II SA/Po 332/16
WyrokWSA w Poznaniu2021-04-28
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie P., które nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym i którego cele statutowe nie dotyczą ochrony środowiska, ma legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Stowarzyszenie, które nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym i którego cele statutowe nie są związane z ochroną środowiska, nie posiada legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, nawet jeśli powołuje się na art. 44 ust. 3 ustawy środowiskowej. Legitymacja taka przysługuje jedynie organizacjom ekologicznym, których cele statutowe są związane z ochroną środowiska.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg Stowarzyszenia P. i Stowarzyszenia S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ś. W. o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy farmy wiatrowej. Stowarzyszenie P. nie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu administracyjnym, a jego cele statutowe nie dotyczyły ochrony środowiska. Stowarzyszenie S. zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu. Skarżące podnosiły liczne zarzuty dotyczące m.in. naruszenia przepisów Kpa, ustawy środowiskowej, braku analizy oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi, błędnego ustalenia stron postępowania oraz podziału inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi Stowarzyszenia P. i Stowarzyszenia S.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2021 roku sprawy ze skarg Stowarzyszenia [...] w [...] i Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargi
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Burmistrz Miasta Ś. W. (zwany dalej: Burmistrz), na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., zwanej dalej: ustawa środowiskowa), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej: Kpa) oraz § 2 ust. 1 pkt 5 oraz § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w
sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm., zwanego dalej: Rozporządzenie) po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r. W. Sp. z o.o. (zwanej dalej: spółka; Inwestor; wnioskodawca) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz oświadczenia o wyrażeniu zgody na wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wariantu alternatywnego z dnia [...] grudnia 2014 r., sprostowanego pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., ustalił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia pod nazwą "F. ", polegającego na budowie zespołu [...] elektrowni wiatrowych (turbiny o łącznej mocy zespołu do [...] MW, maksymalna moc pojedynczej turbiny do [...] MW) wraz z towarzyszącą infrastrukturą drogową, elektroenergetyczną i techniczną zlokalizowanego na gruntach obrębów ewidencyjnych Z., Z., D., T., P., C., P., W. G. na terenie gminy Ś. W. (zwane dalej odpowiednio: decyzja środowiskowa; inwestycja, farma wiatrowa).
W pkt I decyzji określono rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia wskazując, że przedmiotem planowanego przedsięwzięcia jest budowa zespołu [...] elektrowni wiatrowych (turbiny o łącznej mocy zespołu do [...] MW, maksymalna moc pojedynczej turbiny do [...] MW) wraz z towarzyszącą infrastrukturą drogową, elektroenergetyczną i techniczną zlokalizowanego na gruntach obrębów ewidencyjnych Z., Z., D., T., P., C., P., W. G. na terenie gminy Ś. W., którego szczegółowa lokalizacja została określona w zawartej w decyzji tabeli:
W pkt II decyzji określono warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, nakazując:
1. Eksploatację przedsięwzięcia prowadzić z użyciem maksymalnie [...] turbin wiatrowych o następujących parametrach: moc nominalna do [...] MW, wysokość wieży elektrowni w zakresie od [...] do [...] m n.p.t,, średnica wirnika do [...] m i maksymalny poziom mocy akustycznej nieprzekraczający [...] dB;
2. Zachować wskazane w tabeli będącej częścią decyzji współrzędne posadowienia turbin w układzie 1992 z zastrzeżeniem pkt 3, w którym wskazano, że
3. Dopuszcza się przesunięcie turbin w zakresie do [...] m w stosunku do ww. współrzędnych w granicach tej samej działki;
4. W ramach infrastruktury elektroenergetycznej na działce nr [...] obr. P. zlokalizować stację elektroenergetyczną GPO Ś. W. wyposażoną w stację transformatorową [...] kV i rozdzielnię [...] kV;
5. Na etapie budowy przedsięwzięcia prace budowlano - montażowe prowadzić wyłącznie w porze dziennej, z wyłączeniem okresów budowy, w których ze względów technologicznych wymagana jest ciągłość prac i z wyłączeniem transportu elementów elektrowni wiatrowych;
6. Inwestor zobowiązany jest stosować najlepsze dostępne techniki, technologie oraz rozwiązania organizacyjne deklarowane w raporcie, w celu dotrzymania standardów jakości środowiska i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi;
7. Należy wyłączyć z realizacji każdą elektrownię, która na etapie projektowania nie zapewnia dotrzymania standardów jakości środowiska;
8. Stanowisko transformatora w stacji transformatorowej wyposażyć w szczelną misę olej ową mogącą pomieścić całą objętość oleju transformatorowego oraz wody p-poż.
9. Zainstalować system monitorujący stężenie oleju w wodach opadowych i roztopowych w misie olejowej, zapewniający możliwość natychmiastowego odcięcia odpływu zawartości misy do środowiska w przypadku przekroczenia dopuszczalnych stężeń wartości oleju. W przypadku, gdy zawartość oleju w wodzie spełniać będzie obowiązujące normy, wody opadowe i roztopowe odprowadzać na przyległe tereny zielone;
10. W przypadku wycieku oleju do misy olejowej, olej zebrać i przekazać podmiotom zewnętrznym posiadającym odpowiednie zezwolenia w zakresie jego zagospodarowania;
11. W trakcie prowadzenia prac ziemnych zabezpieczyć wykopy oraz prowadzić ich regularne inspekcje pod kątem obecności drobnych ssaków, płazów lub gadów. W przypadku stwierdzenia ich obecności przenieść je w oddalone, bezpieczne, odpowiednie dla danego gatunku miejsce;
12. W okresie 5 lat, do czasu zakończenia monitoringu porealizacyjnego stosować czasowe wyłączenia turbin [...] i [...] w okresach: od [...] do [...] kwietnia i od [...] do [...] września oraz turbin [...], [...] i [...] w okresach od [...] lipca do [...] sierpnia i od [...] do [...] września. Powyższe ograniczenia w pracy turbin stosować od zachodu do wschodu słońca, przy prędkościach wiatru poniżej 6 m/s;
13. W terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od uruchomienia inwestycji wykonać kontrolne pomiary poziomów hałasu na najbliższych terenach objętych ochroną akustyczną, zgodnie z przepisami szczegółowymi w tym zakresie, w warunkach, dla których występuje najbardziej niekorzystne oddziaływanie przedsięwzięcia na stan akustyczny środowiska. Na podstawie uzyskanych wyników, w razie konieczności, niezwłocznie dokonać niezbędnej korekty nastaw turbin w taki sposób, aby eksploatacja inwestycji nie powodowała przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku określonych w przepisach szczegółowych. Poprawność dokonanych korekt potwierdzić niezwłocznie kolejnymi pomiarami poziomów hałasu. Wyniki przeprowadzonych pomiarów wraz z opisem dokonanych korekt przedstawić właściwemu organowi ochrony środowiska, Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska oraz do wiadomości Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w P. (zwanemu dalej: RDOŚ), w terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie po ich wykonaniu.
W pkt III decyzji określono wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej w szczególności projekcie budowlanym, nakazując:
1. W elektrowniach wiatrowych zastosować transformatory bezolejowe;
2. Nie stosować oświetlenia turbin światłem białym. Należy stosować światło średniej intensywności o minimalnej wymaganej przepisami mocy oraz liczbie błysków na minutę.
W pkt IV organ nałożył obowiązek prowadzenia monitoringu porealizacyjnego, obejmującego cykl roczny, który powinien być trzykrotnie powtarzany w ciągu pięciu lat od oddania farmy wiatrowej do eksploatacji w następującym zakresie:
1. Ptaki występujące na obszarze objętym potencjalnym oddziaływaniem w okresie lęgowym - przedmiotem obserwacji powinny być przede wszystkim gatunki ujęte w Załączniku I Dyrektywy Rady [...] oraz na wykazach Czerwonej Listy Zwierząt Ginących i Zagrożonych Wyginięciem w Polsce i Europie, a także ujęte w wykazie Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt, gatunki średnioliczne, nieliczne, bardzo nieliczne i skrajnie nieliczne (według zobiektywizowanej skali zawartej w opracowaniu Tomiałojć L., Stawarczyk T. 2003 Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura");
2. Ptaki migrujące w okresie ich wiosennych i jesiennych wędrówek oraz ptaki zimujące;
3. Nietoperze występujące na obszarze objętym potencjalnym oddziaływaniem w okresie rozrodu i migracji;
4. Badania śmiertelności ptaków i nietoperzy wraz z oceną skuteczności odnajdywania ofiar oraz szybkości ich znikania z powierzchni.
Zgromadzone wyniki nakazano zinterpretować, oceniając wpływ inwestycji na populacje ptaków i nietoperzy i ewentualnie zaproponować stosowne działania ratunkowe lub minimalizujące. Wyniki monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego wraz z interpretacją i oceną wpływu, a także propozycją działań minimalizujących przedstawić w formie pisemnej wraz z kopią na nośniku elektronicznym Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska (RDOŚ). Raporty cząstkowe z zakończenia rocznych etapów prowadzonego monitoringu porealizacyjnego należy przedstawić w ciągu dwóch miesięcy od zakończenia każdego z rocznych cykli monitoringowych, natomiast raport końcowy w ciągu dwóch miesięcy od zakończenia monitoringu.
5. Po dokonaniu ostatecznych korekt prowadzić okresowy monitoring hałasu na najbliższych terenach objętych ochroną akustyczną przez okres pięciu lat. Monitoring ten powinien obejmować pomiary hałasu wykonane nie mniej niż dwa razy do roku, przy warunkach, przy których wpływ turbin na akustyczny stan jakości środowiska będzie największy. Pomiary powinny być dokonywane w okresie od początku grudnia do końca lutego, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji, w której grunt będzie zmrożony oraz w okresie od początku marca do końca listopada. Wyniki przeprowadzonych pomiarów wraz z opisem dokonanych korekt, opracowanych w formie raportu porealizacyjnego, przedstawić właściwemu organowi ochrony środowiska, Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska oraz do wiadomości Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w P. w terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie po ich wykonaniu.
W pkt V odstąpiono od nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę.
W pkt VI orzeczono, że realizacja przedsięwzięcia nie wymaga utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.
Odwołania od powyższej decyzji złożyły liczne podmioty m.in. S. w W. (zwane dalej: Stowarzyszenie S. ), Stowarzyszenie P. (zwane dalej: Stowarzyszenie P. ) i M. G.. W złożonych odwołaniach zarzucono: brak wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ś. W.., brak informacji o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi, wnioski i zastrzeżenia do raportu, brak rzetelnej analizy porealizacyjnej w szczególności w zakresie ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania gruntów rolnych, raport i decyzja nie zostały zatwierdzone na zebraniach wiejskich, podanie błędnego dziennika ustaw, naruszenie art. 28 Kpa poprzez nieuznanie za strony mieszkańców sołectwa C. , podzielenie przez inwestora przedsięwzięcia na 3 inwestycje, niedokonanie przez organ własnych ustaleń faktycznych oraz prawnych, nieuwzględnienie zgłoszonych uwag do raportu i w zakresie negatywnych skutków realizacji inwestycji, brak analizy oddziaływania infradźwięków, nieprzeanalizowanie zarzutów i uwag stron, brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, brak obwieszczeń w C. i R. , nie wzięcie pod uwagę budynków mieszkalnych i gospodarczych murowanych objętych ochroną konserwatorską zlokalizowanych w C. i O., załączenie do raportu nieaktualnych map, które nie uwzględniają istniejącej zabudowy mieszkaniowej, błędne ustalenie, że w miejscowości T. jest przeważająca zabudowa zagrodowa podczas, gdy jest tam jedna zabudowa jednorodzinna, zakwestionowano metody i wyniki badań akustycznych, zarzucono, iż niedostatecznie zbadano wpływ na zdrowie ludzkie, niedostosowanie się do rekomendacji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. W. (zwanego dalej: PPIS) w zakresie odległości od zabudowy mieszkaniowej wynoszącej 1000 m, brak wizualizacji terenu z wiatrakami, także to, że działka [...] jest w Tadeuszewie a nie Ruszkowie oraz brak zebrań wiejskich.
Wniesiono również dodatkowo m.in. o sprostowanie, uzupełnienie i wyjaśnienia do raportu z grudnia 2014 r., sprostowanie i uzupełnienie opinii PPIS oraz W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. (zwanego dalej: WPWIS) oraz zmianę postanowienia RDOŚ nie uzasadniając szerzej powyższych wniosków.
Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej: SKO, Kolegium), na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 127 §1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej: Kpa), art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy środowiskowej, § 2 ust. 1 pkt 5, § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. (j.t. Dz.U. z 2016, poz. 71, zwanego dalej: Rozporządzenie),
- w pkt 1 decyzji utrzymał w całości w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2015 r.;
- w pkt 2 decyzji umorzył postępowanie z odwołań: A. i R. H., M. G., K. i M. B., A. J., T. B., P. S., A. S., D. S., K. S., R. K., L. S., R. K., M. A., M. W., J. P., R. M., A. P., Z. G., R. B., J. G., L. S., K. Z., J. W., R. B., S. Ś., J. T., A. Z., A. Ś., W. B., C. B., D. K., A. B., M. M., T. K., B. B., R. S. oraz Stowarzyszenia P. .
Kolegium opisało bardzo szczegółowo i chronologicznie stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem czynnika społecznego, tj. opisując wszystkie zgłaszane w toku postępowania uwagi, wnioski i zastrzeżenia tak mieszkańców sołectw, jak i stowarzyszeń, które je wnosiły, wskazując na postanowienia o dopuszczeniu lub odmowie ich dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Opisało w jaki sposób uwagi te, zastrzeżenia i wnioski zostały w toku postępowania załatwione, podkreślając wielokrotne ustosunkowywanie się do nich Inwestora. Wskazywano również na udział w postępowaniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. W. (zwanego dalej: PPIS), W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (zwanego dalej: WPWIS) i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (zwanego dalej: RDOŚ), w szczególności wydanie opinii sanitarnych oraz postanowień uzgadniających oraz działania w zakresie uzgodnienia zakresu raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (zwanego dalej: raport). Organ opisał również szczegółowo wywiązanie się przez organ I instancji z obowiązków informacyjnych wobec stron postępowania oraz podawania (art. 33 ust. 1 ustawy środowiskowej) informacji do publicznej wiadomości. Uwzględniono także zmiany w stosunku do pierwotnego wniosku w zakresie wariantów inwestycji.
Przechodząc do rozważań merytorycznych w zakresie pkt 1 wydanej decyzji, Kolegium wywodziło, że zgodnie z art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie tej decyzji jest wymagane m.in. dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (j,t, Dz.U. z 2016 r., poz. 71, zwanego dalej: Rozporządzenie) przedsięwzięcie, którego dotyczy niniejsze postępowanie, zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Kolejno wskazano, że Inwestor przedłożył w organie I instancji raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który następnie, na skutek wezwań, w szczególności RDOŚ był kilkukrotnie uzupełniany, a do realizacji jako planowane przedsięwzięcie przyjęto ostatecznie wariant alternatywny nr [...] korzystniejszy od wariantu podstawowego i alternatywnego wariantu nr [...]
Raport w celu dokonania uzgodnień był przesyłany do RDOŚ oraz WPWIS i PPIS w celu uzyskania opinii. Organy te uzgodniły i zaopiniowały w zakresie swoich kompetencji warunki realizacji przedsięwzięcia z zastrzeżeniami, które zostały uwzględnione w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla planowanego przedsięwzięcia.
Wskazano, że raport zawiera elementy wynikające z art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej. Wszystkie postanowienia i opinie wydane w przedmiotowej sprawie charakteryzują się dużą dbałością o szczegóły, uzasadnienia ich są wyczerpujące i w pełni uzasadniają przesłanki, jakimi kierowały się organy podejmując takie rozstrzygnięcia. Co prawda w uzasadnieniu swojej opinii PPIS wskazuje, że obecnie rekomendowana (przy czym bliżej nie określono nawet samej rekomendacji, ani organu od jakiego pochodzi) jest odległość 1000 m od zabudowy mieszkaniowej tego typu przedsięwzięć, co wiąże się z kontrowersjami co do budowy farm wiatrowych i ze sprzeciwem lokalnej społeczności na terenach, gdzie powstają, natomiast nie jest to związane z jakimikolwiek prawnie usankcjonowanymi normami, ani z ustalonym negatywnym oddziaływaniem tego typu przedsięwzięć na środowisko w odległości mniejszej niż 1000 m, poza tymi, które wynikają z przepisów uwzględniających dotychczas udowodniony i wykazany wpływ (np. na klimat akustyczny).
SKO stwierdziło, że zasadniczo raport ma pomóc organom właściwie ocenić oddziaływanie konkretnego przedsięwzięcia na środowisko poprzez jego szczegółowe opisanie i scharakteryzowanie w raporcie i podjąć właściwe rozstrzygnięcia. Wszystkie organy w tym organ uzgadniający i organy opiniujące pozytywnie oceniły raport i na jego podstawie przedstawiły własne stanowiska oraz wytyczne co do planowanego przedsięwzięcia. A zatem w ich opinii również raport jest kompletny i jednoznaczny na tyle, że pozwala wydać prawidłową decyzję, która ma określić uwarunkowania środowiskowe chroniące to środowisko w możliwy sposób przed ewentualnym negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na środowisko.
W ocenie Kolegium, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Raport złożony w niniejszym postępowaniu ocenia oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. W toku sprawy nie pojawiły się żadne argumenty potwierdzone jakimikolwiek dowodami, czy nawet nie uprawdopodobniono negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, które nie zostałoby uwzględnione w raporcie. Organ nie miał żadnych uzasadnionych podstaw, by podważać opinię specjalistów wyrażoną w raporcie, ani uzgodnienie RDOŚ i stanowiska organów opiniujących.
Kolegium nie stwierdziło, ażeby zakres raportu i jego treść nie pozwalały, w tym organowi I instancji i organom uzgadniającym na prawidłową ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wręcz przeciwnie. Zdaniem SKO raport daje podstawy do takiej oceny i zajęcia stanowiska w sprawie. Podkreślono, że złożony w sprawie uzupełniony raport może stanowić dowód w sprawie a jego treść pozwala, na dokonanie samodzielnej oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko dokonanej przez organy, w tym organ I instancji, który mi.in. na jego podstawie i przedstawionych uzgodnień wydaje decyzję w sprawie, opartą na własnej analizie i na podstawie swobodnej oceny przedstawionych w sprawie dowodów. Raport ten pozwolił organom uzgadniająco-opiniującym na wydanie uzgodnienia i opinii, a organowi I instancji na podjęcie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla tego przedsięwzięcia.
Po raz kolejny akcentowano, że raport stanowi jedynie narzędzie, ważny element w postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w oparciu o który, działają organy posiłkując się nim jako dowodem w sprawie.
Zdaniem SKO oceniając raport pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności treści raportu z przepisami określającymi sposób jego sporządzenia, logiki wywodów, weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę uprawnioną, ale i jego zawartości, pełnego odniesienia się do poszczególnych kwestii nie można odmówić mu przymiotu ani wiarygodności, ani też zakwestionować jego znaczenia dowodowego w sprawie i tego, że mógł on stanowić podstawę weryfikacji i oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wyrażonej następnie w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.
Organ wywodził, że raport opracowywany jest na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia, jednak jest on poddawany ocenie organu administracji przeprowadzającego ocenę oddziaływania na środowisko.
Co więcej – inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, normowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu i wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Bowiem dopuszczalne są sytuacje, że organ administracji może dysponować dwoma przeciwstawnymi opracowaniami, albo też nie mając możliwości oceny prawidłowości raportu, będzie wzywał podmiot przedkładający raport do jego uzupełnienia lub sięgał do innych środków dowodowych, umożliwiających wyjaśnienie pojawiających się wątpliwości.
Podkreślono, że raport złożony w niniejszym postępowaniu ocenia odziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, a strony postępowania nie wykazały innymi dowodami w sprawie, w tym innym raportem, opracowaniem przygotowanym przez specjalistów z dziedziny objętej zastrzeżeniami strony dla stwierdzenia oddziaływania tego konkretnego przedsięwzięcia na środowisko, w którym ma nastąpić jego lokalizacja, ażeby przyjęte w nim założenia, jak i ocena oddziaływania, były błędne.
Organ I instancji, w ocenie Kolegium, biorąc pod uwagę treść raportu złożonego, jego kompletność i prawidłowość nie miał podstaw, by przeprowadzać dalsze postępowanie dowodowe, skoro raport nie budził wątpliwości żadnego z organów.
Według SKO najistotniejsza w kontekście legalności zaskarżonej decyzji zgodnie z ustawą jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i przeprowadzenie postępowania obejmującego w szczególności:
a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,
c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Zatem o prawidłowym przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, zdaniem Kolegium, można mówić, gdy organ poddał ocenie sporządzany raport o oddziaływaniu na środowisko, dokonał prawidłowo przeprowadzonych konsultacji z innymi organami i przeprowadził całą procedurę postępowania z udziałem społeczeństwa. Wszystkie te warunki zostały przez organ I instancji spełnione, a postępowanie w tym zakresie prawidłowo przeprowadzone.
Kolejno organ odwoławczy wskazał, że w jego opinii, tylko naruszenie konkretnej normy, bądź też wykazanie konkretnego negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko lub zdrowie i warunki życia ludzi, może stanowić podstawę odmowy wydania zgody. Rola organu sprowadza się w tego rodzaju sprawach do kontroli zachowania standardów wyznaczonych przez obowiązujące przepisy prawne. Jest to w istocie uznanie związane. Organy w tym zakresie nie mają swobody działania, a wydanie decyzji negatywnych może nastąpić tylko w ściśle określonych sytuacjach. Całokształt regulacji prawnych prowadzi do wniosku, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, w sytuacji zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa lub gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Podstawę taką może stanowić również, wynikająca z art. 55 ustawy środowiskowej, odmowa zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, niż to określono we wniosku o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedłożony w przedmiotowym postępowaniu raport został sporządzony prawidłowo i odniósł się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia. Charakteryzuje planowane przedsięwzięcie i zawiera wymagane ustawowe elementy, uwzględniające jego specyfikę, a postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo.
Kolegium podniosło, że zgodnie natomiast z art. 80 ust. 1 i 2 ww. ustawy, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu
oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ:
1) określa:
a) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia,
b) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich,
c) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72
ust. 1 pkt 1, 10 i 14,
d) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia [...] kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,
e) wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko;
2) w przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika potrzeba:
a) wykonania kompensacji przyrodniczej - stwierdza konieczność wykonania tej kompensacji.
b) zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - nakłada obowiązek tych działań;
3) w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy z dnia [...] kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, stwierdza konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania;
4) przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10 i 14;
5) może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia.
Przy czym nie każdy z tych elementów pojawi się w poszczególnej decyzji, jeżeli nie ma potrzeby jego ustalania dla konkretnego planowanego przedsięwzięcia ze względu na
jego charakterystykę, czy lokalizację.
Kolegium skonstatowało, że rozpatrując odwołanie, zbadało sprawę pod kątem nie tylko podniesionych przez strony zarzutów, ale zbadało cały materiał zebrany w sprawie, prawidłowość samego postępowania i zgodność przeprowadzonych przez organ I instancji ustaleń i wyników z obowiązującym prawem.
Podkreślono, że organ I instancji uzasadnił swoje stanowisko, które zawiera wszystkie elementy wynikające z ustawy środowiskowej. Organ ten wykonując obowiązek ustawowy zwracał się do organów mających wiedzę specjalistyczną, odpowiednią dla właściwości rzeczowej danego organu i dokonując własnej oceny i końcowego uzasadnienia swojego stanowiska z tej wiedzy korzysta i posiłkuje się nią. Uwarunkowania środowiskowe dla realizacji przedmiotowej inwestycji zostały oparte na wynikach przeprowadzonego postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i wyjaśnione w uzasadnieniu. W zaskarżonej decyzji zawarto zalecenia organów i dokonano ich analizy oraz implementacji do decyzji.
Kolegium zwróciło także uwagę, na fakt, iż organ dopełnił wymogów ustawy środowiskowej i zapewnił udział społeczeństwa w postępowaniu poprzez publiczne ogłaszanie informacji o dokonanych czynnościach. W toku całego postępowania stronom i społeczeństwu zapewniono udział w przedmiotowym postępowaniu, informując o każdym etapie prowadzonego postępowania a także o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem oraz o możliwości składania uwag i wniosków a także o wydaniu decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Czynności te były, w ocenie SKO, przeprowadzane w każdym przypadku pojawienia się nowych okoliczności i materiałów w sprawie a zasięgiem swym objęły gminę D. , K., M. oraz miasto Ś. W.. i K., a w ich ramach sołectwa objęte zasięgiem oddziaływania przedsięwzięcia. Obwieszczeń dokonywano zarówno poprzez ogłaszanie na stronie internetowej gminy w BIP i poprzez wywieszanie obwieszczeń w gablotach. Pouczono w obwieszczeniu informującym o wydaniu decyzji o miejscu jej wyłożenia, możliwości zapoznania się z jej treścią, terminach a sama decyzja zawiera stosowne pouczenie o terminie i sposobie złożenia od niej odwołania.
Kolegium wskazało również, iż nie stwierdziło, ażeby potwierdził się zarzut braku informacji o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi, wnioski i zastrzeżenia do raportu, bowiem organ do wszystkich złożonych w zastrzeżonym terminie uwag odniósł się w zaskarżonej decyzji.
Sołtys [...] dokonywał obwieszczeń w sołectwie, w którego skład wchodzi wieś R., natomiast co do C. organ przesyłał obwieszczenia w celu ich wywieszenia do W. G., jako obrębu geodezyjnego obejmującego C. . Organ I instancji zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu, jak również umożliwił wypowiedzenie się na temat planowanego przedsięwzięcia. Zgłoszone uwagi zostały rozpatrzone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak też do części z nich odniósł się w toku postępowania Inwestor.
Co do zarzutu niesprecyzowania stron postępowania i pominięcia mieszkańców C. , Kolegium stwierdziło, iż organ dopuścił, jako strony postępowania właścicieli (użytkowników wieczystych) działek położonych m.in. w obrębie geodezyjnym W. G., co do których stwierdzono możliwość oddziaływania przedsięwzięcia - działki zostały wprost wymienione w samej decyzji, a osoby, które są ich właścicielami, jak i stronami postępowania - wynikają z załączonych do akt wypisów dotyczących poszczególnych działek.
Co do zarzutu braku zebrań wiejskich, Kolegium wskazało, że organ właściwy do wydania decyzji może przeprowadzić rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa, jednak nie ma takiego obowiązku. Jeżeli organ po analizie uznał, że przeprowadzenie rozprawy nie przyspieszy postępowania, nie wniesie do postępowania nic nowego, nic poza tym co dotychczas ustalono, bądź wskazywano a miałoby to znaczenie dla merytorycznego aspektu postępowania i treści samej decyzji, to mógł uznać, że rozprawa w tym przypadku nie spełni swojej funkcji i nie jest konieczna. Ponadto uznanie przez organ, że przeprowadzenie rozprawy umożliwi koncentrację w jednym czasie i miejscu wszystkich uczestników postępowania w danej sprawie, którzy mogą bezpośrednio dopełnić czynności procesowych, pozwała na skorzystanie z tego prawa, a z taką sytuacja organ również nie miał do czynienia.
Kolegium podniosło, że w ramach postępowania spełnione zostały wszystkie wymogi wynikające z przepisów prawa dotyczące informowania stron postępowania, jak również dotyczące zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Wskazano także, że w ramach prowadzonego postępowania przeanalizowano kwestie dotyczące konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę i organ doszedł do wniosku, iż taka potrzeba nie istnieje. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kiedy występują sytuacje, w których nakłada się obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko i dlaczego od niej odstąpił.
Kolegium nie uwzględniło również zarzutu wskazania błędnej podstawy prawnej decyzji, która w ocenie odwołujących się nie została dokładnie wskazana. Podkreślono, że organ I instancji wskazał zarówno datę aktu prawnego wydania Dziennika Ustaw, jak i pozycję pod którą znajduje się wskazany jako podstawa prawna akt prawny i numer dziennika. Brak ewentualnego nie wskazania rocznika Dziennika Ustaw, jak Dziennika, w którym opublikowano zmiany aktu pierwotnego nie miał wpływu na określenie, podstawy prawnej, która nie była zmieniana, nadto kwestia ta nie miała wpływu na wydanie rozstrzygnięcie a już na pewno nie uniemożliwiała zweryfikowanie, jaki akt prawny organ stosuje.
W ocenie SKO, nie znajduje poparcia w materiale sprawy zarzut, iż błędnie określono przedsięwzięcie a dokładnie, iż dokonano nieuprawnionego podzielenia przedsięwzięcia na trzy niezależne inwestycje. Istotne jest, jego zdaniem, iż zarówno w raporcie, jak i w zaskarżonej decyzji uwzględniono skumulowane oddziaływanie przedsięwzięć. Pod uwagę wzięto przedsięwzięcia istniejące oraz planowane przedsięwzięcia znajdujące się w odległości, która może skutkować oddziaływaniem skumulowanym, co umożliwia właściwą ocenę odziaływania przedsięwzięcia na środowisko w szerszym jego ujęciu. A zatem realizowanie inwestycji, czy jako odrębnych przedsięwzięć, czy jako większej inwestycji nie wywoła odmienny skutków dla środowiska niż te, które zostały poddane ocenie oddziaływania skumulowanego.
Organ odwoławczy stwierdził również, że zmiana nazwy wsi T. na T. z końcem 2012 r. nie miała wpływu na wyniki przeprowadzonej oceny emisji hałasu do środowiska a strony podstępowania również nie wykazały, ażeby analiza była błędna ze względów wskazywanych w odwołaniach.
Ponadto odnosząc się do zarzutów dotyczących map i istniejącej zabudowy, SKO stwierdziło, iż oceniając charakter zabudowy istniejącej na terenie planowanym pod inwestycje i terenie, na który inwestycja może oddziaływać organ posiłkował się analizami przeprowadzonymi przez Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w Ś. W. Analizy przeprowadzone przez wydział wykazały, iż dominująca forma zabudowy w poszczególnych obrębach geodezyjnych to zabudowa zagrodowa. Nie złożono do akt sprawy dowodów przeciwnych.
Co do zarzutu braku przeprowadzenia analizy i oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi to wskazano, że raport zawiera uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko we wszystkich fazach, w szczególności na ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją i wynika z niego również wzajemne oddziaływanie między tymi elementami a całe postępowanie prowadzone przez organ w tym postępowania uzgadniające i opiniujące polegają właśnie na analizie i ocenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, co też organy uczyniły, w opinii Kolegium, prawidłowo.
Kolegium wskazało także, że wpływ planowanego przedsięwzięcia na zdrowie ludzi był również przedmiotem analizy PPIS i WPWIS (odpowiednio pod kątem oddziaływania akustycznego i pod kątem oddziaływania elektromagnetycznego). Bowiem przedmiotem analizy w zakresie wpływu na zdrowie ludzi w przypadku budowy farm wiatrowych, w oparciu o przepisy prawne są zagadnienia związane z oddziaływaniem promieniowania elektromagnetycznego oraz hałasu. Według SKO odwołujący się nie wskazali na konkretne negatywne oddziaływania farm wiatrowych na zdrowie ludzi, które byłoby w jakikolwiek sposób udowodnione i co do którego ustalono by w związku z tym obowiązujące normy. Pojawiające się co jakiś czas zalecenia dotyczące lokalizacji turbin wiatrowych względem zabudowy nie mają, zdaniem Kolegium, mocy wiążącej, tym samym nie mogą być brane pod uwagę w świetle obowiązującego prawa, gdyż byłoby to sprzeczne z regułą postępowania administracyjnego nakazującą organom, administracji stosowanie jedynie prawa. Nie można uznać za słuszny zarzutu zbyt bliskiej lokalizacji turbin wiatrowych względem zabudowań, gdyż przeprowadzone analizy wykazały brak możliwości przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach chronionych akustycznie, a wskazana przez inwestora lokalizacja przedsięwzięcia nie podlega modyfikacjom organu wydającego decyzję. Nie są przy tym dowodem w prawie ogólne artykuły prasowe pojawiające się w zagranicznych mediach odnośnie potencjalnego wpływu turbin wiatrowych na środowisko. Kolegium akcentowało, że dowody powinny odnosić się bezpośrednio do planowanego przedsięwzięcia i uwzględniać konkretny stan faktyczny.
Uwypuklono, że przeanalizowano i dokonano oceny również pozostałych elementów środowiska. Prawidłowo przeanalizowano oddziaływanie akustyczne. Przeprowadzone analizy wykazały, iż nie dojdzie do przekroczenia określonych wartości poziomu hałasu na terenach chronionych akustycznie. Zwrócono uwagę, że w rzeczywistości nawet oddziaływanie akustyczne może być mniejsze aniżeli prognozowane, bowiem analizy wykonane zostały dla najbardziej niekorzystnej sytuacji przy uwzględnieniu maksymalnej pracy turbin wiatrowych (tzn. maksymalnej emisji hałasu do środowiska). Decyzja nakłada zresztą na inwestora obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie hałasu i monitoring hałasu. Wymogi te sprawiają, że oddziaływanie hałasowe pochodzące od planowanego przedsięwzięcia będzie kontrolowane na etapie jego eksploatacji celem niedopuszczenia do przekroczenia ustanowionych norm w tym zakresie.
Następnie wskazano, że planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza ustanowionymi prawnie formami ochrony przyrody dotyczącymi ochrony krajobrazu, a zatem nie dojdzie do naruszenia przepisów w tym zakresie. Nałożone w zaskarżonej decyzji warunki dotyczące konieczności prowadzenia porealizacyjnego monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego dodatkowo pozwolą dokonać oceny, czy eksploatacja przedsięwzięcia będzie powodowała oddziaływania na te grupy zwierząt. W razie stwierdzenia, iż zachodzą negatywne oddziaływania na ptaki i nietoperze, możliwe będzie wdrożenie stosownych działań celem wyeliminowania tych zjawisk. Na tym etapie postępowania nie może być zatem, zdaniem SKO, mowy o braku rzetelnej analizy porealizacyjnej. Co do zaś ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania gruntów rolnych Kolegium skonstatowało, iż organy nie stwierdziły, żeby zachodziła taka konieczność. Przepisy prawa regulują przesłanki do nakładania owego wymogu dla określonego typu inwestycji i organ I instancji nie stwierdził ich istnienia, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnośnie zarzutu, iż niewłaściwie odniesiono się do wpływu przedsięwzięcia na ptaki i nietoperze, w tym trasy przelotów ptaków i nietoperzy, stwierdzono, że przedstawiona przez inwestora dokumentacja miała na celu wykazanie, iż budowa farmy wiatrowej nie stworzy dla przemieszczających się ptaków i nietoperzy bariery uniemożliwiającej poruszanie się w obrębie przedsięwzięcia. Organ podnisół, że, jak wskazuje inwestor, podjęto działania, które umożliwiają uniknięcie lokalizacji turbin wiatrowych w miejscach atrakcyjnych dla tych zwierząt, co przedstawiono w raporcie oraz załącznikach do niego. Zweryfikowanie rzeczywistego wpływu farmy wiatrowej na ptaki i nietoperze będzie możliwe dopiero po wykonania poinwestycyjnych monitoringów, których obowiązek nakłada zaskarżona decyzja.
Następnie Kolegium wywodziło, że zarówno w raporcie, jak i w dokonanej ocenie oddziaływania przedsięwzięcia i ostatecznie w decyzji uwzględniono wpływ planowanego przedsięwzięcia również na środowisko wodno-gruntowe a postępowanie przeprowadzone w tym względzie nie wykazało żadnych zagrożeń ze strony farmy wiatraków.
Co do zarzutu zagrożenia dla życia ludzi powodowanego przez odłamki lodu odrywające się od łopat turbin wiatrowych wskazano, iż taka możliwość nie wynika ani z analizy zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, ani też odwołujący się jej nie wykazał, ani nie przedstawił środków dowodowych na poparcie tej tezy. Stosowany system kontrolujący wagę łopat turbiny ma uniemożliwić pracę turbin w sytuacji, gdy zmienia się waga, a zatem również w przypadku zamarzania wody i tworzenia się na łopatach lodu. Stosowane są również zabezpieczenia przed ryzykiem urwania łopaty rotora. Po uzyskaniu decyzji środowiskowej Inwestor jest zobligowany realizować przedsięwzięcie na warunkach takich, jakie wskazano w decyzji środowiskowej i wskazanych w raporcie w dopuszczonym do realizacji wariancie. Zastosowane do przedmiotowych turbin wiatrowych nowoczesne technologie i rozwiązania techniczne mają zapewniać wyeliminowanie ewentualnych zagrożeń powodowanych przez turbiny wiatrowe. Ponadto parametry techniczne, w tym systemy zabezpieczeń, podlegać będą kontroli organu administracji architektoniczno-budowlanej jako właściwego dla oceny tych zagadnień w ramach dalszego procesu inwestycyjnego.
W tym miejscu Kolegium wyjaśniło, że decyzja środowiskowa jest etapem wstępnym i poprzedza uzyskanie kolejnych stosownych decyzji zmierzających do realizacji i finalizacji planowanego przedsięwzięcia. Realizacja warunków określonych w kolejnych decyzjach będzie kontrolowana przez organy właściwe np. organy budowlane i nadzoru budowlanego oraz inne organy powołane na podstawie obowiązujących przepisów np. do kontroli korzystania ze środowiska. Zatem decyzja ta nie przesądza jeszcze o realizacji przedmiotowej inwestycji, ma ona bowiem charakter przygotowawczy dla innych postępowań.
Kolejno SKO wywodziło, że w Raporcie dokonano również oceny wpływu inwestycji na zabytki. Z uwagi na odległość poszczególnych turbin wiatrowych od lokalizacji obiektów zabytkowych, budowa poszczególnych wież elektrowni wiatrowych nie będzie wywoływała wpływu na te obiekty. Kwestia wizualnego oddziaływania turbin na zabytki i krajobraz, oraz na jego atrakcyjność turystyczną, jest – w ocenie SKO – kwestią czysto subiektywną. Przy czym biorąc pod uwagę występujący w lokalizacji farmy wiatrowej i jej okolicach krajobraz kulturowy nie ma podstaw do stwierdzenia, iż zrealizowanie przedsięwzięcia będzie na niego negatywnie oddziaływać.
Odnosząc się kolejno do zarzutów dotyczących kwestii związanych z możliwością oddziaływania migotania cienia oraz infradźwięków na zdrowie ludzi, kolekgium wskazało, że wobec braku unormowań prawnych w tym zakresie, nie ma możliwości stwierdzenia negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w tym względzie i dokonania oceny tych zjawisk, gdyż nie zostały ustanowione stosowne uregulowania, które umożliwiałyby zmierzenie potencjalnych oddziaływań, a następnie przyrównanie ich do ustalonych wartości określonych prawnie, dzięki czemu możliwe byłoby dokonanie oceny, czy dane oddziaływanie zachodzi i jaka jest jego skala.
Zwróco w tym miejscu uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2007 r. IV SA/Wa [...], w którym Sąd stanął na stanowisku, iż "Wobec przyjęcia ustawowych (w drodze przepisów wykonawczych do ustawy) standardów oddziaływania określonych zagrożeń na środowisko, wyznaczających wielkości graniczne w tym zakresie, rola odpowiedniego organu sprowadza się w istocie do stwierdzenia, czy zamierzone oddziaływanie mieści się w wyznaczonych przez przepisy granicach, czy też je przekracza. W pierwszym przypadku organ powinien uznać, że zamierzona emisja, nie przekraczająca wyznaczonych standardów, nie prowadzi do zagrożenia stanu środowiska, a w szczególności - zdrowia i życia ludzi, i co za tym idzie powinien uzgodnić z punktu widzenia ochrony środowiska zamierzone przedsięwzięcie, w drugim zaś, dostrzegając zagrożenie powinien odmówić uzgodnienia. W obu tych przypadkach organ uzgadniający nie działa na podstawie aktu wiedzy, ale na podstawie przepisu prawnego, a więc aktu władzy, niezależnie od jego podbudowy naukowej. Rola organu sprowadza się w tego rodzaju sprawach do kontroli zachowania standardów wyznaczonych przez obowiązujące przepisy prawne. Jest to w istocie uznanie związane."
Kolejno, w zakresie zarzutów odnośnie braku wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ś. W.., SKO stwierdziło, że w niniejszym postępowaniu organ bada wpływ przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko w zaproponowanej przez Inwestora lokalizacji, ewentualnie w wariancie proponowanym przez organ, a nie ocenia stricte kwestii lokalizacji i nie ustala zagospodarowania terenu, warunków zabudowy, które to zagadnienia nie leżą już w jego kompetencji w tym postępowaniu. Organ bada jedynie zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów przeznaczonych pod inwestycję nie jest przeszkodą do wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych planowanego przedsięwzięcia. Wskazano, że w niniejszym przypadku dla terenów przeznaczonych pod inwestycję nie ma uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Podniesiono również, że to, iż w zakresie lokalizacji inwestycji wymienione są działki właścicieli, którzy nie wyrażają zgody na realizację na nich przedsięwzięcia, nie ma znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia. Na tym etapie bowiem, w postępowaniu o wydanie decyzji, która ma określać jedynie środowiskowe uwarunkowania danego przedsięwzięcia nie ma obowiązku, ażeby Inwestor legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości, na której ma być przedsięwzięcie zlokalizowane. Zatem kwestie związane z własnością poszczególnych działek nie były przedmiotem analizy organów, gdyż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie rodzi praw do terenu, a tym samym nie jest wymagana zgoda właścicieli nieruchomości w toku postępowania o jej wydanie. Dokument potwierdzający prawo wnioskodawcy do dysponowania daną nieruchomością wymagany jest na etapie ubiegania się o decyzję o pozwoleniu na budowę.
Powołując się na orzecznictwo sądowe Kolegium podniosło, że w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie można postępowaniu dowodowemu zarzucić braków, które nie mają znaczenia dla treści decyzji, w szczególności polegających na nieustaleniu faktów nieistotnych dla treści decyzji bądź nawet tego rodzaju, które służyłyby wprowadzeniu do decyzji i postanowień niemających oparcia w przepisach.
Kolegium nie podzieliło zatem stanowiska odwołujących się, uznając, że decyzja nie
narusza prawa.
Zwrócono szczególną uwagę, iż sprzeciw społeczeństwa (społeczności lokalnej) lub części stron postępowania wobec planowanej inwestycji nie może stanowić wyłącznej przesłanki odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia a sama ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wskazuje jedynie następujące przypadki, w których wydaje się decyzję odmowną w sprawie środowiskowych uwarunkowań:
- lokalizacja przedsięwzięcia jest niezgodna z ustaleniami uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 zd. 1 ustawy);
- z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, a wnioskodawca nie wyraża zgody na realizację przedsięwzięcia w takim wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej);
- z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar [...] (o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej;
- z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne) - art. 81 ust. 3 ustawy środowiskowej.
Biorąc pod uwagę materiał zgromadzony w sprawie, zdaniem Kolegium, organ I instancji w stosunku do tego konkretnego przedsięwzięcia nie miał możliwości wydania decyzji odmownej, która znalazłaby swoje oparcie w obowiązującym prawie, przedsięwzięcie to bowiem pozwala na ustalenie jego środowiskowych uwarunkowań.
Kolegium wskazało następnie, że co do rozważanych w decyzji odwoławczej zarzutów odniósł się już organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uwarunkowania środowiskowe dla realizacji przedmiotowej inwestycji zostały oparte na wynikach postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Swoje stanowisko w tej kwestii organ I instancji wyraził zaś w uzasadnieniu swojej decyzji, przy czym dokonał wszechstronnej analizy planowanego przedsięwzięcia opartej na przedstawionym przez inwestora raporcie i jego uzupełnieniach oraz wynikach uzgodnień.
Zadaniem organu odwoławczego było zatem także sprawdzenie, czy organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Kolegium stwierdziło wiec, że organ I instancji w sposób pełny uzasadnił swoje stanowisko, które zawiera wszystkie elementy wynikające z ustawy środowiskowej. Wszystkie postanowienia i opinie wydane w przedmiotowej sprawie charakteryzują się dużą dbałością o szczegóły, uzasadnienia ich są wyczerpujące i w pełni uzasadniają przesłanki, jakimi kierowały się organy podejmując takie rozstrzygnięcia. Mimo pierwotnych brakach w raporcie, które nie pozwalały organom na zajęcie stanowiska, bowiem pozostawały pewne kwestie niewyjaśnione w raporcie czy też nieścisłości, po uzupełnieniach raportu, na jego podstawie organy mogły w już pełni ocenić oddziaływanie przedsięwzięcia na wszystkich jego etapach, w zakresie, w jakim można to uczynić, według dostępnej na dzień wydawania postanowień wiedzy.
Kolegium stwierdziło, że rozpatrując odwołania zbadało cały materiał zebrany w sprawie, prawidłowość samego postępowania i zgodność przeprowadzonych przez organ I instancji ustaleń i wyników z obowiązującym prawem. Skład orzekający Kolegium przeanalizował zatem również kwestię ewentualnego naruszenia zasady przezorności. Działanie organu nie stało w sprzeczności z normą, która nakazuje podmiotowi, który podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, do zapobiegania temu oddziaływaniu, a w przypadku, gdy negatywne oddziaływanie na środowisko jego działalności nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Ponadto organ I instancji przeanalizował i zweryfikował wszelkie możliwe oddziaływania generowane przez planowane przedsięwzięcie Oddziaływania
związane z elektrownią wiatrową są rozpoznane, a zatem istnieje możliwość oceny stopnia tych oddziaływań oraz możliwość powzięcia odpowiednich działań minimalizujących to oddziaływanie. Opracowany raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko został sporządzony zgodnie z ustalonym zakresem, z uwzględnieniem stanu współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejących możliwości technicznych, jak również dostępności danych.
Organ miał możliwość oceny i weryfikacji zidentyfikowanych oddziaływań, które są rozpoznane i zbadane. Ponadto podjęte zostały możliwe dla tego typu inwestycji środki zapobiegawcze w postaci nałożenia obowiązku wykonania monitoringów porealizacyjnych, jak również analizy porealizacyjnej w odniesieniu do ptaków i nietoperzy oraz oddziaływania akustycznego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stwierdziło również, ażeby raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymagał sprostowania, dodatkowego uzupełnienia lub wyjaśnień, w szczególności, iż odwołujący się nie wskazali na zakres, w jakim raport miałby podlegać wymienionym czynnościom.
Nadto Kolegium nie stwierdziło istnienia podstaw do sprostowania i uzupełnienia opinii PPIS, WPWIS oraz zmiany postanowienia RDOŚ (tzn. uchylenia wskaznych postanowień w celu ich zmiany przez wskazane organy), które w ocenie Kolegium zostały sporządzone prawidłowo i wyczerpująco.
W zakresie pkt 2 decyzji Kolegium wywodziło, że umorzyło postępowanie w stosunku do wymienionych w tym punkcie osób i z ich odwołań, bowiem nie są to strony postępowania. Zgodnie z przyjętą interpretacją przepisów Kpa przez Naczelny Sąd Administracyjny, za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia uznać należy tylko te osoby, których nieruchomości bezpośrednio przylegają do terenu, na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie, przy czym bezpośrednie sąsiedztwo można rozumieć szeroko a więc - właścicieli wszystkich nieruchomości, na które może oddziaływać planowane przedsięwzięcie. Kolegium nie stwierdziło, ażeby wymienione w pkt 2 osoby miały swój indywidualny interes prawny w postępowaniu lub postępowanie dotyczyło ich obowiązków.
Należy bowiem, według tego organu, wskazać swój indywidualny i konkretny interes prawny, którego nie należy mylić z interesem faktycznym, który nie podlega ochronie. Cechami tego "interesu" jest to, że jest on konkretny, indywidualny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. W pierwszym wypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni w tym znaczeniu, że decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim - postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, bowiem decyzja nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziaływa na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem.
Brak przymiotu strony postępowania potwierdza, w ocenie SKO, analiza zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia oraz wypisy z rejestru gruntów obejmujące przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujące obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, jak również kopie map ewidencyjnych obejmujące przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujące obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, jak również mapy akustyczne wyznaczające zasięg oddziaływania akustycznego.
Kolegium podkreśliło, że dodatkowo, w celu umożliwienia odwołującym się wykazania legitymacji do złożenia odwołania wezwało odwołujących się, którzy nie zostali uwzględnieni dotychczas jako strony oraz osoby, które wniosły o dopuszczenie do postępowania, do wykazania interesu prawnego lub obowiązku w przedmiotowym postępowaniu stosownie do art. 28 Kpa.
W ocenie SKO osoby wymienione w sentencji decyzji nie wykazały, ażeby w niniejszym postępowaniu przysługiwał im indywidualny interes prawny bądź obowiązek, który uzasadniałby legitymację do występowania w postępowaniu w charakterze strony. Powyższe nie wynika również, jego zdaniem, z akt sprawy, co szczegółowo opisano w stanie faktycznym sprawy.
Kolegium wskazało także, że umorzyło również postępowanie z odwołania Stowarzyszenia P. , bowiem ostatecznym postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w punkcie 2. utrzymało w całości w mocy postanowienie Burmistrza z dnia [...] czerwca 2015 r. znak sprawy [...] odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia P. do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla analizowanego przedsięwzięcia.
Co istotne, Kolegium stwierdziło pomimo powyższego, nawet zarzuty osób i Stowarzyszenia, co do którego Kolegium umorzyło postępowanie, zostały rozpoznane, bowiem odwołania pokrywały się swą treścią z odwołaniami złożonymi przez strony postępowania. Nie było zarzutu zgłoszonego przez wymienionych w punkcie drugim decyzji, który nie zostałby podniesiony w uwzględnionych odwołaniach.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Stowarzyszenie P. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2016 r. W ocenie Stowarzyszenia P. zaskarżona decyzja nie odpowiadała prawu, w szczególności z tego względu, że organ II instancji nie rozpoznał i nie odniósł się do zarzutów formalno-prawnych zawartych w odwołaniu Stowarzyszenia P. , jak również w odwołaniu Stowarzyszenia S. od decyzji pierwszoinstancyjne. Postawiono zarzuty:
1. naruszenia art. 6 w zw. art. z 107 § 1 Kpa poprzez podanie błędnej podstawy prawnej decyzji i powołanie się na Dziennik Ustaw dotyczący aktu prawnego nie związanego z rozstrzygana sprawą;
2. art. 28 Kpa "względem zaniechania przez organ I instancji, jako strony postępowania i mieszkańców sołectwa C. , podczas gdy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływało na te tereny mieszczące się w granicach sołectwa C. ";
3. art. 3 pkt. 13 ustawy środowiskowej poprzez nieuprawnione podzielenie przez Inwestora przedsięwzięcia na trzy niezależne inwestycje rozpatrywane w niezależnych postępowaniach środowiskowych, podczas gdy wszystkie inwestycje t.j. F. F. F. powinny być potraktowane, jako jedno przedsięwzięcie, co powodowało by konieczność sporządzenia jednego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko łącznie dla wszystkich trzech inwestycji;
4. art. 7, art. 8, art. 9, art. 1, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 Kpa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedokonanie własnych ustaleń faktycznych oraz prawnych, a także nie uwzględnienie zgłoszonych uwag w zakresie negatywnych skutków dla życia i zdrowia ludzi, na etapie budowy i funkcjonowania farm wiatrowych, w tym brak właściwego ustalenia stron postępowania;
5. art. 84, który stanowi, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej winien zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie stosownej opinii – zdaniem strony organ I instancji nie powinien opierać wydanej decyzji na przypuszczeniach, a zasięgnąć wiedzy jednostki wyspecjalizowanej.
Stowarzyszenie P. podniosło, że wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest możliwa lokalizacja i umiejscowienie w terenie poszczególnych turbin wiatrowych i odrolnienie gruntów rolnych może nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie na podstawie studium, które nie jest prawem miejscowym, a jedynie mówi o kierunkach rozwoju gminy. W związku z powyższym zarzucono także brak odniesienia przez organ II instancji do wniosku strony dotyczącego zawieszenia postępowania przed Organem I instancji oraz brak uwzględnienia podniesionych zarzutów i zastrzeżeń do raportu oddziaływania na środowisko. W ocenie skarżącego Stowarzyszenia zostało ono bezzasadnie i bezprawnie pozbawione możliwości obrony swojego interesu formalno-prawnego i materialnego, poprzez wydanie postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym, która to sprawa nie została zakończona dotąd wydaniem prawomocnego orzeczenia w toczącym się postępowaniu sądowo- administracyjnym w Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pod sygn. akt IV SA/Po [...].
Końcowo Stowarzyszenie P. wniosło o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Burmistrza wskazując, że decyzja ta wywoływać może straty materialne i zdrowotne ludzi zamieszkujących w bezpośrednim sąsiedztwie oddziaływania inwestycji polegającej na budowie 57 turbin wiatrowych na terenie Gminy Ś. W..
Skargę na opisaną decyzję wniosło również, pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Stowarzyszenie S. zaskarżając ją w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza składając jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania w całości przedmiotowych decyzji oraz aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy dla planowanego przedsięwzięcia pod nazwą "F. " do czasu rozpatrzenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania tj.
1. art. 28 Kpa, 9 Kpa, 10 § 1 Kpa, 11 Kpa, 61 § 4 Kpa oraz art. 73 § 1 Kpa w zw. z art. 72 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej, art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej poprzez niewłaściwą interpretację przywołanych przepisów, a w konsekwencji uznanie, że właścicielom działek pozostających w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie przysługuje przymiot strony;
2. art. 7 Kpa, 8 Kpa, 12 § 1 Kpa, 77 § 1 i 4 Kpa oraz 80 Kpa poprzez nienależyte wyjaśnienie, jaki zakres będzie miało oddziaływanie planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości i oparcie się na prognozie oddziaływania na środowisko sporządzonej na zlecenie wnioskodawcy, która, ze względu na jej braki i niekompletność, jest nie do zweryfikowania, a także braku zbadania, że w obszarach przestawianych przez wnioskodawcę pomiędzy izolinią 45 dB i 40 dB znajduje się nie tylko zabudowa zagrodowa, ale również zabudowa jednorodzinna, która w żaden sposób nie jest powiązana z produkcją rolną, mimo że fakty te były znane organowi z urzędu;
3. art. 113 ustawy o ochronie środowiska w związku z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. 2014, poz.112), w konsekwencji czego, w przypadku realizacji inwestycji będą przekroczone dopuszczalne normy hałasu tj. 45 dB dla zabudowy zagrodowej oraz 40 dB dla zabudowy jednorodzinnej, co stanowiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa;
4. art. 3 ust. 1 pkt 15, art. 62 ust. 1 i art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej poprzez niedopuszczalne podzielenie przedsięwzięcia na mniejsze inwestycje, przez co nie został zbadany prawidłowo obszar oddziaływania przedsięwzięcia;
5. wreszcie art. 138 § 1 pkt 1 i 3 Kpa poprzez zastosowanie tych przepisów podczas gdy organ II instancji winien, działając zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 Kpa, uchylić decyzję Burmistrza.
W odpowiedzi na wymienione skargi organ wniósł o ich oddalenie jako nieuzasadnionych, a w przypadku Stowarzyszenia P. - jako wniesionej przez podmiot ku temu nielegitymowany.
Odnosząc się do zarzutów skarg Kolegium wywodziło, że w zaskarżonej decyzji odniosło się do wszystkich zarzutów wskazywanych w skutecznie złożonych od wołaniach, co więcej, rozpoznało w rzeczywistości również zarzuty wyartykułowane przez odwołujących się, którzy nie zostali uznani za strony postępowania i zarzuty Stowarzyszenia P. , bowiem zarzuty te zawarte były również w rozpoznawanych odwołaniach. I tak odnośnie zarzutu wskazania błędnej podstawy prawnej Kolegium wypowiedziało się na stronie [...] decyzji; odnośnie naruszenia art. 28 Kpa na stronie 23 decyzji, a nadto przeprowadziło ustalenia odnośnie kręgu stron postępowania we własnym zakresie w całości (uzasadnienie pkt 2 decyzji); odnośnie podzielenia inwestycji na stronie 24 decyzji, odnośnie niedokonania właściwych ustaleń faktycznych oraz prawnych i art. 84 Kpa Kolegium wypowiedziało się w kilku miejscach decyzji wskazując na prawidłowość dokonanych ustaleń i odnosząc się do raportu jako podstawowego dowodu w niniejszej sprawie, w tym odnośnie hałasu - strona 25; odnośnie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na stronie 27 decyzji; odnośnie sprostowania i uzupełnienia na stronie [...]. Odmowa dopuszczenia Stowarzyszenia P. została rozpoznana ostatecznym aktem administracyjnym.
Kolejno SKO wskazało, że wniosek, o którym wspominał odwołujący się M. G., nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a nadto procedura administracyjna nie przewiduje instytucji opóźnienia rozpatrzenia sprawy i został potraktowany jako pismo w sprawie. Zdaniem SKO trudno też czynić zarzut Kolegium, że rozpoznając podobne sprawy, posiłkuje się wcześniej wydanymi decyzjami własnymi (sformułowaniami) sporządzając uzasadnienie stanowiska w sprawie.
Kolegium stanęło na stanowisku, iż wydało decyzję zgodną z przepisami prawa oraz w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego i w całości podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a przedstawioną w uzasadnieniu decyzji argumentację, uczyniło integralną częścią odpowiedzi na skargi.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2018 r. uczestnik postępowania – Inwestor przedstawił swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Inwestor zarzucił brak legitymacji skargowej po stronie skarżących stowarzyszeń
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2021 r. inwestor potrzymał stanowisko zajęte w piśmie z dnia [...] września 2021 r. a ponadto przedstawił, na wypadek nieuznania przez Sąd braku legitymacji skargowej po stronie skarżących, swoje merytoryczne stanowisko przemawiające za koniecznością oddalenia obu skarg, z uwagi na bezpodstawność zgłoszonych zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa)).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach.
Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Przedmiotem skarg obu skarżących Stowarzyszeń jest decyzja w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia wydana w trybie przepisów ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem inwestora – W. W. Sp. z o.o. z dnia [...] stycznia 2013 r.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy zainicjowanej skargą sąd administracyjny obowiązany jest ocenić legitymację skarżących do wniesienia skarg w świetle obowiązujących przepisów.
W tym kontekście wskazać należy, że postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa).
W myśl art. 25 § 1, 2 i 4 Ppsa, zdolność sądową posiadają osoby fizyczne, osoby prawne, organ administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, a także organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Mając więc na względzie dyspozycję art. 9 Ppsa stwierdzić należy, że organizacja społeczna może być stroną postępowania sądowego albo we własnej sprawie, która dotyczy bezpośrednio jej interesu prawnego, albo w sprawie innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Ponadto, co najistotniejsze i wynikające z art. 50 § 1 Ppsa, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 Ppsa).
Ze znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej wydruku aktualnych informacji o podmiocie z Krajowego Rejestru Sądowego Stowarzyszenia P. wynika, że zostało ono zarejestrowane w Rejestrze w dniu [...] marca 2013 r. Postanowieniem Burmistrza Gminy Ś. W. z dnia [...] czerwca 2015 r. Stowarzyszenie P. nie zostało natomiast dopuszczone do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażaleń Stowarzyszenia P. i Stowarzyszenia S. , na powyższe postanowienie Burmistrza, na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy środowiskowej i art. 138 § 1 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 3, art. 127 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn.zm.; zwanej dalej: Kpa) w pkt 1 umorzyło postępowanie zażaleniowe z zażalenia Stowarzyszenia S. oraz w pkt 2 utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza z dnia [...] czerwca 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po [...] po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w pkt 1 wyrok odrzucił skargę w zakresie punktu 2 zaskarżonego postanowienia; w pkt 2 wyroku oddalił skargę w pozostałym zakresie, na skutek czego postanowienie Burmistrza z dnia [...] czerwca 2015 r. o odmowie dopuszczenia do udziału w postepowaniu Stowarzyszenia P. stało się prawomocne.
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że Stowarzyszenie P. nie brało udziału w postepowaniu środowiskowym (j.t. postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia pod nazwą "F. ").
W tym miejscu wskazać przyjdzie, że w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Po [...] Sąd odrzucając w pkt 2 wyroku skargę Stowarzyszenie P. wywodził, że skarżącego Stowarzyszenia (P. nie dopuszczono do udziału w postępowaniu administracyjnym, a zakres jego statutowej działalności obejmuje obronę osób poszkodowanych i represjonowanych w Polsce przez systemy totalitarne i pomoc w obronie kościoła katolickiego, dóbr narodowych, ziemi i polskiej wsi (Rozdział II: Cele i sposoby ich realizacji, § 6 Statutu). Sposób realizacji powyższego celu (co należy, zdaniem WSA, uznać za doprecyzowanie celów określonych w § 6) określono w § 7 tego Statutu gdzie zapisano, że cel ów będzie realizowany poprzez organizowanie spotkań osób i poszkodowanych i represjonowanych w walce o wolną i niepodległą Polskę, organizowanie obchodów rocznicowych i konferencji, opiekę nad miejscami pamięci narodowej, gromadzenie dokumentacji osób poszkodowanych i represjonowanych przez systemy totalitarne, obrona i reprezentowanie członków przed wszystkimi organami administracji samorządowej i państwowej oraz sądami powszechnymi i administracyjnymi wszystkich instancji. Tak określonego celu statutowego nie można, w ocenie WSA, uznać za działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody. Sąd dostrzegł, że co prawda w statucie wskazano jako cel ochronę dóbr narodowych, to jednak określenia tego nie zdefiniowano. Brak też jest jego definicji w przepisach prawnych, a tym samym nie można wprowadzać domniemania, że pod pojęciem tym kryje się ochrona środowiska czy ochrona przyrody, w szczególności ze względu na to, że nie wskazują na to inne zapisy przedmiotowego aktu. Wobec tak określonego celu statutowego nie można, jak stwierdził WSA, przyjąć, iż pozostaje on w związku z ochroną środowiska. Zdaniem tego WSA, zawarte w Statucie i opisane wyżej cele statutowe skarżącego Stowarzyszenia (Poszkodowanych) nie uzasadniają jego udziału w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań. Owe cele statutowe nie dotyczą bowiem ochrony środowiska. Sformułowanie "pomoc w obronie kościoła katolickiego, dóbr narodowych, ziemi i polskiej wsi" jest zbyt ogólne i nie jest skonkretyzowane na tyle, by móc uznać, że cel ten dotyczy również środowiskowych uwarunkowań, tym bardziej, że w takim przypadku nie można stosować wykładni rozszerzającej.
WSA wywodził również, że Stowarzyszenie P. nie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu administracyjnym, a jej cel statutowy nie uzasadniał takiego dopuszczenia. Poza tym nie przemawiał za takim dopuszczeniem interes społeczny, a przynajmniej go nie wykazano.
WSA wywodził również, że art. 44 ust. 3 ustawy środowiskowej stanowi, że "organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Przepis ten stanowi Iex specialis w stosunku do art. 50 § 1 Ppsa (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 490/09, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) i rozszerza katalog podmiotów wymienionych w art. 50 § 1 Ppsa uprawnionych do wniesienia skargi (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1539/09, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). WSA podkreślił, że z normy art. 44 ust. 3 ustawy środowiskowej mogą jednak skorzystać tylko organizacje ekologiczne, przez które rozumie się organizacje społeczne, których celem statutowym jest ochrona środowiska (art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy środowiskowej).
Zważywszy na powyższe, zdaniem WSA, skarżące Stowarzyszenie nie było podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi również w świetle art. 44 ust. 3 ustawy środowiskowej. Nie jest ono organizacją ekologiczną, gdyż nie sposób powiązać jego celu statutowego z przedmiotowym postępowaniem dotyczącym określenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji.
Stanowisko WSA przedstawione powyżej Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela. Podkreślenia wymaga, że bez wątpienia postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa (art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej). W przepisach tej ustawy w rozdziale IV działu III uregulowano uprawnienia organizacji ekologicznych w toku postępowania przewidującego udział społeczeństwa w ochronie środowiska. Jednocześnie dyspozycja przepisu art. 44 ust. 3 ustawy środowiskowej, przyznająca organizacjom ekologicznym legitymacje skargową także w wypadku, gdy nie brały one udziału w postępowaniu wskazuje wyraźnie na to, że warunkiem legitymacji czynnej jest powiązanie interesu prawnego z celami statutowymi (tak: Wyrok WSA w Warszawie z 9.06.2017 r., VII SA/Wa 1560/16, LEX nr 2314053).
Sąd podziela również pogląd, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2011 r., II OSK 1083/10 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) o konieczności merytorycznego rozstrzygnięcia sądowego i dopuszczalności odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa skargi wyłącznie wtedy, gdy brak legitymacji procesowej jest ewidentny, a więc w razie złożenia skargi przez podmiot, który w sposób oczywisty nie może mieć legitymacji skargowej.
W kontrolowanej sprawie konieczne było zbadanie legitymacji skargowej Stowarzyszenia P., co w zawiązku z ustaleniem przez Sąd, że Stowarzyszenie to jej nie posiada, skutkować musiało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 Ppsa.
Podkreślenia wymaga, że brak spełnienia wymogu określonego w przepisie szczególnym do wniesienia skargi (w niniejszej sprawie chodzi o art. 44 ust. 3 ustawy środowiskowej) uzasadnia oddalenie takiej skargi a limine, bez badania zasadności podniesionych w tej skardze zarzutów (tak: wyrok WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2017 r., IV SA/Wa 2567/16, LEX nr 2776975 i przywołane tam orzecznictwo).
Przechodząc kolejno do legitymacji skargowej Stowarzyszenia S. wskazać należy, że Stowarzyszenie to zostało z kolei przez Burmistrza dopuszczone do udziału w postępowaniu prawomocnym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Należy również wskazać, że – jak zresztą stwierdził również WSA w przywołanym wyroku z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po [...] – ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia dotyczy statutowej działalności Stowarzyszenia S. (w odróżnieniu od Stowarzyszenie P. – jak wykazano powyżej), jest zatem organizacją ekologiczną.
Odnosząc się w tym miejscu do podnoszonej przez uczestnika postępowania i Inwestora kwestii nowelizacji art. 44 ust. 1 ustawy środowiskowej, Sąd wskazuję, na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1304/16 (LEX nr 2559959), w którym Sąd ten stwierdził, że "Stowarzyszenie zgłosiło swój udział w postępowaniu w dniu [...] listopada 2014 r., a więc na dwa miesiące przed wejściem w życie znowelizowanej treści art. 44 ust. 1 ww. ustawy. W związku z powyższym należy podzielić stanowisko, zgodnie z którym fakt wejścia w życie ww. przepisu nie pozbawił Stowarzyszenia prawa do uczestniczenia w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do naruszenia jednej z podstawowych zasad demokratycznego państwa prawa - lex retro non agit (niedziałania prawa wstecz), a w konsekwencji także takich zasad konstytucyjnych jak przywołana powyżej zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa, czy zasada ochrony praw nabytych. Z naruszeniem zakazu retroaktywności mamy do czynienia wówczas, gdy do czynów, stanów rzeczy lub zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, stosujemy te nowe przepisy. O retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów (zob. uchwała NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06). Takim zdarzeniem było w niniejszej sprawie złożenie przez Stowarzyszenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia.". Podzielając powyższy pogląd Sąd wskazuję, że w jego ocenie Stowarzyszenie S., wobec jasnego brzmienia art. 50 § 1 Ppsa było uprawnione do wniesienia skargi.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarga Stowarzyszenia S. nie zasługiwała jednak na uwzględnienie, a to ze względów wskazanych poniżej.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji Sąd podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań.
Sąd podzielił również argumentację organów, uznając ją za prawidłową, a wydane decyzje za odpowiadające prawu.
Należy również na początku zauważyć, że do niniejszej sprawy nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z dnia 1 lipca 2016 r., poz.961, zwanej dalej: ustawa wiatrakowa). W myśl bowiem art. 1 ust. 1 ustawy wiatrakowej ustawa ta określa warunki i tryb lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych oraz warunki lokalizacji elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie istniejącej albo planowanej zabudowy mieszkaniowej. Nie odnosi się natomiast do postępowań o środowiskowych uwarunkowaniach elektrowni wiatrowych. W tym zakresie ustawa ta stanowi jedynie w art. 16 ust. 2, że sprawy wszczęte i niezakończone dotyczące decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elektrowni wiatrowych są prowadzone przez organy, które były właściwe do ich prowadzenia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Biorąc pod uwagę, że obydwie i zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje administracyjne zostały wydane wcześniej niż weszła w życie ustawa wiatrakowa nie znajduje ona zastosowania w kontrolowanej sprawie.
Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm. - ustawa środowiskowa). Zgodnie z art. art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Niespornym jest w niniejszej sprawie, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. Nr 213 poz.1397 ze zm.) przedmiotowe przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, co wynika z treści art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej).
Stosownie do art. 71 ust. 1 ustawy środowiskowej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Nie jest to decyzja uznaniowa. Oznacza to, iż organ właściwy do i wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy.
Przesłanki wydania decyzji negatywnej, tzn. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Odmowa wydania takiej decyzji może zatem nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej), odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art.80 ust. 1 ustawy środowiskowej), czy też sprzeczności z innymi przepisami prawa.
Podstawę taką może również stanowić wynikająca z art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej odmowa zgody na realizacje przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany przez wnioskodawcę.
W rozpatrywanym przypadku żadna w/w przesłanek nie wystąpiła.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane w przypadku przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. W sprawie takich inwestycji jak niniejsza do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko był upoważniony organ niewyspecjalizowany w ochronie środowiska - w tym przypadku Burmistrz (art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej).
Wprawdzie w dniu [...] lipca 2016 r. weszła w życie ustawa z [...] maja 2016 r. w sprawie inwestycji w zakresie elektrowni wiatrowych, która zmieniła właściwość rzeczową organów do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla elektrowni wiatrowych i aktualnie organem właściwym w I instancji, zgodnie z przepisem art. 78 ust. 1 pkt 1 lit. r ) ustawy środowiskowej jest regionalny dyrektor ochrony środowiska, jednakże w myśl art. 16 ust. 2 ustawy wiatrakowej sprawy wszczęte i niezakończone dotyczące decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elektrowni wiatrowych są prowadzone przez organy, które były właściwe do ich prowadzenia przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
Przed wydaniem decyzji, właściwy organ uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem wyspecjalizowanym: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej). Organ ten, z racji swoich kompetencji, jest w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko, w oparciu o dane faktyczne wskazane w raporcie. Należy jednak zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 Kpa, obowiązuje zasada prawdy obiektywnej obligująca do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. W związku z tym, nawet gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia raportu oraz danych w nim zawartych, organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach musi samodzielnie ocenić, czy został on sporządzony zgodnie z przepisami.
Jak już wspomniano zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m.in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ występujący o uzgodnienie lub opinię przedkłada wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku; nie dotyczy to uzgodnień i opinii dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (art. 77 ust. 2 ustawy środowiskowej).
Z powyższego wynika, że przepis art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem, a opinią organu współdziałającego w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne jest rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego. W tej materii już wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne wskazując, że uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Opinia natomiast nie wiąże organu. Jej moc i znaczenie jest więc znacznie słabsza od uzgodnienia. Należy podkreślić, że postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej. Przy czym jego wynik jest niezbędny dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas gdy postępowanie uzgodnieniowe obarczone jest wadami proceduralnymi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 922/06 - LEX nr 340121, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010 r. I sygn. akt II SA/Rz 625/10 - Lex nr 754651, w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II i S A/Bd 742/07 - Lex nr 489196).
Mając powyższe na uwadze i uwzględniając fakt, iż w sprawie wydano pozytywne uzgodnienie RDOS i opinie PPIS oraz [...]PWIS, ocenić należy czy w sprawie nie wystąpiły negatywne przesłanki obligujące organ do wydania decyzji negatywnej.
Wydanie pozytywnego uzgodnienia przez RDOS oraz pozytywnej opinii przez PPIS i [...]PWIS w zasadzie ukształtowało kontrolowaną w niniejszej sprawie decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Zgodnie bowiem z poglądem wyrażonym przez NSA w wyroku z dnia [...].02.2012r. o sygn. akt II OSK [...], (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) wydane postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych uwarunkowań i praktycznie tę decyzje kształtuje. Organy dokonały oceny ustaleń zawartych w tych dokumentach oraz w raporcie.
Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki negatywne uzasadniające odmowę wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.
Podkreślić trzeba, że zasadniczą przyczyną odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia nie może być tylko sprzeciw różnych podmiotów. Organ I instancji nie może ich uwzględnić wbrew organom opiniującym i uzgadniającym, które uznały, że realizacja inwestycji nie wpłynie negatywnie na środowisko z zastrzeżeniem spełnienia szeregu warunków. Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (wyrok WSA w Poznaniu z dnia [...] marca 2011 r., IV SA/Po [...]). Oznacza to, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może przy spełnieniu określonych warunków wydać decyzję negatywną. Musi to jednak szczegółowo uzasadnić odnosząc się do całego zgromadzonego materiału dowodowego w tym w szczególności do raportu i postanowienia organu uzgadniającego.
Organ nie może a priori założyć, biorąc pod uwagę charakter przedsięwzięcia, że inwestor nie będzie w stanie spełnić ciążących na nim warunków.
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma dostarczyć wiążących informacji dla organów orzekających na kolejnym etapie realizacji inwestycji celem skonkretyzowania wymagań ochrony środowiska (art. 86 ustawy środowiskowej). Organ orzekający o środowiskowych uwarunkowaniach danego przedsięwzięcia ma więc obowiązek kierować się wynikającą z art. 6 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j.: Dz.U. z 2017r., poz. 519, dalej: Prawo ochrony środowiska) zasadą przezorności, obligującą do przewidzenia wszystkich skutków ingerencji w środowisko na etapie realizacji i eksploatacji planowanej inwestycji. Dlatego tak ważną rzeczą jest to, aby organ administracji dokonał rzetelnej, wnikliwej i wszechstronnej oceny raportu przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań danej inwestycji. W konsekwencji organ I instancji, jak i organ odwoławczy, mają obowiązek sprawdzenia zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, co oznacza zwłaszcza ustalenie, czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym tereny sąsiednie, a zwłaszcza danych identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych oraz społecznych. Obowiązkiem organów jest również sprawdzenie materiałów stanowiących podstawę sporządzonego raportu. Ustalenia zawarte w raporcie mogą służyć wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko wówczas, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości. Natomiast skuteczność zarzutów wobec raportu może być zróżnicowana w zależności od poparcia ich odpowiednimi dowodami i konkretną argumentacją, jednak w każdym przypadku rzeczą organu administracji jest wyjaśnienie i ocena rozbieżnych stanowisk dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (wyroki NSA z dnia: 26.03.2015 r., II OSK 2032/13; 28.08.2014 r., II OSK 464/13; 5.03.2015 r" II OSK 1858/13; 20.01.2012 r., II OSK 2094/10; 18.05.2016r., II OSK 2151/14, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym inwestora będącym dowodem w postępowaniu administracyjnym i podlegającym ocenie właściwego organu (wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., sygn. II OSK 383/08, Lex nr 526577, a także z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. II OSK 363/06, Nieruchomości 2007, nr 7, s. 15, akceptowany przez K. Gruszeckiego "Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz" Pressom sp. z o.o. Wrocław 2009 s. 179 uw. 2). Tym samym raport nie jest w istocie opinią biegłego w rozumieniu art. 84 Kpa, a jedynie ma status dokumentu prywatnego będącego ekspertyzą rzeczoznawcy, będący w istocie przedstawieniem własnego poglądu przez daną stronę przy zaakcentowaniu, że pogląd ów odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (K. Knoppek "Dokument w procesie cywilnym" Poznań 1993 s. 107- 108; T. Ereciński w: "Kpc. Komentarz" LexisNexis 20091. 1 s. 712 uw. 15, s. 758 uw. 18). Tym niemniej raport sporządzany przez inwestora wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 Kpa.
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia (K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko Wrocław 2009, s. 179). W ramach charakterystyki tego dokumentu, warto wskazać, iż poprzednia ustawa z dnia 9 listopada 2000r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 109, poz. 1157 ze zm.), zrezygnowała z wcześniej obowiązującego wymogu wykonywania oceny oddziaływania na środowisko przez biegłych, i aktualnie nie ma żadnych ograniczeń podmiotowych, kto może i wykonywać raport. Jednakże w praktyce dokumenty takie przygotowywane są przez osoby posiadające stosowne wykształcenie. Raport opracowywany jest na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia, ale oceniany przez organ administracji przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko.
Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zastrzeżenia te jednak nie mogą być gołosłowne, lecz powinny być poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu.
Podzielając przedstawione stanowisko należy zauważyć, że w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego nie przedstawiono w istocie żadnego dowodu przeciwko sporządzonemu raportowi i jego uzupełnieniom z których wynika, że planowane przedsięwzięcie nie wpłynie znacząco na pogorszenie warunków środowiska oraz sanitarnych, a przyjęte rozwiązania techniczne i sposób postępowania zminimalizują wpływ obiektu na zdrowie ludzi oraz środowisko. W szczególności skarżący nie przedłożyli kontrraportu.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej ocena oddziaływania rozumiana jest jako postępowanie iw sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Przepis art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej określa zakres przedmiotowy postępowania ocenowego (środowiskowego) stanowiąc, że w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:
1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne,
c) zabytki,
ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy,
d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca,
e) dostępność do złóż kopalin;
1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych;
2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
3) wymagany zakres monitoringu.
Wskazany zakres uszczegóławiają przepisy art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej określające elementy, które powinien zawierać każdy raport o oddziaływaniu na środowisko po to, aby dostarczył informacji umożliwiających zakończenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania.
Jak już wspomniano raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest najistotniejszym dowodem w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Jego zadaniem jest zanalizowanie i określenie, jaki będzie zakres oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia na środowisko, przy uwzględnieniu planowanych rozwiązań inwestycyjnych i zestawienie tego z innymi możliwościami (wariantami). Organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe ma obowiązek dokonania na podstawie art. 80 Kpa oceny wartości dowodowej raportu, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 31 marca 2011 r., II SA/Lu 845/10, LEX nr 993489).
Celem postępowania środowiskowego jest zidentyfikowanie źródeł oddziaływania przedsięwzięcia, jego analiza i ocena w zakresie wynikającym z art. 62 ustawy środowiskowej i adekwatne do wyników ustalenie warunków realizacji inwestycji. W ramach oceny oddziaływania na środowisko analizuje się i ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia m.in. na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy oraz wzajemne oddziaływanie wskazanych wyżej elementów pomiędzy sobą. Definicja środowiska zawarta w art. 3 pkt 39 Prawa ochrony środowiska stanowi, że jest to ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami. Z kolei według definicji krajobrazu zawartej w art. 2 pkt 16e ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. z 2017r., poz. 1073, zwanej dalej: ustawa planistyczna) jest to postrzegana przez ludzi przestrzeń, zawierająca elementy przyrodnicze lub wytwory cywilizacji, ukształtowana w wyniku działania czynników naturalnych lub działalności człowieka. Z tego wynika, że postępowanie ocenowe ma służyć ochronie wyłącznie elementów przyrodniczych naturalnych i przekształconych w wyniku działalności człowieka, zachowujących cały czas charakter przyrodniczy, ale nie składających się na działalność gospodarczą (produkcję rolną) prowadzoną przez człowieka. Wśród tych elementów przyrodniczych znajdują się zwierzęta w środowisku naturalnym, a nie np. intensywne hodowle zwierząt.
Na tle powyższych rozważań Sąd stwierdza, że organ obu instancji przeprowadziły postępowanie z zachowaniem wszystkich wymaganych prawem warunków, w szczególności z poszanowaniem zasad prowadzenia postępowania wyrażonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Dokonały prawidłowego przytoczenia podstaw prawnych rozstrzygnięcia, prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie a następnie właściwie dokonały subsumcji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięć, a jego ocena została przeprowadzona w sposób rzetelny i całościowy. Sąd nie znalazł również podstaw do kwestionowania prawidłowości uzasadnień organów obu instancji uznając, iż spełniają przesłanki z art. 107 § 3 Kpa. Zaistniałe uchybienia (jak przywołany przez organ błąd w nazwie miejscowości) w żadnej mierze nie dyskwalifikowały ani prawidłowości postępowania administracyjnego, ani tez samych wydanych w sprawie rozstrzygnięć, albowiem pozostały bez wpływu na wynik postępowania.
Oczywistym jest, po analizie akt sprawy, tak administracyjnych, jak i sądowych, że w toku całego postępowania podejmowany były próby jego przeciągania oraz storpedowania inwestycji, jednak stawiane organom zarzuty pozostawały zasadniczo gołosłowne i miały w większości charakter polemiczny, a jako takie nie zasługiwały na uwzględnienie.
Sąd podzielił zresztą w zasadniczej mierze argumentację inwestora przedstawioną w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r, w zakresie odniesienia się do zarzutów skargi Stowarzyszenia S.. W ocenie Sądu uczestnik w sposób szczegółowy i merytoryczny odniósł się do tych zarzutów dowodząc, że nie zasługiwały one na uwzględnienie.
I tak, w szczególności, wskazać należy, że w zakresie zarzutu dotyczącego rzekomego nieprawidłowego ustalenia stron postępowania symptomatyczne jest, że sami "bezpośrednio zainteresowani", jako rzekomo pominięte w postepowaniu osoby, nie wnieśli skarg na decyzję środowiskową. Oceniając jednak ten zarzut merytorycznie Sąd stwierdza, że Burmistrz, określając zakres stron postępowania, za strony postępowania uznał właścicieli oraz użytkowników wieczystych działek na których zlokalizowane będą turbiny wiatrowe, jak również właścicieli oraz użytkowników wieczystych działek znajdujących w zasięgu wyznaczonego oddziaływania akustycznego Inwestycji. Pomimo faktu, że w toku postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji środowiskowej, ostatecznie do realizacji wybrano wariant najbardziej korzystny dla środowiska, ze znacznie zmniejszoną ilością turbin wiatrowych w porównaniu do pierwotnego wniosku Spółki (24 turbiny zamiast pierwotnie planowanych 57), Burmistrz za strony postępowania uznał właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości, które znajdują się w zasięgu oddziaływania wszystkich wariantów rozważanych w toku postępowania (str. 7 decyzji organu I instancji), co należy uznać za prawidłowe. Należy również zdaniem Sądu zgodzić się, że nie każde oddziaływanie Inwestycji będzie stanowiło o interesie prawnym danego właściciela działki objętej oddziaływaniem nieprzekraczającym dopuszczalnych norm. Zarzuty Stowarzyszenia S. dotyczące nieprawidłowego ustalenia stron postępowania okazały się zatem bezzasadne.
Odnosząc się kolejno do zarzutu dotyczącego braku uwzględnienia występowania zabudowy jednorodzinnej w obszarze oddziaływania Inwestycji, co winno skutkować tym, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny zostać przyjęte jak dla zabudowy mieszkaniowej, gdzie dopuszczalny poziom hałasu w porze nocnej nie może przekroczyć 40 dB. Należy mieć w tym zakresie na względzie, że w art. 114 ust. 2 Prawa ochrony środowiska zostały zawarte reguły kolizyjne umożliwiające ustalenie, jakie powinny być maksymalne dopuszczalne normy hałasu dla terenu, na którym występuje zabudowa mieszana (np. zarówno zabudowa zagrodowa i mieszkaniowa). Jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. W związku z brzemieniem art. 115 Prawa ochrony środowiska reguła ta znajduje odpowiednie zastosowanie w przypadku, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kiedy to rozstrzygające znaczenie ma faktycznie zagospodarowanie i wykorzystywanie terenów, ergo w realiach sprawy - zaświadczenie wydane przez Burmistrza co do rodzaju zabudowy w odniesieniu do przeważającego (pod względem powierzchni jak i przeważającego sposobu faktycznego zagospodarowania i wykorzystania) terenu występującego w zasięgu oddziaływania Inwestycji (zaświadczenie z dnia [...] lutego 2014 r.). W konsekwencji uznać należało, że analiza akustyczna dla inwestycji została wykonana prawidłowo jak dla przeważającego rodzaju terenu - zabudowa zagrodowa, mieszkaniowa wielorodzinna oraz zabudowa związana z działalnością gospodarczą.
W zakresie kolejnego zarzutu dotyczącego rzekomego niedopuszczalnego dokonania przez Inwestora tzw. podzielenia przedsięwzięcia na mniejsze inwestycje: F. oraz [...], co miało się przełożyć na nieprawidłowe zbadanie obszaru odziaływania Inwestycji, Sąd również nie stwierdził podstaw do jego uwzględnienia. Należy bowiem stwierdzić, że zakaz dzielenia zamierzeń inwestycyjnych, które w odmiennym stanie faktycznym mogłyby stanowić jedno przedsięwzięcie dotyczy sytuacji premedytowanego omijania w ten sposób przepisów Prawa ochrony środowiska. Taka zaś okoliczność nie ma miejsca w kontrolowanej sprawie. Podkreślenia wymaga, że już w pierwotnej wersji raportu, jak również późniejszych jego uzupełnieniach wskazano, iż przeprowadzono także analizę skumulowanego oddziaływania inwestycji: F. [...] oraz (znajdującej się ówcześnie na bardzo wczesnym etapie) F. w zakresie m.in. emisji, hałasu, wpływu na ptaki, nietoperze, na obszary chronione i oddziaływań na ludzi. W uzupełnieniu raportu z czerwca 2014 r. przedstawiona została przez Inwestora dodatkowa ocena skumulowanego wpływu przedsięwzięcia na poszczególne gatunki będące przedmiotami ochrony w obszarach [...] położonych w zasięgu potencjalnego oddziaływania przedsięwzięcia i to z uwzględnieniem istniejących oraz planowanch w sąsiedztwie projektowanej Inwestycji turbin oraz farm, w tym F. . W efekcie Burmistrz nie stwierdził negatywnych oddziaływań skumulowanych, a organy opiniujące również potwierdziły to stanowisko
Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów skargi wynikających z jej uzasadnienia, a nie wskazanych bezpośrednio w petitum. W szczególności nie dopatrzył się nieprawidłowości w zakresie prawidłowości dokonywanych obwieszczeń. Nie przestawiono również żadnych przekonujących dowodów na okoliczność rzekomej nierzetelności w analizie akustycznej. W zakresie niezastosowanie się przez Burmistrza do zaleceń PPIS w zakresie rekomendowanej odległości 1000 m elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej.
W tym miejscu wskazać należy, w wyroku z dnia [...] lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, iż w orzecznictwie podkreśla się, że opinia, w przeciwieństwie do uzgodnienia, nie wiąże organu rozstrzygającego w postępowaniu głównym. Treść stanowiska zajętego przez organ opiniujący nie przesądza o treści decyzji (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt II SA/Łd [...]). Opinią organ nie jest związany, ale powinien ją ocenić w kontekście całości zgromadzonego w : sprawie materiału dowodowego, a w szczególności raportu. Tak więc także opinia wydana w niniejszej sprawie przez PPIS nie jest wiążąca, a tym bardziej zawarta w jej uzasadnieniu rekomendacja, że dla elektrowni wiatrowych obecnie rekomendowana jest odległość 1000 m od zabudowy mieszkaniowej. Jednak bliżej nie określono tej rekomendacji, ani organu od jakiego pochodzi. Rekomendacji tej nie powiązano z jakimikolwiek obowiązującymi wówczas prawnie usankcjonowanymi normami, ani z ustalonym negatywnym oddziaływaniem tego typu przedsięwzięć na środowisko w odległości mniejszej niż 1000 m, poza tymi, które wynikają z przepisów uwzględniających dotychczas udowodniony i wykazany wpływ (np. na klimat akustyczny). Poza tym wskazująca tą rekomendację opinia PPIS była pozytywna. Oznacza to, że pomimo wskazanej rekomendacji w ocenie samego PPIS nie było przesłanek do wydania opinii negatywnej.
Zdaniem Sądu zarzuty dotyczące sporządzonego w sprawie raportu oddziaływania inwestycji na środowisko również są bezzasadne. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w przywołanym wyżej wyroku - przyjmuje się, iż jeśli w sprawie przedstawiony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom ustawy oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest konieczna szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu. Organ weryfikuje przede wszystkim, czy raport jest zupełny zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym i nie budzi zastrzeżeń. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji, gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną (zob. wyrok NSA z dnia 1 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2105/11, zob. również wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1862/11).
Raport ma pomóc organom właściwie ocenić oddziaływanie konkretnego przedsięwzięcia na środowisko poprzez jego szczegółowe scharakteryzowanie i opisanie oraz podjąć właściwe rozstrzygnięcie.
W tym przypadku wszystkie organy, w tym organ uzgadniający i organy opiniujące, pozytywnie oceniły raport (po wcześniejszym jego uzupełnieniu na żądanie organów) i ma jego podstawie przedstawiły własne stanowiska oraz wytyczne co do planowanego przedsięwzięcia. A zatem w ich opinii raport jest kompletny i jednoznaczny na tyle, że pozwala wydać prawidłową decyzję, która ma określić uwarunkowania środowiskowe chroniące to środowisko w możliwy sposób przed ewentualnym negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na środowisko. Podkreślić należy, że raport ten był oceniany także przez organy wyspecjalizowane w zakresie ochrony środowiska jakimi są RDOŚ, PPIS i [...]PWIS.
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Raport i złożony w niniejszym postępowaniu ocenia oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. W toku sprawy nie pojawiły się żadne argumenty potwierdzone jakimikolwiek dowodami, czy nawet nie uprawdopodobniono negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, które nie zostałoby uwzględnione w raporcie. Organ nie miał żadnych uzasadnionych podstaw, by podważać opinię specjalistów wyrażoną w raporcie, ani uzgodnienie RDOŚ i stanowiska organów opiniujących.
W toku postępowania inwestor przedłożył organowi I instancji raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który na skutek wezwania RDOŚ i [...]PWIS był uzupełniony, a także - w celu dokonania uzgodnień - był przesyłany do RDOŚ oraz w celu uzyskania opinii do [...]PWIS i PPIS. Organy te ostatecznie - po dokonaniu na ich żądanie przez inwestora uzupełnień raportu - uzgodniły i zaopiniowały w zakresie swoich kompetencji warunki realizacji przedsięwzięcia z zastrzeżeniami, które zostały uwzględnione w decyzji organu I instancji. Raport zawiera przy tym niezbędne elementy określone w art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wszystkie postanowienia i opinie wydane w przedmiotowej sprawie charakteryzują się dużą starannością, a ich uzasadnienia są wyczerpujące i w pełni wyjaśniają przesłanki, jakimi kierowały się organy podejmując takie rozstrzygnięcia.
Sąd nie znalazł zatem podstaw do kwestionowania oceny raportu dokonanej przez organy prowadzące postępowanie, zaś Stowarzyszenie S. w sposób przekonujący i poparty dowodami nie z podważyło ani jego wiarygodności, ani prawidłowości.
Wreszcie Sąd stanął na stanowisku, że w pkt 2 decyzji SKO prawidłowo orzeczono o umorzeniu postępowania w stosunku do wskazanych w sentencji podmiotów. Sąd, po analizie akt sprawy, w całości podzielił argumentację powołana przez Kolegium w tym zakresie, co oznacza, że i w tej mierze decyzja SKO jest prawidłowa, czego skutecznie nie podważyło skarżące Stowarzyszenie S..
W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 Ppsa, orzeczono, jak w sentencji.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] stycznia 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło