I SA/Op 425/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Protokolant: St. referent Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B. P. na czynność Burmistrza Namysłowa z dnia 21 lutego 2025 r., nr ESZ.4464.38.2024.AK w przedmiocie odmowy bezpłatnego transportu i zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego ucznia do szkoły oddala skargę. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga B. P (zwanej dalej jako skarżąca), na pismo Burmistrza Namysłowa z dnia 21 lutego 2025 r., nr ESZ.4464.38.2024.AK, którym odmówiono zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka skarżącej lub zwrotu kosztów takiego przewozu przez rodziców do S. w D. Zaskarżona czynność podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 6 lutego 2025 r. skarżąca wystąpiła do Burmistrza Namysłowa z wnioskiem o dowóz dziecka niepełnosprawnego lub zwrot kosztów dojazdu do S. W uzasadnieniu wniosku wskazała na fakt samodzielnego poruszania się dziecka oraz dowożenia go przez rodziców do szkoły z internatem w poniedziałek i powrót w piątek do miejsca zamieszkania. Do wniosku dołączono zaświadczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (do wglądu) oraz zaświadczenie z dnia 25 listopada 2025 r. S. w D., z którego wynika, że córka skarżącej jest uczennicą [...] klasy Szkoły Podstawowej [...] Burmistrz Namysłowa, w związku z wnioskiem skarżącej – wystąpił pismem z dnia 7 lutego 2025 r. z zapytaniem do Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w N. czy szkoła umożliwia realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na posiadania przez dziecko niepełnosprawności [...] (dziecko [...], niepełnosprawne [...] i z [...]). Do zapytania dołączono kserokopię orzeczenia o potrzebie specjalistycznego kształcenia córki skarżącej. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w N. w piśmie z dnia 18 lutego 2025 r. poinformował Burmistrza Namysłowa, że szkoła umożliwia realizację obowiązku szkolnego, zgodnie z zaleceniami zawartymi w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, wydanymi ze względu na posiadane przez dzieci niepełnosprawności wszystkiego typu. Do szkoły aktualnie uczęszcza [...] uczniów z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym z niepełnosprawnościami [...]. Burmistrz Namysłowa powołanym na wstępie pismem z dnia 21 lutego 2025 r. (czynnością) poinformował skarżącą, że stosownie do art. 39a ust. 1 ustawy Prawo oświatowe gmina spełnia obowiązek zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie odbywa się na podstawie art. 127 powyższej ustawy, bezpłatnego dowozu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej albo przez zwrot rodzicom kosztów takiego przewozu. Rodzice uprawnieni są do wyboru szkoły dziecka, ale obowiązek dowozu lub zwrotu kosztów dowozu nie rozciąga się na każdą szkołę wybraną przez rodziców dziecka, ale wyłącznie odnosi się do szkoły najbliżej położnej. W związku z tym, że Szkoła Podstawowa nr [...] w N. z [...] jest bliżej położona niż szkoła wybrana przez skarżącą, a jednocześnie zapewnia realizację kształcenia dziecka zgodnie z jego niepełnosprawnościami, to Gmina nie ma obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu lub zwrotu kosztów dowozu do szkoły w D. Stwierdził nadto organ, że Szkoła Podstawowa nr [...] w N. jest szkołą o takim samym standardzie nauczania oraz funkcjonuje w odległości bliższej od miejsca zamieszkania dziecka oraz posiada odpowiednie warunki merytoryczne umożliwiające prawidłowe kształcenie córki skarżącej. W treści pisma nie zawarto pouczenia o sposobie i terminie jego zaskarżenia. Przedmiotowe pismo doręczone zostało skarżącej w dniu 24 lutego 2025 r. Pismem z dnia 10 marca 2025 r. skarżąca wniosła odwołanie od zaskarżonej czynności do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu zawiadomieniem z dnia 23 maja 2025 r., skierowanym do Burmistrza Namysłowa, przekazało według właściwości pismo skarżącej z dnia 10 marca 2025 r. zatytułowane jako "odwołanie od decyzji Burmistrza Namysłowa z dnia 21 lutego 2025 r." dotyczące wniosku z dnia 3 lutego 2025 r. o dowóz dziecka niepełnosprawnego do S. w D. lub zwrotu kosztów tego dowozu, które w istocie stanowi skargę. Skarżąca oświadczyła bowiem, że przedmiotowe pismo stanowi skargę na pismo Burmistrza Namysłowa. Pismem z dnia 10 marca 2025 r., nadanym 11 marca 2025 r., skarżąca zakwestionowała czynność Burmistrza Namysłowa z dnia 21 lutego 2025 r. Pismo zostało przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Skarżąca zaskarżonej czynności, określanej jako decyzja, zarzuciła wydanie jej z naruszeniem art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 kpa poprzez oparcie na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez stronę (pozbawioną w istocie prawa do czynnego udziału w postępowaniu) co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, ergo nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji; naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1, art. 80 oraz 81a § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i niewystarczającą weryfikację stanu faktycznego sprawy, a także z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 1 pkt 7 kpa poprzez brak pouczenia czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy ewentualnie, na wypadek przeprowadzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uzupełniającego postępowania dowodowego, uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi Namysłowa oraz określenia wytycznych w zakresie wykładni zastosowanych przepisów w przypadku błędnej ich wykładni przez Burmistrza Namysłowa. W uzasadnieniu skargi przedstawiając stan faktyczny sprawy podniosła, że o istocie aktu prawnego przesądza jego treść, a nie forma (zob. A. Wiktorowska, w: Wierzbowski, Postępowanie administracyjne, 2012, s. 143; wyr. NSA z 24.7.2014 r., I OSK 898/13, Legalis). Z tego względu pismo niemające formy decyzji jest decyzją administracyjną, tak jak w tej sprawie pismo Burmistrza Namysłowa z dnia 21 lutego 2025 r. oznaczone jako ESZ. 4464. 38.2024.AK, gdyż pochodzi od organu administracji publicznej, skierowane jest na zewnątrz i w sposób władczy rozstrzyga o prawach lub obowiązkach podmiotów administrowanych w sprawie indywidualnej (wyr. NSA z 9.1.1995 r., I SA 2257/93, ONSA 1997, Nr 2, poz. 15; W. Szwajdler, Glosa do wyr. NSA z 16.12.1999 r., II SA 1144/99, PiM 2000, Nr 8, s. 130; post. WSA w Szczecinie z 28.10.2008 r" II SA/Sz 628/08, Legalis). Ustosunkowując się natomiast do przedstawionej przez Burmistrza Namysłowa argumentacji podkreśliła, że obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej albo zwrot rodzicom dziecka kosztów dowozu, jeśli dowożą dziecko do placówki oświatowej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca dowodziła, że na użyte w art. 39 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego pojęcie "bliskości" składa się nie tylko element dotyczący położenia geograficznego, tj. odległości placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka, ale również element posiadania przez daną placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element winien być oceniany indywidualnie w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń, o charakterze quasi-opinii biegłych, nie może modyfikować organ reprezentujący gminę (vide: wyrok WSA z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt. III SA/Gd 897/18, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie szkołą najbliższą w rozumieniu powyższego przepisu. Szkołą najbliższą jest tylko szkoła pozwalająca realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, a zatem dostosowana do zdolności psychofizycznych ucznia. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą w rozumieniu cytowanego przepisu, a także iż przez "najbliższą szkołę" uznaje się szkołę położoną najbliżej miejsca zamieszkania dziecka z niepełnosprawnością, która jednocześnie zapewnia realizację wszystkich zaleceń wskazanych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego oraz najlepsze warunki edukacji, wychowania i opieki. Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy wskazała, że z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z 19 sierpnia 2021 r. córki, która ma stwierdzoną niepełnosprawność [...] (niepełnosprawność [...]) wynika, że wskazane jest zastosowanie wobec niej specjalnych form organizacji i metod pracy, dostosowanych do jej dysfunkcji oraz umożliwiających lepsze funkcjonowanie w środowisku szkolnym. Skarżąca dowodziła, że córka ma zapewnioną lepszą opiekę w S.1 w D., która oferuje szersze spektrum oddziaływania terapeutycznego, gdyż zapewnia np. specjalistę – [...], w odróżnieniu od Szkoły Podstawowej nr [...] z [...] w N. Nadto szersze spektrum oddziaływania terapeutycznego zapewnione jest wobec małoletniej poprzez fakt przebywania w S.1 z niepełnosprawnością [...] w stopniu [...] w S. w D., gdyż jest to szkoła z [...]. Pobyt córki w [...] jest korzystny ze względu na zapewnioną w nim rehabilitację psychospołeczną oraz wspieranie samodzielności w sprzyjającym środowisku. W wypadku Szkoły Podstawowej nr [...] z [...] w N., wskazywanej przez Burmistrza Namysłowa, małoletnia po zakończeniu nauki w szkole ok. 13-14 była w domu i przez nawet dwie godziny, do powrotu z pracy przedstawicielki ustawowej, nie ma wystarczającej opieki, kontroli i specjalistycznego wsparcia, gdy - jak wskazuje bezspornie dokumentacja psychologiczna dotycząca małoletniej, wymaga ona całodobowej opieki kontroli i specjalistycznego wsparcia. Skarżąca, na podstawie art. 75 kpa, wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie wskazanych dowodów. Skarżąca stwierdziła również, że trudno uznać, że w przedmiotowej sprawie Burmistrz Namysłowa działał zgodnie z przepisami postępowania, skoro nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Burmistrz Namysłowa, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując jednocześnie na dokumenty, które zostały zgromadzone w sprawie. Przyznał, że pismem z dnia 21 lutego 2025 r. odmówił małoletniej, reprezentowanej przez skarżącą bezpłatnego transportu zbiorowego lub zwrotu kosztów dojazdu do S. w D., na które skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, po zwróceniu się do skarżącej o doprecyzowanie, czy jej intencją było wniesienie odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w trybie art. 129 kpa, czy też skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w trybie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odesłało Burmistrzowi Namysłowa akta sprawy wraz z odpowiedzią skarżącej celem podjęcia działań zgodnie z właściwością. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej czynności. Zaakcentował ponownie, że Szkoła Podstawowa nr [...] z [...] w N. jest szkołą o takim samym standardzie nauczania oraz funkcjonuje w odległości bliższej od miejsca zamieszkania dziecka skarżącej. Posiada ona odpowiednie warunki merytoryczne, w tym terapeutyczne umożliwiające prawidłowe kształcenie uczennicy z rozpoznanym u niej rodzajem niepełnosprawności, tj. niepełnosprawnością [...]: [...], niepełnosprawnością [..] w stopniu [...] i [...]. Placówka może zrealizować wszystkie z wytycznych zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a także dostosować kształcenie do zaleceń wyrażonych przez zespół orzekający w orzeczeniu. Zajęcia, zgodnie z zaleceniami, prowadzone są przez wysoko wyspecjalizowaną kadrę. Dodał, że Szkoła Podstawowa nr [...] z [...] w N. posiada [...], [...], [...], terapeutę osób z [...], a także innych specjalistów zapewniających optymalne warunki terapii zgodnie z kwalifikacjami. W placówce organizowana jest również świetlica z zachowaniem wszystkich procedur, dostosowana do możliwości dzieci z niepełnosprawnościami. Podkreślił jednocześnie, że Gmina Namysłów organizowała corocznie od 1 września 2015 r. bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu córki skarżącej z miejsca zamieszkania kolejno do Przedszkola Integracyjnego w N., a następnie do Szkoły Podstawowej nr [...] z [...] w N., aż do momentu rezygnacji z dowozu przez skarżącą, czyli do 24 listopada 2024 r. Postanowieniem z dnia 6 października 2025 r., sygn. akt I SPP/Op 77/25 umorzono postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2025 r. skarżąca oświadczyła, że córka uczęszczała doi Szkoły Podstawowej nr [...] w N. i skarżąca, jako matka była zadowolona z tej nauki, jednakże szkoła ta nie ma internatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta – w świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. - obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 146 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 P.p.s.a.). W przypadku braku podstaw do przyjęcia, że zaskarżona czynność narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania skarga podlega oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.). Na podstawie powołanego art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrolą sądu administracyjnego objęte zostały te prawne formy działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych w tym znaczeniu, że ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą one przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to, że musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym akt lub czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, muszą mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu, dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (tak np. NSA w postanowieniu z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 772/22, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Z taką czynnością mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie i stąd też Sąd uznał, że kwestionowane pismo Burmistrza Namysłowa z dnia 21 lutego 2025 r. jest czynnością, a nie decyzją z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem czynność ta jest zaskarżalna do sądu administracyjnego. Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych i sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni je podziela (por. NSA m.in. w postanowieniu: z dnia 13 kwietnia 2016 r., I OSK 717/16, z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1576/13; z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2871/14; z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 717/16 oraz w wyroku z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 409/18, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu skarżąca dochowała również ustawowego terminu do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a. Zaskarżona czynność Burmistrza Namysłowa - czyli pismo z dnia 21 lutego 2025 r. - doręczone zostało skarżącej w dniu 24 lutego 2025 r., a już pismem z dnia 10 marca 2025 r. skarżąca wniosła odwołanie od zaskarżonej czynności do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które uznane zostało ostatecznie po wyjaśnieniach jako skarga i przekazane do tut. Sądu. Przy czym istotne jest, że skarżąca nie została pouczona ani o sposobie, ani też o terminie wniesienia skargi. Już chociażby uwzględniając powyższe okoliczności, które są bezsporne, uprawnionym byłoby – nawet przy odmiennej ich ocenie co do dochowania terminu do wniesienia skargi – zastosowanie w sprawie przepisu art. 53 § 2 P.p.s.a., który stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od dnia , w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W związku z powyższym również z uwagi na brak stosownych pouczeń skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej czynności wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Dokonana ocena ustalonych w sprawie okoliczności była wystarczająca do podjęcia rozstrzygnięcia i nie naruszała przepisów prawa. Od razu wyjaśnić należy, że kwestie zapewnienia dowozu i finansowania dowozu dzieci niepełnosprawnych do najbliższej szkoły podstawowej regulują przepisy cyt. wcześniej ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043), nadal zwanej ustawą. Stosownie do art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy, obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21 rok życia. Wskazany obowiązek gminy może być również zrealizowany poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci. Jak przewiduje bowiem art. 39a ust. 1 ustawy, obowiązki, o których mowa w art. 32 ust. 6 i art. 39 ust. 4, gmina spełnia poprzez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo poprzez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców. Zwrot kosztów przewozu, o którym mowa w ust. 1, następuje na podstawie umowy zawartej między wójtem, a rodzicami (art. 39a ust. 4). Wójt zawiera z rodzicami umowę, o której mowa w ust. 4, w terminie 14 dni od dnia uzyskania informacji, że dowożenie i opiekę zapewniają rodzice (art. 39a ust. 5). Jeżeli natomiast rodzice powierzyli wykonywanie transportu i sprawowanie opieki w czasie przewozu innemu podmiotowi, kwotę zwrotu kosztów przewozu ustala się zgodnie z ust. 2 (art. 39a ust. 6). Prawidłowa wykładnia powołanych przepisów w zakresie mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie, prowadzi do konkluzji, że ustawodawca przewidział dwie alternatywne formy realizacji obowiązku gminy zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, wskazanym w art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy, transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły. Pierwszą jest zapewnienie bezpośrednio przez gminę bezpłatnego transportu i opieki, a drugą, która może mieć zastosowanie wtedy, gdy dowożenie zapewniają rodzice - zwrot kosztów przejazdu ucznia i opiekuna, przy czym wybór sposobu realizacji omawianej powinności publicznoprawnej organu gminy jest pozostawiony rodzicom dziecka i to oni decydują jaki wariant dowozu dziecka wybrać. Tym samym nawet gdyby gmina zorganizowała bezpłatny transport i opiekę dla ucznia w zakresie dowozu do szkoły, to i tak rodzice mogli wybrać dowożenie swojego dziecka (ucznia) we własnym zakresie (por. wyroki: NSA z dnia 23 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 3069/21 i z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 4435/21). Podkreślić należy również, że interpretacja normy art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy wymaga jej zestawienia z niepełnosprawnością konkretnego dziecka, która to niepełnosprawność może różnić się zarówno rodzajem, jak i zakresem. Obowiązek gminy zgodnie z przepisami ustawy sprowadza się zatem do zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu, wyłącznie do najbliższej szkoły podstawowej (art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy) lub zwrotu środków na ten cel zgodnie z art. 39a ust. 1 ustawy, a nie jakiekolwiek szkoły (tak w wyroku NSA z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 518/25). Stąd w przedmiotowej sprawie zasadniczego znaczenia dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia nabiera ocena, czy w Gminie Namysłów jest szkoła, która zapewnia córce skarżącej realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia 19 sierpnia 2021 r. i czy tym sam wskazana Szkoła Podstawowa Nr [...] z [...] w N. jest szkołą "najbliższą", pozwalającą jak najpełniej realizować zalecenia zawarte w tym orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego (lub w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka), tj. czy jest najpełniej dostosowana do zdolności i możliwości psychofizycznych dziecka. Jednocześnie dostrzec należy, że nie musi to być szkoła najbliższa w rozumieniu faktycznej odległości od miejsca zamieszkania dziecka. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą w rozumieniu cytowanego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1961/14). Ocena potrzeb i możliwości niepełnosprawnego dziecka powinna być przez organ dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, z wykorzystaniem wiedzy fachowej oraz z uwzględnieniem, że skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 39 ust. 4 ustawy musi być realne, zaś uprawnienie to jest ściśle skorelowane z obowiązkiem gminy (por. wyrok WSA w Gdańsku z 18 czerwca 2020 r., sygn. III SA/Gd 769/19, wyrok WSA w Poznaniu z 17 lutego 2021 r., sygn. II SA/Po 398/20). Celem bowiem art. 39 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe jest pomoc rodzinom wychowującym uczniów niepełnosprawnych w wieku do 21 roku życia oraz wychowującym młodzież i dzieci niepełnosprawne w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi - nawet do 25 roku życia - i ułatwienie realizacji przez takie osoby obowiązku nauki, który zwłaszcza w przypadku osób dotkniętych niepełnosprawnościami kwalifikowanymi trwa dłużej, niż w przypadku osób dotkniętych lżejszą niepełnosprawnością. Przenosząc powyższe stwierdzenia natury ogólnej na grunt przedmiotowej sprawy, przy uwzględnieniu wyjaśnień Dyrektora Szkoły Podstawowej w N. z dnia 18 lutego 2025 r., któremu organ doręczył kopię orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki skarżącej oraz zawarte w jego treści stwierdzenie, że realizowała ona obowiązek szkolny w szkole integracyjnej, tj. właśnie w SP nr [...] N., a także, że: "Bardzo dobrze czuje się w grupie rówieśniczej, jest lubiana przez swoje koleżanki i kolegów z klasy, którzy chętnie jej pomagają. Wskazana kontynuacja nauki w takiej formie na dalszym etapie kształcenia tj. na II etapie edukacyjnym. Najbardziej odpowiednim miejscem realizacji obowiązku szkolnego będzie zatem dotychczasowa szkoła [...]". Trudno zgodzić się z argumentami skarżącej, że Szkoła Podstawowa nr [...] w N. z [...], do której córka skarżącej uczęszczała i z której formy nauczania i urzeczywistniania zaleceń zawartych w ww. orzeczeniu skarżąca była zadowolona (por. protokół rozprawy) nie może być uznana za "najbliższą", pozwalającą jak najpełniej realizować zalecenia zawarte w ww. orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Na użyte w art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy pojęcie "bliskości" składa się nie tylko element dotyczący położenia geograficznego, tj. odległości placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka, ale również element posiadania przez daną placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element, winien być oceniany indywidualnie w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i takiej oceny w przedmiotowej sprawie dokonano. Organ w zaskarżonej czynności wskazał, że istnieje możliwość zapewnienia córce skarżącej kształcenia specjalnego w szkole położonej bliżej jego miejsca zamieszkania, a wskazana przez niego placówka oświatowa zapewniała i będzie zapewniać prawidłowy przebieg wychowania i nauczania dziecka, dostosowany do jego zdolności psychofizycznych i uwzględniający zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego Sąd nie kwestionuje prawa rodziców do wyboru najlepszej dla ich niepełnosprawnego dziecka szkoły, jako miejsca, gdzie dziecko nie tylko zdobywa wiedzę i wykształcenie, ale także spędza znaczną część swego czasu i podlega różnego rodzaju procesom socjalizacyjnym. Zwłaszcza w przypadku dziecka niepełnosprawnego istotnym elementem wpływającym na wybór szkoły jest poczucie bezpieczeństwa, którym dziecko cieszyć się może w jednej szkole, a deficyt którego może odczuwać w innej placówce. Także dostępne w danej szkole formy rehabilitacji i terapii mają oczywiste znaczenie dla wyboru dokonywanego przez rodziców. W przepisach prawa nie ma jednoznacznej regulacji, która pozwala - w przypadku wyboru przez rodziców formy zwrotu kosztów dowozu dziecka niepełnosprawnego jako realizacji "obowiązku zapewnienia bezpłatnego dowozu" – na wybór każdej szkoły bez ograniczenia tego wyboru do szkoły "najbliższej". Podkreślenia również wymaga, że zaskarżona czynność - wyrażona w piśmie organu z dnia 21 lutego 2025 r. - nie jest typową, sformalizowaną, tak jak decyzja administracyjna, formą załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej, do której miałyby zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do tego rodzaju niedecyzyjnych czynności organów administracji publicznej nie stosuje się przepisów kpa. Jednakże brak sformalizowanych reguł postępowania wiążącego się z zasadami zwrotu kosztów przejazdu uczennicy niepełnosprawnej do szkoły nie oznacza, że odmowa dokonania tej czynności może nastąpić bez szczegółowego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny wszystkich istotnych jej okoliczności. Czynności z zakresu administracji publicznej podejmowane w sprawie indywidualnej powinny bowiem odnosić się do okoliczności konkretnego przypadku. Uzasadnienie zaskarżonej czynności pozwala na odtworzenie toku rozumowania organu, wskazuje podstawę prawną i ustalony stan faktyczny oraz odnosi się do możliwości zapewnienia w Szkole Podstawowej nr [...] w N. odpowiednich warunków merytorycznych umożliwiających prawidłowe kształcenie córki skarżącej z rozpoznanymi u niej rodzajami niepełnosprawności. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, organ dysponował aktualnym dowodem, który mógłby służyć ocenie wniosku skarżącej odnośnie do potwierdzenia w jakim zakresie wskazana przez Burmistrza Namysłowa placówka oświatowa na terenie N., a więc w pobliżu miejsca zamieszkania skarżącej spełnia zalecenia wynikające z orzeczeń o kształceniu specjalnym. Podnoszona przez skarżącą okoliczność braku we wskazanej przez organ placówce internatu, w sytuacji braku zamieszczenia zaleceń w tym zakresie w Sorzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalistycznego nie może stanowić zasadniczej podstawy do uznania, że wskazana w zaskarżonej czynności szkoła traci przymiot szkoły "najbliższej" miejscu zamieszkania córki skarżącej. Orzeczenie stwierdzające potrzebę kształcenia specjalnego poprzez swoje zalecenia indywidualizuje wobec dziecka niepełnosprawnego proces kształcenia, formę i programy nauczania oraz zajęcia rewalidacyjne i w takim orzeczeniu niejako zalecono w formie stwierdzenia, że najbardziej odpowiednim miejscem realizacji obowiązku szkolnego przez córkę skarżącej będzie dotychczasowa szkoła integracyjna, tj. (dopisek Sądu) wskazana przez organ. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.