I SA/Po 477/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-09-03
Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego powinien zostać uwzględniony, jeśli strona uprawdopodobnia, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu błędnego zapisania daty odbioru decyzji przez jednego z prokurentów?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Błędne zapisanie daty odbioru decyzji przez jednego z prokurentów, zwłaszcza w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wymagającej wyższego stopnia staranności, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu, gdyż wskazuje na brak należytej dbałości o własne interesy.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z jednodniowym opóźnieniem. Sąd odrzucił skargę, a następnie spółka wniosła o przywrócenie terminu, argumentując, że opóźnienie wynikało z błędnego zapisania daty odbioru decyzji przez jednego z prokurentów. Sąd nie uwzględnił wniosku, wskazując na brak wystarczającego uprawdopodobnienia braku winy strony.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 03 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za m-ce od XI 2011 r. do VI 2012 r., od VIII 2012 r. do VI 2013 r. oraz z tytułu pobranych, a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za m-ce od lutego do grudnia 2012 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Postanowieniem z dnia 02 lipca 2014 r. Sąd odrzucił skargę na wskazaną w sentencji decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie termin do wniesienia skargi, upływał z dniem [...] kwietnia 2014 r. Skarga została wniesiona przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), a więc jeden dzień po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia.
Odpis postanowienia został doręczony w dniu [...] lipca 2014 r. (k. 38 akt sąd.)
Pismem nadanym w dniu [...] sierpnia 2014 r. [...] – prokurent Spółki wniósł o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej – złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2014 r., gdyż strona nie dokonała w/w czynności procesowej ze swojej winy.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2014 r. Pismo zostało złożone w polskim urzędzie pocztowym w dniu [...] kwietnia 2014 r. W dniu [...] lipca 2014 r. Spółce doręczono odpis postanowienia z dnia 2 lipca 2014 r. w przedmiocie odrzucenia skargi na skutek przekroczenia przez skarżącą terminu do jej wniesienia (o jeden dzień).
Zdaniem wnioskodawcy przekroczenie powyższego terminu wynika z faktu błędnego zapisania terminu doręczenia Spółce odpisu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Zaskarżona decyzja została odebrana przez prokurenta Spółki - [...] w dniu [...] marca 2014 r., która przekazała tą informację wraz z przesyłką listową drugiemu prokurentowi Spółki (i jej udziałowcowi) - [...]. [...] błędnie zapisał datę odbioru przesyłki na dzień [...] marca 2014 r., z uwagi na błędny odczyt daty w kalendarzu. Na dowód powyższego wniesiono o przesłuchanie świadka - [...] (adres do doręczeń - adres Spółki) na okoliczność wykazania przyczyn błędnego zapisania daty odbioru przesyłki pocztowej. W tym stanie rzeczy Spółka, bez swojej winy, nie złożyła skargi w terminie. Zatem wniosek o przywrócenie terminu jest w pełni uzasadniony. Do wniosku załączono odpis skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
Stosownie do art. 85 P.p.s.a. w postępowaniu sądowym czynność podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.).
Na podstawie powołanych przepisów, przywrócenie terminu może nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki:
- wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,
-zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy,
- dopełniona została czynność, dla której określony był termin.
Podkreślenia wymaga fakt, że instytucja uprawdopodobnienia jest dalece mniej rygorystyczna niż udowodnienie danej okoliczności. Oznacza to, że samo wykazanie zdarzenia lub faktu, który wskazuje na prawdopodobieństwo braku winy, winno być wystarczającym dla uznania, że zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, o jakim mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a.
Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uwaga 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2011, s. 409-410, postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., II OZ 580/08, dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd zauważa, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok NSA z 9 października 2012, II OSK 1065/11; postanowienie NSA z: 28 kwietnia 2011 r., II GZ 102/11; 11 stycznia 2012 r., II OZ 1363/11 dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Istnieje zatem domniemanie prawdziwości danych zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Takie potwierdzenie korzysta z domniemania prawdziwości w zakresie daty odbioru oraz faktu odbioru przesyłki.
Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2014 r., zawierająca prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Sądu, została stronie skutecznie doręczona w dniu [...] marca 2014 r. Odbiór pokwitował prokurent Spółki [...] - (k. 251 akt adm.), która już w tym dniu uzyska wiedzę o wydanej decyzji. Termin do wniesienia skargi upływał z dniem [...] kwietnia 2014 r. Skarga w rozpatrywanej sprawie została nadana przesyłką pocztową w dniu [...] kwietnia 2014 r. (koperta - k. 7 akt sądowych).
Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji widnieje data odbioru przesyłki: [...] marca 2014 r. i podpis adresata, któremu przesyłka została doręczona: "[...]". Sąd zauważa, że [...] jako umocowanej do działania w imieniu skarżącej Spółki na etapie postępowania administracyjnego także doręczano korespondencję, której odbiór kwitowała (por. pełnomocnictwo szczególne – k. 20 akt adm.).
Jakkolwiek domniemanie prawdziwości danych zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki może zostać obalone, to jednak strona w niniejszej sprawie tego nie uczyniła. Nie może bowiem stanowić niezawinionej przesłanki powołanie się przez drugiego prokurenta samoistnego [...] na błędnie zapisaną datę odbioru przesyłki na dzień [...] marca 2014 r., z uwagi na błędny odczyt daty w kalendarzu. Powoływanie się na tego rodzaju okoliczności, wskazuje raczej na brak dbałości strony skarżącej w prowadzeniu swoich spraw związanych z wykonywaną przez siebie działalnością. Od strony wszczynającej postępowanie należy wymagać, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nawet bez odwoływania się do profesjonalnej wiedzy prawniczej, antycypowania możliwego toku czynności procesowych.
Sąd również wyjaśnia, że jeżeli ustanowiona jest reprezentacja łączna zarządu bądź zarządu z prokurentem, to w każdym przypadku prokurent, który legitymuje się prokurą samoistną, może reprezentować spółkę samodzielnie przy czynnościach objętych jej zakresem (por. A. Kidyba. Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Wyd. VII, Lex 2010 oraz wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt II FSK 2205/09, postanowienie SN z dnia 5 lipca 2013r., sygn. akt IV Cz 64/13). Jak wynika z dołączonego do akt sprawy wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego prokurent Spółki [...] legitymuje się prokurą samoistną (jednoosobową), co oznacza, że była umocowana do podpisania i złożenia w imieniu skarżącej Spółki skargi.
W niniejszej sprawie na ocenę wniosku o przywrócenie terminu ma wpływ fakt, iż stroną skarżącą i wnioskodawcą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, co musi rzutować na wyższy stopień staranności jaki nakłada się na profesjonalnych uczestników obrotu.
Wyjaśnienia w tym miejscy wymaga również kwestia, że na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny może przeprowadzić jedynie dowód uzupełniający z dokumentów. Sąd administracyjny nie przeprowadza natomiast dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych oraz przesłuchania stron. Zatem wniosek o przesłuchanie świadka - [...] na okoliczność wykazania przyczyn błędnego zapisania daty odbioru przesyłki pocztowej nie może zostać uwzględniony.
Niezależnie od powyższego należy dodatkowo wskazać, że faktyczną datę odbioru zaskarżonej decyzji w dniu [...] marca 2014 r. potwierdza również informacja ze strony internetowa Poczty Polskiej "śledzenie przesyłek" – www.emonitoring.poczta-polska.pl. (k. 54 akt sąd.)
Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08).
W ocenie Sądu wnioskujący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło