I SA/Op 374/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 25 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 25 lipca 2016 r. wydane w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności W. S. (dalej określany jako: skarżący, wnioskodawca, strona), zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając wniosek skarżący podkreślił, że prowadzenie czynności egzekucyjnych na podstawie wydanego przez organ odwoławczy postanowienia może doprowadzić do powstania po jego stronie szkody. Wskazując na zarzuty względem wydanego rozstrzygnięcia skarżący wyraził przekonanie o bezpodstawności działań organów. W postanowieniu z dnia 25 lipca 2016 r. wydanym za skutek wniesionego zażalenia strony i zawartego w nim wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z zasadą przyjętą w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej też: [P.p.s.a.], wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części skarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (z wyjątkiem i zastrzeżeniem niemającym w tej sprawie zastosowania). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Stosownie zaś do brzmienia art. 61 § 6 P.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym między innymi w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004 (dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia), opisana w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanka wstrzymania wykonania decyzji, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jest rozumiana jako powstanie tego rodzaju szkody majątkowej lub niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., II GZ 770/15). Powyższe wskazuje, że to strona jest zobowiązana skonkretyzować we wniosku rodzaj grożącej jej szkody czy też nieodwracalnych skutków na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ponieważ obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej spoczywa na wnioskodawcy, to składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06). Strona winna wyjaśnić, na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., a to powinno znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Tym samym obowiązkiem wnioskodawcy jest dołączenie do wniosku stosownych dokumentów, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z ewentualną egzekucją zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 761/16). Zatem brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12; z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 i z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07), a podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Przechodząc do oceny opisanego powyżej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z punktu widzenia nakreślonej powyżej wykładni przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz obciążającego stronę ciężaru ich wykazania, Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Okoliczności w nim podniesione nie dostarczyły bowiem przesłanek do uznania, że skarżący zasługuje na szczególną ochronę prawną przed negatywnymi konsekwencjami, jakie dla niego może spowodować wykonanie zaskarżonego postanowienia. Podkreślić należy, że podnoszona w skardze argumentacja, mająca przemawiać za uwzględnieniem wniosku – a sprowadzająca się do stwierdzenia, że prowadzenie czynności egzekucyjnych i wykonanie zaskarżonego postanowienia może doprowadzić do powstania po stronie skarżącego szkody - nie została przez stronę poparta stosowną dokumentacją, pozwalającą wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Oceniając powyższą argumentację Sąd stwierdza, iż jest ona niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Z jego uzasadnienia nie wynika w żadnym stopniu, czy i w jakim ewentualnie zakresie określona wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności przekracza możliwości płatnicze strony. Skarżący nie wykazał bowiem, jaki jest jego stan majątkowy, jakimi środkami finansowymi skarżący dysponuje obecnie i w jaki sposób podjęte przez organ czynności wpłyną na jego sytuację majątkową. Skarżący nie przedłożył w istocie żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jego aktualnej kondycji finansowej i potwierdziłyby uzasadnioną obawę, że w wyniku wykonania zaskarżonego postanowienia dojdzie do utraty płynności finansowej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, co narazi skarżącego na znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. W szczególności skarżący nie podał żadnych danych wskazujących na wysokość osiąganych z działalności gospodarczej przychodów oraz dochodów (ewentualnie strat). Przemilczano również kwestię posiadania przez skarżącego ewentualnego majątku nieruchomego, ruchomego, środków na kontach bankowych, czy posiadanych lokatach lub innych wierzytelności. Dysponowanie takim danymi jest natomiast niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie zaskarżonego postanowienia poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Zauważyć jednocześnie należy, że instytucja wstrzymania wykonania nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowienie NSA z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1380/14), natomiast skarżący w żaden sposób nie wykazał, że takie skutki w stosunku do niego mogłyby wystąpić. Jak już wyżej wskazano, aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domaga się skarżący, to on musi uprawdopodobnić podnoszone we wniosku okoliczności, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oraz mieć możliwość zweryfikowania tej wiedzy. Bez wskazania konkretnych i kompletnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację skarżącego nie jest bowiem możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania przedmiotowego postanowienia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II GZ 455/12, w którym wskazano, że: "postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 P.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy." Dodatkowo jedynie zauważyć należy, że subiektywne przekonanie strony o wadliwości wydanego postanowienia nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Wskazać należy, że kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero na rozprawie. Wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia jako środek ochrony tymczasowej nie przesądza o zasadności samej skargi i oceniany jest w oderwaniu od postawionych w niej zarzutów. Jak wskazuje B. Dauter w: [B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005], środki ochrony tymczasowej nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu, czy też wpływać na ich treść. Skoro skarżący nie wykazał w swoim wniosku jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.