II SA/Po 545/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rektora A. z dnia [...] 2012 r. album Nr [...] w przedmiocie stypendium dla najlepszych studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Rektora A. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] 2012r. Wydziałowa Komisja Stypendialna [...] przyznała studentce M. K. Stypendium Rektora dla najlepszych studentów za semestr zimowy t.j. za okres od października 2011 r. do lutego 2012 r. w kwocie 280 zł. Decyzję podpisał Przewodniczący Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] dr hab. E. N. oraz Prodziekan Wydziału Inżynierii Zarządzania [...] ds. studentów i kształcenia niestacjonarnego A. B. W decyzji podano podstawę prawną t.j. art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1971, z późn. zm.) w związku z Zarządzeniem Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] 2011 r. z załącznikiem - Regulaminem przyznawania pomocy materialnej studentom [...]. Decyzja nie zawiera uzasadnienia. Odwołanie do Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej złożyła M. K., domagając się, przyznania stypendium do końca roku akademickiego czyli za dwa semestry, a nie jedynie za semestr zimowy jak określono w decyzji. Decyzją z dnia [...] 2012 r. Uczelniana Odwoławcza Komisja Stypendialna [...], powołując się na art. 175 ust. 3 i 4 oraz art. 207 ustawy o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), utrzymała decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Decyzję podpisał dr hab. E. N. Uzasadnienie decyzji zawiera stwierdzenie, że przyczyną był brak wniosku o stypendium. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła M. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przyznania jej stypendium Rektora dla najlepszych studentów na semestr letni oraz przysądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Według twierdzeń skarżącej, spełniła ona wymagane kryterium, złożyła wniosek o przyznanie stypendium na oba semestry wraz z zaświadczeniem wydanym przez Stowarzyszenie [...], co winno być uwzględnione w procedurze naliczania punktacji. Nadto skarżąca wskazała na błędne oznaczenie w zaskarżonej decyzji, nazwy organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zdaniem organu skarżąca nie załączyła do wniosku o przyznanie stypendium zaświadczenia o działalności w stowarzyszeniu, a zatem dokument ten nie był brany pod uwagę przy naliczaniu punktacji uprawniającej do otrzymania stypendium. Podkreślono również, że przyczyną nie uwzględnienia wniosku, było jego nie złożenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje Skarga okazała się uzasadniona. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012.270, dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja dotyczy wniosku studentki o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów a więc zastosowanie będą miały przepisy art. 173 ust 1 pkt 3, art. 175 ust. 2, i 181 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.). Zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 3 student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie między innymi stypendium rektora dla najlepszych studentów. Przepis art. 175 ust. 2 przewiduje, że stypendia rektora dla najlepszych studentów są przyznawane na wniosek studenta przez rektora. Ust. 3 tego przepisu reguluje zasadę dwuinstancyjności w ten sposób, że w przypadku decyzji rektora w sprawie stypendium dla najlepszych studentów przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, następnie w ust. 4 przewidziano, że na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor przekazują uprawnienia stypendium rektora dla najlepszych studentów odpowiednio komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej. Taka regulacja prawna, obok - Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...], wydanym na podstawie Zarządzeniem Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] 2011 r., na które to przepisy powołuje się organ pierwszej instancji, a które to przepisy nie zostały załączone do sprawy powinny stanowić podstawę prawną rozpoznania wniosku skarżącej. Jak z powyższego wynika zaskarżona decyzja wydana być winna w warunkach ponownego rozpoznania sprawy przez rektora. Skoro zatem podpisany pod obu decyzjami dr hab. E. N. posiadał uprawnienia przekazane mu przez rektora w zakresie stypendium rektora dla najlepszych studentów komisji stypendialnej to uznać należałoby, że decyzja została wydana z zachowaniem powołanych przepisów. Sąd jednak nie prowadził postępowania we wskazanym zakresie z uwagi na innego rodzaju wadliwość zaskarżonej decyzji skutkującej jej uchyleniem. Wskazać należy, że ustalenia faktyczne dokonane w zaskarżonej decyzji nasuwają wątpliwości. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać określone w tym przepisie składniki w tym jej uzasadnienie faktyczne, które z kolei powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie ulega przy tym wątpliwości, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego winno obejmować ponadto ustosunkowanie się - z zachowaniem wskazanych wyżej wymogów (art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.) - do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, co podkreśla się w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np.: wyrok NSA z 24.05.1994 r., SA/Lu 1323/94, LEX nr 26918; wyrok NSA z 04.11.1998 r., I SA/Lu 1056/97, CBOSA; wyrok NSA z 20.12.1999 r., IV SA 274/97, LEX nr 48234; wyrok WSA w Krakowie z 12.12.2006 r., III SA/Kr 1185/05, CBOSA; wyrok WSA w Opolu z 30.06.2008 r., II SA/Op 137/08, CBOSA). Powyższy wymóg odnosi się odpowiednio do uzasadnienia decyzji wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 in fine k.p.a.). Istotne braki uzasadnienia, w tym brak prawidłowego odniesienia się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu, są kwalifikowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (por.: wyrok NSA z 10.04.1998 r., III SA 1436/96, LEX nr 36196; wyrok NSA z 22.04.1998 r., I SA/Lu 21/98; CBOSA; wyrok NSA z 28.10.1998 r., I SA/Gd 1651/96, CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z 10.12.2008 r., II SA/Po 382/08, CBOSA; wyrok WSA we Wrocławiu z 04.06.2009 r., II SA/Wr 154/09, CBOSA). Należy przy tym uznać - w ślad za stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07 kwietnia 2011 r. (II OSK 367/10, CBOSA) - że odniesienie się merytoryczne organu odwoławczego do sprawy może przybrać, jeśli idzie o uzasadnienie rozstrzygnięcia, różne postacie. Organ odwoławczy może szeroko omówić sprawę, może jednak tylko zwięźle się do niej odnieść. Każdy sposób będzie mógł być uznany za zgodny z prawem, o ile tylko będzie z niego wynikało, że organ odwoławczy sprawę rozważył i ocenił decyzję organu I instancji. Innymi słowy, bez względu na sposób odniesienia się do sprawy, musi z decyzji organu odwoławczego wynikać, że zbadał czy wskazane przez pierwszą instancję rozstrzygnięcie znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji jest tak lapidarne, że trudno uznać je za spełniające wymóg uzasadnienia pisemnego. Samo stwierdzenie "nie złożenie wniosku o stypendium", nie jest określeniem precyzyjnym, gdyż w części obejmującej semestr zimowy stypendium zostało skarżącej przyznane a więc wniosek został złożony. W aktach sprawy znajduje się powoływany przez skarżącą wniosek dotyczący zarówno semestru letniego jak i zimowego. Zatem organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeoczył, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, dotyczy stypendium za semestr letni. Odnośnie pominiętego wniosku skarżącej co do stypendium za semestr letni decyzja nie zawiera żadnego uzasadnienia. Skoro zatem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje na rzeczywiste motywy rozstrzygnięcia, Sąd nie mógł dokonać oceny jej zgodności z prawem to jest powołanymi powyżej przepisami. W tych warunkach zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa to jest art. 107 § 3 kpa, co skutkować musiało uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a. to jest inne naruszenie przepisów prawa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wziąć pod uwagę powyższe uwagi i rozpoznać wniosek skarżącej w części dotychczas nie rozpoznanej to jest za semestr letni po zbadaniu zgodności decyzji z dnia [...] 2012 r. z przepisem art. 175 ust. 3 i 4 ustawy o szkolnictwie wyższym, przyjmując że wniosek został złożony i pozostaje jedynie poddanie go kontroli w zakresie przyjętych kryteriów przyznawania stypendium. W pkt. II wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego, a na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.