II SA/Ol 370/26

Dnia 12 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.S. na uchwałę Rady Miejskiej w I. z dnia [...] 2026 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia skargi na działalność Burmistrza Miasta I. postanawia odrzucić skargę. E.S. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w I. (dalej: "Rada Miejska") z dnia [...] 2026 r., nr [...] w sprawie rozstrzygnięcia skargi na działalność Burmistrza Miasta I. (dalej: "Burmistrz"). Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm.) – dalej: "u.s.g.", w zw. z art. 229 pkt 3 i art. 237 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: "k.p.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 – 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143) – dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, jak również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wynikającym z art. 3 p.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cyt. przepisach. W świetle art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza, która została podjęta na podstawie art. 18b ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 229 pkt 3 i art. 237 § 4 k.p.a. Zgodnie z art. 18b ust. 1 u.s.g., rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych; wnioski oraz petycje składane przez obywateli; w tym celu powołuje komisję skarg, wniosków i petycji. W myśl art. 229 pkt 3 k.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2, jest rada gminy. Zaskarżona uchwała została podjęta w trybie uregulowanym w dziale VIII k.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski", co oznacza, że nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi w tym trybie może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W myśl art. 237 § 3 k.p.a., o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, a elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Skarga ta nie jest jednak tożsama ze skargą, o której stanowi cytowany powyżej art. 3 § 2 p.p.s.a. Czynności podejmowane przez organy administracji w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Tryb skargowo-wnioskowy uregulowany w art. 221 i następnych k.p.a., jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienia NSA: z 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99, opubl. ONSA 2001 r. nr 1 poz. 27; z 3 września 2009 r., I OSK 1064/09, CBOSA). Ten sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skargi pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z 28 września 2018 r., I OSK 2896/18, CBOSA). Żadne ustawy szczególne nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania oraz ich braku. W sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia: 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07; 11 października 2013 r., I OSK 2372/13 i I OSK 2373/13; 1 grudnia 2017 r., I OSK 2490/17; 14 kwietnia 2017 r., I OSK 582/17; M. Jaśkowska (w:) A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VII, LEX). Skarga wniesiona w trybie art. 227 k.p.a. stanowi odformalizowany środek obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Skargi takie są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi). Uproszczenie postępowania skargowego wyraża się w tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego (wnioskodawcy), a tylko zawiadamia się o działaniach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności będących podstawą skargi (por. B. Adamiak/J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, str. 1009-1010, teza 4 i 6). W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Kodeks postępowania administracyjnego nie narzuca zatem organom formy w jakiej może nastąpić załatwienie skargi złożonej w opisywanym trybie. Stanowi jednak, że sprawa ma być załatwiona bez zbędnej zwłoki, a skarżącego zawiadamia się o sposobie załatwienia skargi (art. 237 k.p.a.). Oznacza to, że podejmowane w trybie art. 237 k.p.a. zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie przybiera żadnej z prawnych form działania organu administracji publicznej, podlegających kontroli sądu administracyjnego. W konsekwencji zarówno sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skargi, pozostaje poza zakresem właściwości sądów administracyjnych, bowiem działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg, nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów podlegających kontroli sądowej, o których mowa w cyt. powyżej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, na podstawie oraz art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.