II SAB/Ol 5/19
WyrokWSA w Olsztynie2019-04-09
Skład orzekający: Adam Matuszak, Katarzyna Matczak, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komendant Straży Miejskiej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jeśli tak, czy jego bezczynność w tym zakresie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Komendant Straży Miejskiej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, gdyż Straż Miejska wykonuje zadania publiczne. W niniejszej sprawie, mimo że organ pozostawał w bezczynności w momencie wniesienia skargi, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ informacja została udzielona przed rozpoznaniem sprawy przez sąd. Bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ miał wątpliwości co do prawidłowości wniosku i ostatecznie udzielił informacji po otrzymaniu skargi.Stan faktyczny
Skarżący wystąpił do Komendanta Straży Miejskiej o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej patroli wspólnych, blokad kół i procedury wyznaczania terenu patroli. Po bezskutecznym upływie terminu, skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub umorzenie, podnosząc, że Straż Miejska nie jest samodzielnym podmiotem zobowiązanym. Po wniesieniu skargi, organ udzielił żądanych informacji.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Orzeczono o niewymierzaniu organowi grzywny. 4. Zasądzono od Komendanta Straży Miejskiej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. G. na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej w udostępnieniu informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. orzeka o niewymierzaniu organowi grzywny; 4. zasądza od Komendanta Straży Miejskiej na rzecz skarżącego Ł.G. kwotę "[...]" zł ("[...]" złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Ł G (dalej: skarżący), pismem z dnia "[...]"r., wysłanym za pomocą poczty internetowej, na adres: "[...]" wystąpił o udostępnienie, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 t.j.), dalej jako: u.d.i.p., odpowiedzi na pytania:
1. Czy organizowane oraz przeprowadzone są patrole wspólne Straży Miejskiej oraz Zarządu Dróg oraz kto w przypadku przeprowadzania takowych patroli odpowiedzialny jest za podstawianie samochodu do wykonywania patrolu, kto dopowiada za blokowanie kół w samochodach zaparkowanych bez opłat oraz czy wspólne patrole SM oraz ZD zawsze odbywają się przy użyciu samochodu i blokady kół;
2. Jaka jest blokada kół na wyposażeniu straży miejskiej;
3. Jaki procent wszystkich patroli przeprowadzanych przez SM wyposażony jest w blokady kół;
4. Jaki procent wszystkich patroli SM stanowią patrole piesze;
5. Czy procedura wyznaczania terenu objętego patrolem SM jest z góry usystematyzowana lub wykonywana jest spontanicznie.
Strona wniosła o dostarczenie wskazanych informacji na adres e-mail, z którego wniosek został przesłany.
Pismem z dnia :[...]"r. złożonym do Urzędu Gminy w R Ł. G., działający przez pełnomocnika adw. D Ż, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Komendanta Straży Miejskiej w R w udostępnieniu wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący domagał się zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udostepnienie informacji publicznej z dnia "[...]"r., oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, omówiono regulacje prawne dotyczące udostępniania informacji publicznej, wskazując m.in. na treść art. 3 ust.1 i 13 ust.1 u.d.i.p.. Podniesiono, że strona nie została powiadomiona w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia udostępnienia informacji, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępniania lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Podkreślono, że za wniosek pisemny w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej uznać należy również zapytania przesłane pocztą elektroniczną i to nawet, jeśli do ich autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (wyrok NSA z 16 marca 2009r. sygn. I OSK 1277/08). Do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań. Jednocześnie skutki błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów. Dlatego też nie odebranie czy też nie odczytanie przez organ wysłanego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku nie może obciążać wnioskodawcy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Straży Miejskiej w R (dalej: Komendant) wniósł o odrzucenie skargi jako skierowanej do podmiotu nie posiadającego legitymacji procesowej biernej, ewentualnie o umorzenie postępowania sądowego w zakresie bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej i stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu organ podniósł, że wniosek skarżącego przekazany został za pośrednictwem poczty e-mail bezpośrednio na skrzynkę Straży Miejskiej w R "[...]". W niniejszej sprawie istotnym jest fakt, że Straż Miejska w R nie jest wyodrębnioną jednostka organizacyjną gminy. Straż Miejska w R powołana została w strukturach Urzędu Gminy i jako taka nie ma legitymacji biernej w niniejszej sprawie. W tym zakresie wskazano na regulamin organizacyjny Urzędu Gminy w R. Dlatego też podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie u.d.i.p. nie może być ani Straż Miejska w R, ani Komendant Straży Miejskiej. Tym samym zarówno Straż Miejska jak i jej Komendant nie mógł pozostawać w bezczynności. Organ dodał, że wniosek o informację publiczną nie został skierowany na elektroniczną skrzynkę podawczą urzędu tj. "[...]" lub na główną skrzynkę mailową "[...]", a na wewnętrzną skrzynkę odbiorczą straży jako wyodrębnionej komórki organizacyjnej w strukturach urzędu. Organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej tj. organ gminy nie miał wiedzy o wpływie wniosku, jak również o braku udzielenia odpowiedzi na ten wniosek, a wiedzę o zaistniałych okolicznościach powziął dopiero w dniu wpływu skargi na bezczynność Komendanta do Urzędu Gminy w R tj. w dniu "[...]" r. Niezwłocznie po uzyskaniu wiedzy o takim wniosku skarżącemu przesłano odpowiedzi na zawarte w nim pytania. Z tego względu zasadny jest wniosek o umorzenie postępowania.
Niezależnie od tego Komendant oświadczał, że nie neguje faktu, iż wniosek w przedmiotowej sprawie dotyczył informacji publicznej, a żądana informacja została udostępniona z naruszeniem terminu tj. "[...]"r.
Zarządzeniem z "[...]"r. skarżący zobowiązany został przez tut. Sąd do potwierdzenia odebrania wiadomości z dnia "[...]"r. przez jej adresata.
Pismem z dnia "[...]"r. skarżący podniósł, że Komendant nie zanegował, w odpowiedzi na skargę, faktu wysłania i doręczenia wiadomości e-mail z wnioskiem skarżącego o udzielenie informacji publicznej na adres e-mail Straży Miejskiej w R. Z ostrożności procesowej podniesiono, że skarżący korzysta z serwisu poczty elektronicznej "[...]". Standardowe usługi poczty elektronicznej, w tym tej z której korzysta skarżący, nie umożliwiają potwierdzenia odbioru wiadomości przez jej adresata. Poczta elektroniczna z jakiej korzysta skarżący umożliwia jednak sprawdzenie ile czasu zajęło dostarczenie e-maila po jego wysłaniu na serwer odbiorcy. Skarżący przedłożył wydruk wiadomości e-mail wraz informacją, że została ona dostarczona na serwer odbiorcy w chwili wysłania (po 0 sekundach).
W nawiązaniu do odpowiedzi na skargę wskazano, że strona podziela stanowisko WSA w Rzeszowie wyrażone w wyroku z dnia 2 września 2015r. (sygn. II SAB/Rz 69/15) w którym wyrażono pogląd, iż "Biorąc pod uwagę przepisy regulujące powstanie i działanie straży gminnej (miejskiej), tj. ustawę z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594, ze zm.) i ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1383, ze zm.) należy stwierdzić, że straż gminna (miejska) jest jednostką organizacyjną gminy (art. 2 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 1 ustawy o strażach gminnych), wykonującą zadania w zakresie ochrony porządku publicznego wynikające z ustaw i aktów prawa miejscowego. Strażą kieruje komendant, którego przełożonym jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Działalność straży gminnej (miejskiej) jest bezpośrednio powiązana z kompetencjami wójta (burmistrza, prezydenta), na co wskazuje służbową podległość komendanta straży wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi), nadzór tego ostatniego nad działalnością straży i możliwość umiejscowienia straży w strukturze urzędu gminy (aparatu pomocniczego wójta). Stąd też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd, że komendant straży nie jest organem w rozumieniu prawa administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 4.03.2008 r., sygn. akt II FW 2/07, LEX Nr 466164).
Mając na uwadze powyższe skarżący podtrzymał swoją skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn.zm) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 z późn.zm) zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Choć przepisy ustawy p.p.s.a. nie określają na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, to w orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z taką bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2009, s. 103). Bezczynność na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1330) dalej: u.d.i.p., polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Natomiast w przypadku, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.
Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie wskazuje się na specyfikę badania skarg na bezczynność, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli Sądu pozostaje prawna poprawność czynności załatwiających zgłoszone żądanie. Mówiąc inaczej, Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. I OSK 2114/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http:// orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Należy podkreślić, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt I OPS 6/08, CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.
Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.
Przedmiotem skargi wniesionej w sprawie jest bezczynność Komendanta Straży Miejskiej w R polegająca na nieudostępnieniu stronie skarżącej, w terminie przewidzianym ustawą, informacji publicznej, o którą to wnioskowała w dniu "[...]"r. Z akt sprawy wynika, że organ po wniesieniu skargi w tej sprawie, pismem z dnia "[...]"r., przesłanym skarżącemu w dniu "[...]"r., odpowiedział na wniosek strony udzielając jej żądanych informacji.
Podjęcie wskazanych wyżej działań przez organ - stanowiących realizację wniosku skarżącego - nie zwalnia Sądu od oceny prawnej sprawy, szczególnie wobec podnoszonych przez organ wątpliwości co do prawidłowości wniesionej skargi.
W niniejszej sprawie, poza kwestią terminowości realizacji wniosku strony, ocenić należało czy żądana informacja miała charter informacji publicznej oraz czy adresat wniosku mieścił się w zakresie podmiotowym u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej zawartego w art. 61 Konstytucji RP, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych oraz wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i z jakich przyczyn żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., w świetle których informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Ponieważ sformułowania te nie są precyzyjne, należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Można zatem przyjąć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wynika zaś, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa. Jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Mając powyższe na uwadze, należy podzielić pogląd WSA w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 12 listopada 2013r. (sygn. akt III SAB/Wa 444/13 dostępny [w:] CBOSA), zgodnie z którym mając na względzie brzmienie cytowanego wyżej przepisu tj. art. 4 ust.1 u.d.i.p. Komendant Straży Miejskiej jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji mającej charakter informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Jak wywodził Sąd w przywoływanym wyroku, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. o strażach gminnych (Dz.U. z 2018r., poz. 928) Straż jest jednostką organizacyjną gminy, powołaną do ochrony porządku publicznego na terenie gminy, której koszty funkcjonowania pokrywane są z budżetu gminy (art. 1 ust. 1 i art. 5 ustawy o strażach gminnych). Działa na prawach jednostki budżetowej, co wynika z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.). Zauważyć przy tym należy, iż pogląd o zaliczeniu straży miejskiej do podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok z NSA z 28 kwietnia 2011r., sygn. I OSK 145/11, wyrok WSA w Gliwicach z 20 sierpnia 2013 r., IV SAB/Gl 61/13, dostępny w CBOSA).
W kontekście oceny, czy Komendant Straży Miejskiej mógł być adresatem wniosku o udzieleni informacji publicznej wskazać pozostaje również na stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 7 października 2009r. (sygn. akt I OSK 164/09) w którym wyjaśniono, że Komendant Straży Miejskiej należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienie informacji publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy. Podobne stanowisko zaprezentował WSA w Warszawie w wyroku z dnia 29 października 2014r. (sygn. akt II SA/Wa 741/14).
W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można również pominąć stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z 15 czerwca 2018r. (sygn. akt I OSK 1722/06 dostępny w CBOSA). Choć wyrok ten odnosi się – w kontekście obowiązku udzielania informacji publicznej – do Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej, to poczynione w nim rozważania i ustalenia w wielu aspektach mogą być przeniesione na grunt niniejszej sprawy. NSA w cytowanym wyroku wskazał, że o tym czy kierownik Zakładu Gospodarki Komunalnej jest organem władzy publicznej nie decyduje forma prawna w jakiej jest prowadzony zakład, ale fakt wykonywania "władztwa publicznego". Jak dalej wywodził sąd "Ustawodawca niestety dość niefortunnie połączył pojęcia władzy publicznej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.) oraz organów władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), nie wyjaśniając i nie definiując użytych przez siebie pojęć. Należy zatem odnieść się do ogólnych, sposobów wykładni prawa oraz wskazówek płynących z orzecznictwa sądów administracyjnych. Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. są nie tylko szeroko pojęte władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Zakres pojęcia "zadania publiczne" jest szerszy od zakresu pojęcia "zadania władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyraźne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p., zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP, pomija element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Ustawodawca w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. expressis verbis nie wymienił żadnych organów władzy publicznej. Niewątpliwie w pkt 1 utożsamia z pojęciem organów władzy publicznej wszystkie organy administracyjne funkcjonujące w istniejącym aparacie władzy, a także te podmioty, których w sensie organizacyjnym nie zalicza się do administracji, a które są powołane w drodze ustawy do organizacji i realizacji zadań publicznych (zob. wyrok NSA w Warszawie z 6 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1918/07 dostępny w CBOSA). W literaturze przedmiotu wskazuje się, że nawet w sytuacjach oczywistych składy orzekające są zmuszone dokonywać wykładni prawa przez rozstrzygnięcie, czy dany podmiot wchodzi w zakres władz publicznych (Bidziński M., Komentarz do art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej (w:) Bidziński M., Chamj M., Szustakiewicz P., Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, C.J. Beck 2015 r.)." W dalszej części argumentacji NSA stwierdził, że mimo, iż Zakład Gospodarki Komunalnej działa jako samorządowy zakład budżetowy, a nadzór nad nim sprawuje Wójt Gminy, oraz nie jest on uprawniony do wydawania indywidualnych decyzji administracyjnych w imieniu Wójta w jakichkolwiek sprawach, to jednak w załatwianiu spraw z zakresu informacji publicznej to Kierownik, a nie Wójt jest zobligowany do rozpatrywania spraw z zakresu informacji publicznej jeśli takowe do Zakładu wpłyną. Tezę taką potwierdza fakt, iż zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. to podmiot, który jest w posiadaniu informacji publicznej jest zobligowany do jego udostępnienia (o ile jest jednym z podmiotów przewidzianych w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p.).
Przywołany wyżej pogląd - choć odnosi się do Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej - przenieść można na grunt rzeczonej sprawy. Analogicznie bowiem do Kierownik Zakładu Gospodarki Komunalnej Komendant Straży Miejskiej wykonuje zadania władzy publicznej.
W realiach przedmiotowej sprawy zwrócić pozostaje uwagę, że zgodnie z treścią § 42 ust.1 Zarządzenia Burmistrza R z dnia"[...]"r. nr. "[...]" w sprawie nadania Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Gminy w R - za udostepnienie informacji publicznej za zasadach i w trybie określonym ustawą o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej ustawą z zakresu swoich obowiązków zobowiązani są wszyscy pracownicy Urzędu Gminy R.
W świetle powyższych ustaleń podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność, że Straż Miejska w R nie jest wyodrębnioną jednostką organizacyjną gminy, a powołana została w strukturach urzędu gminy, nie może przemawiać przeciw traktowaniu Komendanta Straży Miejskiej jako organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
Mając na uwadze poczynione ustalenia prawne, przyjąć należało, że żądanie strony skarżącej w niniejszej sprawie mieściło się zarówno w granicach zakresu przedmiotowego jak i podmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Dlatego też udostępnienie informacji publicznej w sprawie nastąpiło z uchybieniem terminu do jej udzielenia i dopiero po wniesieniu skargi dotyczącej bezczynności organu. W dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostepnienie informacji publicznej ale w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd nie może być mowy o bezczynności organu, gdyż stan bezczynności ustał wraz z przekazaniem skarżącemu w dniu "[...]"r. żądanych informacji. Reasumując postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność organu w przedmiocie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe i Sąd zobowiązany był do jego umorzenia.
Usunięcie przez organ stanu bezczynności po wniesieniu skargi na bezczynność nie zwalnia jednak sądu administracyjnego z dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, bezczynność organu nie nosi cech rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Oceniając tę okoliczność należy mieć na uwadze, iż choć doszło do bezczynności, to jednak organ, miał wątpliwości do prawidłowości wniesienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jak również wskazał na fakt iż informacji zmierzał udzielić, lecz na skutek omyłki spowodowanej koniecznością realizacji wielu obowiązków nie została ona terminowo wysłana. Jednocześnie organ, po otrzymaniu skargi, przesłał żądane informacje skarżącemu. W tej sytuacji nie sposób uznać, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie taki stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, CBOSA). Z tych samych względów brak jest również podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 149 § 1, § 1a oraz § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie bezczynności organu, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz orzekł o niewymierzaniu organowi grzywny. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło