III SA/Po 1337/13

Dnia 16 grudnia 2013 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące lipiec, sierpień 2008 roku oraz maj, czerwiec 2009 roku postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 2.000,00 zł K. P. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Wnioskodawczyni utrzymuje się z prowadzonej działalności gospodarczej. Dodatkowo prowadzona jest przeciwko niej egzekucja komornicza przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Wnioskodawczyni od dłuższego czasu choruje i jest pod stałą opieką lekarza psychiatry, co uniemożliwia jej wykonywanie pracy. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada wraz z mężem żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Dom, który wnioskodawczyni posiada wraz mężem, jest obciążony hipoteką. Wartość zabezpieczonego zobowiązania znacznie przekracza wartość nieruchomości, z której prowadzona jest egzekucja. Jednocześnie dom jest przedmiotem zabezpieczenia w sprawach toczących się z powództwa wnioskodawczyni i jej męża. Wszelkie dochody z działalności są zajmowane z rachunku bankowego na poczet powyższych należności. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że działalność gospodarcza jest jedynym źródłem utrzymania, ale obecnie przynosi straty. Z tego względu żyje ona z mężem w skrajanym ubóstwie i nie stać ich na ponoszenie kosztów sądowych. Z przedłożonych zeznań podatkowych wynika, że K.P. w 2011 roku uzyskała przychód w wysokości [...] zł i poniosła stratę w wysokości [...] zł, a w 2012 roku uzyskała przychód i dochód w wysokości [...] zł. Jednocześnie z przedłożonych deklaracji dla podatku od towarów i usług wynika, że K. P. w 2013 roku dokonała dostawy towarów i świadczeń na terenie kraju będących podstawą opodatkowania o następującej wartości: [...] zł w styczniu 2013 r., 518.987,00 zł w lutym 2013 r., 526.412,00 zł w marcu 2013 r. Natomiast z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wynika, że [...] K. P. od początku 2013 roku do października 2013 roku wykazała sprzedaż towarów i usług o wartości [...] zł. Przy czym w ewidencji środków trwałych firmy figuruje: samochód osobowy Opel Vectra (rok produkcji 1998) oraz samochód Volvo FL6 (autocysterna). Z zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia [...] r. wynika, że egzekwowana należność główna [...] wynosi [...] zł, a odsetki [...] zł. Natomiast z zawiadomienia o wszczęciu egzekucji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia [...] roku wynika, że należność główna [...] wynosi [...] zł, a odsetki [...] zł. Jednocześnie z przedsądowego wezwania do zapłaty banku z [...] roku wynika, że należność główna wynosi [...] USD, a odsetki [...] USD. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j z 2012 roku, poz. 270), dalej jako P.p.s.a. Na podstawie zgromadzonych informacji należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy zadeklarowała, że uzyskuje miesięcznie z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej kwotę [...] zł brutto. Jednocześnie w tym samym wniosku oświadczyła, że działalność gospodarcza przynosi straty. Przesłane dokumenty potwierdzają, że wnioskodawczyni z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w miesiącach od stycznia do października 2013 roku dokonała sprzedaży towarów i usług o wartości [...] zł. Brak jest natomiast informacji, że wnioskodawczyni poniosła w tym samym czasie koszty uzyskania przychodu przewyższające uzyskane przychody. Tym samym należy przyjąć, że wnioskodawczyni prowadzi dochodową działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach. W tym zakresie koszty prowadzenia postępowań sądowych należy traktować jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej (postanowienie NSA z dnia 1.04.2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, LEX nr 477191, postanowienie NSA z 13.03.2012 r., sygn. akt II FZ 195/12). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 1.04.2008 r., sygn. akt I OZ 208/08; postanowienie NSA z dnia 3.07.2013 r., sygn. akt II FZ 532/13). W rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości, że wnioskodawczyni posiada znaczne zadłużenie przekraczające kilkaset tysięcy złotych. Powstałe zobowiązania zostały zabezpieczone hipoteką na należącym do niej domu. Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzona jest przeciwko niej egzekucja administracyjna. W niniejszej sprawie przedłożyła jednak tylko wezwanie do zapłaty, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego. Brakuje natomiast informacji na jakim etapie pozostawały w dniu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy prowadzone postępowania oraz czy rzeczywiście jakiekolwiek kwoty zostały wyegzekwowane od wnioskodawczyni. Ponadto w sprawie brakuje argumentów do przyjęcia twierdzenia, że strona wnioskująca posiada wydatki o charakterze cywilnym, którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się należności związane z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12). Sama realizacja zobowiązań cywilnoprawnych nie może natomiast przesądzać automatycznie o przyznaniu prawa pomocy. Reasumując ze zgromadzonych w sprawie informacji nie wynika w sposób jednoznaczny, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Wobec powyższego na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.