II SAB/Op 80/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. Ź. na bezczynność A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu T. Ź. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga T. Ź. na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez A Sp. z o.o. w [...], zwanej dalej także Spółką. Skarżący w dniu 7 sierpnia 2015 r. przesłał drogą elektroniczną na adres [...], podany na stronach Gminy [...] jako adres Spółki, wniosek o udzielenie informacji o treści: jaka część w procentach środków przeznaczonych na funkcjonowanie podmiotu pochodzi ze źródeł publicznych i samorządowych, ile wynosiło zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w zakresie działalności podmiotu; ilu łącznie dłużników posiada podmiot z tytułu świadczonych usług komunalnych, a także o ile podmiotów/osób wzrosło zadłużenie w roku 2014 w stosunku do roku 2013 r. oraz czy przeciwko nim były prowadzone postępowania sądowe, czy podmiot korzysta z pomocy prawnika na etacie lub adwokata lub radcy prawnego w formie innej niż etat i czy na obsługę prawną był ogłaszany w latach 2010 i 2015 przetarg lub kierowane zapytanie ofertowe, a jeśli tak to w jakiej formie. Z kolei w dniu 10 czerwca 2016 r. skarżący przesłał również drogą elektroniczną na adres [...] wniosek o udzielenie informacji dotyczącej korzystania przez podmiot z pomocy radcy prawnego lub adwokata; o wskazania jakie są koszty roczne i miesięczne obsługi brutto obsługi prawnej, ile w procentach środków na funkcjonowanie podmiotu pochodzi z publicznych źródeł, ile wynosiło zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w zakresie działalności podmiotu, łącznie ilu dłużników posiada podmiot z tytułu świadczonych usług komunalnych, a także o ile podmiotów/osób wzrosło zadłużenie w roku 2014 w stosunku do roku 2013 r. Następnie T. Ź., działający poprzez swojego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której domagał się zobowiązania Spółki do udzielenia żądanych informacji w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenia, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podał, że dwukrotnie zwracał się drogą elektroniczną do bezczynnego podmiotu o udzielenie informacji publicznej. Podniósł, że wskazany adres poczty elektronicznej jest powszechnie udostępnionym adresem przez Spółkę. Przywołując przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 183/13, dowodził, że Spółka jest podmiotem obowiązanym do udzielenia wnioskowanych informacji, gdyż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, a A Sp. z o.o. w [...] są spółką komunalną gospodarującą mieniem komunalnym. Argumentował nadto, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony poprzez udostępnienie informacji, a w przypadku zaistnienia ku temu podstaw - poprzez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Stwierdził również, iż dorobek doktryny i orzecznictwa wskazuje, że prawo złożenia skargi nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia, a udzielenie informacji przez organ po złożeniu skargi nie powoduje bezprzedmiotowości tego postępowania. Do skargi skarżący załączył wydruk maili przesłanych w dniach 7 sierpnia 2015 r. na adres [...] oraz 10 czerwca 2016 r. na adres [...]. A Sp. z o.o. w [...] w odpowiedzi na skargę wniosły o oddalenie skargi. Spółka wyjaśniła, że o żądaniu udostępnienia informacji publicznej dowiedziała się dopiero ze skargi. Wskazała, że kierowane przez skarżącego w drodze elektronicznej wnioski z dnia 7 sierpnia 2015 r. i dnia 10 czerwca 2016 r. nigdy do niej nie dotarły. W konsekwencji Spółka nie zgodziła się, że pozostawała w bezczynności i że ta bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. W jej ocenie, osoba, która kieruje wniosek do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej powinna zweryfikować dane kontaktowe tego podmiotu na stronie BIP. Podniosła, że nie odpowiada za informacje umieszczone na stronie internetowej Gminy [...], bowiem posiada swoją własną stronę internetową, a dane tam zamieszczone są na bieżąco aktualizowane. Podkreśliła też, że adres skrzynki, na który skarżący wysłał wiadomość w dniu 10 czerwca 2016 r., nie należy do Spółki, a dotyczy podmiotu: B Sp. z o.o. w [...]. Spółka, powołując się na skargę pismem z dnia 27 października 2016 r. udzieliła skarżącemu żądanej informacji. Wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału T. Ź. w piśmie z dnia 21 listopada 2016 r. zakwestionował brak otrzymania przez Spółkę maili z dnia 10 czerwca 2016 r. i dnia 7 sierpnia 2015 r., przesyłając fotografie z witryn internetowych potwierdzające wysłanie maili z adresu skarżącego. Wskazał również na wynik wyszukiwania w przeglądarce google.com na stronie Gminy [...] danych adresowych Spółki pod adresem [...]. Zawnioskował jednocześnie o skierowanie do Biura obsługi Klienta poczty vp.pl tzn. do portalu Onet.pl - Grupa Onet Pl S.A. z siedzibą w Krakowie zapytania o nadesłanie logów poczty: [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje : Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi T. Ź. uczynił bezczynność A Sp. z o.o. w [...] w zakresie rozpatrzenia wniosków z dnia 7 sierpnia 2015 r. i 10 czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej - przesłanych pocztą elektroniczną na adres [...] oraz [...]. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm., zwanej dalej u.d.i.p., bądź ustawą). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Stosownie do art. 10 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. W takim przypadku złożenie wniosku jest warunkiem realizacji prawa do informacji publicznej. Nie zawsze konieczne jest złożenie wniosku w formie pisemnej. Zawsze jednak żądanie udostępnienia określonej informacji publicznej musi być przedstawione zobowiązanemu podmiotowi. W rozpatrywanej sprawie skarżący podał, że w dniach 7 sierpnia 2015 r. oraz 10 czerwca 2016 r. złożył do A Sp. z o.o. w [...], zwanej dalej także Spółką, wnioski o udostępnienie informacji publicznej - przesyłając je na adres: [...] i [...]. W kontrolowanej sprawie odnotować trzeba, że przede wszystkim w sprawie ze skargi na bezczynność jest ustalenie, czy po stronie określonego organu administracji publicznej istniał prawny obowiązek rozpatrzenia konkretnego wniosku w przewidzianej prawem formie, tj. w formie czynności materialno-technicznej w przypadku udzielenia informacji, albo - w razie odmowy jej udzielenia - w formie decyzji. Podkreślenia wymaga, że konstrukcja bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek zakłada, że koniecznym jest skuteczne doręczenie organowi wniosku. W przypadku nieudostępnienia informacji publicznej w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w tym milczenia organu, istnieje możliwość wywiedzenia skargi do wojewódzkiego sadu administracyjnego. Przy czym zaznaczyć trzeba, że sądowa kontrola ewentualnej bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej może zostać dokonana tylko wówczas, gdy do organu wpłynął (lub został przedstawiony ustnie) wniosek o udostępnienie informacji z określonym żądaniem. Z bezczynnością podmiotu do udostępnienia informacji publicznej w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy podmiot zobowiązany, mimo skutecznego doręczenia mu wniosku, nie podejmuje żadnych działań wobec wniosku o udzielenie takiej informacji lub odmawia udzielenia informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej, względnie nie podejmuje innej czynności uzasadnionej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej (J. Drachal, Zagadnienia sądowej ochrony prawa do informacji, ZNSA 2010/5-6/s.109 p. V). Przyjdzie przypomnieć, że w odpowiedzi na skargę Spółka podniosła, iż na jej adres elektroniczny nie wpłynęły wnioski skarżącego z dnia 7 sierpnia 2015 r. oraz 10 czerwca 2016 r., jak też nie zostały przedstawione A Sp. z o.o. w [...] w innej formie. Spółka wskazała, że wniosek skarżącego z dnia 10 czerwca 2016 r. przesłany na adres [...] odpowiada adresowi elektronicznemu: B Sp. z o.o. w [...]. Z kolei wniosek z dnia 7 sierpnia 2015 r., przesłany na adres [...], podany na stronie Gminy [...], jako adres A Sp. z o.o. w [...], również nie jest jej adresem elektronicznym. Jak zaznaczyła Spółka w odpowiedzi na skargę, co potwierdziły także ustalenia Sądu, adres mailowy A Sp. z o.o. w [...] wskazany na ich stronie internetowej został opisany jako [...]. Wobec tego trafnie Spółka uznała, że nie może odpowiadać za informacje zamieszczone na stronie internetowej Gminy, w tym ujawnienie błędnego adresu elektronicznego [...], jako adresu A Sp. z o.o. w [...]. Wnioskodawca powinien bowiem każdorazowo weryfikować dane i adres podmiotu od którego chce uzyskać informację publiczną, a nie powoływać się w tej kwestii na dane wskazane przez inny podmiot. W konsekwencji bez jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy pozostają przedstawione dowody przy piśmie z dnia 21 listopada 2016 r. W sytuacji gdy istnieje spór co do faktu złożenia wniosku, to skarżący powinien udowodnić, że taki wniosek we wskazanym terminie złożył skutecznie, czyli w taki sposób, że dotarł on do adresata tego wniosku oraz że miał możliwość zapoznania się z jego treścią. W ocenie Sądu, wyłącznie skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowić może podstawę merytorycznego badania i ewentualnego stwierdzenia pozostawiania przez zobowiązany podmiot w bezczynności. Nieskuteczne złożenie wniosku nie może powodować, że podmiot wykonujący zadania publiczne pozostaje w bezczynności, bowiem samo wysłanie wniosku do niego, w sytuacji gdy wniosek ten nie dotarł do adresata nie uruchamia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Obowiązek załatwienia sprawy w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powstaje z chwilą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Stąd o rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa wyżej, decyduje data wpływu pisma do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotne jest zatem skuteczne zażądanie informacji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 973/12, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA). Skarżący dołączył do skargi wniosek z dnia 7 sierpnia 2015 r. oraz z dnia 10 czerwca 2016 r., w formie wydruku z elektronicznej skrzynki nadawczej. Jednakże nie przedłożył żadnego dowodu poświadczającego skuteczne doręczenie tego wniosku, ani też potwierdzenia otrzymania wniosku przez A Sp. z o.o. w [...]. Poza sporem jest, że to do wnioskodawcy należy wybór formy złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w tym formy elektronicznej. Nie budzi jednak wątpliwości, że adekwatnie do formy złożenia pytania, to wnioskodawca powinien przedsięwziąć odpowiednie działania, aby uzyskać potwierdzenie skutecznego złożenia wniosku. W konsekwencji za bezzasadny należy uznać wniosek skarżącego o skierowanie do właściciela Biura Obsługi Klienta "zapytania o nadesłanie tzw. logów poczty". Z akt niniejszej sprawy wynika, że Spółka dowiedziała się o przedmiotowym wniosku dopiero ze skargi na bezczynność z dnia 10 października 2016 r. i dołączonych do niej odpisów wniosku z dnia 7 sierpnia 2015 r. oraz z dnia 10 czerwca 2016 r., a więc po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że w przedstawionym stanie faktycznym skarga na bezczynność A Sp. z o.o. w [...] jest niedopuszczalna (por. postanowienia: WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 583/13 oraz z dnia 28 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 334/12; WSA w Łodzi z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Łd 134/12; z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 51/14 oraz z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 115/14, CBOSA). Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny - w sytuacji stwierdzenia, że dany podmiot nie otrzymał wniosku - czy pozostaje on w bezczynności w zakresie jego rozpatrzenia. Tylko skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może stanowić podstawę merytorycznego badania przez sąd skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego w zakresie rozpoznania tego wniosku. W kontrolowanej sprawie Sąd nie miał wątpliwości, że przedmiotowe wnioski. nie zostały skutecznie doręczone Spółce. Zauważyć należy, że ocena przez sąd administracyjny tego, czy na Spółce ciążył obowiązek rozpoznania ww. wniosków o udostępnienie informacji publicznej w formie przewidzianej prawem, byłaby możliwa, a więc dopuszczalna, tylko wówczas, gdyby wniosek taki został faktycznie złożony do zobowiązanego podmiotu. Wniosek musi bowiem dotrzeć do zobowiązanego podmiotu, aby można było uznać, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej zostało wszczęte. Sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Należy nadmienić, że z pisma A w [...] z dnia 27 października 2016 r. wynika, że żądana informacja została niezwłocznie udostępniona zgodnie z treścią wniosku dołączonego do skargi. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.