II SAB/Po 17/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.K. na bezczynność Rady Miasta Poznania w przedmiocie likwidacji wspólnoty mieszkaniowej postanawia: odrzucić skargę /-/ J. Szaniecka Pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. R.K. wystąpił do Rady Miasta Poznania ze skargą na "orzeczenie" Prezydenta Miasta Poznania z dnia 29 listopada 2013 r., w którym ten ostatni organ odmówił rozwiązania Wspólnoty Mieszkaniowej założonej na nieruchomości wspólnej nr [...] w Poznaniu, w domu skomunalizowanym od 1992 r. Skarżący wskazał, że wcześniej – pismem z dnia 29 października 2013 r. – zwrócił się kolejny już raz do Prezydenta w sprawie rozwiązania wskazanej Wspólnoty Mieszkaniowej w domu, w którym mieszka i do której należy. R.K. podniósł też, że dotychczas jego wnioski były nieprawidłowo rozpoznawane, stąd zasadnym jest, aby sprawą zajęła się Rada Miasta. Pismem z dnia 8 stycznia 2014 r., [...] Przewodniczący Rady Miasta Poznania odpowiedział R.K.. Odnosząc się do jego wystąpienia sprawie likwidacji wspólnoty mieszkaniowej przy Placu C. [...] w Poznaniu wyjaśnił, że stosownie do ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) momentem utworzenia wspólnoty mieszkaniowej jest wyodrębnienie i przeniesienie własności pierwszego samodzielnego lokalu w konkretnej nieruchomości (bez względu czy jest to lokal mieszkalny, czy użytkowy). Dodał, iż powstanie wspólnoty mieszkaniowej i analogicznie zakończenie jej istnienia nie jest związane z żadnymi szczególnymi regulacjami czy czynnościami prawnymi, poza tymi, które zawiązane są bezpośrednio z ustanowieniem i przeniesieniem odrębnej własności lokalu. W konkluzji Przewodniczący Rady stwierdził, że ani Prezydent ani Rada, jako organy administracji publicznej, nie dysponują uprawnieniami władczego rozwiązania wspólnoty mieszkaniowej. Dnia 14 stycznia 2014 r. R.K. podtrzymał skargę skierowaną do Rady Miasta Poznania. Zażądał w niej rozpatrzenia skargi przez Radę Miasta. R.K. podkreślił, że jego skarga dotyczy dwóch kwestii: pierwsza, to brak współwłasności, który przemawia za rozwiązaniem wspólnoty, oraz druga – błędne utworzenie wspólnoty mieszkaniowej na czterech nieruchomościach. Na pismo R.K. Przewodniczący Rady Miasta Poznania odpowiedział dnia 16 stycznia 2014 r. podkreślając, że Przewodniczący – stosownie do Statutu Miasta Poznania – dokonuje wstępnej kwalifikacji skarg w zakresie ustalenia właściwości Rady. Dodał też, że kwestie legalności utworzenia jak i dalszego funkcjonowania wspólnot mieszkaniowych znajdują się pod reżimem prawa prywatnego a miasto Poznań występuje we wspólnotach jako jeden z podmiotów stosunku cywilnoprawnego. Pismem z dnia 6 lutego 2014 r. R.K. wniósł skargę na bezczynność Rady Miasta Poznania. Stwierdził, że stanowisko Przewodniczącego Rady jest dla niego niezrozumiałe, gdyż to Rada Miasta Poznania wydała uchwałę [...] z dnia 29 lipca 1999 r., w której powołano Zarząd Komunalnych Zasobów Lokalowych, który "ma reprezentować Komunę miejską Poznania we Wspólnotach Mieszkaniowych". Zdaniem R.K. nie załatwienie jego skargi przez Radę Miasta Poznania narusza prawo administracyjne. Dodał też, że jeżeli Rada uznała się za niewłaściwą, to powinna przekazać sprawę organowi kompetentnemu. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Poznania, reprezentowana przez jej Przewodniczącego, wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. Podkreślono, iż skarga na bezczynność nie mieści się w zakresie czynności, do których odnosi się art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej "P.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 P.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4a inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone powyżej, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Z analizy akt sprawy wynika, iż przedmiotem skargi sądowoadministracyjnej jest bezczynność Rady Miasta Poznania w zakresie rozpoznania wystąpienia R.K. do tej Rady, w którym zwrócił się on o rozpatrzenie zagadnienia objętego wcześniej stanowiskiem Prezydenta Miasta Poznania z dnia 29 listopada 2013 r., w którym ten ostatni organ odmówił rozwiązania Wspólnoty Mieszkaniowej założonej na nieruchomości wspólnej nr [...] w Poznaniu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że pismo Prezydenta Miasta, którego dotyczyło wystąpienie skarżącego, nie było decyzją administracyjną, postanowieniem, ani żadną formą działalności administracji publicznej spośród wymienionych w powołanym wyżej art. 3 § 2 P.p.s.a. W takiej sytuacji skargę na pismo Prezydenta Miasta można było zakwalifikować, co najwyżej, jako skargę powszechną na organ wykonawczy miasta. Skarga powszechna jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi takie są załatwiane w samodzielnym I-instancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną - zawiadomieniem skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi. Zasadą jest, że organem właściwym do załatwiania skarg są organy wyższego stopnia lub organy sprawujące bezpośredni nadzór. W myśl art. 229 pkt 3 K.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności prezydenta miasta jest rada gminy (miasta). Wniesiona zatem przez skarżącego skarga odpowiada kryteriom przewidzianym dla skargi powszechnej określonej w dziale VIII K.p.a., której przedmiotem uczyniono działalność Prezydenta Miasta Poznania. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII K.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII K.p.a.) nie została wymieniona w powołanym wyżej art. 3 § 2 P.p.s.a. (tak choćby postanowienia: z dnia 6 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1571/12, z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1300/08, z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09; z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07 oraz wyrok z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11 - orzeczenia publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że również poza kognicją sądów administracyjnych jest bezczynność organów w zakresie rozpoznawania skarg powszechnych. Skoro więc skarga (do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) w postępowaniu sądowoadministracyjnym została wniesiona na bezczynność Rady Miasta w sprawie nie podlegającej kognicji sądu administracyjnego, podlega ona odrzuceniu z mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. Wobec odrzucenia skargi, ocenie merytorycznej Sądu nie podlegają podniesione w niej zarzuty. Tylko na marginesie sprawy Sąd zwraca uwagę, że kwestia rozwiązania wspólnoty mieszkaniowej, jak trafnie zauważa Przewodniczący Rady Miasta Poznania, ma charakter cywilnoprawny. Prawo administracyjne nie przewiduje władczych aktów administracyjnych, których skutkiem mogłoby być rozwiązanie wspólnot mieszkaniowych. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. skargę, jako niedopuszczalną, odrzucił na posiedzeniu niejawnym. /-/ J. Szaniecka