II SA/Op 118/18
WyrokWSA w Opolu2018-07-17
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Gerard Czech, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie wznowieniowe, uznając, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powodu powzięcia informacji o nowej okoliczności faktycznej w dniu utrwalenia granic na gruncie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie wznowieniowe. Uczestnictwo strony w czynnościach utrwalenia nowo wyznaczonych punktów granicznych na gruncie w dniu 4 czerwca 2014 r. oznaczało powzięcie informacji o nowej okoliczności faktycznej, która powinna stanowić podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w terminie miesiąca od tej daty. Ponieważ wniosek został złożony w 2015 r., termin został uchybiony, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący B. i S. J. domagali się wznowienia postępowania w celu uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę z 2011 r. Argumentowali, że prawomocne postanowienie sądu z 2014 r. ustaliło inny przebieg granicy działek niż wskazany w projekcie budowlanym, co powoduje niezgodność z przepisami o warunkach technicznych. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że termin do wznowienia postępowania został uchybiony. Wojewoda Opolski uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, stwierdzając, że skarżący dowiedzieli się o nowej granicy w dniu 4 czerwca 2014 r., a wniosek złożyli w 2015 r. WSA w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi B. J. i S. J. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 10 stycznia 2018 r., nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowionego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez B. J. i S. J. jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 10 stycznia 2018 r., nr [...], mocą której uchylono w całości decyzję Starosty Oleskiego z dnia 16 października 2017 r., nr [...], odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia 8 marca 2011 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zbiornika na ścieki sanitarne z przykanalikami i wlz w [...] przy u. [...], zlokalizowanych na działce oznaczonej w operacie gruntów i budynku nr a, obecnie działka oznaczona nr b.
Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r. poz. 1257), dalej K.p.a., organ odwoławczy umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 13 maja 2015 r. B. i S. J. zwrócili się do Starosty Oleskiego o wznowienie postępowania - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. - w celu uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 8 marca 2011 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zbiornika na ścieki sanitarne z przykanalikiem i wlz w [...] przy ul. [...], na działce oznaczonej nr a (obecnie działka oznaczona nr b), wydanej dla P. J., zmienionej decyzją Starosty Oleskiego z dnia 13 czerwca 2011 r., nr [...] i decyzją Starosty Oleskiego z dnia 13 września 2013 r., nr [...].
W toku postępowania Starosta Oleski dwukrotnie - postanowieniami z dnia: 11 czerwca 2015 r. i 15 września 2015 r. - odmówił skarżącym wznowienia postępowania. Powyższe akty zostały uchylone przez Wojewodę Opolskiego odpowiednio postanowieniami z dnia: 27 lipca 2015 r. i 14 stycznia 2016 r.
Następnie, Starosta Oleski postanowieniem z dnia 16 lutego 2016 r., nr [...], na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 148 K.p.a., odmówił wnioskodawcom wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminowi określonemu w art. 148 § 2 K.p.a.
Równocześnie Starosta Oleski postanowieniem z dnia 16 lutego 2016 r., nr [...], na podstawie art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 K.p.a., wznowił na wniosek B. i S. J. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 8 marca 2011, nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że analiza akt sprawy wykazała, iż S. J. zachował miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, liczony od daty powzięcia przez niego informacji o nowych okolicznościach w sprawie. Natomiast terminu tego nie dochowała B. J., dla której upłynął on w dniu 28 lutego 2015 r. W wyniku rozpatrzenia wniosku B. J. i S. J., decyzją z dnia 16 marca 2016 r. Starosta Oleski odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 8 marca 2011 r., nr [...]. W ustaleniach stanu faktycznego organ podał m.in., że w lipcu 2011 r. wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji z dnia 8 marca 2011 r. Źródłem tej informacji było skierowane do Urzędu Wojewódzkiego pismo Starostwa Powiatowego w Oleśnie z dnia 30 czerwca 2011 r., które zostało przesłane skarżącym do wiadomości. Natomiast co do daty powzięcia informacji o wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów nieznanych organowi, wnioskodawcy podali, że taką informacją było dla nich postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia 13 lutego 2014 r. i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2014 r., doręczone pełnomocnikowi w dniu 29 stycznia 2015 r. B. J. wyjaśniła, że o zapadłym rozstrzygnięciu dowiedziała się od pełnomocnika w dniu 29 stycznia 2015 r., natomiast S. J. dowiedział się od żony B. J. w dniu 18 kwietnia 2015 r. podczas pobytu w kraju, bowiem - jak wskazał - na stałe zamieszkuje i pracuje w [...].
Dalej organ wyjaśnił, odwołując się do treści art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), zwanej dalej Prawem budowlanym, że w przedmiotowej sprawie projekt zagospodarowania działki został wykonany na kopii mapy do celów projektowych, której aktualizacja przyjęta została do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 18 maja 2010 r. Na mapie tej granica między działką inwestora nr a a działką skarżących nr c przebiega po linii usytuowania budynków S. i B. J. Natomiast budynek mieszkalny inwestora zwrócony ścianą z otworami okiennymi w kierunku granicy działki skarżących usytuowano w odległości 4 m od tej granicy, co jest zgodne z wymogami określonymi w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690, z późn. zm.). Organ podkreślił, że wydając decyzję posiłkował się mapą do celów projektowych, która stanowi dokument urzędowy i jest dowodem tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone i nie ma potrzeby przeprowadzania innych dowodów co do faktów wskazanych w tym dokumencie. Stwierdził również, że przebieg granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami, ustalony na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt [...], nie był znany organowi i nie mógł istnieć w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. 8 marca 2011 r. Organ uznał zatem, że argumentacja wnioskodawców, iż nowo wybudowany budynek przez P. J. jest usytuowany niezgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, tj. w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką skarżących, nie przesądza o tym, że budynek został wzniesiony w sposób niezgodny z tymi przepisami, skoro na dzień wydania decyzji lokalizacja przedmiotowego budynku spełniała wymogi rozporządzenia.
W ocenie organu, nie została zatem spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ponieważ nowe dowody i okoliczności w sprawie muszą być istotne dla sprawy i muszą istnieć w dniu wydania decyzji. Powyższe uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 1 K.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. i S. J. wnieśli o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji z dnia 8 marca 2011 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżący domagali się również przeprowadzenia kilku dowodów. W uzasadnieniu wskazali, że ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr a i c nastąpiło na podstawie szkicu z dnia 6 marca 1961 r., powstałego przy wydzielaniu działki nr a, zatem Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt [...], nie ustalił nowego przebiegu granicy, jedynie potwierdził stan prawny istniejący od lat 60-tych. Skarżący podnieśli, że treść postanowienia Sądu i jego uzasadnienia potwierdza wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych nieznanych organowi, lecz istniejących w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. prawnego przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami od lat 60-tych. Ponadto wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Zdaniem skarżących, gdyby Starosta Oleski dysponował wiedzą co do prawidłowego przebiegu granicy pomiędzy spornymi nieruchomościami, nie wydałby pozwolenia na budowę dla P. J. Starosta Oleski, wydając decyzję z dnia 8 marca 2011 r., oparł swe rozstrzygnięcie jedynie o zapisy mapy do celów projektowych, która w sposób nieprawidłowy wskazuje przebieg granicy, zaś inne dowody, chociażby takie jak szkic z dnia 6 marca 1961 r., powstały przy wydzielaniu działki nr a i znajdujący się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], potwierdzały przebieg granicy zgodnie ze stanem prawnym.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących, Wojewoda Opolski decyzją z dnia 25 maja 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przedstawił stan faktyczny sprawy oraz wskazał przepisy dotyczące wznowienia postępowania, w tym kolejnych jego etapów. Następnie wyjaśnił, iż w przypadku stwierdzenia, że podana przez stronę we wniosku przyczyna wznowienia w rzeczywistości nie wystąpiła, organ po przeprowadzeniu postępowania zarówno co do przyczyny wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia sprawy, powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, ponieważ organ pierwszej instancji wydając decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę w dniu 8 marca 2011 r., posiadał dokumenty, które jednoznacznie stanowiły, że projektowany budynek planuje się zlokalizować w odległości 4 m od granicy z działką skarżących. Dokumentem zmieniającym stan faktyczny jest postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia 13 lutego 2014 r., które nie istniało w dniu wydania decyzji z dnia 8 marca 2011 r. Wojewoda, powołując się na art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego oraz § 12 rozporządzenia wykonawczego z dnia 12 kwietnia 2002 r., wskazał na obowiązek przyjęcia do analizy w zakresie spełnienia przez inwestycję warunków technicznych - projektu zagospodarowania terenu sporządzonego na mapie do celów projektowych.
Z takiej też mapy skorzystał organ pierwszej instancji, a widniejąca na niej granica pomiędzy działką inwestora o numerze a i działką skarżących o numerze c przebiega po linii usytuowania budynków skarżących. Budynek inwestora zwrócony ścianą z otworami okiennymi w kierunku granicy z działką nr c, oddalony został od tej granicy o 4 metry. Wojewoda podkreślił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada kompetencji do podważania wiarygodności dokumentów sporządzanych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, czy też pochodzących od innych organów, tj. ośrodków geodezyjnych i kartograficznych. Wyjaśnił też, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy – w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Tak więc ustalenie obecnego przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami skarżących i inwestora nie przesądza o wydaniu decyzji innej niż zapadła w dniu 8 marca 2011 r.
W wyniku skargi B. i S. J. na powyższą decyzję Wojewody Opolskiego - Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Op 354/16, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Oleskiego z dnia 16 marca 2016 r., nr [...], a także postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 16 lutego 2016 r. w części, w jakiej wznawia ono postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty Oleskiego z dnia 8 marca 2011 r.
Z uwagi na powyższy wyrok, Starosta Oleski postanowieniem z dnia 28 lutego 2017 r., na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. odmówił B. J. wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie pozwolenia na budowę. W dalszej kolejności Starosta decyzją z dnia 24 marca 2017 r. na podstawie art. 151 § 1 K.p.a. w związku z art. 150 § 2 oraz art. 149 § 2 K.p.a. odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji na wniosek S. J.
Po rozpoznaniu odwołania S. J. wniesionego od ww. decyzji organu pierwszej instancji - Wojewoda Opolski decyzją z dnia 12 czerwca 2017 r. uchylił skarżone rozstrzygnięcie Starosty Oleskiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Zgodnie z oceną prawną i wskazaniami zawartymi w decyzji Wojewody Opolskiego - Starosta Oleski dokonał ponownej analizy przesłanek formalnych, tj. czy inicjatywa w sprawie wznowienia postępowania pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek o wznowienia postępowania złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 K.p.a., art. 145a § 2 K.p.a., art. 145b § 2 K.p.a., a także czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art.145 § 1 K.p.a., art. 145a § 1 K.p.a., art. 145b § 1 K.p.a.
W toku prowadzonego postępowania Starosta Oleski stwierdził, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie potwierdziła się, gdyż S. J. o nowej okoliczności faktycznej, tj. o utrwaleniu granic na gruncie dowiedział się 6 czerwca 2014 r., na co wskazuje protokół utrwalenia na gruncie nowo wyznaczonych punktów granicznych podpisany przez stronę, a nie jak twierdził 18 kwietnia 2017 r.
Wobec powyższego, wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, a wskazana przyczyna wznowienia postępowania nie może zostać uznana jako dowód w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, gdyż zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza, m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, a nie prawny przebieg granic działek. Starosta zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie projekt zagospodarowania działki został wykonany na kopii aktualnej mapy do celów projektowych. Projektowany budynek mieszkalny znajduje się w odległości 4 m od spornej granicy działki. Lokalizacja ta spełniała wymogi § 12 ust. 1 rozporządzenia z 2012 r. Nadto organ zauważył, że za prawidłowe wykonanie mapy do celów projektowych oraz wytyczenie obiektów w terenie odpowiada uprawniony geodeta, a roszczeń z tego tytułu należy dochodzić na drodze powództwa cywilnego.
Biorąc pod uwagę fakt, że postanowienie wznawiające wobec S. J. nie zostało uchylone - organ pierwszej instancji podał, że zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a. przeprowadził ponowną analizę zebranych dokumentów co do przyczyny wznowienia. Doszedł do przekonania, że S. J. nie mógł zostać uznany za stronę postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę ze względu na nowy przebieg granic. Nadmienił, że wniosek strony o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu. Jednocześnie, organ uznał, że wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje konkretnych przepisów prawa jednoznacznie dowodzących, że działka S. J. znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego i dających przymiot strony w postępowaniu w rozumieniu art. 28 Prawa budowlanego, dlatego nie można było podjąć rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 1 K.p.a. Starosta skonkludował, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia 8 marca 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którego inwestorem był P. J. - jest konsekwencją wyroku WSA w Opolu z dnia 18 października 2016 r. (sygn. akt II SA/Op 354/16), którym to orzeczeniem organ jest związany po myśli art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
B. J. oraz S. J., reprezentowani przez pełnomocnika adw. S. P., wnieśli odwołanie od opisanej wyżej decyzji Starosty Oleskiego z dnia 16 października 2017 r.
W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, Wojewoda Opolski decyzją z dnia 10 stycznia 2018 r. uchylił w całości ww. decyzję Starosty Oleskiego i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia przedstawił stan faktyczny sprawy, po czym zaznaczył, że w ramach czynności wyjaśniających prowadzonych przez organ odwoławczy, wezwano P. K., uprawnionego geodetę, do złożenia wyjaśnień odnośnie do tego, czy B. J. i S. J. brali udział w czynnościach utrwalenia na gruncie nowo wyznaczonych punktów granicznych w dniu 4 czerwca 2014 r. oraz podania, kto dokonał skreślenia nazwisk i imion na stronie drugiej protokołu sporządzonego na powyższą okoliczność.
Jednocześnie Wojewoda nadmienił, że adresat decyzji o pozwoleniu na budowę – P. J. złożył obszerne wyjaśnienia zawarte w piśmie z 14 grudnia 2017 r. oraz wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Starosty Oleskiego oraz stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wniesionego przez B. J.
Organ odwoławczy odnotował też, że geodeta, w piśmie z dnia 18 grudnia 2017 r. wyjaśnił, iż B. J. i S. J. brali udział w czynnościach utrwalenia punktów granicznych w dniu 4 czerwca 2014 roku. Ponadto wskazał, iż skreślenia imion i nazwisko zostały dokonane w Powiatowy Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...].
Zaznaczył Wojewoda, że prowadząc dalsze czynności wyjaśniającej w tej kwestii, zwrócił się do Starosty Oleskiego o przeprowadzenie dodatkowego postępowania na okoliczność skreśleń nazwisk i imion osób biorących udział w czynnościach utrwalenia punktów granicznych. Starosta Oleski poinformował, iż skreślenia imion i nazwisk osób biorących udział w czynnościach utrwalenia punktów granicznych nastąpiło w ramach anonimizacji w trakcie udostępniania kopii dokumentów operatu technicznego w związku z zamówieniem z 17 lipca 2017 r. oraz dodał, że na oryginale przedmiotowego protokołu brak jest skreśleń imion i nazwisk osób biorących udział w czynnościach utrwalenia punktów granicznych.
Następnie, organ odwoławczy przytoczył przepisy dotyczące wznowienia postępowania oraz omówił kolejne etapy jego prowadzenia.
Przechodząc do okoliczności rozpoznawanej sprawy Wojewoda podał, że przedmiotowe postępowanie wznowieniowe toczy się jedynie wskutek złożenia wniosku przez S. J. z uwagi na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., bowiem Starosta Oleski postanowieniem 16 lutego 2016 r. odmówił B. J. oraz S. J. wznowienia postępowania w zakresie przesłanki określonej w art. 145 §1 pkt 4 K.p.a. na skutek uchybienia przez wnioskodawców miesięcznego terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania. Zaakcentował, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Op 354/16, zostało uchylone m.in. postanowienie Starosty Oleskiego z 16 lutego 2016 r. w części, w jakiej wznawia ono postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Oleskiego z 8 marca 2011 r., na wniosek B. J., gdyż Sąd stwierdził, że doszło do uchybienia terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Wojewoda dostrzegł, że w toku prowadzonego postępowania S. J., w odpowiedzi na wezwanie Starosty - w piśmie z 25 sierpnia 2015 r. oświadczył, iż 18 kwietnia 2015 r. jest tym dniem, w którym dowiedział się o nowych okolicznościach faktycznych istotnych dla sprawy, które nie były znane Staroście Oleskiemu przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 8 marca 2011 r. Jednocześnie Wojewoda zwrócił uwagę na odmienne ustalenia Starosty Oleskiego, który w zaskarżonej decyzji przyjął, że przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie potwierdziła się, gdyż S. J. o nowej okoliczności faktycznej, to jest o utrwaleniu granic na gruncie, dowiedział się 6 czerwca 2014 r., a nie, jak twierdził, 18 kwietnia 2015 r.
W tym kontekście Wojewoda wywiódł, że poczynione przez niego dodatkowe ustalenia wskazują, iż odwołujący brali udział w dniu 4 czerwca 2014 r. w czynnościach utrwalenia nowo wyznaczonych punktów granicznych nieruchomości.
Wojewoda przypomniał, że nową okolicznością, na jaką powołuje się skarżący we wniosku z 13 maja 2015 r. jest fakt, iż na skutek postępowania rozgraniczeniowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt [...], ustalono przebieg granicy między nieruchomościami należącymi do skarżących oraz P. J., który jest odmienny od wskazanego na projekcie zagospodarowania terenu, załączonego do, zatwierdzonego decyzją Starosty Oleskiego nr [...], z dnia 8 marca 2011 r., projektu budowlanego, wskutek czego ściana budynku z otworami okiennymi jest usytuowana w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy z działką sąsiednią, co powoduje niezgodność z treścią § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422).
Wobec powyższego, Wojewoda za konieczne uznał odnotowanie, że jedną z czynności przy rozgraniczeniu jest utrwalenie nowo wyznaczonych punktów znakami granicznymi na gruncie. Zatem, w przekonaniu Wojewody, odwołujący się biorąc udział w powyższych czynnościach, już w dniu 4 czerwca 2014 r. powziął informację o nowo ustalonym przebiegu granic nieruchomości, odbiegający od wskazanego w projekcie zagospodarowania terenu.
W konsekwencji, według organu odwoławczego, termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. został uchybiony, jako że w myśl art. 148 § 1 K.p.a, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, natomiast podanie dopiero zostało złożone w 2015 r. Równocześnie według Wojewody, Starosta Oleski wydając zaskarżoną decyzję, w której odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej z 8 marca 2011 r. w postępowaniu wznowieniowym, naruszył przepisy art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.
Skoro doszło do błędnego wszczęcia postępowania, to Wojewoda uznał, że powinien takie postępowanie umorzyć, ponieważ organ odwoławczy nie posiadał prawnej możliwości rozpoznania sprawy merytorycznie.
Niezależnie od powyższego, w ocenie Wojewody, stronami postępowania oprócz P. J., są również B. J. oraz S. J. P. J., w kontekście art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jako inwestorowi przysługuje przymiot strony. Natomiast B. J. oraz S. J. jako współwłaściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością, na której znajduje się sporna inwestycja winni być uznani za strony postępowania wznowieniowego, pomimo tego, że nie brali udziału jako strony postępowania w postępowaniu pierwotnym zakończonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, gdyż ich nieruchomość nie znajdowała się obszarze oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Jednakże między wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z 8 marca 2011 r., a wnioskiem B. J. i S. J. z 13 maja 2015 r., nastąpiła zmiana granic nieruchomości, co może mieć wpływ na zmianę obszaru oddziaływania spornej inwestycji na nieruchomości sąsiednie.
Natomiast, w ocenie Wojewody, za stronę postępowania nie można było uznać właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr d i e (dawna działka nr f), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], gdyż przedmiotowa nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornego obiektu, a inwestycja nie wpływa na wykonywanie praw właścicielskich przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolniczego Oddział Terenowy w [...] na gruntach należących do Skarbu Państwa, który od dnia 1 września 2017 r. zarządza przedmiotową nieruchomością w miejscu zlikwidowanej Agencji Nieruchomości Rolnych.
Również za stronę postępowania, zdaniem Wojewody, nie można było uznać T. W. właściciela nieruchomości na rzecz, której została ustanowiona służebność przejazdu drogą i prawo korzystania z paszy na nieruchomości należącej do P. J., bowiem przedmiotowa inwestycja nie wpływa negatywnie na wykonywanie służebności.
Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów odwołania w tym do wniosków o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów - opinii oraz opinii uzupełniającej wydanej przez biegłą A. G., w sprawie o rozgraniczenie, w tym z załącznikami do tej opinii, tj. szkicem z dnia 6 marca 1961 r. powstałym przy wydzielaniu działki nr a oraz protokołem granicznym z dnia 6 marca 1961r.; zeznań świadka A. G.; oględzin nieruchomości.
W przekonaniu organu odwoławczego, nie zaistniała konieczność przeprowadzenia dowodu w żądany sposób. Skarżący uchybił terminowi, określonemu w art. 148 § 1 K.p.a. na wniesienie podania o wznowienie postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., co jest wymogiem formalnym skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a to wyklucza możliwość dokonania merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym.
W skardze na opisaną na wstępie decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 10 stycznia 2018 r., B. i S. J., reprezentowani przez pełnomocnika, zarzucili naruszenie następujących przepisów K.p.a.:
– art. 148 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, poprzez przyjęcie, że skarżący uchybił miesięcznemu terminowi na wniesienie podania o wznowienie postępowania, ponieważ wniósł podanie 13 maja 2015 r., a biorąc udział w czynnościach rozgraniczeniowych prowadzonych przez geodetę w dniu 4 czerwca 2014 r., powziął informację o nowo ustalonym przebiegu granic nieruchomości, który odbiegał od wskazanego w projekcie zagospodarowania teren, a zatem tego dnia "wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję";
– art. 136 w związku z art. 7 oraz art. 75, art. 77 i art. 80, poprzez niezgromadzenie w aktach sprawy dowodów koniecznych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w wyniku nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego, mimo zgłoszenia określonych w odwołaniu dowodów;
– art. 107 § 1 i § 3 w związku z art. 7, poprzez nieodniesienie się do zarzutów odwołania, a zwłaszcza zagadnienia staranności Starosty Oleskiego w sprawie pozwolenia budowlanego, ponieważ wniosek P. J. dotyczył budowy przy granicy działki skarżących.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Opolskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Oleskiego w całości oraz o zasadzenie kosztów postępowania sądowego, według norm przepisanych.
Po przypomnieniu argumentacji Wojewody Opolskiego, skarżący podnieśli, że jest ona błędna. Skarżący nie zgodzili się z oceną, że w trakcie czynności granicznych prowadzonych przez geodetę w dniu 4 czerwca 2014 r. "wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wobec czego skarżący uchybił terminowi określonemu w art. 148 § 1 K.p.a., na wniesienie podania o wznowienie postępowania. Skarżący dowodzili, że czynności z udziałem geodety ograniczały się do oznaczenia punktów granicznych, zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 13 lutego 2013 r., płytkami betonowymi i metalowymi bolcami. W trakcie tych czynności nie okazano skarżącym protokołu granicznego, ani szkicu z dnia 6 marca 1961 r., a właśnie te dokumenty uznają skarżący za nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Ustalenie przebiegu granic pomiędzy działkami nr a a nr c nastąpiło według kryterium stanu prawnego nieruchomości na podstawie szkicu z 6 marca 1961 r., Sąd Okręgowy w [...] w swym deklatoryjnym orzeczeniu nie ustalił nowego przebiegu granic, a jedynie potwierdził stan prawny istniejący od lat sześćdziesiątych. Ten istniejący stan prawny, wedle skarżących, na skutek sporządzenia przez geodetę W. D. mapy do celów projektowych niezgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami i mimo jednoznacznego wyznaczenie przebiegu granic na szkicu z 6 marca 1961 r., nie był znany organowi w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. 8 marca 2011 r.
W przekonaniu skarżących, organ odwoławczy niewłaściwie zinterpretował wyrok WSA w Opolu z 18 października 2016 r., w uzasadnieniu którego wskazano, że B. J. dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienie postępowania w dniu 29 stycznia 2015 r. Natomiast S. J. dowiedział się o dokumentach geodezyjnych z 1961 r. w kwietniu 2015 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania, P. J. w piśmie procesowym z dnia 10 lipca 2018 r. wniósł o oddalenie skargi, przychylając się do stanowiska organu zarówno co do rozstrzygnięcia, jak i uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W jego ocenie, zarówno treść protokołu granicznego oraz szkicu polowego z 1961 r. były znane stronom dalece wcześniej niż w 2015 r. Dowodził, że oznaczenie punktów granicznych stanowiło efekt końcowy czynności rozgraniczających, z których pochodzi protokół geodety P. K., składający się z załączników i odniesień do istniejącej dokumentacji geodezyjnej. Podkreślił, że w tym zakresie nie mają racji skarżący, twierdząc, że geodeta nie okazał im szkicu z dnia 6 marca 1961 r. W związku z tym uczestnik postępowania zaakceptował stwierdzenie Wojewody, iż skarżący biorąc udział w czynnościach z dnia 4 czerwca 2014 r., powzięli informację o nowo ustalonym przebiegu granic.
Na rozprawie sądowej w dniu 17 lipca 2018 r. pełnomocnik skarżących ponownie przedstawił wywody zawarte w skardze.
Pełnomocnik uczestnika postępowania powtórzyła stanowisko przedstawione w piśmie procesowym. Nadto zauważyła, że w toku postępowania administracyjnego skarżący twierdzili, iż od 2011 r. posiadali wiedzę o przebiegu granicy.
W replice na powyższe, pełnomocnik skarżących podkreślił, że B. J. od dziecka zamieszkiwała na tym terenie i stąd znała przebieg granicy, a na okoliczności stanowiące podstawę wznowienia w postaci nowego dowodu wskazywał w toku całego postępowania administracyjnego. Zwrócił uwagę, że skarżący nie byli stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Stwierdzić należy, że przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana z poszanowaniem wymogów prawa.
Przypomnieć przyjdzie, że w niniejszej sprawie kontroli sądowej została poddana decyzja organu odwoławczego, którą uchylono rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o odmowie uchylenia decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę i umorzono postępowanie przed tym organem. Decyzja o umorzeniu postępowania zapadła w postępowaniu wznowieniowym, prowadzonym wskutek złożenia przez S. J. w dniu 15 maja 2015 r. wniosku o wznowienie postępowania w celu uchylenia decyzji ostatecznej Starosty Oleskiego z dnia 8 marca 2011 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem na ścieki sanitarne z przykanalikami i wlz, na działce bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością skarżących.
Wedle organu odwoławczego, skarżący uchybił terminowi określonemu w art. 148 § 1 K.p.a. na wniesienie podania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Organ stwierdził, że zachowanie terminu jest wymogiem formalnym skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania, dlatego w realiach rozpatrywanej sprawy, jego niezachowanie, skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego, po myśli art. 105 § 1 K.p.a.
W pierwszej kolejności wpada podnieść, że instytucja wznowienia postępowania administracyjnego stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wydaną w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania przebiega w dwóch kolejnych etapach. Wskazać należy, że pierwszy z nich inicjuje złożenie podania o wznowienie postępowania i w jego ramach organ dokonuje wstępnej oceny wniosku, badając czy jest on oparty na wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a K.p.a. przesłankach wznowienia postępowania, jak również czy został wniesiony z zachowaniem terminów, o których mowa w art. 148 K.p.a.
Art. 148 K.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że organ administracji zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, które godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2013 r., I SA/Wa 2014/12, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, htpp://:orzeczenia.nsa.gov.pl, także jako CBOSA). Brak zaś ustalenia okoliczności zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest naruszeniem, które może mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2013 r., II OSK 2721/13 CBOSA). Ze względu na szczególny charakter instytucji wznowienia postępowania, ustalenia organu administracji publicznej dotyczące zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania muszą być jednoznaczne.
W przypadku ustalenia przez organ, że wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na przesłankach wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a K.p.a. oraz, że został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a. organ wznawia postępowania w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 K.p.a.). Takie postępowania kończy się wydaniem jednej z decyzji określonych w art. 151 K.p.a.
W sytuacji zaś, gdy po dokonaniu wstępnej kontroli wniosku organ pierwszej instancji stwierdzi, że został on złożony z uchybieniem terminów, o których mowa w art. 148 K.p.a., wydaje na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Nie dochodzi wówczas do wznowienia postępowania, a w konsekwencji nie ma podstaw do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Również organ drugiej instancji - jako organ ponownie rozpoznający sprawę, musi najpierw zbadać czy wniosek został złożony w terminie.
Dostrzec przyjdzie, że nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., na jaką powołuje się skarżący we wniosku z dnia 13 maja 2015 r., jest fakt, że na skutek postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt [...], ustalono przebieg granic pomiędzy nieruchomościami należącymi do skarżących oraz do P. J. Wytyczona granica jest odmienna niż to wskazano na projekcie zagospodarowania terenu załączonego do zatwierdzonego projektu budowlanego objętego decyzją Starosty Oleskiego nr [...], z dnia 8 marca 2011 r. Powyższe spowodowało, że ściana budynku z otworami okiennymi, inwestorem którego jest P. J., usytuowana została w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, co powoduje z kolei niezgodność z treścią § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). Zatem, jako podstawę wznowienia postępowania, skarżący wskazali to, że sprawa była rozpatrzona na podstawie niewłaściwego materiału dowodowego.
W tym miejscu zgodzić się przyjdzie z organem odwoławczym, że w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji z dnia 16 października 2016 r. zostały zawarte nieprawidłowe ustalenia i rozważania co do zachowania przez wnioskodawcę terminu określonego w art. 148 § 2 K.p.a. Przytoczyć przyjdzie wywód Starosty Oleskiego, w którym podano, że "w toku prowadzonego postępowania ustalono, że przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie potwierdziła się, gdy skarżący o nowej okoliczności faktycznej, tj. o utrwaleniu granic na gruncie dowiedział się 6 czerwca 2014 r., a nie jak twierdził 18 kwietnia 2015 r." Organ pierwszej instancji uznał więc, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu.
Jak wyżej powiedziano, w przypadku stwierdzenia przez organ pierwszej instancji, iż wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 K.p.a., organ ten jest obowiązany do wydania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania. A zatem dokładne zbadanie przez organ tej okoliczności jest bardzo istotnym elementem postępowania. Wydanie błędnego postanowienia o wznowieniu postępowania, powoduje zamknięcie możliwości wydania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania. Co nie oznacza, iż zamyka organom drogę do badania tej kwestii.
W przypadku bowiem stwierdzenia uchybienia terminu z art. 148 K.p.a. już po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, organ ma obowiązek umorzyć postępowanie w sprawie (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, str. 881 i 900; tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1978/06, Baza Orzeczeń LEX nr 453469 oraz w wyroku z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt I SA 855/99, Baza Orzeczeń LEX nr 54136; a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 18/08, Baza Orzeczeń LEX nr 400689).
Powyższe rozważania wskazują, że ustalenie czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie jest obowiązkiem organów obu instancji.
Dokonanie prawidłowych ustaleń dotyczących powyższej kwestii jest bowiem niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ponieważ przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 K.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 maja 2010 r., sygn. II OSK 773/09, LEX nr 597851 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 28 lutego 2011 r., sygn. II SA/Kr 1502/10, LEX nr 993253).
Tak więc podkreślić należy, co wskazane było również wcześniej, że organ przede wszystkim powinien mieć na uwadze treść art. 148 § 1 K.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W konsekwencji, organ powinien zbadać wskazaną w tym przepisie przesłankę dopuszczalności wznowienia i wyjaśnić okoliczności związane z zachowaniem terminu określonego przedmiotowym przepisem.
Zauważyć przyjdzie, że prowadząc postępowanie w tym kierunku, Wojewoda Opolski dodatkowo wezwał uprawnionego geodetę P. K., który sporządzał w dniu 4 czerwca 2014 r. protokół utrwalania na gruncie nowo wyznaczonych punktów granicznych, do złożenia wyjaśnień, czy skarżący brali udział w przedmiotowych czynnościach - otrzymując informację potwierdzającą. Nadto Wojewoda ustalił, że skreśleń w protokole nazwisk osób biorących udział w czynnościach geodezyjnych na gruncie w dniu 4 czerwca 2014 r. dokonał pracownik Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w ramach anonimizacji danych osobowych, w związku z realizacją, obowiązujących wówczas, przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, z uwagi na konieczność udostępnienia kopii dokumentów operatu technicznego zaewidencjonowanego w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod numerem [...]. Jednocześnie Wojewoda otrzymał od Starosty Oleskiego wyjaśnienie, że na oryginale przedmiotowego protokołu brak jest skreśleń imion i nazwisk osób biorących udział w czynnościach utrwalania granic na gruncie, a z treści tego protokołu wynika, że pod pozycją l.p. punkt 1 i 2 podpisali się odpowiednio - B. oraz S. J., którzy byli uczestnikami czynności utrwalania na gruncie nowo wyznaczonych punktów granicznych.
W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, trafnie Wojewoda odnotował, stosownie art. 29 ust.1 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne z dnia 17 maja 1989 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101, z późn. zm.), że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Jedną z czynności przy rozgraniczeniu jest utrwalenie nowo wyznaczonych punktów znakami granicznymi na gruncie. Zatem, zgodzić się przyjdzie z organem, że skarżący biorąc udział w powyższych czynnościach już w dniu 4 czerwca 2014 r. powziął informację o nowo ustalonym przebiegu granic nieruchomości, który odbiegał od wskazanego w projekcie zagospodarowania terenu. Zauważyć wypada, że wskazanie przez S. J. odmiennej daty, tj. 18 kwietnia 2015 r. jest wynikiem jedynie oświadczenia skarżącego w tej kwestii. Dodać wypada, że to strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu miesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (tak: NSA w wyroku z dnia 19 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046).
Zasadnie więc organ odwoławczy przyjął, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, z uwagi na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., został uchybiony. Jak powiedziano, w myśl art. 148 § 1 K.p.a, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten w niniejszej sprawie należało liczyć od dnia 4 czerwca 2014 r., natomiast stosowne podanie zostało złożone dopiero w 2015 r.
Mając na uwadze przedstawione wywody, w ocenie Sądu, na aprobatę zasługuje stanowisko Wojewody stwierdzające, że Starosta Oleski wydając zaskarżoną decyzję, w której odmówił uchylenia swojej decyzji ostatecznej z 8 marca 2011 r. w postępowaniu wznowieniowym, wobec uchybienia terminowi do wniesienie podania, naruszył przepisy art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a, bowiem zachowanie terminu stanowiło warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania.
Podsumowując, przyjąć należy, że skoro doszło do błędnego wszczęcia postępowania, a następnie stwierdzenia uchybienia terminu z art. 148 K.p.a. już po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, to organ miał obowiązek umorzyć postępowanie. Sprawa prowadzona była w trybie wznowienia postępowania a kwestia możliwości zastosowania w tym postępowaniu art. 105 K.p.a. była wielokrotnie rozważana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazywał na możliwość umorzenia postępowania w sytuacji, gdy brak było przesłanek do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt I SA 855/99, LEX nr 54136).
Z przedstawionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W związku z tym, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło