II SA/Po 743/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-02-15
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianie warunków zabudowy, wydana na podstawie art. 155 k.p.a., może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli nie przeprowadzono nowej analizy urbanistycznej, a zmiana dotyczy geometrii dachu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 155 k.p.a. jest dopuszczalna, ponieważ decyzja ta nie ma charakteru ściśle związanego. Brak nowej analizy urbanistycznej w przypadku zmiany dotyczącej geometrii dachu, o ile nie prowadzi do oczywistej sprzeczności z przepisami prawa lub nie narusza interesu społecznego lub słusznego interesu strony, nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji. Podział działki inwestycyjnej po wydaniu pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy również nie wpływa na możliwość jej zmiany.Stan faktyczny
A. J. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza K. z dnia [...] stycznia 2014 r., która zmieniła decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa, w tym brak analizy urbanistycznej i nieprawidłowe wyznaczenie linii zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. WSA w Poznaniu oddalił skargę A. J. na decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zmiany decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu w dniu [...] lipca 2016 r. wniosku A. J. reprezentowanego przez J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza K. z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego i gospodarczo - garażowego na działce [...], położonej w S. przy ul. [...] i ul. [...] - działając na podstawie art. 1, art. 17 ust.l i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia [...] października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1659) oraz art. 17 pkt. 1, 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 - kodeksu postępowania administracyjnego decyzją orzekło
- odmówić stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Burmistrza K..
W uzasadnieniu podano, że w dniu [...] stycznia 2014 r. Burmistrz K. wydał decyzję, którą zmienił decyzję ostateczną z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...] ustalającą warunki zabudowy na rzecz T. K. dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego i gospodarczo - garażowego na działce [...], położonej w S. przy ul. [...] i ul. [...].
Pismem z dnia [...] maja 2016 r. A. J. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].stycznia 2014 r. wskazując, że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Wskazał, iż decyzja o warunkach zabudowy określa rodzaj inwestycji, dla której uprzednio ustalono wymagania w wyniku przeprowadzenia tzw. analizy urbanistycznej. W ocenie wnioskodawcy nie można zmienić decyzji o warunkach zabudowy w ten sposób, że będzie ona miała również zastosowanie do obiektów, co do których nie przeprowadzono ponownej analizy urbanistycznej uzasadniającej dokonanie zmiany. Z decyzji nie wynika, żeby zmiana nastąpiła za zgodą stron postępowania. Nie uzasadniono też zmiany interesem społecznym lub słusznym interesem strony.
W dniu 11 lipca 2016 r. do Kolegium wpłynęło pismo inwestorów, T. i B. K., w którym podważają uprawnienie wnioskodawcy do zakwestionowania decyzji ostatecznej.
Dalej w uzasadnieniu podano, że Kolegium przeanalizowało wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza K. z dnia [...] stycznia 2014 r., [...] w kontekście wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k. p. a. w zw. z art. 155 k. p. a.
Zgodnie z treścią art. 156 § 1 k. p. a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w tym przepisie. Nie może być ono natomiast wykorzystywane do całkowitej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest również kontynuacją postępowania zwykłego. Argumentowano, że odmienne są zasady rozpoznawania spraw w trybie nadzwyczajnym, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, w szczególności inna jest waga zakresu przedmiotowego naruszeń prawa i inna badanych w postępowaniu odwoławczym. Naruszenie prawa mogące mieć znaczenie w postępowaniu odwoławczym nie musi mieć znaczenia w postępowaniu nadzwyczajnym (wyrok: NSA z dnia 27 września 2006 r., sygn.. akt II OSK 1128/05)
Zgodnie z treścią art. 155 k. p. a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydal, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
W ocenie Kolegium nie doszło do wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. z rażącym naruszeniem prawa.
W art. 155 k.p.a. ustawodawca wyczerpująco uregulował przesłanki wzruszenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo. Z wykładni gramatycznej przepisu art. 155 kpa wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ustawodawca nie ustanowił przy tym żadnych ograniczeń czasowych na ponowne zajęcie się sprawą, a więc na dokonywanie nowych ustaleń, z uwzględnieniem przesłanki w postaci interesu społecznego lub ważnego interesu strony, prowadzących do ewentualnego wzruszenia decyzji ostatecznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 18/10).
Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość podmiotowa zachodzi w sytuacji, gdy ten sam podmiot jest adresatem praw lub obowiązków. Z kolei tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 234/09). Innymi słowy, tożsamość sprawy administracyjnej zachodzi wówczas, gdy występują w niej identyczne podmioty i posiada ona ten sam przedmiot, objęty tym samym stanem prawnym, w niezmienionym stanie faktycznym.
W uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r. (sygn. akt II GPS : 2/09) Sąd wskazał, że cyt.: "ocena istnienia tożsamości sprawy administracyjnej w wypadku trybów nadzwyczajnych powinna uwzględniać, że nieuchronne zmiany stanu faktycznego nie mogą mieć na nią wpływu, gdy chodzi o konkretyzację jednego stosunku administracyjnoprawnego. W wypadku stosowania art. 155 k.p.a. regułą jest, że to właśnie zmiana okoliczności faktycznych, następująca po skonkretyzowaniu uprawnień lub obowiązków strony, uzasadnia skorzystanie z instytucji zmiany (uchylenia) decyzji. W związku z tym należało uznać, że jeżeli wspomniana zmiana zachodzi w ramach jednego stosunku administracyjnoprawnego, to tożsamość sprawy nie zostaje naruszona. W wypadku przyjęcia poglądu przeciwnego możliwość stosowania art. 155 k.p.a. zostałaby istotnie ograniczona". Taki pogląd podziela tut. Kolegium. Wyjątkowy charakter przepisu nie może bowiem uzasadniać jego praktycznego eliminowania z obrotu prawnego. Dopiero zaistnienie okoliczności o istotnym znaczeniu dla sprawy, tj. powodujące konieczność innego rozstrzygnięcia lub oparcia rozstrzygnięcia na innej niż pierwotnie podstawie prawnej, będzie przesądzało o braku tożsamości sprawy administracyjnej. W tym przypadku skutkiem będzie niemożność zastosowania art. 155 k.p.a., co w konsekwencji oznacza konieczność złożenia wniosku o wydanie nowej decyzji administracyjnej oraz przejścia całej procedury z tym związanej.
Przenosząc powyższe do niniejszej sprawy zdaniem Kolegium organ I instancji mógł wydać decyzję zmieniającą decyzję ostateczną w przedmiocie warunków zabudowy dla obejmującej budowę budynku mieszkalnego i gospodarczo - garażowego na działce [...], położonej w S. , przy ul. [...] i ul. [...]. Mimo braku nowej analizy urbanistycznej, nie zmieniła się podstawa prawna dla wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., a także nie zmienił się stan faktyczny.
Rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem prawa. W orzecznictwie dominuje pogląd, że dochodzi do niego, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem prawa (por. uzasadnienie uchwały NSA z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08, LexPolonica nr 1893188). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, Lex nr 47008, zob. także wyrok NSA z 27 października 1998 r., II SA 1202/98, Lex nr 41891; wyrok NSA z 12 grudnia 1988 r., III SA 481/88, niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie w swych uzasadnieniach wskazuje, iż nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji gdy decyzja o warunkach zabudowy została oparta na wadliwej analizie urbanistycznej. W uzasadnieniu jednego z wyroków NSA wskazało, iż podnoszone przez skarżącego zarzuty nie wskazują na oczywiste i rażące naruszenie prawa. Nie zasługuje zwłaszcza na uwzględnienie zarzut dotyczący nieprawidłowego sporządzenia analizy urbanistycznej, wokół którego koncentrują się wszystkie zarzuty podnoszone w sprawie.
Zdaniem Kolegium również brak zgody innych stron postępowania nie stanowi o rażącym naruszeniu przepisu art. 155 k. p. a. Przez nabycie prawa, w rozumieniu art. 155 k.p.a., rozumieć należy uzyskanie przez dany podmiot uprawnienia, będącego efektem skonkretyzowania oznaczonej normy prawa materialnego. Żadna inna strona, poza inwestorem, nie nabywa prawa w wyniku ustalenia warunków zabudowy. O takim rozumieniu "nabycia prawa" przekonuje chociażby i to, że w odniesieniu do tego samego terenu można wydać wiele decyzji o warunkach zabudowy (por. art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) i to niezależnie nawet od woli tych inwestorów, którzy uprzednio decyzje o warunkach zabudowy już uzyskali. W literaturze wskazuje się, że w sytuacji gdy w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną brała udział więcej niż jedna strona, wówczas nie jest konieczne wykazanie, że każda ze stron nabyła prawo z decyzji. Wystarcza stwierdzenie, że decyzja tworzy prawo tylko dla jednej ze stron postępowania. Przepis art. 155 k.p.a. nie ustanawia bowiem warunku, aby każda ze stron nabyła prawo na mocy decyzji ostatecznej (por. A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie II, Zakamycze 2005, s. 919). Wszczęte postępowanie administracyjne w trybie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym zmierzającym do ustalenia zaistnienia przesłanek wymienionych tym przepisem, a zatem reguły zachowania się organu w tej nowej sprawie, wyznacza omawiany przepis. Dlatego też, możliwość uchylenia lub zmiany decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 k.p.a. uzależniona jest od zgody strony oraz uznania przez organ rozstrzygający sprawę w tym trybie, że za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Mimo że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej brała udział więcej niż jedna strona, to nie jest konieczne wykazanie, że każda ze stron nabyła prawo z decyzji. W takiej sytuacji wystarczy stwierdzenie, że decyzja tworzy prawo tylko dla jednej ze stron postępowania, gdyż przepis art. 155 k.p.a. nie ustanawia warunku, aby każda ze stron nabyła prawo na mocy decyzji ostatecznej, a postępowanie w trybie omawianego przepisu prowadzi się z udziałem tych samych stron postępowania podstawowego (zwykłego), w którym zapadła decyzja ostateczna.
Konkludując, zdaniem Kolegium decyzja z dnia [...] stycznia'2014 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ występują w niej identyczne podmioty i posiada ona ten sam przedmiot, objęty tym samym stanem prawnym, w niezmienionym stanie faktycznym, nadto została wydana za zgodą inwestora i nie narusza interesu społecznego czy ważnego interesu strony.
Kolegium rozważyło także sprawę pod kątem stwierdzenia zaistnienia pozostałych przesłanek nieważnościowych, wskazanych w art. 156 § 1 pkt. 1-7 k. p. a. W niniejszej sprawie właściwym do wydania decyzji zmieniającej decyzję ostateczną w przedmiocie warunków zabudowy był Burmistrz K.. A zatem nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt. 1 k. p. a. Nie zachodzą również przesłanki z art. 156 § 1 pkt. 3 -7 k. p. a. tj. decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, przedmiotowa decyzja została skierowana do osób mających przymiot strony, decyzja w dniu jej wydania była wykonalna, jej wykonanie nie spowoduje czynu zagrożonego karą oraz decyzja ta nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Odnosząc się do zarzutu wnioskodawcy dotyczącego podziału działki nr [...] należy stwierdzić, że nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja z dnia [...] stycznia 2014 r. została co prawda wydana według' pierwotnej konfiguracji działek (przed podziałem) to jednak nie należy wywodzić, że dotknięta jest wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności, a w szczególności, że decyzja ta rażąco narusza prawo. Decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r. ustalała warunki zabudowy dla działki nr [...], w związku z tym Burmistrz K. decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. mógł dokonać zmiany we wskazanym zakresie.
W zakresie zarzutu inwestorów dotyczącego braku przymiotu strony wnioskodawcy należy wskazać, iż w postępowaniu nieważnościowym nie chodzi o weryfikację rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach stron, lecz o byt prawny decyzji dotkniętej wadami dającymi podstawę do stwierdzenia jej nieważności albo stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa. NSA w wyroku z dnia 23 września 2010 r. podkreślił, cyt.: "Nie zawsze musi zachodzić tożsamość między podmiotami w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji, niemniej jednak to przedmiot decyzji badanej określa krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego w tzw. trybie nieważnościowym". Interes prawny będzie zatem zawsze wiązał się z decyzjami administracyjnymi (postanowieniami), które zostały wydane w postępowaniu głównym i które poprzez swoją wadliwość, powodują powstanie po stronie podmiotu interesu prawnego w ich wyeliminowaniu z obrotu prawnego. W kontekście tych wyjaśnień zarzut inwestorów zawarty w piśmie z dnia 11 lipca 2016 r. należy uznać za niezasadny.
Z powyższym stanowiskiem nie zgodził się A. J. i we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podtrzymano zarzut ,że Burmistrz K. wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa tj. bez przeprowadzenia analizy urbanistycznej. Ponadto podtrzymano zarzut, że podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...] uniemożliwiał dokonanie zmiany decyzji , gdyż decyzja zmieniająca została wydana w stosunku do działki nie istniejącej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. na podstawie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję
Na wstępie powtórzono ,że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej jedynie w przypadku zaistnienia wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 -7 k.p.a. Wśród przesłanek stwierdzenia nieważności, i na które powołuje się wnioskodawca jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa występuje wówczas " gdy decyzja została wydana wbrew zakazowi lub nakazowi ustanowionemu w przepisie prawa , wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek" ( Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz J. Borkowski, J. Jedrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1985r.). Rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje ,że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna na mocy , której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ, który ja wydał , jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron.
Wobec powyższego aby zmienić decyzję ostateczną niezbędne jest łączne spełnienie następujących przesłanek :
strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji;
przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji;
za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes stron.
Jak wynika z akt sprawy B. i T. K. w dniu [...] grudnia 2013r. wystąpili do Burmistrza K. o zmianę decyzji z dnia [...] stycznia 2010r. na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczo-garażowego na działce nr [...] położonej w Smoszewie w zakresie geometrii dachu na budynku gospodarczo- garażowym tj. na dach dwuspadowy o kącie pochylenia do 10 stopni. Stosownie do § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U. nr 164, poz. 1588) geometrię dachu ( kąt nachylenia, wysokość głównej kalenicy i układ połaci dachowych , a także kierunek głównej kalenicy dachu w stosunku do frontu działki ) ustala się odpowiednio do geometrii dachów występujących w obszarze analizowanym. Organ rozpatrując przedmiotowy wniosek nie sporządził analizy urbanistycznej we wskazanym zakresie. Nie mniej jednak do akt sprawy przedłożono materiał zdjęciowy sporządzony 13 grudnia 2013r. potwierdzający ,że w obszarze analizowanym geometria dachów jest zróżnicowana. Występują dachy płaskie, strome, wielospadowe oraz dwuspadowe o różnym kącie nachylenia połaci dachowych.
W związku z powyższym zmiana decyzji w zakresie geometrii dachu, tj. zamiast geometrii dachu : dachy strome, wielospadowe o kącie pochylenia połaci dachu 30- 45 stopni na geometrię dachu : dachy strome , wielospadowe o kącie pochylenia 25-45 stopni, dla budynku gospodarczo-garażowego dopuszcza się zastosowanie dachu dwuspadowego o kącie pochylenia do 10 stopni nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Geometrię dachów, stosownie do wytycznych zawartych w cyt. rozporządzeniu ustala się odpowiednio do dachów występujących w obszarze analizowanym. Przy czym brak prawidłowo przeprowadzonej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu przez organ ustalający warunki zabudowy , nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z powodu rażącego naruszenia prawa , jeżeli nie zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy tą decyzją a wymaganiami zabudowy i zagospodarowania terenu wynikającymi z przepisów prawa ( wyrok : NSA z 30 marca 2010 r. II OSK 600/09).
W ocenie Kolegium Odwoławczego ponownie rozpoznającego sprawę rażącym naruszeniem prawa , nie jest również wydanie decyzji zmieniającej dla terenu objętego decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. W związku ze zmianą decyzji w zakresie geometrii dachu nie ulega bowiem zmianie ustalona w pierwotnej decyzji wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki. Wobec powyższego Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia wniosku i postanowiło jak w sentencji.
Na powyższą decyzję skargę do sądu złożył A. J. wnosząc o uchylenie w/w decyzji SKO w K., w przypadku nie uwzględnienia skargi przez SKO w K. w trybie autokontroli i o zasądzenie od SKO w K. na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...]zł
Zaskarżone decyzji przedstawiono następujące naruszenia prawa:
art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez jego zastosowanie w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegające na wadliwym ustaleniu przez SKO, że wydana decyzja o warunkach zabudowy i decyzja ją zmieniająca nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa;
Według autora skargi występują rażące naruszenia prawa:
1. art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (upzp) w związku z § 3 - § 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego polegające w istocie na wydaniu decyzji, której treść pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią n/w przepisów prawa i charakter naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa
- § 3 w/w rozporządzenia, polegające na nie wyznaczeniu wokół działki nr [...], której, jak należy sądzić, dotyczył wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszaru analizowanego i nie przeprowadzeniu na nim analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 upzp,
- § 4 w/w rozporządzenia, polegające na nie wyznaczeniu obowiązującej linii nowej zabudowy; Burmistrz K. zamiast obowiązującej linii zabudowy wyznaczył nieprzekraczalną linię zabudowy; ponadto linia ta została wyznaczona w sposób niezgodny z przepisami - nie stanowi przedłużenia linii istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej nr [...], będącej własnością skarżącego; brak też jest jakichkolwiek wyjaśnień dlaczego wyznaczono linię nieprzekraczalną (patrz: załącznik nr [...] pkt 1) zamiast obowiązującej oraz dlaczego ustalono ją w sposób inny niż wynika to z przepisów,
- § 5 w/w rozporządzenia, polegające na bezpodstawnym wyznaczeniu wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki
wynoszącego 35 %; wskaźnik ten wyznacza się na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego, a tymczasem nie wyznaczono dla obszar.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację.
W imieniu uczestnika postępowania, T. K. ustanowiony fachowy pełnomocnik, wniósł o:
- uchylenie zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i umorzenie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 145§ 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ,a
na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd wniosku określonego w pkt. 1, oddalenie skargi jako bezzasadnej,
Na wstępie argumentowano, że A. J. nie posiadał statusu strony w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy dla wnioskodawców
B. i T. K. - jak również konsekwentnie w postępowaniu o zmianę tej decyzji, zakończonym decyzją z dn. [...] stycznia 2014 r. W związku z tym nie może on czerpać legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza K. z dn. [...] stycznia 2014 r. zmieniającej DWZ z 2010 r., z samego faktu uczestnictwa w tych postępowaniach. Wobec tego, winien skarżący wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego, na zasadach ogólnych określonych art. 28 k.p.a, statuującego go jako stronę postępowania Bezspornym bowiem jest, że zakres podmiotowy postępowania głównego, na podstawie którego zapadło rozstrzygnięcie i postępowania zmierzającego do unieważnienia tego rozstrzygnięcia na podstawie przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., nie musi być tożsamy. Stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący nie podjął jednak żadnej próby wykazania interesu prawnego, w tym rozumieniu, uprawniającego go do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza K. z dn. [...] stycznia 2014 r., poza zatytułowaniem wniosku : "Żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji". W związku z faktem, że projektowane inwestycje P. B. i T. K. na należącym do nich terenie o obszarze [...] m2, nie wpływały na sposób i możliwość zagospodarowania działki Pana A. J., brak jest również uzasadnienia jego interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji z dn. [...] stycznia 2014 r. i DWZ z dn. [...] stycznia 2010 r.
Organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowa argumentacje
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie, niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał w niniejszej sprawie, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ II instancji przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań.
Poddana kontroli Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydawana w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza K. z dnia [...] stycznia 2014 r. zmieniającej decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie warunków zabudowy.
W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć kwestię czy w ogóle możliwa jest zmiana decyzji ustalającej warunki zabudowy w trybie art. 155 k.p.a.
W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. wyrok z dnia 7 marca 2014r., sygn. akt II OSK 1455/12, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie "CBOSA", dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ oraz w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 1522463) należy zauważyć, że w tym względzie istnieje rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych, związana z oceną, czy decyzja o warunkach zabudowy ma charakter uznaniowy, a tym samym dopuszczalna jest jej zmiana w trybie art. 155 k.p.a, czy też przeciwnie – ma charakter związany, co wyklucza zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
Według jednego z poglądów przyjęto, że decyzja o warunkach zabudowy może podlegać zmianie w trybie art. 155 k.p.a. w oznaczonym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2012 r., II OSK 828/11; z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1725/09). Odmienny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2611/11 oraz w wyroku z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1109/07 dostępne w CBOSA), w których przyjęto, że decyzja o warunkach zabudowy nie jest decyzją uznaniową i spełnienie przez wnioskodawcę warunków przewidzianych przepisami prawa powszechnie obowiązującego obliguje organ do wydania tej decyzji.
Skład orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do pierwszego poglądu (wyrażonego także we wskazanym na wstępie wyroku NSA z dnia 7 marca 2014 r.), że zmiana decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w trybie art. 155 k.p.a. jest dopuszczalna, bowiem nie jest to decyzja typu związanego, gdyż przewiduje dla organu pewne możliwości decyzyjne, przy czym przepisami szczególnymi, o jakich mowa w art. 155 k.p.a., są regulacje zawarte w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności art. 61 u.p.z.p. Zatem decyzja o warunkach zabudowy o określonej treści jest rezultatem wielu szczególnych czynności podejmowanych przez właściwy organ administracji.
Uznając co do zasady możliwość zmiany decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 155 k.p.a. należy z kolei rozstrzygnąć, czy o zmianę takiej decyzji może się ubiegać podmiot, który nie był wnioskodawcą w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy.
Należy w tym względzie zauważyć, że art. 155 k.p.a. nie wskazuje przesłanek określenia stron postępowania prowadzonego na podstawie tegoż przepisu. Ustalenie kręgu stron postępowania następuje zatem w oparciu o te same reguły jak winno to nastąpić w postępowaniu zwykłym. A zatem zasadniczo krąg stron postępowania zwykłego i nadzwyczajnego winien być tożsamy. Jednak nie oznacza to, że ze skutecznym wnioskiem o przeprowadzenie postępowania w trybie art. 155 K.p.a. nie może wystąpić podmiot, który nie był stroną postępowania zwykłego. Jest to bowiem możliwe w przypadku, gdy taki podmiot wykaże, że istnieje interes prawny, który przemawia za wszczęciem nadzwyczajnego postępowania. W innym wypadku organy administracyjne na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. są uprawnione do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 662/12, publ. w CBOSA). Stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, której dotyczy to postępowanie o ustalenie warunków zabudowy. W ocenie sądu skarżący, który jest właścicielem działki sąsiedniej może być strona postępowania w przedmiocie zmiany decyzji o ustalenie warunków zabudowy i w tej części Sąd w całości podziela argumenty zawarte w decyzji SKO z dnia [...] lipca 2016 r.
Nie jest trafny zarzut skargi, że decyzja zmieniająca decyzję w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa z tej racji, że przeprowadzono podział geodezyjny działki inwestycyjnej o numerze [...] na dwie działki o numerach [...] i [...].Pózniejszy podział działki nie ma bowiem żadnego wpływu na zachowanie aktualności decyzji o warunkach zabudowy z [...] stycznia 2010 r., a tym samym możliwość jej zmiany w trybie art. 155 kpa. Powyższe stanowisko zostało także wyrażone w toku innego postępowania zakończonego decyzją Burmistrz K. z dnia [...] stycznia 2016 r., znak [...], który odmówił ustalenia dla inwestorów warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji dla działki nr [...]. Powodem decyzji odmownej Burmistrza nie były bowiem względy dotyczące potrzeby zachowania ładu przestrzennego, ale fakt istnienia w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. wydanej dla tych samych inwestorów i dla tożsamej inwestycji oraz wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej nie może być wydana na potrzeby postępowania naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak [...], w której Kolegium zaaprobowało stanowisko Burmistrza K.. I którą zaakceptował także w uzasadnieniu wyroku tutejszy sąd w sprawie o Sygn II SA/Po 773/16 dostępny w bazie danych CBOIS nsa gov.pl.
Sąd nie podziela zarzutów skargi, aby naruszenie przepisów §3 do § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu można było uznać za rażące naruszenie prawa o jakim mowa w art. 156 §1 pkt.2 kpa. W tym zakresie Sąd w całości akceptuje rozważania prawne poczynione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznając, że w całości wyczerpują omawiane zagadnienie..
Reasumując nie ma żadnych podstaw do zakwestionowania wydanej decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji dlatego też Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło