I SA/Op 217/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 24 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2011 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz kwoty podatku do zapłaty postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W związku ze skargą wniesioną pismem z dnia 8 maja 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 24 kwietnia 2017 r. w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2011 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz kwoty podatku do zapłaty R. W. (dalej określany jako podatnik lub skarżący) pismem z tej samej daty wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powołując jako podstawę prawną wniosku przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – dalej określana jako "P.p.s.a.". W uzasadnieniu podał, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Organ kontroli skarbowej określił mu bowiem, na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, znaczną kwotę podatku do zapłaty (łącznie 66.088,00 zł), a łączna kwota przypadających do zapłaty należności wynosi kwotę ponad 104.000 zł. Po odblokowaniu mu konta rozpoczął pracę od 4 maja 2017 r. (wcześniej od ponad roku. Skierowanie decyzji do egzekucji przed rozpoznaniem skargi spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki. On sam zostanie pozbawiony pracy i możliwości utrzymania rodziny, co spowoduje niewyobrażalne następstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie mógł zostać uwzględniony. W myśl art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (z wyjątkiem i zastrzeżeniem niemającym w tej sprawie zastosowania). Zatem wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym między innymi w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia), opisane w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania decyzji (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków) rozumiane są jako powstanie tego rodzaju szkody majątkowej lub niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., II GZ 770/15). Brzmienie art. 61 § 3 P.p.s.a. wskazuje, że to strona jest zobowiązana skonkretyzować we wniosku rodzaj grożącej jej szkody czy też nieodwracalnych skutków na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowym, o której mowa w ww. przepisie. Oznacza to, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej spoczywa na wnioskodawcy. Składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien on zatem wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06). Strona winna wyjaśnić, na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a to powinno znajdować potwierdzenie w załączonych przez nią dokumentach źródłowych obrazujących jej sytuację rodzinną, finansową i majątkową. Tym samym obowiązana jest dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z ewentualną egzekucją zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 761/16). W orzecznictwie wskazuje się także, iż brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA z dnia: 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 i z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Zatem podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał argumentów dla uwzględnienia wniosku. Odnosząc powyższe do stanu tej sprawy należy wskazać, że skarżący przytoczył bardzo ogólnikowe okoliczności mające jego zdaniem wskazywać na spełnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. a ponadto znaczną część swego wniosku poświęcił zakwestionowaniu merytorycznej słuszności wydanej decyzji, co jednak dla oceny wniosku o wstrzymanie jej wykonania nie ma znaczenia. Ocenie w tym wpadkowym postępowaniu podlegają bowiem wyłącznie te przesłanki, które wynikają z art. 61 § 3 P.p.s.a. Jeśli zatem chodzi o niebezpieczeństwo wyrządzenia, wskutek egzekucji, znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to skarżący wskazuje na znaczną kwotę należności przypadających do zapłaty (ponad 100.000 zł), na niskie zarobki (na najniższej stawce) swoje i żony (ok. 2000 zł miesięcznie), fakt utrzymywania dwojga dzieci, brak oszczędności i majątku. Żadna z tych okoliczności nie została jednak wykazana jakimkolwiek dokumentem. Nie wiadomo przy tym, jakie jest łączne miesięczne wynagrodzenie skarżącego, jaki jest stan konta bankowego jego i żony, w jakim wieku są małoletnie dzieci i jaki jest poziom jego wydatków. Wskazać w związku z tym należy, iż faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny, gdyż w przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 7 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1350/13, że powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Biorąc więc pod uwagę to, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy, stwierdzić trzeba, że wnioskodawca powinien wskazać konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do niego wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Przy czym, jak wyżej wskazano, same twierdzenia nie są wystarczające i muszą być poparte odpowiednimi dokumentami. W przeciwnym razie Sąd pozbawiony jest możliwości oceny wystąpienia wskazywanych przez stronę przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, co miało miejsce w tej sprawie. Natomiast podnoszony przez skarżącego argument o chęci uzyskania zdolności kredytowej dla zaciągnięcia kredytu na zakup wynajmowanego obecnie domu w żadnym razie nie może przemawiać za uwzględnieniem wniosku. Wprost przeciwnie, skoro skarżący ocenia, że możliwość powstania takiej zdolności kredytowej by się pojawiła, to oznacza to, iż musi dysponować dodatkowymi środkami, których nie ujawnia, a które mogłyby posłużyć do spłaty takiego kredytu (nawet przy założeniu braku obciążeń związanych z koniecznością spłaty należności podatkowych). Z przedstawionych powyżej przyczyn na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. wniosek należało oddalić.