II SA/Op 324/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska. Sędziowie WSA Elżbieta Kmiecik WSA Teresa Cisyk – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie samodzielnego lokalu mieszkalnego oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] (zwaną dalej Wspólnotą) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 grudnia 2012 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o braku samodzielności lokalu mieszkalnego. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 18 lipca 2012 r. Wspólnota wystąpiła do Starosty Kluczborskiego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że zlokalizowany w tym budynku lokal nr [...], należący do członków Wspólnoty, tj. J. Ł. oraz H. Ł., nie jest lokalem mieszkalnym, gdyż nie spełnia ono warunków - lokalu mieszkalnego - określonych w § 92 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że lokal mieszkalny powinien posiadać co najmniej jeden pokój, którego powierzchnia nie może być mniejsza jak 16 m2, podczas gdy objęty wnioskiem lokal, składający się z kuchni, przedpokoju, łazienki oraz pomieszczenia strychowego, ma łączną powierzchnię 15,64 m2. Starosta Kluczborski postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2012 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 219 K.p.a. oraz art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 - zwanej dalej ustawą), odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że przedłożony do rozpatrzenia wniosek nie zawiera dokumentu potwierdzającego fakt dokonania zmian wpływających na samodzielność przedmiotowego lokalu (szkic z datą dokonania zmian zgodnie z wymogami art. 2 ust. 5 ustawy), jak również wnioskodawca nie przedłożył dokumentu potwierdzającego zmianę stanu faktycznego przedmiotowego lokalu. Zaznaczył, że w tym stanie rzeczy wydane zaświadczenie z dnia 9 czerwca 2009 r. o samodzielności lokalu jest nadal aktualne. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Wspólnota. Domagała się w nim uchylenia postanowienia oraz wniosła o dopuszczenie w sprawie, jako dowodu, opinii biegłego sądowego mgr inż. R. H., sporządzonej do sprawy zawisłej przed Sądem Okręgowym w Opolu, sygn. akt [...]. Wskazała, że opinia ta potwierdza fizyczne i trwałe zmiany w substancji, polegające na jego wydzieleniu od innego lokalu mieszkalnego, skutkujące jego wyodrębnieniem. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Kolegium zwróciło uwagę, iż żądanie wniosku dotyczy wydania zaświadczenia potwierdzającego, że wskazany we wniosku lokal nie jest samodzielnym lokalem mieszkalnym. Powołując się na przepisy: art. 2 ustawy, art. 217 § 1 i 2 i art. 219 K.p.a. Kolegium przyjęło, że stanowisko Starosty, polegające na odmowie wydania zaświadczenia, co do zasady jest prawidłowe, choć z innych przyczyn niż podane w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wyjaśniło, że Wspólnota w istocie podważała treść wydanego wcześniej na rzecz J. Ł. zaświadczenia o samodzielności lokalu, a ponieważ na podstawie K.p.a. nie jest możliwa zmiana wydanego zaświadczenia, sprecyzowała własne żądanie co do treści zaświadczenia. Żądane zaświadczenie przez Wspólnotę, w ocenie Kolegium, miałoby stwierdzać nieistnienie faktów lub niepowstanie określonego stanu prawnego. Jednakże przepis art. 2 ust. 3 ustawy przewiduje wydanie zaświadczenia stwierdzającego spełnienie przez lokal wymagań z art. 2 ust. 2 ustawy, a nie zaświadczenia o braku spełnienia tych wymagań, tj. braku samodzielności lokalu. Z tego względu Kolegium uznało, że zasadna była odmowa wydania zaświadczenia o treści negatywnej. Dodatkowo podniosło, że w sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna wskazać przepis prawa materialnego, z którego wynika jej interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. Wyjaśniając istotę interesu prawnego Kolegium stwierdziło, że o wydanie zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 w zw. z art. 3 ustawy, mogą ubiegać się jedynie podmioty, które chcą ustanowić na nieruchomości lokalowej odrębną własność lokalu (właściciele nieruchomości). W tym przypadku Wspólnota nie posiada tytułu prawnego do lokalu nr [...], bowiem jego właścicielami są H. i J. Ł. Oznacza to, że brak jest przepisów prawa materialnego, z których Wspólnota mogłaby wywieść interes prawny do uzyskania zaświadczenia o "niesamodzielności" przedmiotowego lokalu, co również uzasadnia wydanie postanowienia odmawiającego, czyli wydania Wspólnocie zaświadczenia o żądanej treści. Wspólnota zaskarżyła powyższe postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i wniosła o jego uchylenie. Zarzuciła naruszenie § 92 pkt 1 rozporządzenia oraz art. 6 K.p.a. Kwestionując stanowisko organu wskazała, że wydane wcześniej właścicielom lokalu zaświadczenie, potwierdzające jego mieszkalny charakter, wydane zostało z naruszeniem § 92 pkt 1 rozporządzenie, a tym samym wydając je - organ naruszył porządek prawny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Swoje stanowisko w sprawie przedstawił również J. Ł., który w skierowanym do Sądu piśmie z dnia 18 listopada 2013 r. wskazał, że skarga Wspólnoty Mieszkaniowej była rozpoznawana przez Komisję Rewizyjną Rady Powiatu, na dowód czego załączył kserokopie uchwały Rady Powiatu w Kluczborku z dnia 10 lutego 2011 r., nr [...] oraz stanowiska komisji rewizyjnej w sprawie skargi. Ponadto wyjaśnił, że od dnia wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, nic w tym lokalu nie uległo zmianie, co mogłoby przeczyć temu zaświadczeniu. W kolejnym piśmie z dnia 19 listopada 2013 r. J. Ł. zakwestionował legitymację Wspólnoty Mieszkaniowej do występowania o wydanie zaświadczenia dotyczącego lokalu stanowiącego jego własność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast, gdy wskazane uchybienia nie występują skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono przepisom prawa. W pierwszej kolejności dostrzec należy, że organy orzekające w sprawie prawidłowo potraktowały wniosek złożony przez Wspólnotę Mieszkaniową jako wniosek o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że wskazany przez skarżącą lokal nie jest samodzielnym lokalem mieszkalnym. Prawidłowo zatem rozpoznały wniosek w zakresie przedmiotowym oraz właściwości, wynikającej z art. 2 ust. 2 ustawy. Skarżąca wyraźnie określiła żądanie, oczekując od organu wydania zaświadczenia potwierdzającego, iż wskazany przez nią lokal nie jest lokalem mieszkalnym. Niemniej jednak dostrzec trzeba, że skarżąca w istocie nie zgadza się z wydanym wcześniej przez Starostę zaświadczeniem potwierdzającym samodzielność wskazanego lokalu mieszkalnego, które wydane zostało na rzecz właścicieli. W tym miejscu jedynie odnotować przyjdzie, że przepisy K.p.a., regulujące tryb wydawania zaświadczeń przez organy administracji, nie przewidują możliwości zmiany zaświadczenia, stąd w niniejszej sprawie skarżąca sformułowała własny, nowy wniosek o wydanie zaświadczenia, o treści negatywnej. Przepis art. 217 § 2 K.p.a. przewiduje dwie odrębne sytuacje, w których organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie. Pierwsza z nich dotyczy wydania zaświadczenia wówczas, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a.), a druga, gdy osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Na zasadzie art. 218 § 1 K.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z powyższego wynika, że przepis ten nie dotyczy sytuacji przewidzianych w art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a., gdyż wskazany pkt 1 odwołuje się do odrębnych przepisów prawa. Za odrębne przepisy uznać zatem należy art. 2 ustawy o własności lokali. Dlatego też, w rozpoznawanej sprawie przyjąć należało, że zastosowanie znajdował art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy. Przepis art. 2 ust. 3 ustawy stanowi, że starosta stwierdza w formie zaświadczenia spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2. Przepis art. 2 ust. 2 ustawy zawiera definicję samodzielnego lokalu. Ustawodawca przyjął, iż samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Wskazany przepis stanowi przy tym, że stosuje się go odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Dlatego stwierdzenie przez starostę - w formie zaświadczenia - spełnienia wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy, oznacza wydanie zaświadczenia o treści wskazującej, że dany lokal jest - w rozumieniu art. 2 ust. 2 - samodzielnym lokalem mieszkalnym lub samodzielnym lokalem wykorzystywanym zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Konsekwencją przywołanych unormowań jest to, że organ w drodze zaświadczenia uprawniony jest jedynie do potwierdzenia okoliczności spełnienia przez lokal wymagań lokalu samodzielnego. Wskazane wyżej przepisy nie zezwalają na wydanie zaświadczenia, które stwierdzałoby, że lokal nie spełnia warunków samodzielnego lokalu mieszkalnego. Inaczej mówiąc organ może wydać osobie ubiegającej się o zaświadczenie jedynie zaświadczenie stwierdzające spełnienie wymagań z art. 2 ust. 2 ustawy, a więc o samodzielności lokalu, a nie zaświadczenie o braku samodzielności lokalu. W przypadku stwierdzenia, że lokal nie spełnia warunków z art. 2 ust. 2 ustawy, organ ma obowiązek wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Zaświadczenie, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy, nie może stwierdzać braku samodzielności lokalu (por. wyroki WSA w Szczecinie z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 945/12 oraz z dnia 18 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 245/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 56/11; wyrok WSA w Łodzi z dnia 31 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 580/06; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 647/07; wyrok WSA w Opolu z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt II SA/Op 350/13 - dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treścią zaświadczenia może być jedynie pozytywne załatwienie wniosku zawierającego żądanie potwierdzenia faktu lub stanu prawnego. Odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści przewiduje art. 219 K.p.a., który stanowi, że odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Mając na uwadze poczynione rozważania przyjąć trzeba, że w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych do wydania skarżącej zaświadczenia stwierdzającego brak samodzielności lokalu mieszkalnego, a wobec tego zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówiono Wspólnocie wydania zaświadczenia o żądnej treści. W przypadku, gdy wniosek dotyczy potwierdzenia w drodze zaświadczenia okoliczności faktycznych lub prawnych, które w trybie zaświadczenia potwierdzone być nie mogą, organ nie może uczynić zadość żądaniu wnioskodawcy. Brak podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści uzasadniał w niniejszej sprawie podjęcie rozstrzygnięcia o odmowie wydania zaświadczenia. Odnosząc się natomiast do zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowiska organu odwoławczego w przedmiocie braku po stronie skarżącej Wspólnoty interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia stwierdzić przyjdzie, że niewątpliwie zaświadczenie może być wydane osobie (jednostce) posiadającej interes prawny w jego wydania. Jednakże zdaniem Sądu, ocena w zakresie interesu prawnego w sprawie o wydanie zaświadczenia ma znaczenie tylko wówczas, gdy organ może uczynić zadość żądaniu wnioskodawcy, tj. gdy - obiektywnie rzecz ujmując - organ administracji publicznej jest władny zaświadczyć to, o co wnosi osoba zainteresowana. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 773/11, LEX nr 1156101). To, czy wnioskodawca ma interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia organ może zbadać tylko wówczas, gdy istnieje podstawa prawnym do wydania określonego (wnioskowanego) zaświadczenia. Jeżeli organ nie może uczynić zadość żądaniu z uwagi na brak kompetencji do wydania zaświadczenia, brak jest potrzeby oraz możliwości badania interesu prawnego, bowiem w takim przypadku podstawą do odmowy wydania zaświadczenia jest brak możliwości potwierdzenia żądanych okoliczności w drodze zaświadczenia. Brak podstaw prawnych do wydania wnioskowanego zaświadczenia powoduje, że żaden podmiot nie posiada uprawnienia do żądania jego wydania. Skoro w niniejszej sprawie prawidłowo stwierdzono brak podstaw prawnych do potwierdzenia okoliczności negatywnej, wskazanej we wniosku skarżącej, zatem ocena Kolegium dotycząca interesu prawnego skarżącej nie miała wpływu na wynik sprawy. Oceniając jednak interes prawny wspólnoty mieszkaniowej w sprawie wydania zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu przyjąć trzeba, że posiada ona interes prawny. Wspólnota mieszkaniowa może ubiegać się o wydanie zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu. Zaświadczenie stwierdzające samodzielność lokalu wywołuje bowiem w sposób pośredni skutki w sferze prawnej podmiotu, umożliwiając ustanowienie odrębnej własności lokalu. Bezsprzecznie, ustanowienie odrębnej własności lokalu jest sprawą, w której wspólnota mieszkaniowa ma interes prawny. Reasumując podkreślić trzeba, co wywiedziono wyżej, że w rozpoznawanej sprawie odmowa wydania zaświadczania o żądanej treści przez skarżącą nastąpiła z uwagi na brak podstaw do jego wydania. W takim stanie rzeczy, wobec zaistnienia w sprawie przesłanki do zastosowania art. 219 K.p.a., wydane postanowienia należy uznać za prawidłowe. Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.