II SA/Ol 1065/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant referent Marta Kudła po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. T. na czynność Komendanta Powiatowego Policji z dnia "[...]" w przedmiocie usunięcia wpisu z ewidencji kierowców postanawia odrzucić skargę. W dniu 28 lipca 2016 r. M. T. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie czynność Komendanta Powiatowego Policji z dnia "[...]" r., tj. pismo doręczone skarżącemu w dniu 30 czerwca 2016 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie skarżącego o usunięcie wpisu z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego – punktów za wykroczenie nr 2 z dnia 1 lutego 2015 r. Komendant Powiatowy Policji poinformował skarżącego wówczas, że jest to niemożliwe, gdyż punkty naliczone zostały zgodnie z przepisami. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 15 kwietnia 2016 r. Komendant Stołeczny Policji wystąpił o skierowanie go na badanie psychologiczne i sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych w okresie pomiędzy 1 lutego 2015 r. a 25 marca 2016 r. Skarżący zwrócił wówczas uwagę Komendantowi Stołecznemu Policji, że wykroczenie z dnia 25 marca 2016 r. miało miejsce po upływie 1 roku od dnia 1 lutego 2015 r. i nie powinno być wliczone do ogólnej liczby punktów karnych. W odpowiedzi Komendant Stołeczny Policji uchylił poprzednie wnioski, jednak w dniu 5 maja 2016 r. skierował ponowne wnioski o sprawdzenie kwalifikacji oraz skierowanie na badanie psychologiczne w związku z przekroczeniem przez skarżącego 24 punktów karnych, powołując się na nieistniejące dotychczas zdarzenie z dnia 1 lutego 2015 r. Komendant Stołeczny Policji tłumaczył to tym, że po ponownej analizie wyroku Sądu Rejonowego Wydział Zamiejscowy z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt XII W 175/15, którym skarżący został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 92 § 1 k.w., Komendant Powiatowy Policji aktywował kolejny wpis tymczasowy dotyczący popełnionych w tym dniu wykroczeń. Skarżący podniósł, że nie było dwóch zdarzeń, jak to wpisano w ewidencji po jej skorygowaniu, lecz zgodnie z wyrokiem był jeden czyn naruszający jeden przepis ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie ma więc podstaw do przypisania punktów do wszystkich naruszeń, ponieważ są to naruszenia tożsame, naruszające ten sam przepis, tj. art. 92 k.w. w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Tym samym, dokonanie przez Komendanta Powiatowego Policji wpisu nr 2 nie znajduje oparcia w wyroku i jest bezprawne. Dlatego skarżący wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji o usuniecie skutków naruszenia prawa. Zauważył, że abstrahując od wskazanych nieprawidłowości w ewidencjonowaniu punktów karnych, organ prowadzący ewidencję nie może dowolnie, w przypadkowo wybranym momencie analizować treści ewidencji i aktywować bądź nie wpisów tymczasowych, na zupełnie dowolnych przesłankach. W szczególności za naruszające prawo należy uznać aktywowanie wpisów tymczasowych po prawie 11 miesiącach od uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego naruszenie, kiedy przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. wprowadzają wymóg niezwłocznego wprowadzenia takich wpisów. Przepisy prawa zostały więc naruszone przez Komendanta Powiatowego Policji dwukrotnie. Pierwsze naruszenie polegało na dokonaniu wpisu bez podstawy prawnej, a drugie na opóźnionym dokonaniu wpisu. Naruszenia te stały się przyczyną utraty przez skarżącego prawa jazdy, gdyż w wyniku opóźnionej aktualizacji ewidencji przypisano mu 6 dodatkowych punktów karnych, przez co ostateczna liczba punktów karnych wyniosła 29. Skarżący zważył, że gdyby w odpowiednim momencie został poinformowany o przypisanych punktach karnych, mógłby podjąć działania zapobiegające utracie prawa jazdy W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Komendanta Powiatowego Policji wniósł o jej oddalenie. Podał, że w dniu 1 lutego 2015 r. skarżący podjął dwukrotnie manewr wyprzedzania w dwóch różnych miejscach w sposób naruszający przepisy ruchu drogowego. Z analizy zarzutu zawartego w wyroku nakazowym z dnia 11 czerwca 2015 r. wynika wprost, że zarzut dotyczył w istocie dwóch samodzielnych naruszeń prawa. W związku z tym uznać należy, że dokonane wpisy do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego za wykroczenia z dnia 1 lutego 2015 r., są zgodne z prawem. Na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. skarżący poparł skargę. Podał, że w maju 2016 r. złożył wniosek do Komendy Stołecznej Policji o usunięcie z ewidencji punktów karnych. Zakwestionował u Komendanta Stołecznego pierwotny ponad roczny okres, wskazany w skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji, a następnie po korekcie nadal domagał się usunięcia z ewidencji później wprowadzonego wpisu, dotyczącego dwóch zdarzeń z 1 lutego 2015 r. Komendant odmówił usunięcia punktów z ewidencji i na tę czynność skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie i oczekuje na wyznaczenie rozprawy. Ponadto skarżący wyjaśnił, że już poddał się sprawdzeniu kwalifikacji. Chodzi mu tylko o powstrzymanie niepraworządnego działania Policji. Podniósł, że domagał się reakcji Komendanta, co jest przedmiotem tej sprawy, ponieważ uważa, że w sprawie tej należy działać dwutorowo. To znaczy, należy zaskarżyć czynność Komendanta w N., bo on jest autorem obydwu wpisów z lutego 2015 r. oraz należało zaskarżyć czynność Komendanta Stołecznego Policji. Pierwszym działaniem w odniesieniu do Komendanta w N. było wysłanie wezwania do usunięcia skutków naruszenia prawa z dnia 9 czerwca 2016 r. Zarzucił, że postępowanie Komendanta w N. było całkowicie nieprawidłowe, ponieważ ujawnił kolejne zdarzenie dopiero po 11 miesiącach i nie zrobił tego z własnej inicjatywy. Ponadto Komendant powołuje się na okoliczności, które nie wynikają z żadnych dokumentów. Skarżący uważa, że Komendant działał wadliwie stąd wniesiona skarga na jego postępowanie. Wyjaśnił, że skoro Sąd karny orzekł o jednym czynie, to mimo że w opisie są dwa zdarzenia, to czyn popełniony był jeden i za jeden czyn powinna być przypisana określona ilość punktów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Przepis ten stanowi, że Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest pismo Komendanta Powiatowego Policji stanowiące odpowiedź na skierowane do tego organu przez skarżącego wezwanie do usunięcia skutków naruszenia prawa polegającego na wpisaniu przez ten organ w maju 2016 r. do ewidencji kierowców naruszenia nr 2 z dnia 1 lutego 2015 r. i przypisania z tego tytułu skarżącemu dodatkowych 6 pkt karnych. Komendant Powiatowy Policji poinformował skarżącego wówczas, że usunięcie wpisu jest niemożliwe, a naliczone punkty są zgodne z § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Dopuszczalność zaskarżenia do sądu administracyjnego takiego działania Komendanta Powiatowego Policji należy oceniać w świetle właśnie przepisów cytowanego rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 201 2r. (Dz. U z 2012r. poz. 488), które określa sposób postępowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego oraz warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, zwanej dalej "ewidencją". Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. W myśl § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia przez komendanta wojewódzkiego Policji rozumie się również Komendanta Stołecznego Policji. Chociaż, stosownie do § 4 ust. 8 rozporządzenia, co do zasady wpisu do ewidencji dokonuje policjant lub pracownik jednostki Policji właściwej ze względu na miejsce popełnienia naruszenia, a jeżeli nie można ustalić tego miejsca - właściwej ze względu na miejsce ujawnienia naruszenia, to jednak zasadność wpisu, zgodnie z wolą prawodawcy, oceniać może tylko organ prowadzący ewidencję, czyli właściwy komendant wojewódzki Policji (albo Komendant Stołeczny Policji), którzy upoważnieni zostali w tym rozporządzeniu do usuwania z ewidencji wpisów. Wynika to jednoznacznie z brzmienia § 5 ust. 1 i ust. 2 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia. W unormowaniach tych wskazano, że: "organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji wpis tymczasowy", "organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji wpis ostateczny", "organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane". W świetle tych przepisów nie jest możliwa, jak to wywiódł skarżący na rozprawie, dwutorowa weryfikacja wpisów, tj. przez Komendanta jednostki Policji dokonującej wpisu i odrębnie przez Komendanta szczebla wojewódzkiego. Takie rozumowanie dopuszczałoby, aby w tej samej sprawie rozstrzygały dwa różne organy, wbrew wyraźnemu brzmieniu przepisów i obowiązującej w nauce prawa zasadzie przestrzegania właściwości organów władzy, działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) oraz wbrew zakazowi orzekania w tej samej sprawie przez dwa różne organy. W ocenie Sądu w rozpatrywanym przypadku za prawidłową należy uznać właściwość w sprawie Komendanta Stołecznego Policji, którego odmowę skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Warszawie, przez co ma zapewnioną ochronę prawną. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że tylko pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, stanowiące odpowiedź na wniosek o usunięcie punktów karnych z ewidencji, należy traktować jako akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 13 sierpnia 2015r., sygn. akt I OSK 2032/15, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że będącemu przedmiotem zaskarżenia w sprawie pismu Komendanta Powiatowego Policji, jako organu nieuprawnionego do weryfikowania i usuwania wpisów z ewidencji kierowców, można przypisać jedynie walor informacyjny, gdyż podjęte przez ten organ działanie nie mogło mieć charakteru władczego wobec braku stosownych kompetencji. Ponadto, jak wnioskować można z podniesionych na rozprawie argumentów, wniesiona skarga na czynność Komendanta Powiatowego Policji, ma charakter prewencyjny. Intencją skarżącego, jak sam podał, było powstrzymanie niepraworządnego działania Policji. Zatem "wezwanie do usunięcia skutków naruszenia prawa" nosi znamiona skargi unormowanej w dziale VIII k.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski" (art. 221- 240 k.p.a.). Stosownie do treści art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga tego rodzaju jest szczególnym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, zawierającym zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika. Uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy, które może być kwestionowane nową skargą wniesioną w tym trybie. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia odpowiedzi. Tym samym, ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11, LEX nr 1110181). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że stronie niezadowolonej z załatwienia skargi opartej na podstawie art. 227 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takich skarg. Zainicjowana skargą powszechną ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników, sprowadzająca się do ustalenia prawidłowości i terminowości ich działania oraz zbadania potrzeby podjęcia określonych czynności stanowi wewnętrzną sprawę organów. Postępowanie skargowe nie kończy się władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności (por. postanowienia: NSA z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Go 398/08; WSA w Poznaniu z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 30/10, WSA w Olsztynie z dnia 23 stycznia 2014r., sygn. akt II SA/Ol 47/14, publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, także postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014r., sygn. II OSK 3134/13, nie publ.). Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w postanowieniu.