I SA/Ol 9/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi kasacyjnej A.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt. I SA/Ol 9/18 w sprawie ze skargi A.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń 2013 r., od kwietnia do grudnia 2013 r. oraz od stycznia do kwietnia 2014 r. postanawia: odmówić skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1 - sentencja postanowienia Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynął wniosek A.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 27 lutego 2018 r. oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń 2013r., od kwietnia do grudnia 2013r. oraz od stycznia do kwietnia 2014r. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. Prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochody w wysokości "[...]", żona wnioskodawcy uzyskuje dochód z wynagrodzenia za pracę w kwocie "[...]"nadto pobiera świadczenie rodzinne tzw. "500+" w kwocie "[...]’. Łączny miesięczny dochód rodziny wnioskodawcy wynosi "[...]". Zobowiązania i miesięczne wydatki rodziny obejmują: opłaty za media i czynsz w wysokości "[...]", "kredyty na samochody" "[...]" miesięcznie, "kredyty inne" "[...]" miesięcznie oraz opłatę za przedszkole "[...]". Strona skarżąca jest właścicielem następujących nieruchomości: działki rekreacyjnej o powierzchni "[...]" i wartości "[...]", mieszkania o powierzchni "[...]" wartości "[...]" oraz pojazdów mechanicznych w ilości "[...]" sztuk i przyczepy. Nadto wnioskodawca oświadczył, że posiada zaległości w ZUS na kwotę około "[...]". Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje: Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) dalej: P.p.s.a. zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a. przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada stały miesięczny dochód czy ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11, postanowienie NSA z dnia 01.07.2014r., sygn. akt I FZ 152/14, postanowienie NSA z dnia 07.07.2014r., sygn. akt II FZ 953/14, postanowienie NSA z dnia 21.07.2014r., sygn. akt II FZ 1096/14 opubl.: CBOSA). W niniejszej sprawie nie zachodzą takie okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie finansowej pomocy państwa dla strony w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Zarówno wnioskodawca jak i jego żona uzyskują stałe dochody. Wnioskodawca posiada też majątek w postaci dwóch nieruchomości, przy czym działki rekreacyjnej nie sposób uznać za niezbędny i konieczny składnik majątku do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rodziny, czy zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych. Nadto w posiadaniu wnioskodawcy jest znaczny majątek ruchomy w postaci samochodów w ilości "[...]" sztuk i przyczepy. W orzecznictwie zaś sądów administracyjnych (por., postanowienie NSA z dnia 28.06.2005r., sygn. II GZ 56/05, postanowienie NSA z dnia 25.02.2016r., sygn. II GZ 103/16 OPUB.: CBOSA) przyjmuje się, że posiadanie majątku, wyklucza możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych. Stan majątkowy to nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym. Przedstawione przez skarżącego oświadczenie wskazuje, że dysponuje on znacznej wartości majątkiem ruchomym oraz nieruchomym, co czyni niewiarygodnym jego oświadczenie o trudnej sytuacji materialnej i braku środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty postępowania sądowoadministracyjnego. To od wnioskodawcy zależy, w jaki sposób gospodaruje swymi aktywami, w tym majątkiem nieruchomym i czy podejmuje czynności w celu uzyskania z niego dochodów (postanowienie NSA z dnia 03.02.2016r., sygn. akt I FZ 485/15 opub.: CBOSA). Podkreślić też trzeba, że wnioskodawca jest w stanie spłacać liczne kredyty, jak wynika bowiem z oświadczenia wnioskodawcy z tego tytułu miesięcznie wydatkuje łącznie kwotę "[...]". Wskazując na powyższe należy stwierdzić, że bez znaczenia dla rozpoznania niniejszego wniosku jest okoliczność czy spłata tych zobowiązań stanowi bezpośrednio obciążenie budżetu domowego czy jak należy domniemywać stanowi koszty prowadzonej przez wnioskodawcę działalności. Bez wątpienia wpływa na uzyskiwane przez stronę dochody i świadczy o rozmiarach prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym potwierdza tezę, że wnioskodawcy nie sposób zaliczyć do grona osób ubogich, wymagających pomocy państwa. Dodatkowo należy podnieść, że z utrwalonej linii orzeczniczej sadów administracyjnych wynika jednoznacznie, że jakiekolwiek prywatnoprawne zobowiązania nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zaliczają się również koszty prowadzenia postępowania przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10, postanowienie NSA z dnia 01.06.2011r., sygn. akt II FZ 234/11,postanowienie NSA z dnia 18.02.2016r., sygn. akt I FZ 571/15, postanowienie NSA z dnia 17.02.2016r., sygn. akt I GZ 17/16 opubl.: CBOSA). W przedmiotowej sprawie jest to tym bardziej istotne, że określone skarżoną decyzja zobowiązanie w podatku od towarów i usług za ww. okresy związane jest prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością gospodarczą. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art.244 § 1, art.245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.