II SA/Po 467/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-11-23
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy decyzja o pozwoleniu na budowę została stwierdzona nieważnością po zakończeniu robót budowlanych?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo prowadzić postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę została stwierdzona nieważnością po wykonaniu robót budowlanych. W takim przypadku organ może nakazać wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, zamiast nakazu rozbiórki, jeśli jest to możliwe. Przepisy dotyczące odległości od granicy działki budowlanej (np. § 12 Warunków Technicznych) muszą być przestrzegane, a ocena bezpieczeństwa pożarowego nie konwaliduje naruszenia tych przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej inwestorom wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia rozbudowanego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Nakaz obejmował zmianę lokalizacji okna oraz zastąpienie innego okna nierozwieralnym naświetlem. Decyzje te zostały wydane po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, która naruszała przepisy dotyczące odległości od granicy działki. Inwestorzy skarżyli te decyzje, podnosząc m.in. argumenty dotyczące historycznego usytuowania budynków i braku zagrożenia pożarowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] listopada 2016 roku sprawy ze skargi A. G. i S. G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 roku Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: PINB w G.; organ I instancji), wydaną na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013, poz. 1409, z późn. zm. – dalej: Prawo budowlane), nakazał A. i S. G. (dalej: inwestorzy; współwłaściciele; skarżący; strona skarżąca) jako współwłaścicielom nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w [...] – wykonanie w terminie do dnia [...] maja 2016 r. następujących robót budowlanych w budynku mieszkalnym (jednorodzinnym) zlokalizowanym na tej działce (pod nr. porządkowym [...]) w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem:
1) zmianę lokalizacji okna w dobudowanej części budynku mieszkalnego ze ściany południowo-wschodniej, tj. ściany od strony działki nr [...], poprzez jego likwidację i przeniesienie na ścianę północno-wschodnią;
2) zastąpieniu zrealizowanego okna w ścianie pokoju od strony południowo-wschodniej, tj. od strony działki nr [...], nierozwieralnym naświetlem, z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego (dalej: WWINB; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] maja 2016 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odrębnych odwołań wniesionych przez: 1) M. L. i 2) A. i S. G., uchylił decyzję PINB w G. z dnia [...] 2016 r. w zakresie do dnia [...] czerwca 2016 r. Natomiast w pozostałej części WWINB utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Przedmiotowe decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy.
Wojewoda Wielkopolski ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. (znak [...]) stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2005 r. (znak [...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w [...].
Wobec powyższego PINB w G. w dniu [...] sierpnia 2015 r. wszczął postępowanie naprawcze dotyczące rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nr [...] zlokalizowanej w [...] [...], którą zrealizowali A. i S. G. na podstawie tego pozwolenia. W dniu [...] września 2015 r. organ I instancji wydał postanowienie zobowiązujące inwestorów do przedłożenia "oceny stanu bezpieczeństwa pożarowego zrealizowanej rozbudowy (...). W dniu [...] września 2015 r. inwestor przedłożył wymaganą cenę stanu bezpieczeństwa pożarowego. Następnie decyzją z dnia [...] 2015 r. PINB w G. odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z realizacją przedmiotowej rozbudowy.
WWINB, po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesienia odwołania przez inną stronę postępowania, decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. uchylił decyzję PINB w G. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W następstwie powyższego, po uzupełnieniu materiału dowodowego i dochowaniu obowiązku określonego w art. 10 K.p.a., PINB w G. załatwił sprawę decyzją z dnia [...] marca 2016 r. W uzasadnieniu, wskazując na podstawy do zastosowania w sprawie procedury z art. 50-51 Prawa budowlanego, organ wyjaśnił, że wykorzystał dowody zgromadzone w toku postępowania znak [...], w którym dokonano protokolarnego ustalenia faktów oraz ustaleń pomiarowych z czynności; w tym zakresie stwierdził, że rozbudowa została zrealizowana zgodnie z ówcześnie zatwierdzonym projektem budowlanymi obiekt jest użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem, jednakże wątpliwości budzi zbliżenie do granicy działki ściany z otworami okiennymi z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na odległość niezgodną z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690, z późn. zm. – dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych; warunki techniczne; rozporządzenie), gdyż odległość ściany z otworami okiennymi od granicy z działką nr [...] wynosi faktycznie 3,08 m, wobec wymaganych 4 m. Organ zaznaczył, że z uwagi na stwierdzony brak zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego, co wynika z przedłożonej przez inwestorów w dniu [...] września 2015 r. "oceny stanu bezpieczeństwa pożarowego", organ nie znalazł podstaw do zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i nakazania rozbiórki obiektu lub jego części. Zarazem – odwołując się do wytycznych WWINB zawartych w decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz powody stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę – organ uznał, że w niniejszej sprawie konieczne jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, co oznacza w tym przypadku zgodność z przepisami dotyczącymi odległości od granic działki, o których mowa w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych .
Organ I instancji zaznaczył, że rozbudowa budynku mieszkalnego na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę z dnia [...] 2005 r. oraz projektu budowlanego, który przewidywał istnienie w budynku trzech otworów okiennych w ścianie południowo-wschodniej budynku, nie obejmowała okna w tej ścianie, w pomieszczeniu kuchni, tj. okna istniejącego przed rozbudową. Wskazując na zebrany w sprawie materiał (w tym archiwalne zdjęcia), PINB w G. stwierdził, że okno w pomieszczeniu kuchni z dużym prawdopodobieństwem istniało od momentu powstania obiektu, gdyż na archiwalnej fotografii widoczne są dwa okna, w tym jedno, które pokrywa się z lokalizacją obecnego okna w kuchni. W zakresie organ argumentował, że ówcześnie budynek znajdował się na jednej działce wraz z budynkiem wielorodzinnym, zlokalizowanym obecnie na działce sąsiedniej i dopiero w wyniku wtórnego podziału nieruchomości zaistniała sytuacja, w której okno to znalazło się w odległości 3,08 m od granicy sąsiedniej działki. Wobec tego organ uznał, że okno to nie może być przedmiotem nakazów w niniejszym postępowaniu, ponieważ powstało w stanie faktycznym nienaruszającym żadnych przepisów. Odnosząc się do pozostałych dwóch otworów okiennych, które powstały w związku z rozbudową budynku już w stanie faktycznym, w którym ściana południowo-wschodnia znajdowała się w odległości 3,08 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...], organ stwierdził, że taka lokalizacja ściany z otworami naruszała i narusza obecnie obowiązujące przepisy określone w warunkach technicznych. Celem doprowadzenia zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z prawem PINB w G. uznał za zasadne zobowiązać inwestorów do wykonania nierozwieralnego naświetla w pomieszczeniu kuchni, co spowoduje, że pomieszczenie to będzie miało dostęp do światła dziennego, wymagany dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57 ust. 2 warunków technicznych), a jednocześnie zlikwidowany zostanie otwór okienny i spełnione zostaną wymogi przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych.
Odwołanie od decyzji PINB w G. wnieśli, działając za pośrednictwem pełnomocników procesowych:
1) M. L. – domagająca się uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia lub zmiany zaskarżonej decyzji, która zarzuciła naruszenie:
- art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na braku uwzględnienia okoliczności wykonania (powiększenia rozmiarów) okna w ich budynku od strony południowo-wschodniej istniejącego już przed 2005 r., które to naruszenie w konsekwencji przełożyło się na błędne zastosowanie normy prawa materialnego;
- naruszenie art. 51 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych odnoszących się do okna istniejącego od strony południowo-wschodniej już przed rokiem 2005 r., pomimo że ściana z otworami okiennymi znajduje się w odległości 3,08 m od granicy z działką sąsiednią (co w dalszym ciągu stanowi naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia);
- art 11 oraz 107 K.p.a w zw. z art. 51 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez brak wyjaśnienia na czym ma polegać zastąpienie jednego z okien nierozwieralnym naświetlem (o którym mowa w pkt 2 sentencji decyzji) oraz poprzez brak wskazania parametrów technicznych, jakim ma odpowiadać przedmiotowe naświetle;
2) inwestorzy A. i S. G. – domagający się uchylenia decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz przeprowadzenia dowodów uzupełniających na okoliczność braku potrzeby dokonywania zmian w oknach opisanych w decyzji i brak jakiegokolwiek zagrożenia, w tym zagrożenia pożarowego, którzy zarzucili:
- błędne przyjęcie, że powinni w przedmiotowym budynku, zgodnie z pkt. 1 zaskarżonej decyzji zmienić lokalizację okna poprzez jego likwidację i przeniesienie na stronę północno-wschodnią, a zgodnie z pkt. 2 decyzji zastąpić okno nierozwieranym naświetlem;
- brak merytorycznego podważenia opinii rzeczoznawcy w zakresie bezpieczeństwa pożarowego;
- pominięcie historycznego usytuowania spornego budynku i budynku sąsiedniego, które były pierwotnie objęte jedną działką budowlaną i stanowiły funkcjonalną, spójną całość.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia WWINB przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wyjaśnił, że z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę PINB w G. prawidłowo prowadził postępowanie naprawcze na podstawie przepisów art. 51 Prawa budowlanego i zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. WWINB wyjaśnił, że tylko inwestycja nienaruszająca prawa może być zalegalizowana przez wykonanie określonych czynności i dalsze działania wynikające z powołanego przepisu art. 51 Prawa budowlanego, a zarazem nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wtedy, gdy zostanie ustalone, że wykonanych robót budowlanych nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Ponadto organ II instancji zauważył, że w postępowaniu naprawczym bierze się też pod uwagę przyczyny, z powodu których została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja o pozwoleniu na budowę.
Odwołując się do podstaw ostatecznej decyzji Wojewody Wielkopolskiego dnia [...] lipca 2015 r. stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2005 r. (znak [...]), WWINB wyjaśnił, że był to fakt naruszenia przepisu § 12 ust. 1 warunków technicznych poprzez zaprojektowanie otworów okiennych w ścianie usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej. W tym względzie organ II instancji przypomniał, że w poprzednim swoim rozstrzygnięciu kasacyjnym wskazał, iż przedstawienie oceny dotyczącej kwestii bezpieczeństwa pożarowego nie konwaliduje naruszenia przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, gdyż w ustalonym stanie faktycznym niemożliwe jest uznanie, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z warunkami technicznymi i zasadami wiedzy technicznej. Odpowiadając na zarzuty inwestorów, organ zwrócił uwagę na to, że wykonie otworów okiennych w ścianie usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej (3,08 m) narusza właśnie powołany przepis, co wynika również z uzasadnienia decyzji Wojewody Wielkopolskiego dnia [...] lipca 2015 r., który stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę wobec naruszenia w projekcie budowlanym przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Idąc dalej, organ stwierdził, że przedłożone przez inwestorów opracowanie dotyczy odległości między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego (§ 271 § 1 rozporządzenia) i jako takie – nie może być uwzględnione; nadto zaznaczył, że pominięto w tym opracowaniu treść § 271 § 2 powołanego rozporządzenia.
Omawiając kwestię dopuszczalności zastąpienia otworu okiennego wypełnieniem materiałem przepuszczającym światło, WWINB odwołał się do treści § 232 pkt 1, 2 i 6 warunków technicznych i stwierdził, że powierzchnia ściany, w której znajdują się okna wynosi 55,6 m[˛], a powierzchnia 2 okien wykonanych w trakcie rozbudowy wynosi 2,76 m[˛], zaś trzecie istniejące wcześniej okno ma 1,08 m[˛]; wobec tego wypełnienie otworów okiennych materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie pustakami szklanymi, zajmie mniej niż 10% powierzchni ściany budynku, co jest zgodne z przywołanymi przepisami technicznymi w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Zarazem organ II instancji stwierdził, że skoro jednak możliwe jest przeniesienie jednego otworu okiennego na inną ścianę, to WWINB podziela stanowisko PINB w G., bowiem umożliwi to np. wietrzenie mieszkania i zwiększy dopływ naturalnego światła do pomieszczenia.
Odnosząc się do kwestii podniesionych w drugim odwołaniu WWINB, posiłkując się stanowiskiem orzecznictwa stwierdził, że ściana wypełniona luksferami traktowana jest jako ściana pełna; pustaki stałe (luksfery) traktowane są jako element konstrukcyjny budynku, a nie otwór okienny, luksfer jest bowiem kształtką budowlaną wykonaną ze szkła, służącą do wypełnienia konstrukcji ściennych lub stropowych; tym samym ściana wykonana z luksferów lub wyposażona w luksfery może być usytuowana w odległości przewidzianej dla ściany bez otworów okiennych. Jednocześnie zauważył, że jakkolwiek brak jest w przepisach Prawa budowlanego definicji naświetl, to z potocznego i branżowego rozumienia tego pojęcia wynika, że naświetlami są: okno stałe lub otwierane, stosowane w ścianach wewnętrznych do oświetlania pomieszczeń światłem pośrednim; oszklone skrzydła drzwiowe, umożliwiające oświetlenie światłem pośrednim np. korytarzy; przegrody pomiędzy pomieszczeniami. Wobec tego WWINB uznał, że sformułowanie zawarte w rozstrzygnięciu decyzji ("nierozwieralne naświetle") jest pojęciem zrozumiałym, przy czym, mając na uwadze rynek materiałów budowlanych, należy wskazać, że najistotniejsze jest, aby materiał przepuszczający światło, jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie – spełniał wymaganą odporność ogniową i był nierozwieralny (nieotwieralny). Stąd też za nieuzasadnione organ odwoławczy uznał obawy M. L., że wykonanie "samych przezroczystych i nierozwieralnych szyb będzie stanowiło o wykonaniu decyzji". W tym też zakresie WWINB stwierdził, że przepisy dotyczące odległości obiektów od granicy działki nie służą ochronie prywatności i uprawnień właścicielskich (jako zagadnień natury cywilnej), stąd też przypomniał, że przedmiotem prowadzonego postępowania są "roboty budowlane wykonane na podstawie unieważnionej decyzji o pozwoleniu na budowę", zaś istniejące sporne okno może być przedmiotem odrębnego postępowania.
Podsumowując, WWINB stwierdził, że nałożone na inwestorów przez PINB w G. obowiązki doprowadzą roboty budowlane, związane z rozbudową budynku, do stanu zgodnego z prawem, jednakże w związku z upływającym terminem do wykonania tych robót organ II instancji skorzystał z dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i wskazał nowy termin ich wykonania.
Z uwagi na nieprawidłowe doręczenie decyzji wydanej w II instancji bezpośrednio do rąk inwestorów WWINB na wniosek pełnomocnika procesowego skarżących doręczył mu decyzję [...] czerwca 2016 r.
W skardze na rozstrzygnięcie WWINB z dnia [...] maja 2016 r., wniesionej przez inwestorów A. i S. G., reprezentowanych przez pełnomocnika procesowego, strony domagały się uchylenia tej decyzji w całości.
Skarżący zarzucili organowi II instancji naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 10 K.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu przed organem II instancji;
2) art. 7 K.p.a. poprzez:
- brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i przesłuchania odwołujących na okoliczność braku potrzeby dokonywania zmian w oknach opisanych w decyzji oraz poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżących w zachowaniu dotychczasowego stanu budynku;
- pominięcie, wpływającego na zmianę formy zabudowy, historycznego usytuowania spornego budynku i budynku sąsiedniego na jednej działce geodezyjnej,
- brak merytorycznej oceny przedłożonej organowi I instancji przez odwołujących opinii rzeczoznawcy,
- błędne przyjęcie, że skarżący mają zgodnie decyzją organu I instancji w pkt. 1 zmienić lokalizację okna poprzez jego likwidację i przeniesienie na stronę północno-wschodnią, a zgodnie z pkt. 2 decyzji zastąpić okno nierozwieranym naświetleniem.
Ponadto wskazali na naruszenie art. 51 Prawa budowlanego w zw. z art. 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych – poprzez wadliwe przyjęcie, że w zaistniałym stanie faktycznym skarżący mają obowiązek dokonania określonych czynności.
W uzasadnieniu skargi – analogicznie jak wcześniej w odwołaniu – podniesiono, że decyzje pomijają fakt, iż sąsiadujące budynki historycznie znajdowały się na jednej działce geodezyjnej, co spowodowało odstępstwa w zakresie odległości zabudowy od granicy. Powołano się na obiektywny brak jakiegokolwiek zagrożenia przeciwpożarowego, co wynika z opinii biegłego i zdjęć [znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej]. Podtrzymali stanowisko, że rozbudowa została przeprowadzona na podstawie legalnej decyzji i prawidłowo funkcjonowała aż do jej skasowania. W ocenie inwestorów, w odniesieniu do usytuowania starych budynków w sposób oczywisty występują odstępstwa od przepisów nakazujących stosowanie odległości od granicy, np. w zabudowie kamienicznej i powinna być zastosowana do spornych, w istocie sprywatyzowanych i podzielonych sztucznie sąsiednich budynków. Ponadto podkreślili, że źródło sporu nie leży w realnym czy prawnym zagrożeniu przeciwpożarowym, ale w nieporozumieniu co do wcześniejszych, sąsiedzkich sporów budowlanych.
W ocenie skarżących, w spornej sytuacji odstępstwo od rygorów rozbudowy w pobliżu granicy działki, w ramach luzu decyzyjnego, jest szczególnie usprawiedliwione. Wobec tego argumentowali, że organy nie przeprowadziły dokładnego badania stanu faktycznego i nie ustaliły, czy realnie nakazane zmiany są konieczne i skuteczne, skoro odległość między budynkami aktualnie jest znaczna, a odległość od samego płotu znajdującego się na granicy działek nie tworzy zagrożenia.
Nadto podnieśli, że nakazana zmiana otworów okiennych zmniejszy radykalnie walory użytkowe spornej części budynku mieszkalnego, w którym każde pomieszczenie powinno być w pełni użytkowe i zgodne z oczekiwaniami inwestora; tymczasem nakazane zmiany pomijają również zakłócenia w aranżacji wewnętrznej budynku.
Idąc dalej, skarżący powołali się na art. 10 K.p.a., jednak nie wskazali na czym konkretnie polegało naruszenie tego przepisu przez organ, jednak w sposób dorozumiany wynika z ich stanowiska, że nie umożliwiono im wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji przez organ II instancji.
W odpowiedzi na skargę WWINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie skarżący, stawający osobiście, podtrzymali skargę i podnieśli, że: przed dokonaniem zakupu przedmiotowego budynku analizowali sytuację prawną nieruchomości; w "Nadzorze Budowlanym" był złożony projekt rozbudowy, który został zaakceptowany przez organ – było wydane pozwolenie na budowę, które potem "wsiąkło". Ponadto oświadczyli, że gdyby wiedzieli, iż nie można przeprowadzić tej rozbudowy zgodnie z projektem budowlany, to by tego domu nie kupili. Skarżąca A. G. dodała, że w tej sprawie zostali oszukani.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest rozstrzygnięcie WWINB utrzymujące w swej istocie w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącym wykonanie określonych robót budowlanych w budynku mieszkalnym (jednorodzinnym) zlokalizowanym na działce nr [...] położoną w [...] (pod nr. porządkowym [...] w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Roboty te dotyczą: 1) zmiany lokalizacji okna w dobudowanej części budynku mieszkalnego ze ściany południowo-wschodniej, tj. ściany od strony działki nr [...], poprzez jego likwidację i przeniesienie na ścianę północno-wschodnią; 2) zastąpieniu wykonanego okna w ścianie pokoju od strony południowo-wschodniej, tj. od strony działki nr [...], nierozwieralnym naświetlem, z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego. Poza sporem jest, że roboty budowane, w wyniku których powstały obydwa przedmiotowe okna, zostały wykonane na podstawie uzyskanej przez inwestorów ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2005 r. (znak [...]) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w [...]. Taki wniosek prawidłowo organy wywiodły z analizy pozwolenia na budowę (rozbudowę) i zatwierdzonego projektu budowlanego oraz innych materiałów poglądowych (dane geodezyjne, w tym zdjęcia). Uzyskanie pozwolenia na budowę, jak i realizacja robót budowlanych nastąpiło już po podziale działki nr [...] na działki nr: [...], [...] i [...]. Wskazuje na to jednoznacznie zgromadzony materiał procesowy, a szczególnie decyzja z 1997 r. o zatwierdzeniu projektu podziału m.in. działki nr [...]. Dlatego też całkowicie nieprzekonująca jest cała argumentacja skarżących dotyczące historycznego usytuowania budynków na jednej działce budowlanej. Nowe roboty budowlane powinni bowiem być wykonywane z poszanowaniem przepisów techniczno-budowanych dotyczących tak wzajemnej odległości budynków od siebie, jak i odległości budynków od granicy z sąsiednią działką budowlaną. O tym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia.
Ponadto warto zauważyć, że w skardze ostatecznie inwestorzy zrezygnowali z niedającego się pogodzić ze zgromadzonym materiałem procesowym stanowiska, że jedno z okien objętych nakazami zaskarżonej decyzji, tj. okno w "starej" części budynku zostało wykonane wcześniej. Twierdzenia te zresztą, gdyby okazały się zgodne z rzeczywistością, wskazywałyby na wątpliwe co do ich zgodności z prawem intencje inwestorów, którzy mieliby w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Starostę Gostyńskiego decyzji z dnia [...] 2005 r. przedstawić organowi architektoniczno-budowlanemu do zatwierdzenia projekt budowlany obejmujący wykonanie okna w "starej" części budynku, które zostały już zostało w istocie samowolnie wykonane. Nawiasem mówiąc, w takiej sytuacji wykonanie przedmiotowego okna w "starej" części budynku stanowiłoby niewątpliwe roboty wykonane bez pozwolenia na budowę, a zatem znajdowałby do nich zastosowanie znacznie bardziej rygorystyczny reżim prawny dotyczący postępowania naprawczego w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Niemniej jednak prawidłowo ustalony przez organy stan faktyczny sprawy na taki stan rzeczy nie wskazuje.
Przechodząc do omówienia zasadniczych powodów rozstrzygnięcia, Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że prawidłowe było w przedmiotowej sprawie zastosowywanie trybu legalizacji robót budowlanych – rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W odniesieniu do robót już wykonanych (zakończonych) nie znajduje on zastosowania, zaś organ może stosować określone rozwiązania naprawcze w stosunku do takich robót na podstawie art. 51 ust. 7 tej ustawy. Sytuacja polegająca na tym, że stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę po wykonaniu robót budowlanych nie jest wyraźnie uregulowana w Prawie budowlanym. Niemniej jednak w zasadzie zgodnie przyjmuje się, że opisana sytuacja jest "innym przypadkiem", o którym mowa w części wstępnej przepisu art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, co uzasadnia stosowanie do niego art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tej ustawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 1974/14, dostępny w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego na podstawie pozwolenia na budowę (i zatwierdzonego projektu budowlanego) albo z dokonanym zgłoszeniem (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 2761/14, dostępny jw.).
Przywołany wcześniej przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, rozumiany w kontekście przepisu art. 51 ust. 7 stanowi, że właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Trzeba też mieć na uwadze, że postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 Prawa budowlanego jest w swej istocie – o ile nie zachodzi bezpośrednia podstawa do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 – dwuetapowe i najpierw organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora określone obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3, po czym sprawdza, czy te obowiązki zostały wykonane i w zależności od tego wydaje odpowiednią decyzję na podstawie art. 51 ust. 3 albo art. 51 ust. 4 lub ust. 5 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1499/14, dostępne jw.). Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, polega bowiem na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany) doprowadzić do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1121/14, dostępny jw.). Zasadą jest bowiem doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, nie zaś bezwzględny nakaz rozbiórki wykonanych robót budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 57/15, dostępny jw.).
Jak to trafnie wyjaśnił WWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanej dla przedmiotowej inwestycji decyzji o pozwoleniu na budowę – PINB w G. zasadnie prowadził postępowanie naprawcze na podstawie przepisów art. 51 Prawa budowlanego i zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Dla wyboru rozstrzygnięcia w postępowaniu naprawczym istotne zaś było m.in. i to, że bierze się też pod uwagę przyczyny, z powodu których została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja o pozwoleniu na budowę, na podstawie której zrealizowano przedmiotowe roboty. W ostatecznej decyzji Wojewody Wielkopolskiego dnia [...] lipca 2015 r. stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2005 r. jednoznacznie wskazano na fakt naruszenia przepisu § 12 ust. 1 warunków technicznych poprzez zaprojektowanie otworów okiennych w ścianie usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej. Jest to okoliczność niesporna pomiędzy stronami i oczywista.
Sąd w pełni podziela stanowisko organu II instancji, że przedstawienie oceny dotyczącej kwestii bezpieczeństwa pożarowego nie konwaliduje naruszenia przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Dodać należy, że przepis ten uległ pewnej nieznacznej zmianie redakcyjnej już po uzyskaniu pozwolenia na budowę i rozpoczęciu inwestycji, a przed jej zakończeniem – daty tych zdarzeń wynikają z protokołu nr [...] kontroli obiektu budowlanego (znak [...] ), jaką wykonali pracownicy nadzoru budowanego I stopnia w dniu [...] listopada 2014 r. (vide: § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2009 r. nr 56, poz. 461). Niemniej jednak w swym zasadniczym kształcie powołany przepis § 12 ust. 1 pozostał niezmieniony co do tego, że wymagane jest sytuowanie budynku na działce budowlanej w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy (pkt 1) i 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy – wszystko to przy jednoczesnym zachowaniu warunków wynikających z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków. Z kolei § 12 ust. 1 pkt 2 przewiduje, ze W tych warunkach zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego § 12 ust. 1 warunków technicznych w aktualnym brzmieniu było dopuszczalne, nie stanowiąc naruszenia prawa, które miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że inne zastosowane przepisy, jak § 232 ust. 1, 2 i 6 warunków technicznych nie uległy zmianie. W sprawie brak jest zarazem podstaw do zastosowania przepisu § 12 ust. 3 warunków technicznych, gdyż ani nie zachodzi tu przypadek działki o szerokości mniejszej niż 16 m (pkt 1), przypadek znajdowania się (ewentualnie w fazie projektowania) budynku na sąsiedniej działce (pkt 2), sytuacja rozbudowy budynku z zachowaniem jego dotychczasowych wymiarów w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy ani sytuowanie budynku gospodarczego lub garażu (pkt 4).
WWINB całkowicie zasadnie stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym niemożliwe jest uznanie, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z warunkami technicznymi i zasadami wiedzy technicznej. Wykonie otworów okiennych w ścianie usytuowanej w odległości mniejszej niż 4 m (3,08 m) od granicy działki sąsiedniej nr [...] w sposób oczywisty narusza właśnie powołany przepis, co również zostało dostrzeżone przez Wojewodę Wielkopolskiego, który wydał decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. Należy podkreślić, że zachowanie odległości, jak i warunków konstrukcyjno-materiałowych wymaganych przez przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej (§ 271-273 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) co do zasady nie zastępuje wymogów związanych z odległością budynku od granicy sąsiedniej działki budowlanej. W istocie wzajemna lokalizacja budynków względem siebie, jak i względem granic sąsiednich działek budowlanych stanowi wypadkową zastosowania obydwu rodzajów przepisów techniczno-budowlanych. Wobec tego fakt, że wykonane roboty budowlane nie stanowią zagrożenia pożarowego nie mógł przekreślić wymagań wynikających z przepisu § 12 warunków technicznych. Zastosowanie przepisów § 271 powołanego rozporządzenia nie ma w ogóle związku z graniczeniem ze sobą działek budowlanych, na których znajdują się budynki. W tym przypadku decydujące znaczenie ma wyłącznie odległość pomiędzy samymi budynkami, nie zaś odległość od granicy, która ma z kolei znaczenie przy zastosowaniu przepisów § 12 i § 272 warunków technicznych. Ten ostatni przepis zresztą wprost koresponduje z treścią § 12, bowiem w ust. 2 stanowi, że budynki mieszkalne jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12.
Wobec tego należy inwestorom wyjaśnić, że przedłożona przez nich opinia dotycząca bezpieczeństwa pożarowego była istotnym dowodem w sprawie, ale w zakresie odnoszącym się właśnie do tej kwestii. Pozwoliła organom na stwierdzenie, że inwestycja w istniejącym kształcie nie stanowi zagrożenia pożarowego i z tej perspektywy mogła podlegać legalizacji. Nie oznaczała jednak, że pominięte w sprawie mogą być przepisy dotyczące tzw. prawa sąsiedzkiego, tj. odległości zabudowy od granic sąsiedniej działki budowlanej. W tym zakresie trzeba jednak zaznaczyć, że WWINB zbyt kategorycznie wypowiedział się co do tego, że przepisy dotyczące odległości obiektów od granicy działki nie służą ochronie prywatności i uprawnień właścicielskich (jako zagadnień natury cywilnej). Zdaniem Sądu przepisy zawarte w § 12 obejmują szereg zagadnień dotyczących wzajemnych relacji pomiędzy sąsiednimi działkami budowlanymi i zabudową znajdującą się (planowaną) na takich działkach. Przepisy te uzupełniają się z przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, ale nie jest to ani jedyny, ani też zasadniczy aspekt ich wprowadzenia. Omawiane przepisy § 12 warunków technicznych obejmują również bowiem i te względy, które zdaje się wykluczać organ II instancji, tj. służą m.in. również ochronie prywatności i uprawnień właścicielskich. W niniejszej sprawie przewidziane przez organy nadzoru budowalnego rozwiązania stanowią zaś należyte załatwienie sprawy poprzez doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, co umożliwia ich legalizację w postępowaniu naprawczym.
Idąc dalej, Sąd stwierdza, że kwestia przeniesienia jednego okna na drugą stronę dobudowanej części budynku, jak również dopuszczalność zastąpienia otworu okiennego w "starej" części budynku odpowiednim wypełnieniem przepuszczającym światło, zostało wyczerpująco omówione przez organy nadzoru budowlanego, a w szczególności przez WWINB. Organy, odwołując się do treści § 232 pkt 1, 2 i 6 warunków technicznych oraz ustalonej powierzchni ściany, w której znajdują się okna (powierzchnia ściany wynosi 55,6 m˛; powierzchnia 2 okien wykonanych w trakcie rozbudowy wynosi 2,76 m˛, powierzchnia trzeciego istniejącego okna ma 1,08 m˛), właściwe oceniły dopuszczalność wypełnienia otworów okiennych materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie pustakami szklanymi. Wypełnienie takie zajmie mniej niż 10% powierzchni ściany budynku, co tez pozostaje w zgodzie z przywołanymi przez organy przepisami technicznymi w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. W tych warunkach rozbudowany budynek będzie zwrócony w kierunku granicy sąsiedniej działki ścianą bez otworów okiennych w odległości ponad 3 m, co jest zgodne z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Dodać należy, że w ten sposób zarazem pomieszczenie w "starej" części budynku nie zostanie pobawione dostępu do światła naturalnego w rozumieniu przepisu § 57 ust. 1 rozporządzenia. Zobowiązanie inwestorów do wykonania nierozwieralnego naświetla w pomieszczeniu kuchni spowoduje bowiem, że pomieszczenie to będzie miało dostęp do światła dziennego, wymagany dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57 ust. 1 warunków technicznych), a jednocześnie zlikwidowany zostanie otwór okienny i spełnione zostaną wymogi przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 warunków technicznych.
Sąd zaznacza, że kwestia kwalifikacji technicznej ściany, w której ma się znaleźć otwór wypełniony materiałem przepuszczającym światło – rzeczone naświetle, została należycie wyśniona przez WWINB, z odwołaniem się do problematyki branżowej oraz stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych. Organ odwoławczy przekonująco wyjaśnił, że sformułowanie zawarte w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji ("nierozwieralne naświetle") jest pojęciem zrozumiałym, wskazując na najistotniejsze cechy materiału, z którego miały zostać wykonany ten element ściany. Inwestorzy (projektant, wykonawca robót) mają w tym względzie pewną swobodę wyboru spośród rozwiązań oferowanych na rynku materiałów budowlanych. Trafnie WWINB zaznaczył, że najistotniejsze jest, aby zastosowany został materiał przepuszczający światło, jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, który będzie spełniał wymaganą odporność ogniową, a zarazem aby element ten był nierozwieralny (nieotwieralny). Trafnie też w tym miejscu WWINB uznał za nieuzasadnione organ obawy M. L., że wykonanie "samych przezroczystych i nierozwieralnych szyb będzie stanowiło o wykonaniu decyzji". Stanowisko organów nadzoru budowlanego jest w tym zakresie jednoznaczne i nie zezwala inwestorowi na pozostawienie w miejscu dotychczasowego "typowego" okna otworem okiennym zabudowany elementem, który byłby w istocie nierozwieralnym, przeszklonym oknem.
Warto dodać, że zgodnie z utrwalonym już stanowiskiem orzecznictwa ścianę, w której znajdują się "przeszklenia" wykonane z luksferów czy innego materiału przepuszczającego światło, a posiadającego odpowiednia odporność mechaniczną oraz ogniową należy uznać za ścianę bez otworów okiennych w rozumieniu § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wypełnienie otworów w ścianie materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jest częścią ściany, a nie oknem. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ścianę z przeszkleniami traktować należy jako ścianę bez otworów okiennych, podobnie jak ścianę wybudowaną z luksferów, które pełnią funkcję doświetlającą, ale nie są oknem (por. wyroki NSA z dnia 2 października sygn. akt II OSK 409/14; z dnia 13 stycznia 2006 r. sygn. akt II OSK 1275/05 – dostępne jw.). Zatem ścianę, w której znajdują się tego rodzaju przeszklenia należy uznać za ścianę bez otworów okiennych w rozumieniu § 12 warunków technicznych (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 670/11, dostępny jw.).
Całkowicie trafne jest też stwierdzenie organu II instancji, że skoro możliwe jest przeniesienie jednego otworu okiennego – tj. tego w dobudowanej części budynku – na inną ścianę, to należy je zastosować, bowiem umożliwi to np. wietrzenie mieszkania i zwiększy dopływ naturalnego światła do pomieszczenia. Takie stanowisko organu jest zgodne z wymogami § 51 i 57 warunków technicznych. Dodać należy, że zarazem pozwala na wypełnienie drugiego otworu okiennego materiałem przepuszczającym światło, z zachowaniem ograniczeń procentowych powierzchni, o których mowa § 232 warunków technicznych.
Na zarzuty inwestora dotyczące zmniejszenia walorów użytkowych i aranżacyjnych części budynku mieszkalnego, należy wskazać dwie podstawowe kwestie. Po pierwsze, na etapie legalizacji samowoli budowlanej, czy szerzej w postępowaniu naprawczym, nie ma możliwości udzielenia przez właściwy organ w trybie art. 9 Prawa budowlanego zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. Zatem organ nadzoru budowlanego mnie miał w tym wypadku "luzu decyzyjnego" z uwagi na brak kompetencji do udzielenia tego rodzaju zgody (por. wyroki NSA z dnia 12 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1897/11 oraz 26 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 2037/11, dostępne jw.). Po drugie, w przedmiotowej sprawie nie było innego sposobu na doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a niewątpliwe znacznie bardziej dotkliwa sankcją dla inwestora było zastosowanie rozwiązania z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, względnie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
Co się tyczy zarzutu naruszenia przez WWINB przepisu art. 10 K.p.a. warto podnieść, że – jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt dnia II OSK 742/10 (wyrok dostępny jw.) – przepis art. 10 § 1 K.p.a. zawiera dwie dyspozycje skierowane do organu administracji publicznej: zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Taka treść przepisu art. 10 § 1 K.p.a. nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, że brak zawiadomienia przez organ II instancji o możliwości ponownego zapoznania się z zebranymi materiałami i dowodami uniemożliwia stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, skoro strona była zawiadomiona przez organ I instancji o wniesieniu odwołania. Dodać należy, że skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika nie wskazali, na czym konkretnie polegało naruszenie tego przepisu przez organ. Jak należy się domyślać, chodzi tutaj o brak zawiadomienia przez organ II instancji przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Niezależnie jednak od tego trzeba podkreślić, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn zm. – dalej: P.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w takim stopniu, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (tak NSA w wyroku z dnia 20 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1311/09, dostępnym jw.). Dopiero zatem wykazanie przez tak "pominiętą" stronę, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, iż doszło do naruszenia art. 10 K.p.a. uzasadniającego zastosowanie przez sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Dodać, że to samo odnosi się do obowiązku z art. 131 K.p.a., który stanowi, że o wniesieniu odwołania organ administracji publicznej, który wydał decyzję, zawiadomi strony. Zdaniem Sądu, skarżący nie przedstawili w skardze żadnych okoliczności, które prowadziłyby do uznania, że przed wydaniem decyzji przez WWINB mogli przedstawić takie stanowisko lub nieznane dowody w sprawie, które mogłyby istotnie wpłynąć na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przeciwnie, skarga stanowiła jedynie powielenie zarzutów wcześniej już zaprezentowanych w odwołaniu i należycie rozpatrzonych przez organ II instancji. Ponadto trzeba też mieć na uwadze, że organ II instancji w postępowaniu odwoławczym nie przeprowadził żadnych dowodów uzupełniających w trybie art. 136 K.p.a. ani nie pozyskał innych materiałów procesowych. Znamiennie też, skarżący na rozprawie podnieśli, że przed dokonaniem zakupu przedmiotowego budynku analizowali sytuację prawną nieruchomości, jednak nie potrafili wykazać, jakiego rodzaju pozwolenie na budowę mieliby uzyskać, które następnie miało "wsiąknąć" w nadzorze budowlanym. Takie twierdzenia są całkowicie gołosłowne, skoro nie zostały poparte żadnymi dokumentami, czy choćby wskazaniem wiarygodnych poszlak. Z kolei stanowisko skarżących, że gdyby wiedzieli, iż nie można przeprowadzić tej rozbudowy zgodnie z projektem budowlanym, to by przedmiotowego domu nie kupili, jak i poczucie oszukania – nie stanowią okoliczności doniosłych prawnie dla oceny konkretnych rozstrzygnięć nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym. Skarżący korzystają z pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego, zatem jeżeli ponieśli szkodę, to mogą rozważyć podjęcie odpowiednich kroków prawnych względem tego, kto np. popełnił dany delikt prawa cywilnego.
Reasumując wszystkie dotychczasowe rozważania, Sąd stwierdza, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo rozstrzygnęły przedmiotową sprawę, stosując na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego adekwatny do stanu faktycznego i prawnego sprawy nakaz wykonania określonych robót budowlanych, określając zarazem odpowiedni termin ich wykonania, a których celem jest doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organy obydwu instancji nie dopuściły się naruszenia wskazanych w skardze – przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Samo zaskarżone rozstrzygnięcie WWINB również odpowiada prawu. Organ odwoławczy trafnie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., bowiem wymagało tego wyznaczenia inwestorom odpowiedniego, aktualnego terminu wykonania obowiązków, z którymi będzie się wiązała ostateczna legalizacja przedmiotowej budowy (rozbudowy), stosownie do treści art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. Trzeba bowiem podnieść, że obowiązkiem organu administracyjnego II instancji jest co do zasady ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją organu I instancji, co należy wywieść z treści art. 15 oraz art. 136 i art. 138 K.p.a. Odwołanie wnoszone od decyzji organów pierwszej instancji, o ile zachowuje wymogi formalne, przenosi na szczebel organu drugiej instancji rozpoznanie całości sprawy co do meritum, co wynika z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 K.p.a. Organ odwoławczy zatem ma obowiązek rozpoznać sprawę w jej całokształcie, jednak w ramach wynikających z odwołania (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 1205/14, dostępny jw.).
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. stwierdził, że zachodzi podstawa do oddalenia skargi, o czym też orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło