II SA/Po 286/20
WyrokWSA w Poznaniu2020-05-28
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Elwira Brychcy, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadzący postępowanie naprawcze w celu zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, jest uprawniony do rozpatrzenia wniosku inwestora o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do rozpatrywania wniosków o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w ramach postępowania naprawczego. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 9 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, kompetencje te przysługują wyłącznie organowi administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W sytuacji, gdy podanie zostało wniesione do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić, organ ten zwraca podanie wnoszącemu na podstawie art. 66 § 3 K.p.a.Stan faktyczny
J. M. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych w związku z budową budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił podanie, uznając brak swojej właściwości rzeczowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o zwrocie. J. M. zaskarżył postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. M.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 maja 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Asesor WSA Jan Szuma (spr) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "Inspektorem Wojewódzkim"), po rozpatrzeniu zażalenia J. M., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (zwanego dalej "Inspektorem Powiatowym") z dnia [...] grudnia 2019 r., [...] w przedmiocie zwrotu podania z dnia [...] listopada 2019 r. o wszczęcie postępowania w sprawie odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych wniesionego w sprawie [...] przez J. M..
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.
Z zebranej dokumentacji wynika, że A.M. i J. M. wybudowali na działce [...] w [...] przy ul. [...] budynek mieszkalny z garażem, co nastąpiło na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2003 r., [...], [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej wymienionym inwestorom pozwolenia na budowę (zob. elementy stanu faktycznego opisane w decyzji z dnia [...] października 2018 r., [...] – k. 5 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Na skutek zawiadomienia z dnia [...] kwietnia 2018 r. pochodzącego od właściciela sąsiedniej działki [...] wszczęto postępowanie w sprawie legalności budowy budynku A. M. i J. M.. Kwestią zgłoszoną jako sporna, było położenie budynku, którego narożnik znajduje się zbyt blisko granicy.
W trakcie postępowania przeprowadzono kontrolę obiektu i dokonano pomiarów w zakresie położenia budynku. Organ ustalił, że w stosunku do zatwierdzonego projektu dopuszczono się odstąpień istotnych, albowiem zmieniono kąt usytuowania budynku i jego zbliżenie do granicy, zwłaszcza [...], zrezygnowano z budowy pomieszczenia gospodarczego (zmiana charakterystycznych parametrów obiektu) oraz zmieniono kształt dachu-zadaszenia nad tarasem, wykonując dach trójspadowy w miejsce dwuspadowego. Ustalono także, że w jednym z pomieszczeń (łazience) zamiast luksferów wykonano okno, które znajduje się w odległości 2,18 m od granicy działki.
Powyższe okoliczności doprowadziły ostatecznie do wydania przez Inspektora Powiatowego decyzji z dnia [...] października 2018 r., [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na datę decyzji Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm., dalej "P.b."). Decyzją tą nałożono na inwestorów A. M. oraz J. M. obowiązek sporządzenia i przedstawienia dla zrealizowanego obiektu projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót (zob. jw. – k. 5 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Powyższą decyzję, po rozpoznaniu odwołania A. M. oraz J. M. decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., [...] utrzymał w mocy Inspektor Wojewódzki (zob. k. 6 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
W następstwie wydania decyzji Inspektora Powiatowego z dnia [...] października 2018 r., jako normalny jej skutek, Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2019 r., [...], działając na podstawie art. 36a ust. 2 P.b., orzekł o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 2003 r., [...], [...] (k. 7 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Z zebranych akt wynika dalej, że [...] września 2019 r. A. M. i J. M. przedłożyli projekt budowlany zamienny zgodnie ze zobowiązaniem, jakie na nich nałożono (zob. k. 8 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., [...] Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 35 ust. 1 i 3 oraz art. 34 i art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia braków i nieprawidłowości w złożonym projekcie budowlanym. W postanowieniu zwrócono między innym uwagę na niezgodność rozwiązań projektowych z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm., dalej "r.w.t.").
Opisane powyżej okoliczności spowodowały, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2019 r. J. M. wystąpił do Inspektora Powiatowego o wszczęcie postępowania w sprawie odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych uregulowanego w art. 9 ust. 1 P.b. (k. 1 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o którym mowa w art. 9 ust. 1 P.b., może zostać udzielone także w stosunku do obiektów budowlanych już zrealizowanych. Organ nadzoru budowlanego uwzględnia uzyskane przez inwestora odstępstwo w toku tzw. postępowania naprawczego (art. 50 - 51 P.b.), jeżeli pozwala ono na osiągnięcie celu tego postępowania, a więc doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (zob. przywołany przez wnioskodawcę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2016 r., II OSK 3152/14, ONSAiWSA nr 1/2018, poz. 16).
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., [...] (k. 10 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 66 § 3 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej "K.p.a."), zwrócił wnoszącemu podanie z dnia [...] listopada 2019 r. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 9 ust. 2 i 3 P.b. tylko organ administracji architektoniczno-budowlanej i tylko w sytuacji przed wydaniem pozwolenia na budowę może, stosownie do omawianej regulacji, występować do ministra i rozstrzygać o udzieleniu bądź odmowie udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.
Inspektor Powiatowy przypomniał także, że jego właściwość rzeczowa uregulowana została także w art. 83 ust. 1 P.b. Nie ma on zadań jak i kompetencji w zakresie określonym w art. 9 P.b.
Przechodząc na płaszczyznę proceduralną organ wywodził dalej, że złożony doń wniosek powinien być złożony w związku z toczącym się postępowaniem udzielenie pozwolenia na budowę. W odniesieniu do sprawy takie postępowanie się nie toczy, na skutek czego nie ma podstaw, aby podanie z dnia [...] listopada 2019 r. przekazać organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Z kolei po stronie nadzoru budowlanego brak jest właściwości rzeczowej do rozpoznania żądania. W tym stanie rzeczy, w ocenie Inspektora Powiatowego podanie należało zwrócić wnoszącemu na podstawie art. 66 § 3 K.p.a.
Zażalenie na postanowienie Inspektora Powiatowego złożył J. M. podnosząc, że stwierdzenie, iż organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do występowania z wnioskiem na podstawie art. 9 P.b. jest sprzeczne z orzecznictwem sądów administracyjnych (k. 1-2 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., [...] Inspektor Wojewódzki, działając na podstawie art. 123 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 K.p.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ ten zajął stanowisko tożsame ze stanowiskiem Inspektora Powiatowego. Wskazał także dodatkowo na orzeczenie sądu administracyjnego, odmienne w stosunku do tego przedstawionego przez J. M., w którym sąd opowiedział się przeciwko dopuszczalności prowadzenia postępowania z art. 9 P.b. przed organami nadzoru budowlanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2017 r., II OSK 347/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W skardze J. M. zarzucił naruszenie art. 66 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy należało przyjąć, że Inspektor Powiatowy jest właściwy do wystąpienia do właściwego ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, o uzyskanie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwa umożliwiające zatwierdzenie przedłożonego projektu budowlanego. Przedstawiono także zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. wskazując, iż wobec niejednolitości orzecznictwa sądów administracyjnych obowiązkiem organu było wyjaśnić, dlaczego akurat uznał, że nadzór budowlany nie ma uprawnień wynikających z art. 9 ust. 3 P.b.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W niniejszej sprawie osią sporu jest wąskie zagadnienie, które w istocie sprowadza się do pytania: czy organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie naprawcze obejmujące zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 4 P.b.) jest – w razie wniosku zainteresowanego inwestora – uprawniony a zarazem obowiązany zrealizować procedurę udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o której mowa w art. 9 ust. 2 i 3 P.b.?
Co do możliwości skorzystania w postępowaniu dotyczącym legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego z instytucji zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o której mowa w art. 9 P.b., w orzecznictwie na przestrzeni lat zarysowały się rozbieżności, które zresztą dostrzegał sam skarżący. Wedle pierwszego poglądu możliwość uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, o którym mowa w art. 9 P.b., istnieje wyłącznie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, instytucja ta nie ma zatem zastosowania w postępowaniu naprawczym (art. 50-51 P.b.), ani w postępowaniu legalizacyjnym (art. 48-49, art. 49b). Wedle tego poglądu akcentuje się, że organy nadzoru budowlanego wydające decyzje w postępowaniu naprawczym i w postępowaniu legalizacyjnym nie mają kompetencji, o których mowa w art. 9 ust. 3 P.b. Kompetencje takie nie wynikają również z art. 83 ust. 1 P.b. Tymczasem zgodnie natomiast z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, z czego wynika zakaz domniemania kompetencji, wszystkie działania organów powinny być oparte na konkretnym przepisie zawierającym normę kompetencyjną. W orzecznictwie TK (por. uchwała TK z 10 maja 1994 r., W 7/94, OTK 1994, nr 1, poz. 23; wyrok TK z 27 maja 2002 r., K 20/01, OTK 2002, nr 3, poz. 34; wyrok NSA z 11 stycznia 2010 r., I OSK 1453/09) wskazuje się, iż z konstytucyjnej zasady legalności (art. 7 Konstytucji RP), jak również z zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) wynika jednoznaczny wniosek, że w przypadku, gdy normy prawne nie przewidują wyraźnie kompetencji organu państwowego, kompetencji tej nie wolno domniemywać i w oparciu o inną rodzajowo kompetencję przypisywać ustawodawcy zamiaru, którego nie wyraził. Przepis kompetencyjny "podlega zawsze ścisłej wykładni literalnej, domniemanie objęcia upoważnieniem materii w nim niewymienionych w drodze np. wykładni celowościowej nie może wchodzić w rachubę" (powyższy fragment za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2019 r., II OSK 2088/17; por. też przywołane tam inne wyroki tegoż Sądu: z dnia 27 października 2017 r., II OSK 347/16, z dnia 3 czerwca 2008 r., II OSK 590/07, z dnia 15 lutego 2012 r., II OSK 2135/10, z dnia 12 lutego 2013 r., II OSK 1897/11 oraz z dnia 25 lutego 2013 r., II OSK 2037/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Według drugiego poglądu, na który powołuje się skarżący J. M., przy interpretacji art. 9 ust. 3 P.b. nie można ograniczyć się jedynie do jego wykładni literalnej, lecz należy odwołać się do wykładni celowościowej, funkcjonalnej. Nie ma bowiem żadnych podstaw do różnicowania oceny zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi w zależności od tego, na jakim etapie ta ocena następuje. W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę dokonywana jest kontrola uprzednia inwestycji, zaś w postępowaniu legalizacyjnym jej kontrola następcza. Dokonując kontroli następczej, organ administracji ocenia czy, gdyby inwestor wystąpił o pozwolenie na budowę, to uzyskałby pozwolenie na taką inwestycję jaką zrealizował, czy też nie. Skoro zatem uprzednia ocena inwestycji bierze pod uwagę uzyskaną przez inwestora zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, to również ocena następcza powinna brać pod uwagę możliwość uzyskania takiej zgody. Zawarte w art. 9 ust. 3 P.b. stwierdzenie, że złożenie do ministra wniosku o udzielenie zgody na odstępstwo powinno nastąpić przed wydaniem pozwolenia na budowę, nie jest celowym zamierzeniem ustawodawcy, lecz zaszłością historyczną, z okresu gdy nie istniała instytucja legalizacji samowoli budowlanej (zob. jw. wyrok II OSK 2088/17 oraz tam przywołane wyroki z dnia 22 lutego 2017 r., II OSK 1485/15, z dnia 14 czerwca 2016 r., II OSK 2480/14, z dnia 21 lutego 2019 r., II OSK 878/17, z dnia 16 lutego 2017 r., II OSK 1437/15, z dnia 15 lutego 2018 r., II OSK 1330/16 oraz z dnia 12 stycznia 2016 r., II OSK 1139/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie należy opowiedzieć się za literalną wykładnią art. 9 ust. 2 i 3 P.b. Nim jednak Sąd przedstawi własne argumenty za tym przemawiające, chciałby wskazać, że nie lekceważy racji obu stron w sporze prawnym opisanym powyżej. Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwłaszcza takie jak ten cytowany we wniosku z dnia [...] listopada 2019 r. (II OSK 3152/14), są dobrze umotywowane i trudno byłoby przestawione w nich stanowisko odrzucić bezrefleksyjnie i bez komentarza.
Warto zwrócić uwagę – czego w orzecznictwie dotychczas nie uwypuklono – że orzecznictwo przychylne dla inwestorów, jeśli chodzi o dopuszczalność stosowania art. 9 ust. 2 i 3 P.b. w postępowaniach legalizacyjnych i naprawczych ukształtowało się na gruncie wskazanego tu przepisu w brzmieniu niegdyś obowiązującym, które dawało szersze możliwości sięgania po funkcjonalną i celowościową metodę wykładni. Otóż przed 1 stycznia 2017 r. art. 9 ust. 2 P.b. stanowił, że to "właściwy organ", po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. Wówczas to też zgodnie z art. 9 ust. 3 P.b. "wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo właściwy organ składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę". Jak łatwo dostrzec, jedynym elementem identyfikującym organ w cytowanych przepisach jest to, że chodzi o organ należący do takich, które mogą prowadzić postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę (wedle przywołanego brzmienia art. 9 ust. 2 P.b. zgody na odstępstwo można udzielić albo odmówić tylko przed wydaniem pozwolenia). Takie ogólne wskazanie organu, przez pośrednie odesłanie do jednej z procedur, które prowadzi, dało niewątpliwie pole do szerszej interpretacji art. 9 ust. 2 i 3 P.b., a – przy wsparciu innych argumentów – także akceptacji tezy o dopuszczalności skorzystania z kompetencji określonej w tych przepisach przez organy nadzoru budowlanego (które wszakże także uprawnione są do czynności podobnych funkcjonalnie do pozwolenia na budowę – w szczególności zatwierdzania projektów budowlanych czy projektów budowlanych zamiennych).
Uzupełniając powyższe warto także dodać, że zdecydowaną większość, a nawet niemalże wszystkie dotychczasowe wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczające stosowanie art. 9 ust. 2 i 3 P.b. w postępowaniach legalizacyjnych i naprawczych, wydano i formułowano w kontekście brzmienia wskazanych tu przepisów sprzed 1 stycznia 2017 r.
Kontynuując powyższy wątek wskazać wreszcie należy, że od 1 stycznia 2017 r. przepisom zawartym w art. 9 ust. 2 i 3 P.b. nadano wyraźnie i umyślnie nowe brzmienie. Od tej daty teza o możliwości sięgania po zawarte w nich kompetencje przez organy nadzoru budowlanego jawi się jako trudna do zaakceptowania, gdyż przeczy literalnemu brzmieniu ustawy.
Zgodnie nadanym trzy i pół roku temu brzmieniem art. 9 ust. 2 i 3 P.b. to już nie "właściwy organ", ale "organ administracji architektoniczno-budowlanej" po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo (art. 9 ust. 2 P.b.). Także w art. 9 ust. 3 P.b. wskazuje, że "Wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo organ administracji architektoniczno-budowlanej składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę".
W ocenie Sądu w niniejszym składzie, skoro ustawodawca w warunkach dyskusji prawnej z 2016 r. (wówczas to wydano wiodący i reprezentatywny w zakresie omawianej problematyki wyrok II OSK 3152/14) zdecydował się na wyraźne doprecyzowanie jakiemu organowi przysługuje kompetencja z art. 9 ust. 2 i 3 P.b., to regulację taką należy uznać za determinującą kierunek wykładni. Trudno bowiem obecnie twierdzić, że procedurę zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych ma prowadzić organ nadzoru budowlanego, w sytuacji, gdy procedurę tą przypisano wyraźnie tylko organowi architektoniczno-budowlanemu, a co więcej – w art. 83 P.b. nie ma mowy o tym obszarze kompetencji, gdy chodzi o zadania inspektorów nadzoru.
Podsumowując więc Sąd stanął na stanowisku, że o ile na przestrzeni lat sądy dopuszczały możliwość funkcjonalnej wykładni art. 9 ust. 2 i 3 P.b. i nie wykluczały stosowania zawartej w nim procedury w postępowaniach legalizacyjnych i naprawczych, to jednak należy mieć na uwadze, że takie poglądy wyrażano na tle odmiennego, nieco bardziej "elastycznego" brzmienia przepisu (zwłaszcza pod kątem wskazania organu właściwego). Od 1 stycznia 2017 r. wolą ustawodawcy, tylko organy architektoniczno-budowlane, konkretnie w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, mogą przeprowadzić procedurę wpadkową o udzielenie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Nie ma więc podstaw prawnych, chociażby pośrednich, do prowadzenia takiej procedury przez organami nadzoru budowlanego.
Wspierając powyższą argumentację warto zasygnalizować, że dnia 13 lutego 2020 r. uchwalono nowelizację Prawa budowlanego (ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw), która ogłoszona została w Dzienniku Urzędowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) i oczekuje na zaplanowane na 19 września 2020 r. wejście w życie. W nowelizacji tej na nowo zredagowano art. 9 ust. 2 P.b., jeszcze bardziej stanowczo akcentując, że kompetencję do jego stosowania ma organ architektoniczno-budowlany. Co jednak najistotniejsze, dodano do ustawy art. 9 ust. 5 P.b., który stanowi, że "Odstępstwa, o którym mowa w ust. 1, nie dopuszcza się w postępowaniach, o których mowa w rozdziale 5a". Tymczasem "rozdział 5a" to nowa zbiorcza jednostka redakcyjna P.b., która obejmuje art. 48-53 P.b.
Art. 9 ust. 5 P.b., który ma zostać od września 2020 r. dodany do P.b., tylko potwierdza, że ustawodawca nie dopuszcza stosowania odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych na etapie legalizacji czy procedury naprawczej.
Wreszcie końcowo Sąd nadmienia – przechodząc do rozważań w płaszczyźnie ogólnej – że nie jest tak, iż funkcjonalne podejście do problematyki prawa budowlanego sugerowałoby uznać za wyłącznie pożądane rozwiązanie, aby jak najszerzej stosować art. 9 ust. 2 i 3 P.b. Zdaniem Sądu szerokie otwarcie do stosowania w różnych procedurach zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych osłabia funkcję dyscyplinującą prawa budowlanego. Tworzyć wręcz może nawet pokusę do działania nielegalnego formalnie (bez wymaganego pozwolenia/zgłoszenia czy niezgodnie z projektem) i materialnie (niezgodnie z przepisami technicznymi), gdyż pozostawia się w ten sposób "furtkę" do legalizacji czegoś, co zrealizowane zostało bez poszanowania prawa materialnego.
Wracając do formalnej strony kontrolowanego w niniejszej sprawie postanowienia z dnia [...] marca 2020 r., [...], Sąd uznał, że oparto je na właściwej podstawie prawnej. Występując do organu nadzoru budowlanego w trybie art. 9 ust. 2 i 3 P.b. J. M. ewidentnie skierował podanie do organu niewłaściwego. Z kolei niemożliwym było także skierowanie podania zgodnie z właściwością rzeczową – gdyż to wymagałoby ustalenia, że pozostaje w toku procedura o udzielenie inwestorowi pozwolenia na budowę. Taka procedura co do budynku na działce [...] w [...] przy ul. [...] się nie toczy. Nie ma więc na obecnym etapie organu, który byłby właściwy do rozpoznania wniosku o udzielenie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Oznacza to, że ma zastosowanie art. 66 § 3 K.p.a., który stanowi, iż "jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania [...] organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie".
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu – skargę oddalił.
Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło