III SA/Po 411/23
WyrokWSA w Poznaniu2023-09-26
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Mirella Ławniczak, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup wyposażenia do nowo tworzonych oddziałów przedszkola, które nie funkcjonowały w dacie zakupu, mogą być pokryte z dotacji oświatowej? Czy dotacja na dzieci, które nie ukończyły 2,5 roku życia, może być pobierana?Ratio decidendi
Wydatki na zakup wyposażenia do nowo tworzonych oddziałów przedszkola, które nie funkcjonowały w dacie zakupu, nie mogą być pokryte z dotacji oświatowej, ponieważ dotacja jest przyznawana na konkretne dzieci uczęszczające do placówki, która już działa. Dotacja na dzieci, które nie ukończyły 2,5 roku życia, nie przysługuje, chyba że zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki, co nie zostało wykazane w sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji oświatowej przyznanej przedszkolu. Organy uznały część dotacji za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem (zakup wyposażenia do nowo tworzonych oddziałów, które nie funkcjonowały) oraz pobraną w nadmiernej wysokości (dotacja na dzieci poniżej 2,5 roku życia). Skarżąca kwestionowała te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2023 roku sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji oddala skargę.
III SA/PO 411/23
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2023 roku o nr [...] uchylono decyzję organu I instancji w sprawie
1.określenia B. Z., prowadzącej Przedszkole [...], z siedzibą w L., kwoty dotacji rozliczonej w roku 2018 i 2019 wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości [...] zł ([...] zł za 2018 r. + [...] zł za 2019 r.) wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dotacji z budżetu Miasta [...] do dnia zapłaty liczonymi:
- od dnia 14 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty, od kwoty [...]zł;
- od dnia 13 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty, od kwoty [...]zł;
2.określenia B. Z., prowadzącej Przedszkole [...] z siedzibą w L., kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wynoszącą [...] zł (za 2018 r.) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od 16. dnia pod dniu, w którym decyzja stanie się ostateczna, do dnia zapłaty;
3.nakazania B. Z., prowadzącej Przedszkole [...] z siedzibą w L. dokonania zwrotu kwot dotacji w wysokości określonej w pkt 1-3 wraz z odsetkami.
W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. W okresie od dnia 3 września 2021 r. do 7 grudnia 2021 r. przeprowadzono kontrolę w trybie art. 36 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz U z 2021 r. poz. 1930) w zw. z § 5-8 uchwały nr XLIV/608/2018 Rady Miejskiej [...] z dnia 25 stycznia 2018 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych prowadzonym przez osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego i osoby fizyczne oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Województwa Wielkopolskiego z 2018 r poz 1174) w Przedszkolu [...] z siedzibą w L., przy ul. [...]. Przedmiotem kontroli była ocena prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji na kształcenie, wychowanie i opiekę szkolną udzielonej temu podmiotowi z budżetu Miasta [...] w latach 2018 i [...] wyniku kontroli ustalono, iż objęte kontrolą przedszkole otrzymało z budżetu Miasta [...], na rok 2018 i 2019 kwoty dotacji wynoszące [...] zł za rok 2018 i [...] zł za rok 2019. W dniu 7 grudnia 2021 r. sporządzony został protokół kontroli nr [...] ustaleń zawartych w protokole kontroli kontrolowana jednostka wniosła zastrzeżenia. Po ich rozpatrzeniu Prezydent Miasta [...] wydał w dniu 20 grudnia 2021 r. wystąpienie pokontrolne, nr [...], w którym nie uwzględnił zastrzeżeń do protokołu kontroli.
Pismem z dnia 18 października 2022 r. r. Prezydent Miasta [...] zawiadomił B. Z. o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu dotacji w łącznej kwocie [...]zł, pouczając jednocześnie o prawie do czynnego udziału w postępowaniu.
W dniu 8 marca 2022 r. Prezydent Miasta [...], wydał decyzję o nr [...], orzekającą o
1. Określeniu Pani B. Z., prowadzącej Przedszkole [...] z siedzibą w L. kwoty dotacji rozliczonej w roku 2018 i 2019 wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości [...] zł ([...] zł za rok 2018 + [...] zł za rok 2019) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dotacji z budżetu Miasta [...] do dnia zapłaty liczonymi:
- od dnia 14 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty, od kwoty [...]zł,
- od dnia 13 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty, od kwoty [...]zł;
2. Określeniu Pani B. Z., prowadzącej Przedszkole [...] z siedzibą w L., kwoty dotacji nienależnie pobranej za lata 2018 i 2019 w wysokości [...] zł ([...] zł za 2018 r. + [...] zł za 2019 r.) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od 16 dnia po dniu, w którym decyzja stanie się ostateczna, co dnia zapłaty
3. Określeniu Pani B. Z., prowadzącej Przedszkole [...] z siedzibą w L., kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wynoszącej [...] zł (za 2018 r.) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od 16 dnia po dniu, w którym decyzja stanie się ostateczna, co dnia zapłaty
4. Nakazaniu Pani B. Z., prowadzącej Przedszkole [...] z siedzibą w L. dokonania zwrotu kwot dotacji w wysokości określone w pkt 1-3 wraz z odsetkami w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji na rachunek bankowy budżetu Miasta [...], nr [...].
Organ jako niezgodnie z przeznaczeniem uznał następujące wydatki i kwoty:
1. Usługi telekomunikacyjne : [...] zł za 2018 r. i [...] za 2019 r. Organ wskazał, iż placówka korzystała z 17 telefonów, a 13 z nich zostało uwzględnionych jako "usprawiedliwione wydatki na usługi telekomunikacyjne". Cztery uznano za niesłużące ściśle celom narzuconym przez art. 35 u.f.o. Dwa służące pracownikom "obsługowym" i dwa udostępnione biurom przy ul. [...] i przy ul. [...].
2. Zakup wyposażenia do "nowo wybudowanego" przez stronę przedszkola: kwota [...]zł.
3. Zakup czasopism o tematyce prawa pracy , spraw kadrowych oraz licencji pisma "[...]" ([...] zł w 2018 r. i [...] zł w 2019 r.)
4. Wydatki na opłacenie faktur dotyczących należności wynikających ze zobowiązań za inne lata aniżeli te, których dotyczyły środki z dotacji. Przy czym organ wskazał, iż faktury "z przełomu roku" tj. wystawione w danym roku z terminem płatności roku następnego mogły być rozliczone z dotacji w latach wynikających z terminu płatności, ale tylko w momencie "prawidłowego terminu zapłaty określonego na fakturze". Płatności w okresie późniejszym powodują utratę statusu wydatku bieżącego i czynią ten wydatek należnością zaległą.
5. Wydatki na czynsz umowny za korzystanie z automatu do kawy ([...] zł - 2018 r. i [...] zł-2019 r.)
6. Wydatek na ubezpieczenie komputera w kwocie [...]zł
7. Wydatek na zakup 12 szt. grawertonu w kwocie [...]zł
Jako nienależnie pobraną dotację wskazał następujace wydatki; na ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego R. S., objętego indywidualnym programem edukacyjno-terapeutycznym tzw. IPET. Jako kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości tj. [...] zł za 2018 r. Wskazał następujące wydatki : dotację za miesiąc wrzesień 2018 r. i październik 2018 r. na dzieci:
1. F. O., ur. 28 marca 2016 r. (dotacja za wrzesień 2018)
2. N. M. , ur. 14 kwietnia 2018 r. (dotacja za październik 2018),
3. L. H., ur. 16 marca 2016 r. (dotacj a za wrzesień 2018)
4. T. B. ur. 16 marca 2016 r. (dotacja za wrzesień 2018)
5. K. K. ur. 30 kwietnia 2016 r. (dotacja za październik 2018)
6. J. P. ur. 21 kwietnia 2016 r. (dotacja za październik 2018)
Organ podniósł, iż dotacja w tych miesiącach wypłacona na dzieci objęte ustawowym zakazem korzystania z wychowania przedszkolnego z uwagi na wiek podlega zwrotowi jako pobrana w nadmiernej wysokości.
Od powyższej decyzji wniesiono odwołanie .
W dniu 27 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję uchylającą w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 26 sierpnia 2022 r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję nr [...] w przedmiocie:
1. określenia B. Z., prowadzącej Przedszkole [...], z siedzibą w L., kwoty dotacji rozliczonej w roku 2018 i 2019 wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości [...] zł ([...] zł za 2018 r. + [...] zł za 2019 r.) wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dotacji z budżetu Miasta [...] do dnia zapłaty liczonymi:
- od dnia 14 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty, od kwoty [...]zł;
- od dnia 13 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty, od kwoty [...]zł;
2. określenia B. Z., prowadzącej Przedszkole [...], z siedzibą w L., kwoty dotacji nienależnie pobranej za lata 2018 i 2019 w wysokości [...] zł ([...] zł za 2018 r.+ [...] zł za 2019 r.) wraz z odsetkami liczonymi: - jak dla zaległości podatkowych od 16 dnia po dniu, w którym decyzja stanie się ostateczna, do dnia zapłaty;
3. określenia B. Z., prowadzącej Przedszkole [...] z siedzibą w L., kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wynoszącej [...] zł (za 2018 r.) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od 16 dnia pod dniu, w którym decyzja stanie się ostateczna, do dnia zapłaty;
4. nakazania B. Z., prowadzącej Przedszkole [...] z siedzibą w L. dokonania zwrotu kwot dotacji w wysokości określonej w pkt 1-3 wraz z odsetkami, w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji na rachunek bankowy budżetu Miasta [...], nr [...].
Od decyzji powyższej strona złożyła odwołanie.
W dniu 18 listopada 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję, [...], na mocy której uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w zakresie usług telekomunikacyjnych , zakupu wyposażenia do nowo wybudowanego przez stronę przedszkola, zakupu czasopism o tematyce prawa pracy i spraw kadrowych oraz licencji pisma "[...]", opłacenia faktur dotyczących należności wynikających ze zobowiązań za inne lata aniżeli te, których dotyczyły środki z dotacji) ,korzystania z automatu do kawy , ubezpieczenia komputera , zakupu 12 sztuk grawertonów, które stanowiły podziękowanie dla rodziców . Odnośnie dotacji uznanej w zaskarżonej decyzji za nienależnie pobraną Kolegium podzieliło zarzut odwołania, co do "mieszania pojęć" dotacji pobranej nienależnie z dotacją wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem lub niewykorzystaną. Odnośnie dotacji w wysokości [...] zł. wskazano, że obejmuje ona dotację za miesiąc wrzesień 2018 r. i październik 2018 r. na dzieci:
1. F. O., ur. 28 marca 2016 r. (dotacja za wrzesień 2018)
2. N. M., ur. 14 kwietnia 2016 r. (dotacja za październik 2018),
3. L. H., ur.16 marca 2016 r. (dotacja za wrzesień 2018)
4. T. B. ur. 16 marca 2016 r. (dotacja za wrzesień 2018)
5. K. K. ur. 30 kwietnia 2016 r. (dotacja za październik 2018)
6. J. P. ur. 21 kwietnia 2016 r. (dotacja za październik 2018) ,
Podniesiono w uzasadnieniu , iż w uprzednio wydanej decyzji odwoławczej wskazano na konieczność uzupełnienia postępowania, a uzupełnienie nie nastąpiło w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia sprawy. Natomiast co do zasady Kolegium stanęło na stanowisku, iż skoro dziecko z uwagi na wiek nie mogło być objęte wychowaniem przedszkolnym, to dotacja na takie dziecko nie przysługuje .Zdaniem Kolegium dzieci, które w pierwszym dniu danego miesiąca nie ukończyły 2,5 roku nie powinny być ujmowane w wykazie. Dotacja na te dzieci w tym okresie nie przysługuje.
W dniu 21 lutego 2023 r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję nr [...], nr [...], w której orzekł o:
1. określeniu B. Z., prowadzącej Przedszkole [...], z siedzibą w L., kwoty dotacji rozliczonej w roku 2018 i 2019 wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości [...] zł ( [...] zł za 2018 r. + [...] zł za 2019 r.) wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dotacji z budżetu Miasta [...] do dnia zapłaty liczonymi:
- od dnia 14 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty, od kwoty [...]zł;
- od dnia 13 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty, od kwoty [...]zł;
2. określeniu B. Z., prowadzącej Przedszkole [...] z siedzibą w L., kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wynoszącej [...] zł (za 2018 r.) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od 16 dnia pod dniu, w którym decyzja stanie się ostateczna, do dnia zapłaty;
3. nakazaniu B. Z., prowadzącej Przedszkole [...] z siedzibą w L. dokonania zwrotu kwot dotacji w wysokości określonej w pkt 1-3 wraz z odsetkami, w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji na rachunek bankowy budżetu Miasta [...], nr [...]
W odwołaniu B. Z. podniosła
I. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 7 i 8 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych polegającym na niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu, a niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz na działaniu w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej
2) art. 138§ 2 k.p.a. poprzez brak zastosowania i wypełnienia wiążących zaleceń wydanych przez organ odwoławczy w wydanej decyzji kasatoryjnej
3) art. 6 i 7 k.p.a. polegającym na przekroczeniu zasady legalizmu i wydaniu decyzji z naruszeniem przepisu ustawowego (prawa materialnego) co do orzeczenia o zwrocie części dotacji jako wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej nienależnie i w nadmiernej wysokości tj. wydania decyzji z naruszeniem podstawy prawnej do rozstrzygnięcia stanu faktycznego i prawnego określonego w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych, przez co organ nie uczynił zadość zasadzie legalizmu oraz praworządności i prawdy obiektywnej.
4) Art.75, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. polegającym na pominięciu przedstawianych dowodów, nieuwzględnienie jako dowodów dokumentów w sprawie, istotnych brakach w postępowaniu dowodowym, w konsekwencji nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy pomimo tego, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
5) 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. przez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło do poczynienia całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych;
6) 107§ 1 k.p.a. poprzez brak wskazania w decyzji podstaw prawnych do jej wydania w określonych zakresach, opisanych w uzasadnieniu odwołania;
7) 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia w zakresie uznania dotacji za wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem, pobraną nienależnie i w nadmiernej wysokości oraz brak wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, w szczególności poprzez brak dokonania i uzasadnienia własnych ustaleń organu administracji a przepisanie i oparcie wyłącznie na ustaleniach kontroli, zawartych w protokole kontroli wydatkowania dotacji.
II. Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:
1) art. 9 i art. 35 ust. 2 i 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 236 ust.2 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię terminu "wydatki bieżące", co prowadzi do wniosków i interpretacji całkowicie sprzecznych z treścią obowiązujących przepisów;
2) art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe i w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych przez błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że wydatki poniesione na rzecz przedszkola, które zgodnie z art. 35 ust. 1 ufzo stanowią tzw. wydatki kwalifikowane do pokrycia z dotacji, nie zostały przez organ uwzględnione, podczas gdy zgodnie z przepisami stanowią wydatek, który może być pokrywany z dotacji udzielanych na podstawie art. 35 ust. 1 ufzo jako realizujący cele należące do zadań przedszkoli z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej i dopuszczony przez ten przepis, a w konsekwencji uznanie, że dotacja została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem;
3) "art. 35 ust. 4 i 5 ufzo co do uznania dotacji na dzieci niepełnosprawne "
4) art. 35 ust. 3 ufzo co do terminów wykorzystania dotacji, poprzez nieprawidłową interpretację i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu;
5) art. 16 ust. 1 ufzo w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 ufp poprzez błędne uznanie , że dotacja na uczniów niepełnosprawnych została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, gdy przepis art. 16 ustala zasady udzielania dotacji na tych uczniów, zaś art. 35 ust. 1, 3 i 4 zasady wydatkowania i nie zawierają one żadnych warunków udzielenia dotacji, poza stwierdzoną niepełnosprawnością na podstawie orzeczenia oraz nie określają, że można uznać część dotacji za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w razie braku realizacji zajęć w określonym czasie
6) art. 16 ust. 1 ufzo w zw. z art. 34 ust. 1 i 31 ust. 3 Prawa oświatowego oraz w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 ufp poprzez błędne uznanie, że dotacja na uczniów w wieku 2,5 lat została pobrana w nadmiernej wysokości
Pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 roku , o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak wyżej opisano uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło o określeniu B. Z. kwoty dotacji rozliczonej w roku 2018 i 2019 wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości [...] zł wraz z odsetkami , określeniu B. Z. kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w wkocie [...] zł wraz z odsetkami, nakazaniu B. Z. zwrotu kwot dotacji określonych pkt.1-2 . W uzasadnieniu wskazano, że kryteria dopuszczalnych wydatków poczynionych przez beneficjenta dotacji zawiera art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Zgodnie z nim dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:
wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej, w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego - w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie:
250% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2017 r. poz. 1189) - w przypadku publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz niepublicznych przedszkoli, o których mowa w art. 17 ust. 1, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1, i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust. 1,
150% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - w przypadku niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, niewymienionych w tiret pierwszym, oraz niepublicznych szkół i placówek,
sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe;
zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących:
książki i inne zbiory biblioteczne,
środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach,
sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci i młodzieży,
meble,
pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania.
Podkreślono w uzasadnieniu ,że brak jest w przepisach definicji legalnej "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W doktrynie przyjmuje się natomiast , że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa Tym samym dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli okaże się, że wydatki, na pokrycie których dotacja została przeznaczona nie wystąpiły, to także i taka dotacja nosi znamiona dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 235/18, Lex nr 2521406, wyrok WSA w Gdańsku I SA/Gd 1744/21 z dnia 25 maja 2022 r. - oba wyroki dostępne w CBOSA)
Odnosząc się do kwestii kwot wydatkowanych na usługi telekomunikacyjne w wysokości [...] zł za rok 2018 i [...] zł za rok 2019, organ wskazał , że po zapoznaniu się z pismem pełnomocnika strony z dnia 13 lutego 2023 r. wydatki te uznaje za wydatki związane z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. W tym zakresie Kolegium uznaje stanowisko zawarte w odwołaniu za zasadne.
Odnosząc się do rozliczonej z dotacji w 2018 r. kwoty [...]zł, obejmującej zakup wyposażenia dla nowo tworzonych oddziałów przedszkola przy ul. [...] zauważyło, iż organ I instancji nadal posługuje się pojęciem nowo wybudowanego przedszkola, jednak z uzasadnienia wynika, iż organ dostrzega, iż w istocie chodzi
o wyposażenie kilku nowych (niedziałających w dacie zakupów) oddziałów przedszkola, w nowej, dodatkowej lokalizacji .Na kwotę ww. składają się wydatki na zakupy objęte fakturami:
1. FV nr [...] ([...] zł), poz. 270, k. nr [...]; meble i wyposażenie;
2. FV nr [...] ([...] zł), poz. 274, k. nr [...]; szafka i pojemniki;
3. FV nr [...] poz. 276, k. nr [...]; pojemniki;
4. FV nr [...] ([...] zł), poz. 284, k. nr [...]; stół i zabawki;
5. FV nr [...] ([...] zł), poz. 285, k. nr [...]; szafka;
6. FV nr ([...] ([...] zł), poz. 286, k. nr [...]; szafka
0. pojemniki;
7. FV nr [...] ([...] zł); poz. 287, k. nr [...]; meble, panele, materac, zabawki;
8. FV nr [...] ([...] zł); poz. 292, k. nr [...]; krzesełka, auto-zabawka;
9. FV nr [...] ([...] zł), poz. 293, k. nr [...]; segment kuchenny, regał, poduszki, zabawki;
10. FV nr [...] ([...] zł), poz. 310, k. nr [...]; kanapa-leżak;
11. FV nr [...] ([...] zł), poz. 313, k. nr [...]; pojemnik;
12. FV nr [...] ([...] zł), poz. 317, k. nr [...]; odkurzacz z workami;
13. FV nr [...] ([...] zł), poz. 319, k. nr [...]; zabawki;
14. FV nr [...] ([...] zł), poz. 320, k. nr [...]; skrzynia, zabawki;
15. FV nr [...] ([...] zł), poz. 321, k. nr [...]; zabawki;
16. FV nr [...] [...] zł), poz. 324, k. nr [...]; aplikacje do lustra;
17. FV nr [...] ([...] zł), poz. 325, k. nr [...]; krzesła, stoliki, wyposażenie w art. kuchenne;
18. FV nr [...] ([...] zł), poz. 326, k. nr [...];
19. FV nr [...] ([...] zł), poz. 328, k. nr [...]; apteczka i środki higieny;
20. FV nr [...] ([...] zł), poz. 338, k. nr [...] pojemniki, środki higieny
21. FV nr [...] ([...] zł), poz. 356, k. nr [...] - [...], zestaw klasyczny +przeskoki, chwytak do piłek. Kolegium dostrzegło , podobnie jak organ I instancji, iż wydatki te wprawdzie dotyczyły poszerzenia działalności edukacyjnej Pani B. Z., zostało bowiem zakupione wyposażenie sal, ale w dacie zakupów przedszkole nie funkcjonowało, a dzieci wykazane do dotacji nie miały tam zajęć. Kolegium przywołało w uzasadnieniu decyzje Prezydenta Miasta [...]:
- nr [...] z dnia 18 sierpnia 2014 r., wydana na czas nieokreślony, zezwalająca Pani B. Z. na założenie publicznego przedszkola pod nazwą "Przedszkole [...]" z siedzibą w L. przy ul. [...] oraz wskazującą, iż przedszkole rozpocznie działalność od 1 stycznia 2015 r.
- z dnia 11 października 2018 r. zmieniająca ww. decyzję poprzez dodanie siedziby przedszkola przy ul. [...] w L. podnosząc, że nowa placówka nie działała w dacie dokonywania wydatków. Do decyzji załączono umowy najmu nieruchomości przy ul. [...] oraz [...] w uzasadnieniu,że organ prowadzący ma zapewnić warunki działania szkoły lub placówki, w tym bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki. Może wykonywać remonty obiektów szkolnych oraz inne zadania inwestycyjne w tym zakresie. Może kupować książki i inne zbiory biblioteczne, środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach, sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków i uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, meble, pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania.
Niemniej wszystkie te działania winny być podejmowane dla dzieci objętych dotacją. Odnosząc się do poczynionych w 2018 r. wydatków w kwocie [...]zł oraz [...] zł w 2019 r. w kwocie na zakup czasopism o tematyce prawa pracy i spraw kadrowych oraz licencji pisma "[...]", Kolegium wskazało iż co prawda u.f.o. stanowi o sfinansowaniu wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, jednak muszą to być wydatki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Jak wynika z zeznań strony z przedmiotowych pism korzystała Pani A. D. asystentka dyrektora. Służyły one jedynie sprawniejszemu wykonywaniu zadań związanych z zarządzaniem placówką i prawidłowemu wykonywaniu zadań pracodawcy. Nie stanowiły zatem zapewnienia obsługi, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 4 prawa oświatowego. Nie były także związane z realizacją celów, o których mowa w art. 35 ust. 1 u.f.o.
Odnosząc się do uiszczonych w roku 2018 z dotacji zobowiązań na kwotę [...]zł oraz w roku 2019 zobowiązań na kwotę [...]zł (opłacenie faktur dotyczących należności wynikających ze zobowiązań za inne lata aniżeli te, których dotyczyły środki z dotacji) Kolegium podzieliło i przyjęło za własny w tym zakresie pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku WSA z dnia 11 grudnia 2020 r., I SA/Gl 1063/20.Co prawda wyrok odnosi się do placówek niepublicznych, jednak Sąd czyni w nich ogólne rozważania wskazując, iż znajdują one zastosowanie również/także do placówek niepublicznych. Analogiczne stanowisko dotyczy wydatków bieżących Strony, dotyczących roku 2018 (bo termin płatności przypadał na ten czas). Wskazano następujące faktury:
- nr [...] - [...] (k. 298_W. Sp. z o.o. dotyczącą zakupu półrocznego dostępu do serwisu ePedagogika.pl wystawioną w dniu 17 grudnia 2018 r. z terminem płatności do 31 grudnia 2018 r. na kwotę [...]zł. Fakturę tą przedszkole zapłaciło w dniu 07.01.2019 r. (wydatek mieszczący się w kategorii wydatków z art. 35 u.f.o.)
- nr [...] [...] [...] M. D. (k. 300) dotyczącą usługi serwisowej na kwotę [...]zł z dnia 21 listopada 2018 r. z terminem zapłaty do 28 listopada 2018 r., zapłaconą w dniu 14 stycznia 2019 r. (usługi informatyczne sprzętu na wyposażeniu przedszkola, wydatek mieszczący się w kategorii wydatków z art. 35 u.f.o.)
- nr [...] Usługi Transportowe I. L. (k.302) dotycząca refaktury za energię elektryczną Przedszkole [...] ul. [...], na kwotę [...]zł z dnia 21 grudnia 2018 r. z terminem płatności do 31 grudnia 2018 r., którą zapłacono w dniu 20 stycznia 2019 r.. Łączna kwota: [...] zł. Natomiast co do faktur, które zostały zapłacone w roku, w którym przypadał termin ich płatności, jednakże po tym terminie, na korzyść strony Kolegium uznało, iż zwrotowi powinny podlegać jedynie odsetki rozliczone z dotacji. Z akt wynika natomiast, iż strona odsetek związanych z ich opóźnioną zapłatą nie rozliczała z dotacji.
Kolegium podzieliło też stanowisko organu I instancji, iż uiszczenie z dotacji otrzymanej w 2018 r. i 2019 r. czynszu umownego ([...] zł za 2018 r. i [...] zł za 2019 r.) za korzystanie z automatu do kawy nie było dopuszczalne, gdyż wydatek ten w żaden sposób nie wiąże się z realizacją zadań przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, a tylko takie wydatki na zadania organu prowadzącego wymienione w art. 10 prawa oświatowego mogą być pokrywane z dotacji.
Również sfinansowanie z dotacji w 2018 r. wydatku w kwocie [...]zł (faktura nr [...], pozycja [...], k. akt 345 i 345v), obejmującego ubezpieczenie komputera nie było dopuszczalne, gdyż wydatek ten w żaden sposób nie wiąże się z realizacją zadań przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, a tylko takie wydatki na zadania organu prowadzącego wymienione w art. 10 prawa oświatowego mogą być pokrywane z dotacji. Podobnie Kolegium oceniło wydatkowanie z dotacji w 2019 r. kwoty [...]zł na zakup 12 sztuk grawertonów. Zdaniem Kolegium wydatek ten nie wiązał się realizacją zadań przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Ponadto wszelkie wydatki rozliczane z dotacji oceniać należy przez pryzmat zasady celowego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych.
Zdaniem Kolegium dotacja na dziecko R. S. w wymienionych miesiącach roku 2018 i 2019 była przekazywana w podwyższonej wysokości właśnie w związku z koniecznością realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a zalecenia te nie były realizowane w stosunku do dziecka obecnego w przedszkolu. Zasadnie zatem organ I instancji uznał kwoty dotacji za wykorzystane niezgodnie przeznaczeniem.
Z kolei dotacja pobrana w nadmiernej wysokości za rok 2018 w wysokości [...] zł. obejmuje ona dotację za miesiąc wrzesień 2018 r. i październik 2018 r. na dzieci:
1. F. O., ur. 28 marca 2016 r. (dotacja za wrzesień 2018)
2. N. M. , ur. 14 kwietnia 2016 r. (dotacja za październik 2018),
3. L. H., ur. 16 marca 2016 r. (dotacja za wrzesień 2018)
4. T. B. ur. 16 marca 2016 r. (dotacja za wrzesień 2018)
5. K. K. ur. 30 kwietnia 2016 r. (dotacja za październik 2018)
6. J. P. ur. 21 kwietnia 2016 r. (dotacja za październik 2018). Organ przyjął, że zgodnie z art. 31 ust. 1 i 3 prawa oświatowego w brzmieniu od 1 stycznia 2018 roku :
Wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Wychowanie przedszkolne jest realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego.
W przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej 7 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat. Obowiązek szkolny tych dzieci odracza się zgodnie z art. 38.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach wychowaniem przedszkolnym może także zostać objęte dziecko, które ukończyło 2,5 roku. Kolegium uznało więc, iż skoro dziecko z uwagi na wiek nie mogło być objęte wychowaniem przedszkolnym, to dotacja na takie dziecko nie przysługuje.
Organ uznał, że jeśli dziecko nie ukończyło 2,5 roku życia na dzień sporządzenia informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów, dotacja nie przysługuje .Zdaniem Kolegium dzieci, które w pierwszym dniu danego miesiąca nie ukończyły 2,5 roku nie powinny ujmowane w wykazie. Dotacja na te dzieci w tym okresie nie przysługuje. Wykazane ww. dzieci nie ukończyły 2,5 roku życia ani 1 dnia danego miesiąca, ani 10 dnia danego miesiąca.
Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Zarzuciła w niej naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
art. 7 i art. 8 § 1 i 2 w zw. z art. 15 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych, oraz niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz na działaniu w sposób rażąco naruszający zaufanie do władzy publicznej;
art. 6 i 7 kpa polegającym na przekroczeniu zasady legalizmu i wydaniu decyzji z naruszeniem przepisu ustawowego (prawa materialnego) co do orzeczenia o zwrocie części dotacji jako wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości, to jest wydania decyzji z naruszeniem podstawy prawnej do rozstrzygnięcia stanu faktycznego i prawnego określonego w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych, przez co organ nie uczynił zadość zasadzie legalizmu oraz praworządności i prawdy obiektywnej;
art. 75, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 7 kpa polegającym na pominięciu przedstawianych dowodów, nieuwzględnienie jako dowodów dokumentów w sprawie, istotnych brakach w postępowaniu dowodowym, w konsekwencji niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy pomimo tego, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
art. 80 w zw. z art. 77 kpa poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych;
art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez brak należytego i dokładnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, odnoszących się do określenia zasadności i wysokości dotacji do zwrotu, brak własnego uzasadnienia przez organ odwoławczy co do zakwestionowanych wydatków, z przytoczeniem uzasadnienia prawnego i wyjaśnieniem podstaw prawnych, braku własnych ustaleń organu II instancji wydającego decyzję, a oparcie decyzji i jej uzasadnienia w całości i wyłącznie na treści decyzji I instancji, oraz brak wyjaśnienia podstawy prawnej zwrotu dotacji, co czyni decyzję wadliwą z punktu widzenia art. 107 kpa, oraz niezgodną z zasadami prawidłowego uzasadnienia zawartymi w art. 107 § 3 kpa, stanowi naruszenie przepisu, uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami decyzji, oraz w stopniu istotnym wpływa na wynik sprawy;
Naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:
1) art. 9 i art. 35 ust. 2 i 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 236 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, poprzez błędną wykładnię terminu "wydatki bieżące",
co prowadzi do wniosków i interpretacji całkowicie sprzecznych z treścią obowiązujących przepisów;
art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe i w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż wydatki poniesione na rzecz przedszkola, które zgodnie z art. 35 ust. 1 ufzo stanowią tzw. wydatki kwalifikowane do pokrycia z dotacji, nie zostały przez organ uwzględnione, podczas gdy zgodnie z przepisami stanowią wydatek, który może być pokrywany z dotacji udzielanych na podstawie art. 35 ust. 1 ufzo jako realizujący cele należące do zadań przedszkoli z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, i dopuszczony przez ten przepis, a w konsekwencji uznanie, że dotacja została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem;
art. 35 ust. 3 ufzo co do terminów wykorzystania dotacji, poprzez nieprawidłową interpretację i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu;
art. 16 ust. 1, art. 35 ust. 1, 4 i 5 ufzo w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 1 ufp poprzez błędne uznanie, że dotacja na uczniów niepełnosprawnych została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, gdy przepis art. 16 ust. 1 ustala zasady udzielania dotacji na tych uczniów zaś art. 35 ust. 1, 3 i 4 zasady wydatkowania i nie zawierają one żadnych warunków udzielenia dotacji, poza stwierdzoną niepełnosprawnością na podstawie orzeczenia, oraz nie określają, że można uznać część dotacji za wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w razie braku realizacji części zajęć w określonym czasie;
art. 16 ust. 1 ufzo w zw. z art. 34 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Prawa oświatowego oraz w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 ufp poprzez błędne uznanie, że dotacja na uczniów w wieku 2,5 lat została pobrana w nadmiernej wysokości;
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. w Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. w Dz.U. z 2023 r. poz. 259 – zwanej dalej w skrócie: "ppsa").
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie z art. 126 ustawą z 27 sierpnia 2099 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 869 ze zm., dalej: u.f.p.) dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych, przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Zgodnie z art. 236 ust. 2 u.f.p. przez wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu rozumie się wydatki budżetowe, niebędące wydatkami majątkowymi.
W myśl art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. W art. 252 ust. 5 u.f.p. ustawodawca przyjął, że zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Zgodnie zaś z art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.
Podkreślenia wymaga, że brak jest przy tym definicji legalnej "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W doktrynie przyjmuje się, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (zob. M. Stawiński, Art. 252. w: Ustawa o finansach publicznych. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019).
Tym samym dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli okaże się, że wydatki, na pokrycie których dotacja została przeznaczona nie wystąpiły, to także i taka dotacja nosi znamiona dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Stosownie natomiast do art. 35 ust. 1 ustawy z 27 października 2017 r. o finasowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2029, dalej: u.f.z.o. - w brzmieniu obowiązującym w sprawie), zgodnie z którym dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:
a) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce w przeliczeniu na maksymalny wymiar czasu pracy - w wysokości nieprzekraczającej:
– 250% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2021 r. poz. 1762 oraz z 2022 r. poz. 935, 1116, 1700 i 1730) - w przypadku publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz niepublicznych przedszkoli, o których mowa w art. 17 ust. 1, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1, i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust.1
– 150% 12-krotnego średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - w przypadku niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego niewymienionych w tiret pierwszym, oraz niepublicznych szkół i placówek,
aa) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej w publicznym lub niepublicznym przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej publiczne lub niepubliczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego – w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kwot określonych w lit. a,
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe, oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1212, z późn. zm.),
2) pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących:
a) książki i inne zbiory biblioteczne,
b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach,
c) sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków i uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych,
d) meble,
e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania.
W myśl natomiast art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe (dalej: p.o.), organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:
1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;
2) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;
3) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;
4) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2023 r. poz. 120 i 295), i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;
5) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;
6) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki;
7) przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych.
Z analizowanych przepisów wynika, że dotacja oświatowa jest przeznaczona na dofinansowanie zadań przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym w szczególności na pokrycie wydatków bieżących przedszkola, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele jego działalności, w tym na: sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, z późn. zm.). Rację ma jednak organ ,że zakup wyposażenia dla nowo utworzonych oddziałów przedszkola przy ul. [...] jest w istocie wyposażeniem kilku nowych ,ale nie działających jeszcze w dacie wykonywania zakupów oddziałów przedszkola .W aktach widnieje decyzja Prezydenta Miasta [...] z 18 sierpnia 2014 roku zezwalająca B. Z. na założenie publicznego przedszkola w L. przy u. [...]. Taki też adres widniej na zaświadczeniu o numerze identyfikacyjnym REGON. Także umowy o świadczenie usług księgowo-finansowych zawarte są pomiędzy spółką cywilną "P. " , a B. Z. prowadzącą przedszkole z siedzibą w L., przy ul. [...]. Dopiero decyzja z 11 października 2018 roku wydana w oparciu o art. 88 ust.4 ustawy- Prawo oświatowe zmienia zezwolenie z roku 2014 w ten sposób, że od dnia 11 października 2018 roku rozszerza działalność przedszkola na ulice [...] w L.. Wydanie aktu założycielskiego na podst. art. 88 ust 4 Prawa oświatowego jest w istocie założeniem nowej placówki publicznej. Jest to czynność prawna prowadząca do organizacyjnego jej powstania i od tego momentu można uznać istnienie przedszkola w nowej lokalizacji. Przed ww. datą nie było możliwości - w ujęciu legalnym – prowadzenia tam zajęć dydaktyczno-wychowawczych i realizacji zadań statutowych .
Tym samym rację ma organ uznając, że dotacja przyznawana jest na konkretne dzieci a, w tym wypadku żadne dzieci nie miały w nowo utworzonych oddziałach zajęć. Dotacja dotyczyć musi wydatków bieżących, czyli związanych z konkretną placówka, w której zapewnia się już kształcenie, wychowanie i opiekę ,a zapewnić ją można tylko dzieciom już do niej uczęszczającym. Należy podzielić stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że dotacja jest udzielana w związku z istniejącą działalnością placówki, w konkretnej siedzibie, z konkretną liczbą uczniów. W konsekwencji uzasadnionym jest przyjęcie, że wydatki objęte fakturami o nr 1 do 21 wyszczególnionymi w zaskarżonej decyzji należy uznać za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.
Odnośnie wydatków na czasopisma o tematyce prawa pracy i spraw kadrowych organy nie zakwestionowały okoliczności, że wydatki takie zostały poniesione podnosząc, że nie są one realizacją celów, o których mowa w art.35 ust.1 u.f.o. Sąd podziela to stanowisko, bowiem beneficjentem dotacji ma być dziecko, wobec którego placówka realizuje funkcje kształcenia, wychowania i opieki. Wydatki na czasopisma nie leżą w jego interesie , zgodnie z celem dotacji. Rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez placówkę, stanowiłaby wówczas w istocie dofinansowanie zadań organu prowadzącego, co byłoby sprzeczne z celem takich dotacji.
Podobne stanowisko zająć należy w kwestii zakupu grawertonów, ubezpieczenia komputera czy czynszu za korzystanie z automatu do kawy. Nie można ich powiązać z realizacją zadań placówki wychowania przedszkolnego w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, ponieważ nie dotyczą one wychowanków przedszkola. Pomimo,że co do zasady są one dopuszczalne , to jedynie pośrednio przyczyniają się do realizacji celów , na które przeznaczona są dotacje oświatowe. Żaden z nich nie stanowił też pomocy dydaktycznej, służącej do realizacji programów nauczania, programów wychowawczo - profilaktycznych, czy zadań statutowych przedszkola.
Odnośnie dotacji na dziecko z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego są podziela stanowisko organów, że wobec dziecka z takim orzeczeniem nie realizowano programu edukacyjno-terapetycznego IPET, bowiem w lipcu i sierpniu 2018 roku zalecenia rewalidacyjne nie był realizowane, a we wrześniu i październiku 2018 roku nie były realizowane zalecenie terapii logopedycznej. Z akt sprawy wynika , że umowa o pracę z nauczycielem –specjalistą została wprawdzie zawarta w grudniu 2018 roku, ale ostatnie zajęcia logopedyczne odnotowano w czerwcu 2019 roku. Sama strona zarówno w zastrzeżeniach do protokołu z dnia 14 grudnia 2021 roku, jak i w odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne z dnia 30 grudnia 2021 roku nie kwestionowała tych okoliczności, a jedynie fakt ,że przepisy ustawy nie zakazują prowadzenia takich zajęć w lipcu i sierpniu. Tymczasem w ramach postępowania uzupełniającego organ bezspornie, bo w oparciu o oświadczenie strony ustalił, że zajęcia z kształcenia specjalnego w miesiącach lipiec i sierpień 2018 i 2019 roku nie były prowadzone.
Odnośnie faktur dotyczących należności wynikających ze zobowiązań za inne lata niż te, których dotyczyła dotacja organy uznały je za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem z uwagi na fakt , iż zgodnie z dyspozycją art. 9 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych wydatkami bieżącymi są wydatki odpowiednio zaplanowane na rok budżetowy w budżecie jednostki samorządu terytorialnego lub poniesione w roku budżetowym z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Tym samym organy przyjęły stanowisko zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach , o sygn.I SA/GL 1063/20 z dnia 11 grudnia 2020 roku zauważając jednakże ,iż przywołane rozstrzygnięcie dotyczy placówek niepublicznych. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko zawarte w tym wyroku oraz utrzymującym go w mocy wyroku NSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2021 roku, sygn. akt I GSK 448/21. Należy podkreślić ,że zgodnie z art. 126 u.f.p. dotacje podlegają szczególnym zasadom rozliczania i należy odróżnić rozliczanie dotacji na bieżąco, przy okazji wypłat poszczególnych prawem przewidzianych rat w ciągu roku, w którym udzielono dotacji (tryb, o którym mowa w art. 34 ust. 3 u.f.z.o.) od rozliczeń po zakończeniu roku, w którym dotacji udzielono - takich jak obowiązek zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego (art. 251 ust. 1 u.f.p.) czy też obowiązek zwrotu dotacji, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej nienależnie, na zasadach określonych art. 252 u.f.p. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotacja ma charakter roczny. Zgodnie bowiem z art. 211 ust. 1 u.f.p. budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki. Z ust. 2 wynika zaś, że budżet jednostki samorządu terytorialnego jest uchwalany na rok budżetowy. W konsekwencji należy przyjąć, że obowiązuje także w rozpatrywanej sprawie zasada roczności czyli przyjęcie ,że dotacja jako taka jest jednak przyznawana tylko w danym roku i w tym roku powinna być przez beneficjentów wykorzystana. Ma ona też swoje umocowanie w orzecznictwie NSA, (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1147/13, ONSAiWSA 2016/2/30 oraz wyrok NSA z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1593/14, LEX nr 1986590).
Za prawidłowe Sąd też uznał stanowisko organów w zakresie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie [...]zł za rok 2018 z uwagi na wyłączenie objęcia dotacją dzieci z uwagi na wiek. Otóż zgodnie z art. 31 ust. 1 Prawo oświatowe, wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Wychowanie przedszkolne jest realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego. Powyższy fragment powołanego przepisu znajduje swoje odzwierciedlenie w art. 2 pkt 10 u.f.z.o., zgodnie z którym poprzez placówkę wychowania przedszkolnego należy rozumieć przedszkole, oddział przedszkolny w szkole podstawowej oraz inną formę wychowania przedszkolnego.
Według art. 31 ust. 3 p.o., w szczególnie uzasadnionych przypadkach wychowaniem przedszkolnym może także zostać objęte dziecko, które ukończyło 2,5 roku. Co do zasady jednak, opieka nad dziećmi w wieku do lat 3 może być organizowana w formie żłobka lub klubu dziecięcego, a także sprawowana przez dziennego opiekuna oraz nianię, co wynika z odrębnej regulacji zawartej w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2021 r. poz. 75).
Należy zatem stwierdzić, że działalność polegająca na opiece nad dziećmi do lat 3 (z wyjątkiem szczególnych przypadków) nie jest działalnością leżącą w zakresie wychowania przedszkolnego i prowadzenia przedszkola w rozumieniu powołanych przepisów. Prawo oświatowe nie przewiduje więc możliwości przyjęcia do przedszkola dziecka przez ukończeniem przez nie 2,5 roku życia. W ocenie Sądu oznacza to, że na dzieci przed osiągnięciem przez nie wskazanego wieku w datach zgłoszenia do dotowania nie może być pobierana dotacja z tytułu objęcia opieką w przedszkolu, nawet jeśli do przedszkola uczęszczają.
W świetle przedstawionych rozważań bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego; organy dokonały prawidłowej interpretacji zakresu pojęciowego instytucji dotacji, jak również dokonały poprawnej subsumpcji stanu faktycznego w relacji do prawidłowo zastosowanych norm prawa materialnego. Nie można także przyjąć, aby naruszone zostały przepisy prawa poprzez nie podzielenie stanowiska strony, co do zastosowania prawa materialnego. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wyjaśniono bowiem obszernie dlaczego zastosowano takie, a nie inne przepisy, co oznacza, iż organ wykonał ciążący na nim obowiązek realizacji zasady przekonywania, a tym samym zadośćuczyniono zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów Państwa (art. 7, 8 i 11 k.p.a.).
Chybiony jest także zarzut naruszenie innych przepisów postepowania. Określenie wobec skarżącej obowiązku zwrotu dotacji jest bowiem pochodną szeregu prawidłowych ustaleń, czynionych zgodnie z wymogami prawa i odpowiada wysokości kwot, stanowiących dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.
Mając powyższe na uwadze skargę zgodnie z art. 151 ustawy o p.p.s.a. należało oddalić .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło