II SA/Ol 13/20
WyrokWSA w Olsztynie2020-03-12
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o warunkach zabudowy, wydane w postępowaniu wznowieniowym, może być utrzymane w mocy, jeśli organ uznał, że decyzja o warunkach zabudowy z uwagi na swój charakter nie podlega wykonaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędne jest stanowisko organów administracji, iż decyzja o warunkach zabudowy z uwagi na swój charakter nie podlega wykonaniu i w związku z tym nie można wstrzymać jej wykonania na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. Sąd stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający pozwolenie na budowę, a jej wykonanie polega na wykorzystaniu jej do uzyskania pozwolenia na budowę. Wstrzymanie jej wykonania gwarantuje, że strona nie posłuży się nią w tym celu. W związku z tym, organy nie zbadały przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, co stanowiło naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy, a następnie o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Organ pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to postanowienie w mocy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym wstrzymanie wykonania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest bezprzedmiotowe. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2020 roku sprawy ze skargi I. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia ... nr ... w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez I. W. na postanowienie z dnia "[...]" wydane z upoważnienia Prezydenta "[...]" przez Kierownika Referatu ds. lokalizacji inwestycji celu publicznego i ustalania warunków zabudowy w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta, w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji z dnia "[...]" (ustalającej - na wniosek J. C. - warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i usługami w parterze budynku, przy "[...]", na działkach nr "[...]", obręb geodezyjny "[...]"), z uwagi na brak okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania - utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy w całości.
Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Prezydent "[...]" decyzją z dnia "[...]" ustalił - na wniosek J. C. - warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i usługami w parterze budynku, przy "[...]", na działkach nr "[...]", obręb geodezyjny "[...]".
Pismem z dnia 19 lutego 2019 r. I. W. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją.
Postanowieniem z dnia "[...]" I instancji wznowił na wniosek I. W. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia "[...]" ustalającą warunki zabudowy.
Wnioskiem z dnia 7 lipca 2019 r. I. W. wniosła o wstrzymanie wykonania w/w decyzji Prezydenta "[...].
Postanowieniem z dnia "[....]" organ I instancji odmówił wstrzymania wykonania w/w decyzji z uwagi na brak okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia organ wskazał na art. 152 § 1 k.p.a. Natomiast w uzasadnieniu podniósł, że wstrzymanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest bezprzedmiotowe, gdyż nie wynika z niej żadne prawo albo obowiązek, które dałoby się wykonać. Ponadto organ wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter deklaratoryjny, nie nadaje się do wykonania i nie upoważnia do rozpoczęcia inwestycji.
I. W. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zakwestionowała stanowisko organu co do tego, że decyzja o warunkach zabudowy z uwagi na swój charakter, nie podlega wykonaniu. Podała, że przepis art. 61 § 3 k.p.a. nie jest tożsamy z art. 152 k.p.a., są to dwie odrębne regulacje. Zarzuciła, że organ nie ustosunkował się do żadnego z podniesionych przez nią twierdzeń i argumentów.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia "[..]" Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 152 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służ stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze. Podniosło, że przesłanki mające uzasadniać wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego można rozważać dopiero po stwierdzeniu, że akt ten nadaje się do wykonania. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W wyroku z dnia 12 kwietnia 2017r. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "wstrzymanie wykonalności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest bezprzedmiotowe, gdyż nie wynika z niej żadne prawo albo obowiązek, które dałoby się wykonać, tak by spełnione zostały przesłanki z art. 152 § 1 k.p.a. Decyzja o warunkach zabudowy stwierdza istnienie pewnego stanu prawnego i faktycznego. Nie stanowi decyzji, która nadaje się do wykonania - ma ona jedynie charakter deklaratoryjny, stwierdzając zgodność zamierzenia inwestycyjnego z prawem. Decyzja o warunkach zabudowy nie upoważnia do rozpoczęcia inwestycji. Zasadniczo celem decyzji o warunkach zabudowy jest przesądzenie o zgodności zamierzonej inwestycji z porządkiem przestrzennym obowiązującym na danym obszarze, a ponieważ jest wydawana na obszarach bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to przesądza o zgodności zamierzonej inwestycji z ogólnym tzw. państwowym porządkiem przestrzennym, tj. ustawami szczególnymi i wymogami określonymi w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (sygn. akt II OSK 2093/15). W stosunku do decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy nie może mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ani instytucja wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w art. 152 k.p.a. Skoro zatem nie można wstrzymać wykonania decyzji ustalającej warunki zabudowy, zaskarżone postanowienie organu I instancji - jako prawidłowe - należało utrzymać w całości w mocy.
W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na postanowienie Kolegium I. W. wniosła o jego uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji w całości. Podniosła, że rozstrzygnięcie organu II instancji oparte zostało o linię orzeczniczą sądów administracyjnych ukształtowaną podczas stosowania art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazała, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powołałam inne stanowisko, reprezentowane w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, sprowadzające się do uznania, iż charakter prawny decyzji w przedmiocie warunków zabudowy, nie ma wpływu na przesłanki, o których mowa w art. 152 § 1 kpa. Błędne jest stanowisko oparte na poglądach doktryny i orzecznictwie sądów administracyjnych, dotyczącym stosowania art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym decyzja o warunkach zabudowy z uwagi na swój charakter nie podlega wykonaniu, a tym samym nie jest możliwe orzeczenie w stosunku do niej wstrzymania wykonania. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest tożsamy z art. 152 k.p.a. Są to dwie odrębne regulacje. Wykonanie decyzji ustalającej warunki zabudowy polega na wykorzystaniu jej do uzyskania pozwolenia na budowę. Wstrzymanie jej wykonania gwarantuje, iż strona się tą decyzją nie posłuży w celu uzyskana pozwolenia na budowę. Dodała, że instytucja prawna, określona w art. 152 k.p.a. stosowana jest w postępowaniu wznowieniowym, a zatem wówczas gdy przy wydaniu decyzji doszło do popełnienia istotnego uchybienia. Wyeliminowanie z góry możliwości zastosowania wstrzymania wykonalności w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy, stanowi istotne naruszenie praw podmiotów, które występują o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa, które czyniły koniecznym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonego aktu jest art. 152 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Postępowanie rozstrzygające w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej ma charakter incydentalny w ramach postępowania wznowieniowego, które ze swej istoty nie powoduje wstrzymania wykonania kwestionowanej w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji. Oznacza to, że w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. k.p.a. nie bada się merytorycznej zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot wznowionego postępowania oraz konieczności jej ewentualnego wyeliminowania z obiegu prawnego. Z natury rzeczy nie wchodzą w rachubę w takim wypadku zarzuty naruszenia norm prawa materialnego, które będą miały zastosowanie dopiero w trakcie merytorycznego postępowania rozpoznawczego (por. wyroki NSA z 7 stycznia 2009 r. w sprawie I OSK 863/08 Lex nr 484864 i z 23 lutego 2012 r., II OSK 2353/10).
W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że interpretacja przesłanek z art. 152 § 1 k.p.a. k.p.a. - z uwagi na zasadę trwałości decyzji administracyjnych - powinna mieć charakter ścieśniający, a użyte w tym przepisie sformułowanie "prawdopodobieństwo" powinno być traktowane nie jako luźna poszlaka, ale jako wniosek ściśle wynikający ze zbadanych okoliczności sprawy. Zbyt szybkie i nie poparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej skorzystanie z instytucji wstrzymania decyzji stanowić może naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (zob. wyroki NSA z: 2 września 1998 r., sygn. IV SA 2311/96, z 10 lutego 2011 r., sygn. II OSK 295/10; z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt. II OSK 2353/10, dostępne CBOSA). Zatem wstrzymanie wykonania decyzji (postanowienia) w trybie art. 152 § 1 k.p.a. k.p.a. powinno być traktowane jako środek ostateczny, stosowany, gdy zgromadzone dokumenty wskazują prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia.
O zastosowania art. 152 k.p.a. wystarczy zatem wskazanie na prawdopodobieństwo, bez względu na jego stopień. Jednakże samo stwierdzenie, że w odniesieniu do konkretnej decyzji możliwe jest wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., trzeba uznać za niewystarczające i niespełniające wymagań art. 152 § 1 k.p.a. Podając za wyrokiem z dnia 23 września 2008 r. w sprawie II SA/Kr 648/08 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) należy stwierdzić, że "Określenie "prawdopodobieństwa" powinno polegać na podaniu przesłanki wznowieniowej, która ma być zastosowana z jednoczesnym przytoczeniem okoliczności, które wskazują na tę konkretną przesłankę oraz omówieniu względów dla jakich zdaniem organu możliwe jest uchylenie konkretnej decyzji. ". Samo wszczęcie postępowania nie jest tożsame z prawdopodobieństwem uchylenia decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2093/15, LEX nr 2316062 oraz z 29 października 2015 r., sygn. akt II OSK 456/14, LEX nr 2108529). O dużym prawdopodobieństwie uchylenia decyzji w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a. można mówić wówczas, gdy bez konieczności przeprowadzania szczegółowej analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz dowodów i argumentów przedstawionych przez stronę postępowania, jak również bez potrzeby dokonywania szczegółowej analizy przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie możliwe jest stwierdzenie, że decyzja zostanie uchylona (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2016 r., sygn. II OSK 2178/14).
Z drugiej strony, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 października 2014 r., II OSK 1931/13, posłużenie się w art. 152 § 1 k.p.a., terminem "prawdopodobieństwa" nie można utożsamiać z terminami "udowodnienie" czy "uprawdopodobnienie". Owo zróżnicowanie terminologiczne pozwala na sformułowanie wniosku, że nie ma podstaw do wymagania od organu chociażby uproszczonego dowodzenia o skutku w postaci uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania (vide: wyrok NSA z 20 października 2017 r., II OSK 308/16, dostępny CBOSA). W konsekwencji powyższego organ oceniając zaistnienie, bądź nie, przesłanek z art. 152 § 1 k.p.a., nie musi w tym celu prowadzić postępowania wyjaśniającego na zasadach określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a.
Nadto norma ta, winna być również oceniana w zestawieniu z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również z art. 146 k.p.a., bowiem dla wydania postanowienia w oparciu o art. 152 § 1 k.p.a. nie będzie podstaw w przypadku zaistnienia sytuacji uniemożliwiającej uchylenie decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego. Organ nie może wstrzymać wykonania decyzji, gdy występuje negatywna przesłanka wznowienia określona w art. 146 § 1 k.p.a. (upływ 5 lub 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji). Natomiast wystąpienie przesłanki określonej w art. 146 § 2 k.p.a. (nie uchyla się decyzji w przypadku, gdy w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej) może być jedynie wynikiem ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a zatem nie może stanowić przeszkody do podjęcia postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji.
Stanowiska zawarte w wyżej wymienionych wyrokach - skład orzekający w sprawie niniejszej - w pełni podziela.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy orzekające organy stanęły na stanowisku, że decyzja o warunkach zabudowy nie podlega wykonaniu, zatem brak jest możliwości jej wstrzymania na podstawie art. 152 § 1 k.p.a.
Stanowisko to jest błędne, albowiem treść art. 152 § 1 k.p.a. nie wskazuje rodzaju decyzji, której wykonanie może podlegać wstrzymaniu. Oznacza to, że charakter prawny decyzji ostatecznej objętej wnioskiem o wznowienie postępowania nie ma wpływu (jest indyferentny) na ocenę przesłanek, o którym mowa w powołanym przepisie. Stanowisko Kolegium opiera się na założeniu, że jedynie akt administracyjny kwalifikujący się do wykonania, rozumianego jako "spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie", może podlegać wstrzymaniu. Tymczasem art. 152 k.p.a. pozwala uznać, iż zawarte w nim rozstrzygnięcie może zostać wydane również odnośnie decyzji ustalającej warunki zabudowy, albowiem jest to decyzja, której wykonanie polega na wykorzystaniu jej do uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 55 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2020.293 t.j., dalej jako u.p.z.p.) decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Nadto związanie to oznacza obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji określonych w tym przepisie, ale też zakaz postępowania wbrew wymogom określonym w tej decyzji. Ustalenie tych warunków w decyzji polega nie tylko na określeniu parametrów samego obiektu, ale na ustaleniu innych warunków i zasad, które powinna spełniać planowana inwestycja. Wynika to z funkcji decyzji o warunkach zabudowy, która polega na określeniu dopuszczalności lokalizacji danego zamierzenia inwestycyjnego z punktu widzenia przepisów prawa oraz na wskazaniu warunków i zasad, którym inwestycja powinna odpowiadać. Organ wydający pozwolenie na budowę nie może weryfikować treści decyzji o warunkach zabudowy, w zakresie konstytuujących rzeczoną decyzję elementów koniecznych, wskazanych w art. 54 u.p.z.p. Innymi słowy, decyzja o warunkach zabudowy wiąże - po myśli art. 55 u.p.z.p. - organ wydający pozwolenia na budowę tym znaczeniu, że ustalone w niej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych nie mogą przedmiotem weryfikacji, a w konsekwencji odmiennych ustaleń przez organ wydającego pozwolenie na budowę, skoro - po myśli art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. - zgodność projektu budowlanego podlega weryfikacji właśnie przez prymat rzeczonej decyzji. Rekapitulując, wstrzymanie wykonania decyzji o warunkach zabudowy w znaczeniu, o jakim mowa w art. 152 k.p.a., przejawia się w niemożności kwestionowania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o pozwolenie na budowę inkorporowanych w decyzji o warunkach zabudowy uprawnień o treści zakreślonej przez art. 54 u.p.z.p. W konsekwencji powyższego wstrzymanie wykonania decyzji warunkach zabudowy gwarantuje, że strona nie posłuży się tą decyzją w celu uzyskana pozwolenia na budowę. Jeśli natomiast wstrzymanie wykonania decyzji o warunkach zabudowy nastąpi po uzyskaniu przez stronę pozwolenia na budowę to będzie to stanowiło wyraźny sygnał dla inwestora, iż ewentualna realizacja zamierzenia budowlanego wiąże się dla niego z ryzykiem, że w przypadku uchylenia w drodze wznowionego postępowania decyzji o warunkach zabudowy, może dojść do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, co z kolei będzie wiązało się z koniecznością dokonania oceny legalności wykonanych robót budowlanych (tak wyroki: WSA w Poznaniu z dnia 24 czerwca 2015 r., II SA/Po 397/15; WSA w Łodzi z dnia 21 czerwca 2013 r., II SA/Łd 426/13; jak również pośrednio NSA w wyroku z dnia 21 października 2014 r., II OSK 1931/13, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rezultacie, instytucja procesowa, o której mowa w art. 152 § 1 k.p.a., służy ochronie strony przed możliwymi negatywnymi konsekwencjami, jakie może ponieść na skutek wykonania lub dalszego wykonywania decyzji, przede wszystkim chroni przed powstaniem szkody.
W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia organów były oparte na błędnym stanowisku, że wstrzymanie wykonanie decyzji o warunkach zabudowy, na zasadzie art. 152 k.p.a., nie może nastąpić z uwagi na sam charakter prawny tej decyzji, co – jak powyżej wyłożono – nie znajduje oparcia w materialnoprawnych podstawach instytucji wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w art. 152 k.p.a. Kolegium utrzymując w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta o odmowie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej doprowadziło do sytuacji, w której ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie zbadały przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania w kontekście przesłanek, na których oparto wniosek o wznowienie tego postępowania, tj. w granicach art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., do czego były zobowiązane na mocy art. 152 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu zatem nie doszło w ogóle do zbadania istoty sprawy, tj. nie ustalono istnienia przesłanki z art. 152 § 1 k.p.a. W konsekwencji powyższego zarzut skarg konstatujący, że art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest tożsamy z art. 152 k.p.a. jest zasadny, jako, że są to dwie odrębne materialnoprawne instytucje.
Kontynuując obowiązkiem organów będzie nie tylko rozważenie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, ale i prawdopodobieństwa wystąpienia przesłanki w postaci posiadania przez wnioskodawczynię przymiotu strony, ze względu na jej własny interes prawny (zob. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 295/10, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Czyniąc powyższe organ winien mieć także na uwadze, czy skarżąca, nie będąc stroną postępowania zakończonego decyzją objętą wnioskiem o wznowienie, jest podmiotem legitymowanym do skutecznego złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji, skoro z art. 152 § 1 k.p.a. wynika, że inicjatorem postępowania dotyczącego wstrzymania decyzji ostatecznej może być, oprócz organu, jedynie osoba uznana za stronę postępowania toczącego się w trybie zwyczajnym, nie zaś każda osoba bez względu na swój interes prawny.
W konsekwencji zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 152 § 1 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię, w zw. z art. 126 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni ocenę prawną wynikającą z niniejszego wyroku i podejmie rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa znajdującym w niej zastosowanie, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło