes zarządu nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, i nie spełnił wymogu z art. 116 § 1 pkt 2 O.p.. Organ podał, że Spółka posiada uprawnienia do dwóch znaków towarowych, zarejestrowanych w Urzędzie Patentowym. Jednak to nie organ a członek zarządu ma wykazać, że podane mienie Spółki uwalnia go od odpowiedzialności, i tym samym wskazać jego wartość, która musiałaby wystarczyć na pokrycie zaległości w znacznej części. Nie złożył ponadto w ogóle wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Organ na tle art. 10 i 11 Prawa upadłościowego podał, że wystarczającą przyczyną do ogłoszenia upadłości jest niewykonanie wymaganych zobowiązań, dlatego decydujące znaczenie mają ustalenia kiedy Spółka zaprzestała płacenia długów, albo kiedy jej zobowiązania przekroczyły wartość majątku. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że analiza sytuacji majątkowej Spółki dokonana przez organy podatkowe wskazuje na to, że trwałe zaprzestanie spłaty długów przez Spółkę nastąpiło ostatecznie w dniu 15.08.2011r., tj. z upływem terminu zapłaty zobowiązania wobec ZUS z tytułu składek na FUZ, FP i FGŚP za miesiąc lipiec 2008r., których Spółka nie uregulowała. Organ II instancji podał, że Spółka złożyła wyłącznie sprawozdanie finansowe za 2008r. i z tego powodu analiza jej kondycji ma mocno ograniczony zakres. Ze sprawozdania wynika, iż za ten rok działalności Spółka zamknęła z zyskiem brutto w kwocie 476.373,05 zł (przychody 11.670.883,31 zł, zaś koszty 11.194.510,26 zł). najwyższy udział w aktywach Spółki mają aktywa obrotowe wynoszące 4.256.422,79 zł, tj. 99,7 %, przy czym udział zapasów wynoszących 228.685,56 zł stanowi 5,4%, należności krótkoterminowych wynoszących 3.906.323,79 zł stanowi 91,5 %, środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w kwocie 49.277,70 zł stanowią 1,1 %. zaś krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe w kwocie 72.135,74 zł stanowią 1,7 % aktywów. Natomiast aktywa trwałe wynoszące 11.840,05 zł stanowią 0,3 % aktywów ogółem. Jeśli chodzi o źródła finansowania majątku to udział kapitałów własnych wynoszących 680.619,08 zł w pasywach wynosił 16,0 %, natomiast udział zobowiązań krótkoterminowych i rozliczeń międzyokresowych wynoszących 3.587.643,76 zł stanowił 84,0 % pasywów. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał analizy wskaźnikowej sprawozdania finansowego Spółki, które obejmowało płynność finansową, zadłużenie, rentowność i sprawność działania (str. 15-18 zaskarżonej decyzji organu I instancji). Podstawowe wskaźniki finansowe Spółki kształtowały się następująco (stan na dzień 31.12.2008r.): 1. wskaźnik płynności szybkiej - 1, 11 (optymalny poziom wskaźnika 1,0 -1,2); 2. wskaźnik płynności bieżącej -1,17 (1,2 -2,0); 3. wskaźnik ogólnego zadłużenia - 83,8 % (56 - 67%); 4. wskaźnik rentowności 3,9%; 5. wskaźnik rentowności majątku 9,9%; 6. wskaźnik rotacji zapasów - 7,8 dnia; 7. cykl inkasa należności w dniach - 129,9 dni; 8. cykl spłaty zobowiązań - 108,2 dni; 9. cykl operacyjny 137,7 dni; 10. cykl konwersji gotówki - 29,5 dni. W ocenie organu przedstawione wyżej wskaźniki nie wskazują na trudności finansowe Spółki, jedynym niepokojącym symptomem jest wskaźnik zadłużenia, który przyjął wartość 83,8%, optymalnie wartość wskaźnika powinna wahać się w granicach 56-67%. Zatem jego wartość świadczy o podwyższonym poziomie zadłużenia i podwyższonym ryzyku finansowym. Jednakże ze względu na fakt, iż analiza mogła dotyczyć wyłącznie 2008r. (brak sprawozdań finansowych za inne lata) niemożliwe jest stwierdzenie zmian zachodzących w Spółce. Organ odwoławczy odnotował, że Naczelnik US dwukrotnie kierował do Spółki pisma o udzielenie informacji o wysokości "najstarszych" nieuregulowanych przez nią wierzytelności (pisma z 5.08.2014r. i 3.09.2014r.). Nie zostały one jednak odebrane przez Spółkę. Ponadto Spółka w okresie kiedy podatnik był prezesem jej zarządu nie uregulowała zobowiązań innych niż zobowiązania podatkowe będące przedmiotem niniejszej decyzji. Organ II instancji wymienił na str. 14 i 15 decyzji szereg zaległości cywilnoprawnych wynikających z 8 faktur (pkt 1 od a) do h), pkt 3 od a) do g) i pkt 4), jak też wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - zaległości na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Organ stwierdził, że pierwsze symptomy niewypłacalności nastąpiły w dniu 17.07.2008r., kiedy Spółka uregulowała tylko część zobowiązania wynikającego z faktury, natomiast niezapłacenie zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdziło, iż mamy do czynienia z trwałym charakterem niewypłacalności, gdyż zaległości Spółki rosły i nie były spłacane. Stąd też nawet bez uwzględniania zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług określonych decyzjami Dyrektora UKS, wystąpiły okoliczności wskazujące na obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość. Zatem z upływem 14-dniowego terminu od daty powstania podstawy do ogłoszenia upadłości, a więc najpóźniej z dniem 29.08.2008r. strona, jako członek Zarządu Spółki miała obowiązek zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji, jak też ewentualne uchylenie decyzji organu I instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zarzucił decyzji: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. – art. 116 § 1 O.p. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez błędną i niezgodną z art. 2 i 7 Konstytucji wykładnię art. 116 § 1 O.p. i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, polegające na bezzasadnym przyjęciu, że bezskuteczność egzekucji nie musi być stwierdzona aktem formalnoprawnym wydanym przez organ administracji publicznej, co w efekcie doprowadziło do błędnego przyjęcia, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, a zatem zaszły w niniejszej sprawie okoliczności przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią tj. na skarżącego, – art. 116 § 1 ust. 1 lit. b) O.p. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał braku swojej winy w zakresie niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego), – art. 116 § 1 ust. 2 O.p. poprzez stwierdzenie, że skarżący nie wykazuje mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podczas, gdy skarżący w sposób wyraźny wskazywał wierzytelności Spółki wobec sieci handlowych, a także prawa przynależne Spółce ze znaków towarowych, II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: – art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz 191 O.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające m.in. na pominięciu wniosków dowodowych skarżącego skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego polegającym na przyjęciu, że nie istnieje mienie Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości jej podatkowych w znacznej części podczas, gdy w rzeczywistości takie mienie istnieje; – art. 121 O.p. podważając w treści swojej decyzji zaufanie do organów podatkowych. W treści obszernej skargi strona podniosła, że organ w sposób niewystarczający wykazał bezskuteczność prowadzonej z majątku Spółki egzekucji administracyjnej. Organ niesłusznie uznał egzekucję za bezskuteczną, pomimo braku jakiegokolwiek formalnoprawnego aktu, zgodnie z którym egzekucja została zakończona. Dopiero wydanie postanowienia o umorzeniu egzekucji wobec Spółki z powodu jej bezskuteczności spełnia funkcję gwarancyjną, zabezpieczającą osobę trzecią przed przedwczesnym i nieuzasadnionym orzeczeniem jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki (wyrok NSA z 2.27.2007r., I FSK 46/06, LEX nr 302875; wyrok WSA w Warszawie, z 9.06.2007., III SA/Wa 3951/06, LEX nr 288065; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim, z 8.19.2010r., I SA/Go 415/10, LEX nr 737558). Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że dla uznania egzekucji za bezskuteczną nie wystarczy sama okoliczność niezaspokojenia roszczenia podatkowego. Niewystarczające jest zatem stwierdzenie, że z okoliczności sprawy wynika brak możliwości ściągnięcia wierzytelności. W takiej sytuacji powinno być bowiem wydane odrębne postanowienie o bezskuteczności egzekucji (wyrok NSA z 2.16.2012r., II FSK 1565/10, LEX nr 1116115; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9.27.2012r., I SA/Go 348/12, LEX nr 1221251). Ponadto w zakresie wykładni językowej skarżący podniósł, że egzekucja, którą prowadzą organy egzekucyjne jest bezskuteczna, o ile nie przynosi żadnych rezultatów (słownik języka polskiego). Powołał się na uchwałę NSA z 22 kwietnia 2002r., FPS 5/02, ONSA 2002, nr 4 poz. 137 i zarzucił, że w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne jest nadal prowadzone wobec Spółki, a nie zostało ono przeprowadzone, tj. nie zostało ono zakończone w sposób przewidziany przepisami prawa. Przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie bowiem ze znaczeniem słownikowym słowa "przeprowadzić" powinno być doprowadzone do końca. Skarżący podkreślił, że organ wydając zaskarżoną decyzję miał świadomość, że egzekucja wobec Spółki nadal się toczy, a Spółka ma wierzytelności wobec sieci handlowych. Posiada też uprawnienia do dwóch znaków towarowych, zarejestrowanych w Urzędzie Patentowym. Nie podjęto zatem działań w celu dochodzenia należności do Spółki. Tym samym nie wykorzystano wszystkich niezbędnych instrumentów dla dochodzenia należności od pierwotnie zobowiązanego. Nie doszło zatem do spełnienia przesłanki z art. 116 O.p.. Skarżący podał, że nie miał podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość, miał bowiem świadomość, że zostaną one wyegzekwowane i pokryją w pełni zobowiązania podatkowe Spółki. Wbrew twierdzeniom organu obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość nie powstaje już w momencie niezapłacenia jednego, czy kilku długów. Podkreślił, że w jego opinii nie doszło do okoliczności, które nakazywałyby mu zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Natomiast nieregulowanie zaległości podatkowych ma charakter przejściowy, gdyż Spółka wystąpiła z roszczeniem cywilnym wobec sieci handlowych w celu uzyskania niezbędnych środków. Skarżący nie zgodził się, że wierzytelności od sieci handlowych nie mogą zostać uznane za mienie, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p.. Wskazane przez skarżącego wierzytelności zostały zajęte, co oznacza, iż toczy się postępowanie egzekucyjne i organ zamierza egzekwować należności ze wspomnianych należności. Skarżący podkreślił, że jest to egzekucja rokująca pozytywne zakończenie, w związku z powództwami wytoczonymi sieciom handlowym. Poza tym o istnieniu tych wierzytelności przesądzają decyzje Dyrektora UKS, którymi określono zobowiązanie podatkowe Spółce. Z tych względów, wbrew stanowisku organu podatkowego, skarżący wykazał mienie, z którego możliwe jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego, stąd też nie może być pociągnięty do odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. Ponadto zarzucił, że pominięto jego wnioski dowodowe i naruszono zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego, oraz naruszenie zasad logiki. Skarżący wskazał, że zasada in dubio pro tributario nie tylko nakazuje przyjąć w procesie stosowania prawa korzystną dla podatnika wykładnię przepisów, ale odnosi się również do wątpliwości faktycznych, a także wątpliwości które powziął organ. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015r. pełnomocnik skarżącego przedłożył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię wyroku Sądu Apelacyjnego Wydział Cywilny z dnia 19 marca 2015r. sygn. akt "[...]" z uzasadnieniem, oddalającego apelację Spółki od wyroku z 26 lutego 2014r. sygn. akt "[...]", którym Sąd Okręgowy zasądził na rzecz Spółki kwotę stanowiącą część z objętej jej powództwem nienależnie pobranych opłat za dopuszczenie towarów do sprzedaży. Sąd na rozprawie oddalił wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie, który pełnomocnik skarżącego uzasadnił w ten sposób, że w związku z ww. wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 19 marca 2015r. zamierza złożyć wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi Spółki, której skarżący jest prezesem zarządu. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Apelacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. | Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ani naruszenia prawa | |dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 §1 pkt lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia | |2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.). Stosownie do art. 107 § 1 ustawy | |z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późno zm.), za zaległości podatkowe | |podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. | |W myśl art. 107 § 2 pkt 1, 2 i pkt 4 Ordynacji podatkowej, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie | |odpowiadają również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od | |zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego. | |Według art. 108 § 2 pkt 2a Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie| |może być wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego | |Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z | |ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym | |swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a | |członek zarządu: | |1) nie wykazał, że: | |we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości | |(postępowanie układowe) | |albo | |niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania | |zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, | |nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. | |Przepis art. 116 § 2 ww. ustawy stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z | |tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości | |wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. | |Artykuł 116 § 1 Ordynacji podatkowej, określa pozytywne i negatywne przesłanki odpowiedzialności członków zarządu spółek | |kapitałowych za zaległości podatkowe tychże spółek. Do pozytywnych przesłanek, warunkujących powstanie odpowiedzialności | |podatkowej zalicza się bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowej oraz powstanie zobowiązania podatkowego w czasie pełnienia| |przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki. Natomiast wykazanie przez członka zarządu, że we właściwym czasie zgłoszono| |wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz | |niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi | |zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, traktuje się jako przesłanki negatywne, tzn. wyłączające | |odpowiedzialność podatkową osoby trzeciej. | |Zaległości Spółka A. w podatku od towarów i usług wynikają z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]"2013r., w| |sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2008r. do listopada 2008r.; w sprawie | |podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2008r. do grudnia 2009r.; w sprawie podatku od | |towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2010r. do grudnia 2010r. Decyzje te zostały doręczone | |pełnomocnikowi Spółki w dniu 08.11.2013r. Spółka nie skorzystała z trybu odwoławczego wobec czego decyzje z dnia "[...]"2013r. | |stały się ostateczne z upływem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. | |W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy podatkowe wykazały tzw. pozytywne przesłanki zawarte w art. 116 § 1 o.p., wymagane do | |orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, tj. istnienie zaległości podatkowych, pełnienie przez Skarżącego funkcji członka| |zarządu w Spółce w czasie upływu terminu płatności zobowiązań objętych decyzją oraz bezskuteczność egzekucji skierowanej do | |majątku Spółki. Dowody zgromadzone w sprawie jednoznacznie wykazały, że wszystkie czynności podejmowane przez organ egzekucyjny | |(zajęcie rachunków bankowych, zajęcie wierzytelności, zajęcie samochodu) okazały się bezskuteczne. W związku z powyższym mimo | |braku formalnego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec Spółki, można na gruncie art. 116 Ordynacji | |podatkowej mówić o bezskuteczności egzekucji wobec Spółki. Dodatkowo należy wskazać, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym | |postanowieniem z dnia 25.02.2012r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec Spółki jako bezskuteczne z uwagi na fakt, że z | |egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów, o czym zamieszczono wzmiankę w Krajowym Rejestrze Sądowym w Rejestrze | |Przedsiębiorców. Skarżący nie podważył ustaleń Organu, że symptomy niewypłacalności nastąpiły w dniu 17.07.2008r.. Spółka nie | |regulowała zobowiązań. Nie budzi zastrzeżeń ustalenie Organu, że istniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenia upadłości. | |Z dniem 29.08.2008r. skarżący , jako członek Zarządu Spółki miał obowiązek zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości. | |Przechodząc do oceny przesłanek egzoneracyjnych, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że niezgłoszenie wniosku o | |ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Oceniając to zagadnienie w pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zasadniczą | |rolą regulacji art. 116 o.p. jest ochrona interesów wierzycieli. Charakter prawny funkcji członka zarządu wiąże się ze | |zwiększonym zakresem odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki. Stąd członkowie zarządu | |będąc uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki, w sytuacji, gdy spółka nie jest w stanie | |zaspokoić wszystkich swych zobowiązań mają obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego. Zgodnie| |z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm., dalej powoływana | |jako u.p.u.n.), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Jak stanowi art. 11 ust. 1 i 2 tej | |ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, zaś dłużnika będącego osoba prawną albo | |jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania | |przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Stosownie do art. 21 ust. 1 i 2 | |u.p.u.n., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia | |upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka | |organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek ten spoczywa na | |każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. W świetle powołanych przepisów, jeżeli dłużnik nie | |wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego| |upadłości. Dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też| |tylko niektórych z nich, jak też, jaka jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy | |dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn (por. A. Jakubecki, Zedler, | |Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42). Właściwym czasem dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie | |upadłości jest termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub (w przypadku dłużnika będącego | |osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej), gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego | |majątku (por. wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., sygn. akt I FSK 1115/05, M. Podat. 2007/5/47). | |Jeżeli członek zarządu nie wykona tego obowiązku, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, powinien wykazać,| |że pomimo zachowania należytej staranności, obiektywnie zaistniały przyczyny, które uniemożliwiły mu podjęcie działań | |zmierzających do wszczęcia postępowania upadłościowego lub układowego. | |W skardze skarżący brak swej winy upatrywał w tym, że w jego subiektywnym przekonaniu nie istniały przesłanki do zgłoszenia | |upadłości Spółki. Wbrew twierdzeniom skarżącego Spółka nie ma i nie miała wierzytelności wobec sieci handlowych. Nie wynikały | |one bowiem z zawartej i wykonanej umowy. Te roszczenia nie zostały potwierdzone wyrokami sądowymi. Domniemani dłużnicy | |zakwestionowali posiadanie zobowiązań wobec Spółki. O istnieniu zobowiązania można mówić wtedy, gdy istnieje stosunek prawny | |między podmiotem uprawnionym, wierzycielem a podmiotem zobowiązanym, dłużnikiem, natomiast treścią tego stosunku są uprawnienia | |wierzyciela i skorelowane z nimi obowiązki dłużnika. Uprawnienia wierzyciela sprowadzają się do możliwości żądania od dłużnika | |świadczenia, a obowiązki dłużnika polegają na spełnieniu tego świadczenia i tym samym zaspokojeniu interesu wierzyciela. | |Wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w naturze, a jeżeli spełnione są określone przesłanki, uzyskuje także inne | |uprawnienia, na przykład odszkodowawcze (por. T. Pajor, Roszczenie o spełnienie świadczenia w naturze (w:) Zaciąganie i | |wykonywanie zobowiązań, pod red. E. Gniewka, K. Górskiej, P. Machnikowskiego, Warszawa 2010, s. 261 i n.). | |Wyrokiem z dnia 19 marca 2015r, sygn.. akt "[...]" Sąd Apelacyjny oddalił apelację Spółki od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 26 | |lutego 2014r. , sygn.. akt "[...]". Powództwo Spółki wobec Spółki B. w zostało oddalone odnośnie kwoty 654.538 zł. W związku z | |tym nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że nie miał on podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość, bo miał | |świadomość, że "wierzytelności" zostaną wyegzekwowane i pokryją w pełni zobowiązania podatkowe Spółki. Takie rozumowanie było| |pozbawiane podstaw. Wbrew twierdzeniom skarżącego te wierzytelności nie istniały, gdyż nie wynikały one z umów, ani z wyroków | |sądowych. W związku z tym skarżący nie mógł oczekiwać, że Spółka ureguluje swoje długi, w tym zaległości podatkowe. | |Członek zarządu spółki nie może się powoływać na nieznajomość stanu jej finansów, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o | |ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) (uchwała NSA z 10| |sierpnia 2009 r., sygn.. akt II FPS 3/09). Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym | |idzie możliwość zaspokojenia długów (wyroki SN z: 2 października 2008 r., I UK 39/08; 24 września 2008 r., II CSK 142/08; 11 | |marca 2008 r., II CSK 545/07, 16 stycznia 2008 r., IV CSK 430/07). | |Od członków zarządu spółki kapitałowej jest wymagany profesjonalizm, a także podwyższona staranność. Winni oni stale kontrolować| |sytuację w spółce przynajmniej na tyle, aby orientować się, czy jest ona wypłacalna i czy nie zachodzą przesłanki skutkujące | |obowiązkiem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, bądź wszczęcie postępowania układowego. | |Niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. W pierwszej kolejności należy | |przypomnieć, że z art. 116 o.p wynika, że w toku postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, organy | |podatkowe obowiązane są wykazać fakt pełnienia obowiązków członka zarządu i bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Wykazanie| |przesłanek zwalniających z odpowiedzialności podatkowej należy natomiast do członka zarządu. | |Organy podatkowe podjęły w sprawie wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dokonały także | |swobodnej oceny zebranych dowodów, w tym wskazanych zeznań, w zakresie zbadania negatywnych przesłanek odpowiedzialności. Ocena | |dowodów dokonana przez organy jest prawidłowa, jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podjęte wnioski zostały | |przekonująco uzasadnione. Samo nieuwzględnienie w tym kontekście twierdzeń Skarżącego nie uzasadnia stawianych zarzutów. | |Brzmienie art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że mienie spółki wskazywane przez | |członka zarządu uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne i | |rzeczywiście istniejące oraz umożliwiające przeprowadzenie egzekucji zaległości podatkowych spółki "w znacznej części", co | |oznacza, że musi mieć egzekwowalną wartość spełniającą przesłankę znaczności w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych | |spółki (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I FSK 39/11, LEX nr 1134237). Podobnie w wyrokach z dnia 20 marca 2014| |r. sygn. akt II FSK 1211/12 (LEX nr 1487948) i z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt I FSK 1776/11 (LEX nr 1341370) | |Konkludując należy wskazać, że organ podatkowy wykazał istnienie przesłanek pozytywnych, tj. okoliczność pełnienia obowiązków | |członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz | |bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Natomiast skarżący nie wykazał okoliczności zwalniających z tej | |odpowiedzialności. Nie wykazał braku winy. Nie wykazał istniejącego mienia Spółki, z którego mogłaby być przeprowadzona | |egzekucja. | |Zgodnie z dyspozycją art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od| |wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem | |Konstytucyjnym. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego | |zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość | |wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Brak było podstaw do | |zawieszenia postępowania sądowego, gdyż przepisy Ordynacji podatkowej umożliwiają ochronę interesów prawnych skarżącego, w | |przypadku zmiany stanu prawnego w przyszłości. Sąd oddalił wniosek dowodowy. Artykuł 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje, że sąd| |może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia | |istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest | |wobec tego trzecią instancją postępowania administracyjnego, czy podatkowego, ale wyłącznie w przypadku prowadzenia | |uzupełniającego i ograniczonego do dowodu z dokumentów postępowania dowodowego stosuje odpowiednie reguły postępowania | |dowodowego wynikające z k.p.c. W art. 106 § 3 p.p.s.a. nie chodzi o taką sytuację, gdy sąd administracyjny dokonuje oceny | |zgodności z prawem decyzji administracyjnej (podatkowej) wydanej na podstawie już zgromadzonych w sprawie dokumentów w | |postępowaniu administracyjnym (podatkowym), lecz o możliwość dopuszczania przez sąd nowych dowodów jako dowodów uzupełniających.| |Przedłożony wyrok potwierdził prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych, a które zostały dokonane w postępowaniu | |administracyjnym. Nie uwzględnione zostało roszczenie Spółki odnośnie kwoty 668130 zł. Z treści tego wyroku wynika, że | |bezpodstawne są roszczenia Spółki wobec sieci handlowych. Sąd podzielił również stanowisko Organu o braku wymagalnych | |wierzytelności z tytułu praw do znaków towarowych. W konsekwencji nie można podzielić zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia| |przepisów prawa procesowego i prawa materialnego. | |Po myśli art. 151 p.p.s.a. skarga okazała się bezzasadna i podlegała oddaleniu. | | | | | | | | |