II SA/Op 635/14
PostanowienieWSA w Opolu2015-04-29
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która otrzymuje zasiłek socjalny w Niemczech i posiada nieruchomość w Polsce, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący, pomimo otrzymywania zasiłku socjalnego w Niemczech i posiadania nieruchomości w Polsce, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wykazano natomiast, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na częściowym zwolnieniu od wpisu sądowego. Nie wykazano również ograniczeń zdrowotnych uniemożliwiających podjęcie pracy zarobkowej.Stan faktyczny
Skarżący S. P. wraz z innymi osobami wniósł skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, żądając zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika. Uzasadniał to pobieraniem zasiłku socjalnego w Niemczech, ograniczeniami zdrowotnymi i posiadaniem części domu w Polsce. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku o dokumenty dochodowe, wydatki, wyciągi bankowe, zaświadczenie z urzędu skarbowego oraz dokumentację medyczną. Skarżący częściowo uzupełnił wniosek, jednak nie dostarczył wszystkich wymaganych dokumentów, zwłaszcza dotyczących stanu zdrowia.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego S. P. od wpisu sądowego od skargi do kwoty 200 (dwieście) złotych, 2) oddalono wniosek skarżącego S. P. o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2015 r. wniosku skarżącego S. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. P., K. P., S. P. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych postanawia: 1) zwolnić skarżącego S. P. od wpisu sądowego od skargi do kwoty 200 (dwieście) złotych, 2) oddalić wniosek skarżącego S. P. o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
S. P. wraz z K. P. i B. P wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję w Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Opolu z dnia 31 października 2014 r., nr [...], w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
W dniu 13 stycznia 2015 r. S. P. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie przez skarżących wpisu sądowego od skargi, złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, żądając w nim zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Uzasadniając wniosek wskazał, że jest osoba starszą z ograniczeniem zdrowotnym do wykonywania pracy, w związku z zabezpieczeniem socjalnym zmuszoną przebywać poza granicami Polski, do czasu otrzymania emerytury, co ma nastąpić w roku 2015. Wskazał, że nie posiada majątku, a wyegzekwowanie jego praw przed sądem związane jest z kosztami, których pokrycie przekracza jego możliwości finansowe. Zapłata tych kosztów spowodowałaby uszczuplenie otrzymywanego zasiłku socjalnego tzw. pomocy społecznej Hartz IV, którego celem jest zaspokajanie minimalnych potrzeb życiowych. Pokrycie wpisu od skargi w kwocie 500 zł i zastępstwa prawnego, zagrażałoby jego egzystencji, W związku ze złożonością sprawy wniósł także o pokrycie kosztów zastępstwa prawnego tzn. adwokata, bo tylko takie zastępstwo prawne gwarantuje mu przestrzeganie jego praw w sprawie, wskazał też, że nie posiada wykształcenia prawniczego, tylko techniczne. Podał, że ma majątek w postaci 1/3 domu o powierzchni 150 m2, w tym 40 m 2 - dwa pokoje, stanowiący współwłasność małżeńską. Pobiera zasiłek socjalny 400 euro miesięcznie. Podkreślił, że w kraju, w którym żyje, pobierany przez niego zasiłek socjalny jest minimum socjalnym i jest porównywalny z polskim zasiłkiem z OPS.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, pismem z dnia 19 stycznia 2015 r., działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn zm.), zwanej alej "P.p.s.a.", wezwał S. P., do rąk jego pełnomocnika B. P. w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, do uzupełnienia złożonego wniosku przez:
- przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwany przez wnioskodawcę dochód miesięczny (np. decyzja o ustaleniu świadczeń socjalnych, wyciąg z konta bankowego, itp. – przy czym dokumenty potwierdzające podnoszone okoliczności powinny być sporządzone (uwierzytelnione) w języku polskim, jako urzędowym);
- przedłożenie wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, tj. za miesiąc listopad, grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r.;
- wykazanie i udokumentowanie ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków na utrzymanie miesięczne, w tym mieszkania (np. opłaty za czynsz, gaz, energię elektryczną, itp.);
- wykazanie ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków na utrzymanie siebie (np. koszty żywności, ubrania, środków czystości – mogą to być kwoty podane w przybliżeniu);
- przedłożenie zaświadczenia o uzyskanym przez wnioskodawcę w 2014 r. (bądź braku takiego dochodu) z właściwego urzędu skarbowego (Finanzamt),
- przedłożenie dokumentów na okoliczność "ograniczenia stanu zdrowotnego do wykonywania pracy".
Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku.
Wnioskodawca odebrał wezwanie w dniu 23 stycznia 2015 r. Odpowiedziała na nie, jego pełnomocnik B. P., przesyłając w dniu 6 lutego 2015 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), pismo z dnia 5 lutego 2015 r., zwróciła się w nim o przedłużenie czasu do nadesłania dokumentów i wyjaśnień do 15 marca 2015 r.
Odpowiadając na pismo z dnia 5 lutego 2015 r., referendarz sądowy przedłużył ten termin zgodnie z prośba do dnia 15 marca 2015 r.
Wyjaśnił też odnośnie wątpliwości strony, co do obowiązku przedkładania dokumentów przetłumaczonych na język polski, że znajduje on potwierdzenie w przepisach art. 27 Konstytucji RP oraz art. 4 pkt 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r., Nr 43, poz. 224, z późn. zm.), oraz art. 49 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), które to przepisy stanowią, że na terenie Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa jest język polski, oraz, że oświadczenia dokonywane tym organom (m.in. sądom) muszą być dokonywane w języku polskim. Obowiązek posługiwania się językiem polskim polega przy tym również na konieczności prowadzenia w tym języku dokumentacji postępowania, tj. uwzględnienia treści dokumentów sporządzonych po polsku lub przetłumaczonych w odpowiedni oficjalny sposób (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1088/07, publ. LEX nr 49535, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 141/08, Lex nr 493851, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 267/12, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie centralnej bazy orzeczeń sądów administracyjnych, adres "http://orzeczenia.nsa.gov.pl").
S. P. w dniu 16 marca 2015 r. złożył za pomocą poczty elektronicznej do tut. Sądu pismo z dnia 15 marca 2015 r., wyjaśnił w nim, że zasiłek, jaki otrzymuje w Niemczech jest obwarowany określonymi prawami i ma służyć zabezpieczeniu podstawowych potrzeb życiowych, do których nie zalicza się tłumaczenie dokumentów czy też ich odpłatne pozyskiwanie. Według niego według niemieckich przepisów, może to być uznane za luksus i potrącone mu z zasiłku. Do pisma załączył kopie dokumentów odnośnie przysługujących mu zasiłków i i wyciągi bankowe, przetłumaczone przez siebie na język polski. Zaznaczył przy tym, że językiem niemieckim włada prawie perfekcyjnie w mowie i w piśmie. Ponadto poprosił o określenie czy Sądowi wystarczą kopie wyciągów bankowych ściągniętych z Internetu, czy też oryginały bankowe, bo cena tych ostatnich to 5 euro za miesiąc, czyli 30 euro za 6 miesięcy. W wypadku, gdy Sąd uzna, że kopie dokumentów są niewystarczające i zajdzie konieczność dostarczenia oryginałów dokumentów i ich tłumaczeń przez tłumacza przysięgłego, zawnioskował o ponowne przedłużenie terminu dostarczenia wymaganych dokumentów na dzień 15 kwietnia 2015 r. Jednocześnie w takim wypadku zawnioskował o zwrot kosztów tłumaczenia dokumentów.
Następnie w dniu 1 kwietnia 2015 r. (data nadania przesyłki) złożył do akt o sygn. II SA/Op 636/14 i do akt II SA/Op 635/14, dokumenty przetłumaczone na język niemiecki przez tłumacza przysięgłego, oraz oryginały wyciągów bankowych. Zawnioskował jednocześnie o zwrot oryginałów dokumentów z tłumaczeniem i o zwrot kosztów ich tłumaczenia w kwocie 72,51 zł, przesyłając w załączeniu rachunek. Wobec tego, że oryginały dokumentów zostały załączone do akt sprawy II SA/Op 636/14, w której wnioskodawcy przedłużono termin ich dostarczenia do dnia 15 kwietnia 2015 r., na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2015 r., sporządzono kopie tych dokumentów, w celu dołączenia ich do akt sygn. II SA/Op 635/14.
Skarżący nadesłał w tłumaczeniu na język polski, dokonanym przez tłumacza przysięgłego, pismo z dnia 10 grudnia 2014 r. o przyznaniu przez Centrum Pośrednictwa Pracy powiatu [...] środków na zabezpieczenie potrzeb życiowych. Środki te zostały przyznane F. P., jak wynika z kopii dowodu osobistego S. P., F. jest to jego drugie imię, zgadza się też wskazana w dowodzie i w piśmie z dnia 10 grudnia 2014 r. data urodzenia wnioskodawcy. Środki zostały przyznane na okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., w kwocie 709,91 euro na miesiąc, w tym 399 euro na potrzeby podstawowe i 310,91 euro na potrzeby mieszkaniowe i ogrzewanie. Z pisma tego wynikało, że przez okres pobierania świadczenia wnioskodawca będzie podlegał niemieckiemu ubezpieczeniu rentowemu. Wnioskodawca przesłał także wydruki ze swojego konta bankowego w Niemczech, obejmują one okres od 25 listopada 2014 r. do 12 marca 2015 r. Stan środków na koncie w dniu 27 listopada 2014 r. wynosił 15,63 euro, a w dniu 17 grudnia 2014 r. wynosił 732,56 euro. Kolejno w dniu 12 marca 2014 r. wynosił 394,54 euro. Skarżący przelewa co miesiąc: (zlecenie stałe) kwotę 310,91 euro z tytułu czynszu na rzecz W. K., kwotę 20 euro z tytułu zapłaty za usługi telefoniczne, kwotę 33 euro za energię elektryczną oraz za obsługę konta za 2 miesiące kwota 11,55 euro.
Skarżący uzasadniając wniosek wywiódł, że koszty życia w Niemczech są znacznie wyższe od kosztów życia w Polsce i do warunków niemieckich należy odnosić otrzymywane przez niego środki finansowe.
S. P. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało zatem rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast zobowiązany jest podać powody, dla których uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy, z jednej strony, uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej, ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.).
S. P. wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, czyli stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., o prawo pomocy w zakresie całkowitym, powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącego pod względem wyżej podanych przesłanek ustawowych, referendarz sądowy, zwany też dalej "orzekającym", wziął pod uwagę dane zawarte w przesłanym wniosku oraz uzupełniających go dokumentach. Na ich podstawie stwierdził, że skarżący S. P. wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych ponieść kosztów postępowania, bez spowodowania zachwiania w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Nie wykazał on natomiast, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dochód miesięczny gospodarstwa domowego skarżącego to 2844,96 zł (709,91 euro jakie otrzymuje, co miesiąc z zabezpieczenia socjalnego), a łączne miesięczne stałe wydatki jego gospodarstwa domowego, jakie podał, to 1481,50 zł (371,68 euro, na które składają się wydatki za czynsz 310, 91 euro, za telefon 20 euro, za energię elektryczną 33 euro, za obsługę konta 5,775 euro miesięcznie, a zatem po ich zaspokojeniu pozostaje mu miesięcznie do dyspozycji kwota 1363,45 zł. Przeliczenia na złotówki dokonano według tabeli średniego kursu walut ogłoszonego na stronie NBP w dniu 29 kwietnia 2015 r., czyli na dzień wydania niniejszego postanowienia, wynoszącego 1 euro = 4,0075 zł.
W ocenie referendarza sądowego, kwota miesięcznego dochodu na jedną osobę 2844,96 zł, nie pozwala na przyjęcie, że wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w całości.
Reasumując, uznać należało, że środki finansowe jakimi dysponuje wnioskodawca, biorąc pod uwagę przeciętne koszty utrzymania, które referendarz jest w stanie ocenić z doświadczenia życiowego, wskazują, że nie jest on osobą, której przysługuje prawo pomocy, lecz nie w zakresie przez niego żądanym, czyli całkowitym, a jedynie w częściowym.
Należy zatem stwierdzić, że referendarz sądowy ocenił, iż skarżący wykazał, że zasługuje na przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, spełnił bowiem przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznania prawa pomocy w tym zakresie, czyli, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego.
Skarżący ma bowiem stały dochód, a przy tym nie bez znaczenia jest, że w Polsce ma udział wielkości 1/3 we własności domu mieszkalnego o powierzchni 120 m2 , są to jak podał dwa pokoje oraz 1/3 działki budowlanej o powierzchni 1500 m2 . Dokładne dane odnośnie własności nieruchomości, orzekający odczytał dopiero, porównując formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy złożony w tej sprawie przez B. P. oraz formularz wniosku złożony przez S. P. do sprawy o sygn. akt II SAB/Op 29/15. Dopiero lektura tych trzech wniosków pozwoliła orzekającemu ustalić, że skarżący ma 1/ 3 domu i 1/3 działki, a jego małżonka B. ma 2/3 domu i 2/3 działki. Według poglądów wyrażonych w orzecznictwie sądowym na tle zagadnienia przyznawania prawa pomocy, posiadanie majątku wolnego od obciążeń prawami osób trzecich, szczególnie nieruchomości, w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż majątek ten może przynosić potencjalne pożytki, jak również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r., sygn. .akt II OZ 406/13, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 1319089). Dodatkowo fakt, że skarżący ma również zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w Niemczech, prowadzi do wniosku, że mógłby on np. wynająć posiadane przez siebie dwa pokoje w nieruchomości położonej w Polsce i uzyskiwać z tego tytułu dochód.
Dodatkowo przychodzi zauważyć, że skarżący wskazywał, że nie pracuje, a korzysta z pomocy socjalnej w Niemczech, gdyż po pierwsze ma w tym roku uzyskać prawo do emerytury, przy czym nie podał w jakiej dacie ma to nastąpić, po drugie, że ma ograniczoną zdolność zdrowotną do wykonywania pracy. Skarżący jednak nie przesłał żadnego dokumentu, ani w języku niemieckim, ani też w polskim, pomimo, że był o to wzywany, który potwierdzałby, że jest on osobą nie w pełni zdrową, co powoduje niemożność podjęcia przez niego zajęcia zarobkowego.
Przychodzi w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem "Orzekając o przyznaniu prawa pomocy sąd powinien mieć na uwadze nie tylko osiągany dochód, ale także samą możliwość zarobkowania przez wnioskującego. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której zdolna do podjęcia pracy, jednakże z wyboru niepracująca osoba, korzysta ze środków budżetu państwa w celu prowadzenia swoich spraw przed sądem i nie ponosi żadnego wysiłku, aby w kosztach tych partycypować w jakimkolwiek zakresie" (patrz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I GZ 189/10, Lex nr 643270). Nie negując zatem trudnej sytuacji na rynku pracy, należy jednak stwierdzić, że skarżący z uwagi na swój wiek (57 lat) i pomimo deklarowanych, a nie potwierdzonych problemów zdrowotnych, mógłby w opinii orzekającego, podjąć zajęcia zarobkowe, chociażby czasowe lub dorywcze i zdobyć dodatkowe środki na zapłatę kosztów postępowania.
Ponadto skarżący ma aktualnie stałe dochody w wysokości przekraczającej wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego w 2015 r. na kwotę brutto 1750 zł, co daje netto 1286,17 zł. (patrz: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2014 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2015 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1220), Według natomiast zachowującego aktualność poglądu wyrażonego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04, dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl/cbois), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Skarżący natomiast otrzymuje 2844,96 zasiłku jest to zatem kwota wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Trudno się poza tym zgodzić z twierdzeniem skarżacego, że koszty życia w Niemczech są znacznie wyższe niż w Polsce. Porównując już koszty wynajmu mieszkania ponoszone przez skarżącego w Niemczech wynoszące w przeliczeniu na złotówki kwotę 1245,97 zł (310,91 euro pomnożone przez 4,0075 zł), czy koszt energii elektrycznej 132,24 zł, albo telefonu 80 zł (kwoty obliczone według wskazanego wyżej przelicznika), z takim samymi kosztami ponoszonym w Polsce, należy stwierdzić, że są one na takim samym poziomie. Podobnie jeśli chodzi o ceny podstawowych artykułów żywnościowych, czy środków czystości, albo ubrań, to powszechnie wiadomym jest, że ceny te są na zbliżonym, a niejednokrotnie z uwagi na wysoce rozwinięty system promocji i przecen w Niemczech są one niższe. Świadczy o tym chociażby rozwinięty handel artykułami spożywczymi i chemicznymi z Niemiec w Polsce, gdzie ceny są na poziomie cen w sklepach polskich, a uwzględniają przecież już koszty zarobku sprzedawcy. Owszem jeśli skarżący bierze pod uwagę ceny usług, czy jedzenia w restauracjach, koszt ten będzie wyższy niż w Polsce, ale nie są to koszty, jakie należałoby uznać za służące zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto korzystając z licznych internetowych porównań cen żywności w Polsce i w Niemczech widać, że średnio koszt żywności w obu krajach jest podobny.
Skarżący ponadto często, jak wynika z jego dużej aktywności we wnoszeniu skarg do Sądu i widocznych w aktach potwierdzeniach odbieranych przez niego osobiście przesyłek, często przebywa w Polsce i częściowo tu ponosi koszty życia.
Skarżący w latach 2011 do 2015, wniósł do Sądu skargi w 26 sprawach. W sprawie II SA/Op 516/13, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w styczniu 2014 r., wskazując, że przebywa od 1983 r. w Niemczech i w kraju tym pobiera zasiłek socjalny 400 euro. Jednocześnie z akt tej sprawy wynika, że w dniu 4 marca 2014 r. S. P. osobiście odebrał w Polsce, skierowaną do niego przesyłkę. Z kolejnych akt z spraw z roku 2013 i 2014 wynika, że skarżący odbierał osobiście przesyłki w Polsce, np. w aktach o sygn. II SAB/Op 69/13, w dniu 10 stycznia 2014 r., w aktach o sygn. II SAB/Op 139/14, w dniu 22 maja 2014 r., w aktach o sygn. II SAB/Op 60/14 w dniu 1 września 2014 r. i w dniu 18 grudnia 2014 r. stawił się osobiście na rozprawę przed tut. Sądem, w aktach o sygn. II SAB/Op 69/14 odebrał osobiście przesyłkę w dniu 17 grudnia 2014 r., w aktach o sygn. II SA/Op 564/14 odebrał osobiście przesyłkę w dniu 3 lutego 2015 r. a wcześniej w dniu 13 stycznia 2015 r. osobiście stawił się na rozprawie. Powyższe daty obecności S. P. w Polsce potwierdzają zatem jego częste pobyty w tym kraju.
Referendarz sądowy postanowił zatem zwolnić skarżącego częściowo z kosztów sądowych, to jest częściowo z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, wynoszącego 500 zł na podstawie § 2 ust. 3 pkt 1 (skargi, nieobjęte wpisem stosunkowym z zakresu budownictwa i architektury) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221. poz. 2193 z późn. zm.), to jest z kwoty 300 zł, a w pozostałym zakresie wniosek przyznanie prawa pomocy - poprzez dalsze zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie pełnomocnika - oddalić. Na chwilę obecną skarżący obowiązany jest zatem do zapłaty części wpisu od skargi w kwocie 200 zł, a na przyszłość może być zobowiązany do zapłaty opłaty kancelaryjnej 100 zł w razie wnoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku i 250 zł wpisu w przypadku wnoszenia skargi kasacyjnej. Dwa ostanie koszty są jedynie potencjalne, ale w ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna skarżącego daje mu możliwość ich poniesienia bez uszczerbku jego utrzymania koniecznego. Skarżący ponadto może w razie zmiany jego sytuacji materialnej ponownie wnieść wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, a wówczas w razie stwierdzenia, że ta uległa pogorszeniu, będzie to mogło spowodować przyznanie mu prawa pomocy w większym zakresie. Obecnie natomiast jak wskazano, skarżący ma stały dochód, nie wykazał, aby był zupełnie pozbawiony możliwości zarobkowania z uwagi na zły stan zdrowia, a ponadto ma w Polsce nieruchomość, która mogłaby dla niego stanowić źródło dodatkowego dochodu.
Trudno bowiem przyjąć, że skarżący bez podjęcia jakichkolwiek starań ze swojej strony będzie chciał przerzucić koszty postępowania, w tym koszt wynagrodzenia pełnomocnika w swojej sprawie, na państwo.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło