IV SA/Po 149/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-04-12
Skład orzekający: Józef Maleszewski, Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, właściciel nieruchomości położonej w odległości około 900 metrów od granicy planu miejscowego, wykazał naruszenie swojego interesu prawnego lub uprawnienia, uzasadniające skuteczne wniesienie skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę. Interes prawny musi być konkretny, indywidualny i wynikać z normy prawa materialnego, a nie jedynie z hipotetycznego spadku wartości nieruchomości czy potencjalnych uciążliwości. Roszczenia związane ze spadkiem wartości nieruchomości należy dochodzić przed sądem powszechnym. Brak wykazania naruszenia interesu prawnego uniemożliwia merytoryczne badanie zarzutów dotyczących procedury planistycznej.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów farmy wiatrowej. Zarzuciła naruszenie jej prawa własności nieruchomości położonych w pobliżu planowanego terenu inwestycji, co miało skutkować spadkiem wartości nieruchomości, utratą możliwości uzyskania kredytu hipotecznego oraz negatywnym wpływem na zdrowie i walory krajobrazowe. Skarżąca podniosła również zarzuty dotyczące naruszenia procedury planistycznej i ustaleń studium uwarunkowań.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono stronie skarżącej kwotę tytułem uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów farmy wiatrowej [...] w gminie L. postanawia: 1.odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej A. S. kwotę [...]zł ([...]) tytułem uiszczonego wpisu.
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
W dniu 29 września 2015 r. Rada Miasta podjęła uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów farmy wiatrowej [...] w gm. L..
Skargę na powyższą uchwalę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiodła A. S. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie Jej interesu prawnego skonkretyzowanego w przysługującym Jej prawie własności nieruchomości, tj. naruszenie art. 140 k.c.: działki nr [...] dla której prowadzona jest KW nr [...]; działki nr [...] dla której prowadzona jest KW nr [...]; działki nr [...] dla której prowadzona jest KW nr [...]. Wskazano, że przedmiotowe działki są położone we wsi C., gmina L., w bezpośrednim sąsiedztwie terenów, dla których został uchwalony przedmiotowy plan miejscowy. W ocenie Skarżącej uchwała nie określa dla jakich działek został ustalony plan miejscowy, a rysunek graficzny jest nieprecyzyjny, na rysunku zostały umieszczone należące do Skarżącej działki, które graniczą z działkami przeznaczonymi pod zabudowę siłowniami wiatrowymi, infrastrukturą farmy wiatrowej oraz powierzchnią przemysłową urządzeń fotowoltaicznych.
Zdaniem skarżącej naruszenie Jej prawa własności nastąpiło z chwilą wejścia w życie zaskarżonej uchwały i polega na:
1) znaczącym spadku wartości nieruchomości, ponieważ działka o nr [...] zabudowana jest budynkami mieszkaniowo-gospodarczymi, a razem z działką nr [...] stanowią łącznie gospodarstwo rolne, a już sama możliwość inwestowania w farmy wiatrowe w odległości ok 900 m od działek skarżącej spowodowała, że wartość rynkowa nieruchomości spadła.
2) znaczącym spadku wartości nieruchomości jako zabezpieczenia hipotecznego na cele kredytu bankowego, ponieważ utrata wartości i przemysłowe sąsiedztwo spowodowały również duży spadek płynności sprzedaży przy wymuszonej sprzedaży nieruchomości przez bank, co powoduje że banki nie udzielą kredytu pod zabezpieczenie nieruchomości i skarżąca nie będzie mogła uzyskać pożyczki na konieczny remont zabudowań, jak również kredytu hipotecznego na budowę domu dla Jej dzieci, które zamierzały osiedlić się na tych terenach, banki weryfikują plany miejscowe pod kątem atrakcyjności zabezpieczenia. Położenie i sąsiedztwo nieruchomości wpływa znacząco na wycenę nieruchomości przez rzeczoznawców majątkowych, na wysokość ceny wpływają ustalenia planów miejscowych, które generują ryzyka negatywnych wpływów dla potencjalnych nabywców nieruchomości,
3) spadek wartości nieruchomości i utrata płynności sprzedaży spowodowały, że Skarżąca nie będzie mogła skorzystać z zabezpieczenia emerytalnego w postaci tzw. odwróconej hipoteki, banki nie są zainteresowane finansowaniem nieruchomości, w stosunku do których będą miały problemy ze znalezieniem nabywcy, sąsiedztwo farmy wiatrowej spowoduje zrujnowanie walorów m.in. krajobrazowych oraz obawy przed szkodliwym działaniem oddziaływania wiatraków (hałas silników turbin, szkodliwe dźwięki o niskiej częstotliwości, efekty stroboskopowe odbicia światła śmigieł, zagrożenie pożarowe uszkodzenia i zapłonu turbiny, oblodzenia i rzuty lodem przez śmigła) co dyskwalifikuje Jej działki na rynku nieruchomości,
4) utracie wartości krajobrazowych skutkujących brakiem możliwości wykorzystywania swoich nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem, tj. wypoczynkiem na terenach tych działek oraz niezakłóconym prowadzeniem niewielkiego gospodarstwa rolnego, farma wiatrowa i fotowoltaiczna spowodują dla Skarżącej utratę przeznaczenia jej działek, ponieważ znając uwarunkowania planu nigdy nie zdecydowałaby się na zamieszkiwanie w cieniu wiatraków (ok. 240m wysokości) i prowadzenie gospodarstwa. Ponadto w ocenie Skarżącej siłownie wiatrowe zagrażają zdrowiu ludzi, negatywnie oddziaływują dźwięki o niskiej częstotliwości, które powodują chorobę wibroakustyczą oraz choroby układu krwionośnego, nerwowego i odpornościowego, zalecenia ministerstwa zdrowia (Pismo Ministerstwa Zdrowia z dnia 27 lutego 2012r., które załączono) wskazują na lokalizację wiatraków przynajmniej w odległości 2-4km od zabudowań.
Zaskarżonej uchwale zarzucono ponadto naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej "u.p.z.p") polegające na istotnych naruszeniach ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L. przyjętego uchwałą nr [...]; naruszenie zasad sporządzania planu określonych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. w związku z naruszeniem § 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. na skutek braku określenia minimalnych lub maksymalnych szerokości frontów działek uzyskiwanych w wyniku scalenia i podziału nieruchomości; naruszenie art. 20 ust. 1 u.p.z.p., w zakresie rozstrzygnięć o sposobie rozpatrzenia uwag, polegające na ograniczeniu się jedynie do stworzenia listy rozpatrzonych uwag jako załącznika do przedmiotowej uchwały. Stanowi to istotne naruszenie zasad postępowania planistycznego w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy i winno skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały. Naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym, ponieważ złożony został wniosek o przeprowadzenie referendum gminnego, obecnie trwa procedura odwoławcza przed NSA, naruszenie prawa polega na braku zawieszenia przez organ procedury pianistycznej procedowanej na podstawie u.p.z.p. Naruszenie przepisu § 12 ust 9 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Naruszenie art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. Plan miejscowy przedmiotowej farmy wiatrowej oraz strefy fotowoltaicznej, nie zawiera wymaganych przepisami prawa granic stref ochronnych. W szczególności szczegółowych parametrów wskazanych w § 4 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.08.2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 11 u.z.p.p. poprzez brak wskazania obligatoryjnego sposobu i terminu tymczasowego zagospodarowania terenu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem procesowym z dnia 22 lutego 2017 r. organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. W opinii organu, strona skarżąca nie wykazała, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę materialnoprawną skarżącej tj. nie wykazała naruszenia interesu prawnego lub uprawienia przez zaskarżony plan miejscowy. Skarżąca w swojej skardze wskazała jedynie, że zaskarżona uchwała drastycznie ogranicza prawo do korzystania z rzeczy, zgodnie ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem oraz prawo do rozporządzana rzeczą. Nie udowadniając swojego twierdzenia w tym zakresie. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że wartość rynkowa nieruchomości spadła, w związku z uchwaleniem planu miejscowego oraz że "prawo do rozporządzania własnością jest teraz fikcją". Bezspornym jest, że przeznaczenie terenu w planie miejscowym pod budowę siłowni wiatrowych, nie pozbawia skarżącej uprawnienia do rozporządzania prawem własności nieruchomości, w tym także w formie darowizny. Ustawodawca przewidział możliwość dochodzenia roszczenia wynikającego z obniżenia wartości nieruchomości, na skutek uchwalenia planu miejscowego.
Nie zostało także udowodnione w ocenie organu, że zaskarżonym planem miejscowym, ograniczono skarżącej możliwość korzystania z nieruchomości, w tym także, że niemożliwym będzie prowadzenie gospodarstwa rolnego oraz chów zwierząt na nieruchomości skarżącej. Niezależnie od powyższego bezspornym jest, że związek między ustaleniami planu miejscowego, w tym ustaleniem przeznaczenia terenu lokalizacji siłowni wiatrowych, a potencjalnym hałasem jaki może być wytwarzany przez ruch turbin wiatrowych nie jest prawny, a wyłącznie faktyczny. Powyższe potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 3 grudnia 2014 roku, w sprawie o sygn. akt II OSK 1206/13. Stan faktyczny występujący w sprawie, w której Naczelny Sąd Administracyjny wydał ww. wyrok, co prawda nie jest analogiczny z występującym w niniejszej sprawie, ale jest podobny. Dlatego też, teza ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, potwierdza przedstawione stanowisko.
Nie może pozostać niezauważonym, że siłownie wiatrowe oraz instalacje fotowoltaiczne nie zostały wybudowane, także ewentualny interes skarżącej nie jest realny i aktualny, a jedynie hipotetyczny i przyszły. Ewentualne zagrożenie naruszenia interesu skarżącej w przyszłości nie stanowi legitymacji do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym.
Wskazane w treści skargi działki, które zgodnie z nieudowodnionym twierdzeniem, mają stanowić przedmiot własności skarżącej, znajdują się poza granicami planu miejscowego. Organ zgodził się ze stanowiskiem sądów administracyjnych, z których wynika, że położenie działki poza granicami planu, samo przez się nie oznacza, że interes prawny jej właściciela nie może zostać naruszony. Jednakże w przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego przez zaskarżony plan miejscowy.
Odnosząc się następnie do przedłożonego, wraz ze skargą pisma Ministerstwa Zdrowia Departamentu Zdrowia Publicznego z dnia 27.02.2012 r., organ wskazał, że Burmistrz Gminy L. wystąpił z zapytaniem do Ministerstwa Zdrowia, dotyczącym stanowiska wyrażonego w ww. piśmie. Pismem z dnia 1 lipca 2014 r. Ministerstwo Zdrowia wyjaśniło, że "Opinia Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny, na którą powołał się Departament Zdrowia Publicznego w swym piśmie z dnia 27 lutego 2012 w kwestii wpływu elektrowni wiatrowych na zdrowie, nie powinna być utożsamiana z wytycznymi czy zaleceniami odnośnie warunków lokalizacji lub realizacji związanych z energetyką odnawialną". Ponadto Departament Zdrowia Publicznego poinformował, że nie dysponuje własnymi ekspertyzami, raportami ani badaniami naukowymi w zakresie wpływu elektrowni wiatrowych na zdrowie, ani nie zaleca odległości budowania farm wiatrowych od zamieszkałych przez ludzi budynków. Tym samym przedłożona przez skarżącą opinia nie może stanowić potwierdzenia istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, jak i istotnego naruszenia trybu jego sporządzania.
Organ podkreślił, że zaskarżony plan miejscowy był już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w sprawie ze skargi Wojewody Wielkopolskiego sygn. akt IV SA/Po 1053/15. Wskutek złożonej skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarga Wojewody Wielkopolskiego na przedmiotową uchwałę została oddalona.
Odnosząc się do zarzutu, dotyczącego braku wskazania numerów działek objętych planem miejscowym, wskazano, że nie ma konieczności ich określania. Bowiem wystraczającym jest pokazanie na rysunku planu granic planu, co przesądza w sposób zupełny i wystraczający jaki teren został objęty planem miejscowym.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa, poprzez naruszenie art. 20 ust. 1 u.p.z.p., które miało polegać na istotnych naruszeniach ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L., wskazano że w studium nie ustala się przeznaczenia terenów, a jedynie wyznacza się kierunki ich zagospodarowania. Ustalenie przeznaczenia terenu następuje w planie miejscowym (art. 4 ust. 1 u.p.z.p.). Wprowadzenie ustalenia przeznaczenia terenu rolniczego na obszarze wskazanym w studium, jako teren realizacji alternatywnych źródeł energii, nie powoduje niezgodności planu miejscowego ze studium. Twierdzenie przeciwne nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Dalej organ wskazał, że wśród alternatywnych źródeł energii, na terenie objętym planem miejscowym, zgodnie z kierunkami studium, mogą zostać zlokalizowane urządzenia produkujące energię elektryczną również z innych źródeł: ze słońca, wody i biomasy (strona 123 studium). Zatem całkowicie niezasadnym jest zarzut, dotyczący naruszenia art. 20 ust. 1 u.p.z.p., albowiem przeznaczenie terenu w planie miejscowym oznaczone ES "teren lokalizacji instalacji fotowoltaicznych", stanowi jedną z wyżej wymienionych alternatywnych źródeł energii. Odnosząc się do kolejnego z zarzutów wskazano, że w granicach planu miejscowego znajduje się gospodarstwo rolne, a teren ten został oznaczony w planie miejscowym symbolem RM (w południowej części planu miejscowego), wobec konieczności ustalenia przeznaczenia uwzględniającego istniejące zagospodarowanie. Na planszy kierunki studium, niniejszy teren został oznaczony symbolem MR. Tym samym przeznaczenie ww. terenu nie pozostaje w sprzeczności z kierunkami zagospodarowania określonymi w studium. Wskazywana przez skarżącą, zabudowa mieszkaniowa oznaczona symbolem M, na planszy studium znajduje się poza granicami planu miejscowego, zatem zarzut dotyczący braku zgodności planu miejscowego ze studium jest bezzasadny.
W dalszej części skargi, skarżąca podnosi zarzut "niezgodności przeznaczenia terenu oznaczonego jako GPZ "główny punkt zasilania" w planie miejscowym na mapce z terenami analogicznymi na mapce studium(...)". Główny punkt zasilania to teren, na którym będą zainstalowane urządzenia, do którego zostanie doprowadzona energia wyprodukowana przez poszczególne urządzenia (stanowiące alternatywne źródła energii) ją wytwarzające, a z stamtąd zostanie przesyłana dalej, to znaczy do punktu wskazanego przez operatora (ENEA SA). Zatem, wobec ustalenia w treści studium kierunku przedmiotowego terenu, jako teren realizacji alternatywnych źródeł energii, niewątpliwie zawierał on w sobie urządzenia odbierające i zmieniające natężenie produkowanej energii, bowiem bez tych urządzeń lokalizowanie alternatywnych źródeł energii byłoby niecelowym. Tym samym twierdzenia, dotyczące niezgodności we wskazanym zakresie planu miejscowego ze studium są całkowicie bezzasadne.
Organ podniósł też, że "kwestia granic stref ochronnych od siłowni wiatrowych" oraz "przekroczenia linii obszaru oddziaływania" została wyjaśniona przez NSA w wyroku z dnia 18.01.2017 r. sygn. akt II OSK 1510/16. Sąd dokonał oceny prawnej uznając, że nie doszło do ustalenia granic stref ochronnych od siłowni wiatrowych, poza granicami obszaru objętego planu, tak jak zarzuca skarżąca
Całkowicie bezzasadnym jest zarzut, dotyczący nie sporządzenia studium krajobrazu. Bowiem dokument taki został wykonany w 2012 r. Biorąc pod uwagę treść ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz brak określenia w studium obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości, Rozporządzenie z dnia 26 sierpnia 2003 roku Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego w zakresie obowiązku ustalonego w § 4 pkt 8 nie znajduje zastosowania. Tym samym nie doszło do istotnego naruszenia zasad sporządzania planu. Bezzasadnym jest także zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Załącznikiem do uchwały jest rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag, a dopiero załącznikiem do tego rozstrzygnięcia jest wykaz uwag zgłoszonych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu planu miejscowego.
Organ zaprzeczył twierdzeniu skarżącej, że Rada Gminy nie rozpatrzyła wniesionych do planu uwag. Rada Miasta na sesji w dniu 29 września 2015 r., odrębnie głosowała nad każdą ze zgłoszonych uwag, po ich każdoczesnym odczytaniu przez Przewodniczącego Rady Miejskiej. Tym samym nie ulega wątpliwości, że każda ze zgłoszonych uwag była rozpatrzona indywidualnie. Powyższa okoliczność została odnotowana w protokole z sesji, z którego wynika, że rozpatrzenie uwag było czynnością odrębną od uchwalenia planu i poprzedzającą jego uchwalenie.
Odnośnie zawieszenia procedury planistycznej wskazano, że zarzut ten jest bezzasadny. Przeprowadzenie wnioskowanego referendum gminnego, prowadziłoby do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem. Powyższe zostało potwierdzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyroku z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt II SA/Po 731/15, wydanym w sprawie ze skargi inicjatorów referendum na uchwałę Rady Miasta w przedmiocie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego. Skarżący od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyli skargę kasacyjną, wyrokiem z dnia 20 września 2016 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Przepisy ustawy, nie przewidują zawieszenia procedury sporządzania planu miejscowego, tym samym organ sporządzający nie miał takiej możliwości.
Za niezasadny organ uznał zarzut naruszenia § 12 ust. 9 Rozporządzenia z dnia 24 lipca 2009 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Odnośnie natomiast zarzutu dotyczącego naruszenia art. 15 ust. 3 pkt 3a ustawy wskazano, że tożsamy zarzut był podnoszony przez Wojewodę W. w skardze z dnia 18 listopada 2015 r. WSA w Poznaniu rozpoznając skargę Wojewody W. w sprawie o sygn. akt IV SA/Po [...], w uzasadnieniu swojego wyroku uznał przedmiotowy zarzut za bezpodstawny. Co do zarzutu dotyczącego nieprawidłowości procedowania zaskarżonej uchwały, w ocenie organu nie miało miejsce naruszenie podnoszone przez skarżącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej i akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
Tryb i termin wniesienia skargi w ww. sprawach został określony w art. 53 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W świetle przytoczonych przepisów, skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego prowadzące do jej merytorycznego rozpoznania możliwe jest wyłącznie jeżeli: 1.zaskarżony akt stanowi akt prawa miejscowego i dotyczy sfery administracji publicznej, 2. wniesienie skargi do sądu poprzedzone zostało wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, przy czym zachowany został ustawowy termin do złożenia skargi, 3. zaskarżony akt musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego.
Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła uchwała Nr [...] z dnia 29 września 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów farmy wiatrowej [...] w gm. L.. Nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego - wskazuje na to jednoznacznie treść art. 14 ust. 8 u.p.z.p., a sprawa jest z zakresu administracji publicznej i z tego względu podlega kognicji sądu administracyjnego. Zachowane zostały także wstępne warunki wniesienia skargi, gdyż skarżąca pismem z dnia 29.11.2015 r. wezwała Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa. Skarga wniesiona została z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Kolejnym etapem poprzedzającym merytoryczne rozpoznanie skargi na akt prawa miejscowego stanowiło ustalenie przez Sąd czy skarżącej przysługuje w przedmiotowej sprawie legitymacja do wniesienia skargi. W odniesieniu do przesłanki naruszenia interesu prawnego skarżącej jako warunku dopuszczalności skargi wskazać należy, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. (a skarga została wniesiona po tej dacie) stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym, o którym mowa w powołanym przepisie jest art. 101 ust. 1 u.s.g. Legitymowanym do wniesienia skargi na jego podstawie jest jedynie podmiot, który wykaże naruszenie prawnie chronionego interesu lub uprawnienia. Wnosząc skargę na podstawie tego przepisu należy legitymować się nie tylko interesem prawnym, ale także wykazać, że doszło do jego naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2015 r., sygn. I OSK 2933/14). Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy jest zatem legitymacją szczególną w stosunku do tej, która wynika z art. 50 p.p.s.a., a rygory związane z wnoszeniem skarg, z uwagi na doniosły ustrojowo charakter uprawnienia do zaskarżania aktów prawa miejscowego, które są przepisami powszechnie obowiązującymi, pozostają ostrzejsze (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. II OSK 1421/08).
Interes prawny strony skarżącej, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Innymi słowy, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 u.s.g., prawo do skutecznego zaskarżania uchwały rady gminy na jego podstawie przysługuje jedynie podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem, że zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną tego podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych np. przez zniesienie, ograniczenie, czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego, który musi być konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., musi być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. Skarga wniesiona na podstawie ust. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma więc charakteru skargi powszechnej (actio popularis), co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Składający skargę musi w pierwszej kolejności wskazać na normę prawa administracyjnego materialnego, z którego swój interes prawny wywodzi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1209/13, 22 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2236/12, 12 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1761/12, 7 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 1374/11, 10 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 2349/14 – Orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rada gminy, jako organ ustawowo odpowiedzialny za uchwalenie prawa miejscowego w zakresie planowania przestrzennego, posiada w granicach prawa samodzielność oraz swobodę decydowania o losach wszczętej procedury planistycznej. Uprawnienia te wynikają z art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g. oraz z art. 3 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r. poz. 778 ze zm.; dalej: u.p.z.p.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p., kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy. Posiadanie przez gminę tzw. władztwa planistycznego, oznacza, że jednostka ta może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając, z zachowaniem wymogu legalności, do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określone regulacje.
Ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na podmiocie wnoszącym skargę (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r. sygn. II SA 2503/01). Skarżący musi wykazać w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 r. sygn. II OSK 1127/05). Jest on obligowany wykazać, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, pozbawiając go pewnych uprawnień czy też uniemożliwiając ich realizację.
Istotne też jest, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie upoważnia do zaskarżania aktów organów administracji, a który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy formalnego dotyczącego jego sytuacji prawnej.
Dla skuteczności skargi wnoszonej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego wpływającego już w momencie podjęcia uchwały na sytuację prawną skarżącego podmiotu. Do uwzględnienia skargi może doprowadzić tylko takie naruszenie kwestionowanych aktem interesu prawnego lub uprawnienia, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być ono tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio wyzuwa skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1033/07, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca obowiązana była wykazać, że w wyniku podjętej uchwały doszło do naruszenia jej interesu prawnego albo uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zawartym w kwestionowanej uchwale unormowaniem a jej własną, indywidualną sytuacją prawną, wynikającą z prawa materialnego.
W ocenie Sądu, takiego naruszenia nie można się w niniejszej sprawie dopatrzyć. Zarówno treść skargi, jak i odpowiedzi na skargę wskazują, że nieruchomości, których właścicielem jest skarżąca nie znajdują się w obszarze objętym zaskarżoną uchwałą. Nieruchomości te znajdują się w odległości około 900 metrów od granic planowanej farmy wiatrowej.
Co prawda w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że nie ma reguły, która wykluczałaby legitymację skargową każdego bez wyjątku właściciela lub wieczystego użytkownika działki położonej poza terenem, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Konieczne jest jednak staranne zbadanie każdego pojedynczego przypadku dla oceny skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Za taki wyjątek można zatem uznać sytuację, gdy skargę wnosi właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości nie objętej wprawdzie granicami planu miejscowego, uchwalonego kwestionowaną przez niego uchwałą, ale nieruchomości sąsiedniej, na którą będzie oddziaływała inwestycja planowana na działce objętej planem. Pojęcie nieruchomości sąsiedniej objętej planem, na której planowana jest realizacja inwestycji może obejmować nie tylko nieruchomość graniczącą fizycznie z nieruchomością, której właściciela interes prawny został naruszony, ale również inne nieruchomości (wyroki NSA: z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1780/10; z dnia 7 maja 2008 r., sygn. II OSK 84/08; z dnia 13 października 2003 r., sygn. IV SA 456-458/02 nie publ.). Zatem sam fakt, że zapisy planu nie zmieniają przeznaczenia gruntu należącego do skarżącej nie uzasadnia twierdzenia o braku jego legitymacji do zaskarżenia uchwały.
Skarżąca upatruje naruszenia jej interesu prawnego i uprawnień poprzez takie ukształtowanie przez zaskarżony plan miejscowy sposobu wykonywania jej prawa własności, które ogranicza uprawnienia właścicielskie w zakresie możliwości korzystania z będącej przedmiotem jej własności nieruchomości gruntowej. Zdaniem skarżącej źródło jej własnego interesu prawnego stanowi pozbawienie prawa dysponowania należącymi do niej nieruchomościami zgodnie z ich przeznaczeniem. W ocenie Skarżącej nieruchomości należące do Niej straciły w wyniku uchwalenia Planu na wartości, a co za tym idzie skarżąca straciła zabezpieczenie hipoteczne na cele kredytu bankowego. Jednakże Skarżąca nie wykazała, by bank odmówił Jej z tego powodu udzielenia kredytu, czy pożyczki. Nie udowodniła, ani nie przedstawiła żadnej opinii biegłego na okoliczność spadku wartości Jej nieruchomości.
W tym miejscu należy jeszcze raz stanowczo podkreślić, że skarżący na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia (tak też wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 583/16, LEX nr 2136523).
Odnosząc się jeszcze do podniesionego przez skarżącą argumentu zmniejszenia wartości jej nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego, Sąd uznał, iż można rozpatrywać go w kategoriach naruszenia interesu faktycznego, a nie prawnego. W u.p.z.p. wprost przewidziano roszczenia na wypadek obniżenia wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego (art. 36 ust. 3), których można dochodzić przed sądem powszechnym (art. 37 ust. 10). Jeżeli więc rzeczywiście wartość nieruchomości skarżącej uległaby obniżeniu na skutek uchwalenia zaskarżonego planu miejscowego, to jej interesy są w tym zakresie dostatecznie chronione w postępowaniu przed sądem powszechnym. W orzecznictwie podnosi się, że skarżący nie mogą powoływać się na to, że na skutek uchwalenia planu miejscowego uległa obniżeniu wartość ich nieruchomości w celu zaskarżenia tego planu w trybie art. 101 u.s.g. (vide: wyrok NSA z 3 grudnia 2004 r., II OSK 1206/13, baza orzeczeń nsa.gov.pl).
Skarżąca nie wskazała konkretnie, co do których nieruchomości stanowiących jej własność, a objętych postanowieniami planu miejscowego jej uprawnienia, wywiedzione z powszechnie obowiązującego prawa zostały ograniczone i w jaki sposób doszło do tego ograniczenia oraz jaki był jego zakres. Dla skuteczności podnoszonego przez skarżącą zarzutu ograniczenia możliwości dysponowania i zagospodarowania należących do niej działek niezbędne jest powołanie się na konkretne przepisy prawa materialnego, które regulują sytuację prawną stron, zapewniając im ochronę w tym zakresie, która została zaskarżoną uchwałą naruszona. Bo tylko z naruszenia przepisów prawa powszechnego można wywodzić istnienie własnego interesu prawnego wykazując tę niezgodność z prawem. A tego skarżąca nie wykazała, co czyni złożoną skargę niezasadną.
Skarżąca, mimo argumentu narażenia na zwiększenie hałasu i innych uciążliwych immisji, w żaden sposób nie wykazała, aby ustalenia zaskarżonego aktu skutkować miały naruszeniem obowiązujących norm w zakresie hałasu. Planowana inwestycja może wiązać się z różnego rodzaju immisjami oraz hałasem, istotne jest jednak z punktu widzenia oceny naruszenia przysługującego skarżącej prawa własności czy doszło do przekroczenia ustanowionych w tym zakresie norm i czy nastąpiło ograniczenie w tym zakresie przysługującego skarżącej prawa. Zdaniem Sądu powoływanie się na art. 140 k.c. w skardze wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. byłoby zasadne jedynie wówczas, gdyby plan miejscowy ustalał dla nieruchomości będącej źródłem immisji takie kryteria, które powodowały przekroczenie dopuszczalnego zakresu immisji na nieruchomości sąsiednie. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.
W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała też, aby naruszenie uprawnień, na które wskazała miało charakter realny, a nie jedynie hipotetyczny.
Nadto, w kontekście zarzutów podniesionych w skardze, podkreślenia wymaga, że naruszenie interesu prawnego skarżących nie może być wywiedzione z treści lub sposobu podjęcia zaskarżonej uchwały. Wnioskowanie, że w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym naruszony interes prawny lub uprawnienie może mieć źródło w samej zaskarżonej uchwale, dotknięte jest błędem idem per idem. Uchwała wewnętrznie niesprzeczna nie może zarówno tworzyć interesu prawnego, czyli zapewniać interesowi faktycznemu ochronę prawną, jak i naruszać, podważać tenże interes. Interpretacja art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymaga, aby legitymacja podmiotu zaskarżającego uchwałę rady gminy była zawsze oceniana przy zastosowaniu odpowiedniego szczegółowego przepisu prawa materialnego, istniejącego poza uchwałą i mogącego być źródłem indywidualnego, konkretnego, realnego interesu prawnego skarżącego naruszonego przez zaskarżoną uchwałę (por.: wyroki NSA z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3033/13 oraz z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1387/09 – Orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, pozbawione racji są również wywody skargi dotyczące zagrożenia zdrowia ludzi w związku z podjęciem przedmiotowej uchwały. Jak wynika z akt sprawy Burmistrz Gminy L. wystąpił z zapytaniem do Ministerstwa Zdrowia, dotyczącym stanowiska wyrażonego w powoływanym przez Skarżącą piśmie z dnia 27.02.2012 r. Pismem z dnia 1 lipca 2014 r. Ministerstwo Zdrowia wyjaśniło, że "Opinia Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny, na którą powołał się Departament Zdrowia Publicznego w swym piśmie z dnia 27.02.2012 w kwestii wpływu elektrowni wiatrowych na zdrowie, nie powinna być utożsamiana z wytycznymi czy zaleceniami odnośnie warunków lokalizacji lub realizacji związanych z energetyką odnawialną". Ponadto Departament Zdrowia Publicznego poinformował, że nie dysponuje własnymi ekspertyzami, raportami ani badaniami naukowymi w zakresie wpływu elektrowni wiatrowych na zdrowie, ani nie zaleca odległości budowania farm wiatrowych od zamieszkałych przez ludzi budynków.
Końcowo wskazać należy, iż żaden właściciel nieruchomości planując jej wykorzystanie, określoną zabudowę, inwestycję, rodzaj działalności gospodarczej nie ma zagwarantowanej przepisami niezmienności otoczenia. Należy mieć też na uwadze prawo do zagospodarowania nieruchomości, należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że żaden z przepisów prawa, które wskazano w skardze, nie nadał skarżącej prawa lub uprawnienia nadającego się do wykonania, które na skutek wejścia w życie zaskarżonej uchwały doznałoby ograniczenia lub uległoby zniweczeniu. Z tych też powodów Sąd uznał, że interes prawny skarżącej nie został naruszony zaskarżoną uchwałą. Skoro więc w skardze nie wykazano, że zaskarżona uchwała narusza konkretny, aktualny i realny interes prawny lub uprawnienie strony, która wniosła skargę, należało skargę odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
Dokonanie oceny braku naruszenia interesu prawnego skarżącej, prowadzące do odrzucenia skargi, eliminuje możliwość merytorycznego badania trafności podniesionych zarzutów w zakresie naruszenia norm prawnych regulujących procedurę planistyczną i zasady uchwalania planu, co do naruszenia poszczególnych postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (vide: wyrok NSA z 23 lutego 2012 r., II OSK 2451/11, baza orzeczeń nsa.gov.pl). O zwrocie opłaty sądowej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło