IV SA/Po 1028/12

WyrokWSA w Poznaniu2013-02-07

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Tomasz Grossmann, Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok eksmisyjny, w sytuacji gdy osoba skazana przebywa w zakładzie karnym, stanowi wystarczającą podstawę do wymeldowania tej osoby z miejsca stałego pobytu?
Ratio decidendi
Prawomocny wyrok eksmisyjny sądu powszechnego, potwierdzający opuszczenie lokalu w drodze legalnego przymusu, stanowi wystarczającą przesłankę do wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu, nawet jeśli osoba ta przebywa w zakładzie karnym. Ewidencja ludności ma charakter wyłącznie rejestracyjny i odzwierciedla stan faktyczny, a nie potwierdza uprawnień do lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. T. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu R. T. z pobytu stałego. Podstawą wymeldowania był prawomocny wyrok eksmisyjny oraz fakt opuszczenia lokalu. Skarżący R. T. przebywał w zakładzie karnym i twierdził, że nie opuścił lokalu dobrowolnie, a jego zameldowanie jest istotne dla ubiegania się o zwolnienie warunkowe. Organy administracji uznały, że prawomocny wyrok eksmisyjny jest wystarczającą podstawą do wymeldowania, a ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Tomasz Grossmann (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lutego 2013 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Decyzją z [...] czerwca 2012 r., nr USC.5343.1.29.2012, Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") działając z urzędu – na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm., dalej: "ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych", w skrócie "u.e.l.d.o.") – orzekł o wymeldowaniu M. J., S. S. i R. T. z pobytu stałego w [...]. Uzasadniając napisał, że z wnioskiem o wymeldowanie wystąpił [...] (dalej: "MZBM"). Organ I instancji ocenił, że MZBM nie ma interesu prawnego w złożeniu takiego wniosku i pismo potraktował jako zawiadomienie o naruszeniu obowiązku meldunkowego, inicjujące wszczęcie postępowania z urzędu. Przesłuchany w toku postępowania administrator posesji potwierdził, że strony nie zamieszkują w lokalu. Prezydent Miasta wskazał, że najistotniejszymi dowodami w sprawie są: 1) wyrok eksmisyjny Sądu Rejonowego w [...] [prawomocny; wydany w sprawie z powództwa Miasta [...] przeciwko R. T., K. J., R. J., S. S. i M. J. o eksmisję – uw. Sądu]; 2) wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku, wystosowane przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] [nazwane w uzasadnieniu decyzji "zawiadomieniem o eksmisji z lokalu" – uw. Sądu]; 3) protokół zdawczo-odbiorczy lokalu z [...] marca 2011 r. – dokumentujący przekazanie przedmiotowego lokalu przez zdającego, R. J., administratorowi, U. K. Organ I instancji zaznaczył, że zarówno R. T., jak i S. S. skorzystali z prawa do wypowiedzenia się w sprawie. Przebywanie tych osób w zakładach karnych nie stanowi przeszkody w ich wymeldowaniu, bowiem osoby objęte wnioskiem o wymeldowanie zostały skierowane do lokalu socjalnego. W ocenie organu protokolarne przekazanie lokalu jest dobrowolnym opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Od opisanej decyzji odwołanie wniósł R. T., kwestionując zeznania administratorki posesji. Lokalu nie opuścił dobrowolnie, gdyż został aresztowany i, po wyroku skazującym, w 2006 r. osadzony w zakładzie karnym. Zaznaczył, że otrzymał pismo z MZBM informujące o przyznaniu lokalu zastępczego przy ul. [...] oraz o tym, iż klucze może odebrać po opuszczeniu więzienia. Okazało się, że klucze przejęła K. J., zobowiązując się do uiszczania opłat. Opłat jednak nie uiszczała, przez co obciążony nimi został odwołujący się. Podkreślił, że w takim przypadku po opuszczeniu zakładu karnego nie ma gdzie wrócić. Od opisanej decyzji odwołanie wniósł również S. S., który wskazał, że nie zgadza się na skierowanie do przydzielone lokalu socjalnego przy ul [...] i wnosi o przyznanie innego lokum. Decyzją z [...] sierpnia 2012 r., nr [...], Wojewoda Wielkopolski (dalej: "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 ust. 1 u.e.l.d.o. osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie występuje sytuacja, w której zapadł wyrok orzekający eksmisję bez prawa do lokalu socjalnego, który dotyczy osoby przebywającej w zakładzie karnym, usuniętej z miejsca stałego pobytu w drodze przymusu, jakim dysponuje aparat państwa. W ocenie Wojewody w takim przypadku bezprzedmiotowe jest wykonanie eksmisji w takim zakresie, w jakim dotyczy ona nakazu opuszczenia lokalu. Nie ma przy tym żadnego prawnego znaczenia fakt, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne. Istotne jest jedynie to, że nastąpiło w drodze legalnego przymusu, czyli w drodze dozwolonych prawem środków i braku możliwości powrotu do tego lokalu, wobec sprzeciwu jego użytkownika, a także braku uprawnień do odzyskania dostępu do niego. Wojewoda podzielił wniosek organu I instancji, że wobec odwołujących się wystąpiły wszystkie przesłanki do wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Z powołaniem się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") wskazał, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. Wojewoda zaznaczył, że przeprowadzenie eksmisji stało się zbędne po tym, jak M. J. – wobec którego sąd także orzekł eksmisję – dobrowolnie opuścił sporny lokal zabierając z miejsca stałego zamieszkania wszystkie znajdujące się tam rzeczy, zarówno swoje jak i odwołujących się, i przeniósł je do lokalu socjalnego wskazanego przez MZBM. Skutkiem tego zaistniała sytuacja identyczna jak po wykonaniu eksmisji w drodze egzekucji (usunięcie osoby wraz z jej rzeczami). Odwołujący się nie mają w tych warunkach żadnych środków prawnych, które przywróciłyby posiadanie przez nich tego lokalu, albowiem powództwo o przywrócenie posiadania, w sytuacji prawomocnego wyroku eksmisyjnego, posiadania tego nie może przywrócić. Nadto organ zaznaczył, że odwołujący się występowali z wnioskami o przyznanie im lokali zastępczych, co świadczy o tym, iż nie zamierzali powrócić do miejsca stałego zameldowania. Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R. T. (dalej: "Skarżący"). Ocenił, że decyzja jest dla niego krzywdząca. Oczywistym jest, że Skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, skoro został pozbawiony wolności, jednak chce mieć gdzie wrócić po opuszczeniu więzienia. Zameldowanie na pobyt stały ma również znaczenie przy ubieganiu się o warunkowe przedterminowe zwolnienie. Skarżący zaznaczył, że miał otrzymać lokal socjalny jako lokal odrębny, bez meldowania tam innych osób. Nikomu nie udzielał pełnomocnictwa do zajmowania się swoim mieniem, ani do występowania w jego imieniu w sprawach administracyjnych. Obecnie jest praktycznie bezdomny, przy czym jest schorowany i "tułanie się po noclegowniach nie jest wskazane". W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 13 listopada 2012 r. referendarz sądowy tut. Sądu przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Pismem z 23 stycznia 2013 r. uczestnik postępowania, S. S., wskazał, że wymaga sprostowania, iż – inaczej niż podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewody – to nie M. J., lecz R. J. zdał administratorowi klucze do spornego lokalu przy ul. [...]. Pismem z 05 kutego 2013 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik Skarżącego, adw. E. R., w związku ze złożoną skargą podniósł, że Skarżący zaskarża powołaną decyzję Wojewody w całości i zarzucając jej naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 u.e.l.d.o., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2) przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 80 i art. 107 k.p.a., poprzez uznanie, że Skarżący dobrowolnie i na trwałe opuścił zamieszkany lokal przy ul. [...], wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta w całości, gdyż w ocenie Skarżącego nie opuścił on swego miejsca zamieszkania w sposób dobrowolny i trwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta odpowiadają prawu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. Sąd wprawdzie dopatrzył się pewnych uchybień w zakresie obowiązku organów wyczerpującego rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), jednak uchybienia te pozostały bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Organy administracji finalnie dokonały bowiem prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą dalszych rozważań. Przed przystąpieniem do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji należało rozstrzygnąć kwestię, która całkowicie uszła uwadze organów administracji obu instancji – co stanowi właśnie sygnalizowane wyżej uchybienie proceduralne organów – czy mianowicie zaskarżone decyzje nie są obarczone wadą nieważności, jako dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem decyzja Prezydenta Miasta z [...] grudnia 2011 r., znak; [...], odmawiająca wymeldowania R. T. i M. J. z pobytu stałego w Kaliszu przy ul. [...] (k. 40). Mimo, że nie zawiera ona wzmianki o ostateczności, to jednak jest wielce prawdopodobne, iż doszło do jej uostatecznienia się, gdyż jako niewątpliwie korzystna dla jej adresatów (R. T. i M. J.), najpewniej nie została przez nich zaskarżona. Pozostaje zatem zbadać, czy decyzja ta nie dotyczy tej samej sprawy administracyjnej, co aktualnie kontrolowana przez Sąd. W ocenie Sądu dokładniejsza analiza prowadzi do wniosku, że przywołana decyzja Prezydenta Miasta z [...] grudnia 2011 r., nie jest decyzją podjętą w tej samej sprawie, co decyzje zaskarżone. Tożsamość spraw – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. – zachodzi wtedy, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy (zob. wyrok NSA z 06.09.2011 r., I OSK 1487/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Tymczasem w przypadku analizowanych decyzji modyfikacji uległ zarówno krąg stron postępowania, jak i istotne elementy stanu faktycznego. Decyzja Prezydenta Miasta z [...] grudnia 2011 r. była bowiem adresowana tylko do R. T. i M. J., podczas gdy krąg adresatów zaskarżonych decyzji jest szerszy, bo obok R. T. i M. J. obejmuje także S. S. Ponadto nie zachodzi w tym przypadku tożsamość stanu faktycznego, a to z uwagi na upływ czasu, jaki nastąpił pomiędzy wydaniem przez Prezydenta Miasta decyzji odmawiającej wymeldowania (z [...].12.2011 r.) i późniejszej – orzekającej o wymeldowaniu (z [...].06.2012 r.). Jak bowiem trafnie wskazuje się w orzecznictwie, wykładnia przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie pozostawia wątpliwości, że ustawodawca wiąże zarówno powstanie obowiązku zameldowania, jak i konieczność wymeldowania danej osoby z miejsca stałego pobytu z upływem określonego czasu, w którym to przedziale dokonywana jest ocena bądź to powstania obowiązku rejestracji pobytu pod oznaczonym adresem, bądź to zaistnienia przesłanek warunkujących wymeldowanie danej osoby spod oznaczonego adresu. Czynności zameldowania, jak i wymeldowania mają charakter czysto ewidencyjny. Są aktem rejestracyjnym, a więc mają odzwierciedlać aktualny stan faktyczny. Muszą zatem podlegać stałej aktualizacji (zob. wyrok WSA w Krakowie z 31.01.2012 r., III SA/Kr 247/11, CBOSA; podobnie wyrok WSA w Krakowie z 30.09.2009 r., III SA/Kr 845/07, CBOSA). Wobec tego fakt ponownego rozstrzygania po kilku miesiącach od poprzedniej decyzji kwestii wymeldowania osób zameldowanych w przedmiotowym lokalu obligował organy administracji do ponownego ustalenia aktualnego stanu faktycznego, który z uwagi na odniesienie do innego przedziału czasowego niż poprzedni, z natury rzeczy nie mógł być taki sam, jak ustalony poprzednio w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta z [...] grudnia 2011 r. – czego dowodzi już choćby fakt poszerzenia w nowym postępowaniu kręgu osób wymeldowywanych. Wszystko to prowadzi do wniosku, że w przypadku przywołanej decyzji oraz decyzji zaskarżonych nie można mówić, iż istnieje tożsamość sprawy załatwionej kolejno po sobie tymi decyzjami. Na marginesie należy jeszcze zauważyć, że uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta z [...] grudnia 2011 r. nie zawierało wzmianki o wyroku eksmisyjnym z [...] października 2009 r. – tak, jakby organ nie był świadomy jego istnienia. Jednakże sama ta okoliczność mogłaby jedynie stanowić podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), nie zaś do procedowania w sprawie "od nowa" w trybie zwykłym. Przechodząc do oceny merytorycznej prawidłowości stanowiska organów orzekających zawartego w decyzjach wydanych w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że jest ono prawidłowe. Materialnoprawną podstawą obu tych decyzji stanowił art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. Zgodnie z tym przepisem – w brzmieniu obowiązującym w datach wydania decyzji zapadłych w sprawie – organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zatem jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania (zob. wyrok NSA z 19.06.2012 r., II OSK 526/11, CBOSA). Skarżący uważa, że w jego przypadku nie można mówić o dobrowolnym opuszczeniu lokalu, skoro został aresztowany i, po wyroku skazującym, w 2006 r. osadzony w zakładzie karnym. Tym samym kwestionuje stanowisko organu, że w dacie orzekania o wymeldowaniu istniała przesłanka do jego wymeldowania. W tym miejscu Sąd zaznacza, że stan faktyczny sprawy jest należycie udokumentowany i nie jest sporny między stronami. Niesporny jest w szczególności fakt, że Skarżący w dacie orzekania przez organy obu instancji nadal przebywał w zakładzie karnym. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 pkt 4 u.e.l.d.o. pobyt w zakładzie karnym ma charakter czasowy i uzasadnia pobyt poza miejscem stałego zameldowania. Sąd podziela stanowisko organów, że kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma jednak prawomocny wyrok eksmisyjny – wyrok Sądu Rejonowego w [...] (k. 16-17 akt adm. I inst.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 08 marca 2012 r. (II OSK 1515/10, CBOSA) wskazał, że prawomocny wyrok eksmisyjny sądu powszechnego potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. Podobne stanowisko zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z 15 lutego 2012 r. (II OSK 2143/10, CBOSA), gdzie ponadto wyjaśniono, że z uwagi na prawomocny wyrok eksmisyjny ewentualne powództwo o przywrócenie posiadania nie mogłoby doprowadzić do uwzględnienia tego powództwa, bowiem skarżący nie dysponuje żadnymi środkami prawnymi, które mogłyby doprowadzić do przywrócenia mu posiadania przedmiotowego lokalu. W tym samym wyroku NSA podkreślił, że w takich okolicznościach sprawy zbędne było wykonanie w drodze przymusu wyroku orzekającego eksmisję, skoro skarżący opuścił miejsce stałego pobytu na skutek odbywania kary pozbawienia wolności. W tej sytuacji zamiar skarżącego powrotu do przedmiotowego lokalu w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Przywołane poglądy sąd w całej rozciągłości podziela. W niniejszej sprawie fakt wydania prawomocnego wyroku eksmisyjnego wobec R. T., M. J. i S. S. jest niesporny. Orzeczenie eksmisji oznacza prawny nakaz opuszczenia lokalu i opróżnienia go z rzeczy osobistych z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Wykonanie wyroku może nastąpić w sposób dobrowolny, jak też w razie uchylania się zobowiązanego od jego wykonania – w drodze egzekucji, wykonywanej przez komornika sądowego. Wreszcie, możliwe jest też swoiste wymuszenie wykonania wyroku przez osobę uprawnioną do przebywania w lokalu, np. przez wymianę zamków i uniemożliwienie dostępu, wyniesienie rzeczy osobistych i złożenie poza mieszkaniem. Wówczas odzyskanie utraconego posiadania możliwe jest w drodze powództwa cywilnego. Jednak w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym wyroku eksmisyjnego, należy wykluczyć prawną możliwość odzyskania utraconego posiadania lokalu. Wszak takie orzeczenie podważałoby prawomocny nakaz eksmisji. Nie sposób na drodze jednego orzeczenia sądowego zniweczyć skutków prawnych innego orzeczenia, a więc nakazać przywrócenia posiadania lokalu, z którego orzeczono eksmisję bez uprawnień do lokalu socjalnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 27.02.2009 r., II SA/Gl 1153/08, CBOSA). Z poglądem tym skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza i wobec tego tylko na marginesie wskazuje na fakt późniejszego skierowania, m.in. Skarżącego, do lokalu socjalnego przydzielonego z zasobów [...]. Dla ostatecznego wyjaśnienia stanowiska zajętego przez Sąd przy ocenie zaskarżonych decyzji należy również przytoczyć z pełną akceptacją argument zawarty w uzasadnieniu wyroku NSA z 09 lipca 2008 r. (II OSK 1113/08, CBOSA), w myśl którego z sytuacją, kiedy opuszczenie lokalu jest konsekwencją wyroku eksmisyjnego, należy zrównać sytuację, kiedy dana osoba opuszcza lokal, a następnie nie może do niego powrócić wskutek przeszkód stawianych przez właściciela, który jednakowoż uzyskał prawomocny wyrok stwierdzający, iż po opuszczeniu lokalu w sposób zgodny z prawem doszło do utraty prawa do lokalu przez osobę, która lokal opuściła. W takim bowiem przypadku trudno wymagać od właściciela, aby występował z powództwem o eksmisję osoby, która w lokalu nie przebywa. W świetle powyższych uwag argumenty skargi są bezskuteczne. Oczywiste pragnienie posiadania miejsca, do którego można wrócić po opuszczeniu więzienia, pozbawione jest doniosłości z perspektywy branych tu pod uwagę przepisów o ewidencji ludności. W datach wydania obu decyzji ewidencja ludności polegała na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art. 1 ust. 2 u.e.l.d.o.). Czynności meldunkowe mają zatem charakter wyłącznie rejestracyjny i porządkowy. Utrwalony w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych jest pogląd – powtórzony ostatnio m.in. przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 grudnia 2011 r. (II ONP 3/11, CBOSA) – że celem ewidencji ludności jest jedynie gromadzenie danych o tym, gdzie dana osoba faktycznie przebywa, a nie potwierdzanie uprawnień danej osoby do przebywania w konkretnym lokalu. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Skarżący tymczasem pragnie, poprzez wzruszenie decyzji o wymeldowaniu, potwierdzić swoje prawo do przedmiotowego lokalu. Nieskutecznie. Z tych samych względów nie może również odnieść skutku argument, że zameldowanie na pobyt stały może mieć znaczenie przy ubieganiu się o warunkowe przedterminowe zwolnienie, czy też argument o złym stanie zdrowia Skarżącego. Nie ma również znaczenia dla oceny sprawy okoliczność podnoszona przez uczestnika postępowania w piśmie z [...] stycznia 2013 r., że to nie M. J. zdawał klucze i usuwał wszystkie rzeczy z lokalu, lecz R. J. Okoliczność ta stwierdzona jest w protokole przekazania przedmiotowego lokalu (k. 74) i w żaden sposób nie odnosi się do oceny zgodnego z prawem wymeldowania Skarżącego. Odnosząc się z kolei do argumentów pełnomocnika Skarżącego, zawartych w piśmie z 05 lutego 2013 r. Sąd zauważa, że przywołane tam orzeczenie – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 180/11 – dotyczy innego stanu faktycznego, aniżeli w niniejszej sprawie. W przywołanej sprawie sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję dotyczącą odmowy wymeldowania z pobytu stałego żony, która opuściła miejsce zameldowania z powodu bicia i maltretowania przez męża (skarżącego w przywołanej sprawie) oraz obawy o życie swoje i dziecka. Uwzględniając skargę WSA w Kielcach zaznaczył, że aktualnie żona skarżącego wraz z synem mieszka w innej miejscowości, w lokalu socjalnym, w którym jest zameldowana na pobyt czasowy. W przywołanej sprawie sąd zarzucił, że organy nie wyjaśniły, na jaki okres zawarła ona umowę najmu tego mieszkania (na czas określony czy nieokreślony), ta zaś okoliczność mogłaby być pomocna przy ustaleniu, czy żona zamierza powrócić, czy też swoje obecne, jak i przyszłe centrum życiowe koncentruje w miejscu swojego aktualnego zamieszkania. Z tego powodu WSA w Kielcach nakazał tamtejszym organom ustalenie, czy osoba, która ma być wymeldowana, miała zamiar opuszczenia miejsca w sposób trwały, a przy ustalaniu tego zamiaru kazał wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, zarówno poprzedzające wyprowadzenie się, te które nastąpiły już po wyprowadzeniu oraz obecną sytuację życiową osoby, która ma być wymeldowana. WSA w Kielcach podkreślił przy tym, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny, a jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu – faktycznego miejsca pobytu danej osoby. Wobec powyższego należy stwierdzić, że argument pełnomocnika strony skarżącej jest oparty na zdaniu wyrwanym z szerszego kontekstu i nie może znaleźć aprobaty Sądu. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło