II SA/Ol 388/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 września 2022 r. sprawy ze skargi R. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z 28 grudnia 2021 r. Starosta [...] (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji") cofnął R.U. (dalej: "skarżący") uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. [...] wydane przez Starostę. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że z powodu kierowania pojazdem będąc w stanie nietrzeźwości, skarżący został skierowany na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań lekarskich do kierowania pojazdami. Prawomocnym orzeczeniem lekarskim z 16 grudnia 2021 r. Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii [...]. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżący zakwestionował prawidłowość orzeczenia lekarskiego, podnosząc, że badanie było prowadzone nierzetelnie i z pominięciem zgłaszanych przez niego zastrzeżeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "Kolegium") decyzją z 14 marca 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium przytoczyło w uzasadnieniu treść art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2021 r. poz. 1212, z późn. zm.). Oceniło, że w stanie faktycznym i prawnym sprawy organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił istniejące przesłanki do cofnięcia uprawnień do kierowania przez skarżącego pojazdami kategorii [...] prawa jazdy. Kolegium wyjaśniło, że ustawodawca stworzył możliwość cofania uprawnień do kierowania pojazdami określonych kategorii, uzależniając taką decyzję m.in. od wyniku kontroli stanu zdrowia kierujących pojazdami w ruchu drogowym. Podkreśliło, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami przez skarżącego jest następstwem negatywnego wyniku badań lekarskich. Wyjaśniło także, że powołane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w przypadku wystąpienia opisanych w nich przesłanek organ jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień. W niniejszej sprawie przesłanki te wystąpiły. Taki tryb postępowania ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom drogi. Stwierdzony przez uprawnionego lekarza, stan zdrowia kierowcy, który ma wpływ na sprawne kierowanie pojazdem określonych kategorii, obliguje organ do cofnięcia uprawnień kierowcy odpowiednio do stwierdzonych przeciwwskazań zdrowotnych. Kolegium wyjaśniło ponadto, że istotą prowadzonego postępowania jest ustalenie czy wystąpiły przesłanki do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami i nie może ingerować w postępowanie dotyczące ustalenia stanu zdrowia. Postępowanie to zostało zakończone i ewentualne argumenty dotyczące wadliwie przeprowadzonego badania lekarskiego należało podnosić w trakcie tego postępowania. Podniesienie ich na etapie postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie może odnieść oczekiwanego przez stronę odwołującą się skutku. W złożonej skardze skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu, dotyczące nieprawidłowości przy wydawaniu orzeczeń lekarskich. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, z późn. zm.) starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Zasadnie Kolegium zauważyło, że ww. przepis nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją. W kontrolowanej sprawie podstawą do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami było orzeczenie lekarskie z 16 grudnia 2021 r., z którego wynika jednoznacznie, że uprawniony lekarz stwierdził istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii [...]. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie (por. wyrok NSA z 18 marca 2021 r., II GSK 40/21, wyrok WSA w Gliwicach z 11 sierpnia 2021 r., II SA/Gl 458/21; dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić także należy, że orzeczenie lekarskie, o którym mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowa z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2020 r. poz. 2213), jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności), tzn. że pochodzi od organu, który go wystawił oraz domniemania zgodności z prawdą zawartego w dokumencie oświadczenia organu. Zaznaczyć jednocześnie należy, że wydane przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą orzeczenie lekarskie, stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami danej kategorii, nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., która podlega kontroli organu administracji (por. wyroki NSA: z 26 czerwca 2007 r., I OSK 1078/06; z 22 czerwca 2008 r., I OSK 840/08; z 9 stycznia 2009 r., I OSK 43/08; z 16 października 2013 r., I OSK 952/12; z 26 lipca 2016 r., I OSK 2646/14). Wyklucza to możliwość kontrolowania treści orzeczenia lekarskiego tak jak opinii biegłego przez organ administracyjny prowadzący postępowanie, a w dalszej kolejności także przez sąd administracyjny. W konsekwencji organy administracji, orzekające w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, i sąd administracyjny, który kontroluje rozstrzygnięcie tych organów związane są ostatecznym orzeczeniem lekarskim i nie mogą pominąć czy poddać ocenie jego treści, decydując w kwestii zasadności lub niezasadności cofnięcia uprawnień (por. wyrok NSA z 8 lutego 2011 r., I OSK 532/10). Uwzględniając powyższe należy wyjaśnić skarżącemu, że nie jest możliwe uwzględnienie podniesionej w skardze i piśmie procesowym z 30 maja 2022 r. argumentacji, dotyczącej stanu zdrowia skarżącego i nieprawidłowości przy wydawaniu orzeczeń przez uprawnionych lekarzy. Ponadto, jak wskazano wyżej organy prowadzące postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem jego treści. W związku z tym nie mają jakichkolwiek podstaw do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Jedynie strona może kwestionować wyniki badań, a także przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie, jak również wnosić o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, lecz wyłącznie w trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego prowadzonego przez lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje, zgodnie z procedurą określoną w art. 79 ust. 4 ustawy. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić. Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Kolegium - w odpowiedzi na skargę - złożyło wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy w stosownym terminie.