III SA/Po 1143/13

Dnia 27 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Szymon Widłak ( spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 maja 2013 roku nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia 28 maja 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia 22 stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie skierowania T. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii B w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu wnioskiem z dnia 20.11.2012 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Poznania o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji T. P., wskazując że wyżej wymieniony w okresie od 11.06.2012 r. do 24.10.2012 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, uzyskując łącznie 26 punktów karnych. W związku z powyższym Prezydent Miasta Poznania decyzją z dnia 22 stycznia 2013 r., nr [...] skierował T. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym z uwagi na przekroczenie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego - na egzamin teoretyczny i praktyczny. W odwołaniu od powyższej decyzji T. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie: - art. 6 kpa polegające na wydaniu decyzji na podstawie uchylonego z dniem 19.01.2013 r. przepisu – art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, - art. 107 kpa polegające na wydaniu aktu władczego organu administracji - decyzji o skierowaniu na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kategorii B bez obligatoryjnego składnika, tj. uzasadnienia decyzji, - art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym polegające na przyjęciu, że możliwość uczestnictwa w szkoleniu ze skutkiem w nim wskazanym istniała tylko do chwili osiągnięcia 24 punktów, podczas gdy z przepisu ustawy nie wynika, aby możliwość uczestnictwa w szkoleniu ze skutkiem wskazanym w przepisie istniała tylko do chwili osiągnięcia 24 punktów, - art. 7 kpa polegające na nieuwzględnieniu przez organ faktu ukończenia kursu redukującego punkty przed wszczęciem postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Odwołujący wskazał, że przed wszczęciem postępowania w sprawie skierowania na egzamin sprawdzający i przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w B., co zdaniem Odwołującego, zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 4 rozporządzenia MSWiA, powinno powodować zmniejszenie liczby punktów. Powyższe oznacza, że w przypadku Odwołującego nie zaistniała przesłanka skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Rozpoznając sprawę na skutek odwołania, organ II instancji wyjaśnił w pierwszej kolejności, że organ I instancji prawidłowo powołał art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), ponieważ – zgodnie z art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami – art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym obowiązuje do dnia 4 stycznia 2016 r. W myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, na podstawie skierowania wydanego na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1, tj. otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Natomiast rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) w § 8 ust. 6 stanowi, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W niniejszej sprawie liczba punktów nałożonych za wykroczenie drogowe przekracza dopuszczalną liczbę 24 punktów, wobec czego poddanie się obecnie szkoleniu nie miałoby wpływu na decyzję w sprawie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W skardze na powyższą decyzję T. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Poznania, zarzucił naruszenie: - art. 107 kpa polegające na wydaniu aktu władczego organu administracji - decyzji o skierowaniu na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kategorii B bez obligatoryjnego składnika, tj. uzasadnienia decyzji, - art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym polegające na przyjęciu, że możliwość uczestnictwa w szkoleniu ze skutkiem w nim wskazanym istniała tylko do chwili osiągnięcia 24 punktów, podczas gdy z przepisu ustawy nie wynika, aby możliwość uczestnictwa w szkoleniu ze skutkiem wskazanym w przepisie istniała tylko do chwili osiągnięcia 24 punktów; przepis taki zamieszczony w § 8 ust. 6 rozporządzenia wykracza poza ramy zakreślone ustawą – art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, poszerzając zakres wyłączenia określony powyższym unormowaniem rangi ustawowej, - art. 7 kpa polegające na nieuwzględnieniu przez organ faktu ukończenia kursu redukującego punkty przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Zdaniem Skarżącego suma uzyskanych przez niego punktów karnych (26) ulegała – w wyniku odbytego szkolenia – zmniejszeniu o 6 punktów, wobec czego brak było podstaw do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W opinii Skarżącego postanowienie § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego nie mieści się w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130 ust. 4 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i w sposób nieuprawniony poszerza zakres wyłączenia możliwości zmniejszenia liczby punktów karnych określony w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wkraczając w materię ustawową. Skarżący powołał się w tym zakresie na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 786/10, Lex nr 754068, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 475/08, Lex nr 544006 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 885/09, Lex nr 706215). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia według kryterium określonego w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), tj. pod względem zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które uzasadniałoby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Z niespornych i znajdujących odzwierciedlenie w materiale sprawy okoliczności wynika, że Skarżący w okresie od 11.06.2012 r. do 24.10.2012 r. dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które łącznie otrzymał 26 punktów. Natomiast w dniu 07.11.2012 r. Skarżący odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w B.. Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej ustawą, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Natomiast w myśl ust. 3 powyższego przepisu kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), zwanego dalej rozporządzeniem MSW bądź rozporządzeniem, szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, organizuje dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego według programu, który jest określony w załączniku nr 8 do rozporządzenia. W myśl ust. 4 powyższego przepisu kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Natomiast według ust. 6 powyższego przepisu odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W świetle powyższej regulacji, prawidłowo w ocenie Sądu organy administracji uznały w okolicznościach niniejszej sprawy, że odbyte przez Skarżącego szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w B. już po przekroczeniu 24 punktów karnych i tym samym zakwalifikowaniu się do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji (egzaminu w zakresie prawa jazdy) nie mogło spowodować zmniejszenia ilości punktów na podstawie art. 130 ust. 3 ustawy. Wbrew twierdzeniom Skarżącego powołany przepis rozporządzenia nie wykracza poza delegację ustawową i nie jest sprzeczny z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Również bowiem wykładnia systemowa i funkcjonalna art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, który został sformułowany w treści § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia MSW. W przeciwnym razie regulacja zawarta w art. 130 ust. 3 ustawy niweczyłaby cel regulacji zawartej w art. 114 ust. 1 pkt 1 b ustawy, którym jest dyscyplinowanie kierowców wielokrotnie naruszających przepisy ruchu drogowego w postaci skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie zarówno w doktrynie (zob. R. A. Stefański, Komentarz do art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, teza 14, Lex), jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 50/13, Lex nr 1301248; wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 721/12, Lex 1234972; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 713/12, Lex nr 1248921; wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11, Lex nr 1234006; wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1306/11; Lex nr 1234013; wyrok NSA z dnia 5 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, Lex nr 1136703; wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1812/10, Lex nr 1149252; wyrok NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10, Lex nr 990279). W powołanym wyroku z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 130 ust. 3 ustawy, przewidujący zmniejszenie liczby punktów przez uczestnictwo kierowcy w szkoleniu może dotyczyć tylko takiej osoby, której za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przypisano więcej niż 24 punkty karne. Za takim rozumieniem przepisu art. 130 ust. 3 ustawy przemawia także § 8 ust. 6 rozporządzenia stanowiąc, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Powyższy przepis wykonawczy odpowiada treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130 ust. 4 ustawy, w którym ustawodawca upoważniając organ naczelny zawarł równocześnie wyraźne wskazanie treściowe wyznaczając kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zdaniem NSA nie można w tym przypadku dopatrzyć się niezgodności przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia z przepisami ustawy, ponieważ przepis wykonawczy odpowiada nie tylko unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 130 ust. 3 ustawy, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 ustawy. NSA podkreślił, że nadanie tym przepisom takiej treści, że kierowca w drodze odbycia szkolenia mógłby zmniejszyć liczbę punktów karnych po przekroczeniu limitu 24, niweczyłaby możliwość kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Każdorazowo po przekroczeniu limitu 24 punktów karnych kierowca odbywając na własny koszt szkolenie uzyskiwałby zmniejszenie liczby punktów o 6, a zatem stosowanie przez organy środków służących dyscyplinowaniu kierowców i wdrażaniu ich do przestrzegania zasad ruchu drogowego stałoby się bezprzedmiotowe. Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna przepisów, które w myśl założenia ustawodawcy winny zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Powyższa wykładnia przepisów ustawy o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia została przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10 (Lex 745196), z dnia 22 marca 2011 r., I OSK 723/10 (Lex 746909), z dnia 31 marca 2011 r., I OSK 1013/10 oraz z dnia 15 marca 2012 r., I OSK 419/11 (Lex 1136703), a Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni wykładnię tę podziela. Odmienne stanowisko prezentowane w powyższym zakresie przez Skarżącego nie zasługuje więc na aprobatę. Pogląd zawarty w wyrokach powołanych przez Skarżącego należy uznać za jednostkowy i pozostający w sprzeczności z dominującą linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyjmującego wyżej zaprezentowaną wykładnię omawianych przepisów. W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie doszło do zarzucanego naruszenia prawa materialnego. Skarżący został prawidłowo skierowany – decyzją Starosty (wydaną na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji i utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją SKO w Poznaniu) – na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym – na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – egzamin w zakresie prawa jazdy z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Natomiast późniejsze, tj. mające miejsce po uzyskaniu 24 punktów karnych, uczestnictwo w szkoleniu pozostaje bez wpływu na stwierdzony obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Należy przy tym zauważyć, że decyzja organu I instancji została sporządzona według określonego wzoru i zawiera właściwą podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Natomiast szersze wyjaśnienie wskazanej podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia zostało zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wydanej przez organ odwoławczy w wyniku rozpoznania sprawy na skutek odwołania. Sąd zauważa przy tym, że zaskarżona decyzja nie zawiera precyzyjnego i wyczerpującego odniesienia się do podnoszonej przez Skarżącego w toku postępowania okoliczności odbycia przez niego szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego, stwierdzając dość ogólnikowo i nieprecyzyjnie: "W tej sprawie liczba punktów nałożonych za wykroczenie drogowe przekracza dopuszczalną liczbę 24 punktów, wobec tego poddanie się obecnie temu szkoleniu nie miałoby wpływu na decyzję w sprawie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy". Powyższe stanowi, zdaniem Sądu, naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., jednakże nie mogące mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie ulega bowiem wątpliwości, że Skarżący odbył szkolenie w WORD w B. w dniu 07.11.2012 r. (zob. – zaświadczenie o odbyciu szkolenia – k. 7 akt adm. organu I instancji), a więc już po przekroczeniu 24 punktów za naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym, które miały miejsce w okresie od 11.06.2012 r. do 24.10.2012 r. Okoliczność ta była znana organom obu instancji. Należało więc uznać, że wyżej przytoczone stwierdzenie organu odwoławczego o braku wpływu odbycia szkolenia po przekroczeniu 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego na decyzję w sprawie skierowania na egzamin sprawdzający odnosi się właśnie do szkolenia odbytego przez Skarżącego w dniu 7.11.2012 r. Takie stanowisko jest natomiast – jak wykazano w powyższej części rozważań – prawidłowe. Odbycie szkolenia już po przekroczeniu 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego nie mogło bowiem – w świetle powołanej regulacji prawnej – powodować zmniejszenia liczby punktów i tym samym rzeczywiście pozostawało bez wpływu na konieczność skierowania Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 b ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Mając powyższe na uwadze, skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).