IV SA/Po 164/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...]grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...]; 2. przyznaje adwokatowi K. S. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższone o kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i 20/100) stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Decyzją z dnia [...] września 2014r. nr [...] Starosta W. działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust.1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2013, poz.267 ze zm.) orzekł o utracie przez R. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2014r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że strona, jako osoba bezrobotna, nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym i przyjętym do wiadomości terminie oraz nie powiadomiła w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji po upływie 120 dni od dnia niestawienia się w PUP. W odwołaniu R.S. nie wytłumaczyła przyczyn swojego niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy, a jedynie wniosła o uchylenie bezzasadnej i bezprawnie wydanej decyzji. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. [...] Wojewoda W., na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), uchylił przedmiotową decyzję w całości i orzekł o utracie przez R. S. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...]09.2014r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd, natomiast w przypadku niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i nie powiadomieniu w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa starosta pozbawia tej osoby statusu bezrobotnego. Wskazał również, że R. S. została prawidłowo pouczona o ustawowym obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach w PUP i o obowiązku powiadamiania w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczyni niestawiennictwa. Prawidłowo została również zawiadomiona o terminie stawienia się w Powiatowego Urzędu Pracy i nie stawiła się w ciągu 3 dni od dnia [...]09.2014r. i nie poinformowała o przyczynach niestawiennictwa. Osoba, która nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie, aby zachować status osoby bezrobotnej, powinna spełnić łącznie dwa warunki tj. zachować siedmiodniowy termin na powiadomienie o przyczynie nieobecności oraz przedstawić uzasadniony powód nieobecności. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że za uzasadnioną przyczynę nieobecności w PUP uznać należy w myśl orzecznictwa NSA taką przeszkodę, "która stanowi niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się bezrobotnego w urzędzie pracy. R. S. natomiast nie stawiła się w Powiatowego Urzędu Pracy, nie powiadomiła w siedmiodniowym terminie o powodach niestawiennictwa. Nie wypełniła ona żadnego z dwóch koniecznych do spełnienia warunków przez osobę bezrobotną, która nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie. Nadto organ II instancji wyjaśnił, że podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji było błędne wpisanie daty z jaką R. S. straciła status osoby bezrobotnej. Zgodnie z art.33 ust.4 pkt 4 ustawy pozbawienie statusu osoby, która nie stawiła się w PUP w wyznaczonym terminie następuje od dnia niestawiennictwa, jednakże zainteresowana odebrała wezwanie do stawiennictwa w PUP już po wyznaczonym terminie obowiązkowej wizyty u pośrednika pracy. Dlatego też należało uchylić decyzję z dnia [...].09.2014r. i orzec o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia [...].09.2014r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. S. zakwestionowała zasadność stanowiska zawartego w uzasadnieniu powyższej decyzji organu odwoławczego i domagała się uchylenia decyzji organów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015r. Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia [...]09.2015r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji (k.133-135). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub przepisach szczególnych. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2014r. uchylająca decyzję Starosty W. z dnia [...] września 2014r. i orzekająca o utracie przez R. S. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...]09.2014r. W pierwszej kolejności wskazać należy na treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w dacie orzekania przez organy tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) zwanej dalej "ustawą", zawierającego legalną definicję bezrobotnego, którym jest osoba, wymieniona w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (z wyjątkiem osób niepełnosprawnych), zarejestrowana we właściwym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia pozostałe warunki określone w ustawie. Status bezrobotnego uzależniony jest zarówno od warunku pozostawania bez pracy, jak i od zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia. Pojęcie "gotowości do podjęcia zatrudnienia" oznacza natomiast sytuację, gdy osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby aby świadczyć pracę (wyrok NSA z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. I OSK 1008/10, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 1191/12). Oznacza to zatem, że bezrobotny musi być pod tym względem w pełni dyspozycyjny. Element weryfikacji tej dyspozycyjności wyrażony został w art. 33 ust. 3 ustawy, zobowiązując bezrobotnego do zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy, w wyznaczonym przez urząd terminie, w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Z przepisem tym bezpośrednio koresponduje art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy ustanawiający sankcję w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej, bezrobotnego który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw (120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa). Z powyższego wynika, że do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej niezbędne jest równoległe wystąpienie dwóch okoliczności faktycznych – niestawienie się osoby bezrobotnej w urzędzie pracy w wyznaczonym przez ten urząd terminie oraz niepowiadomienie w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa (wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 245/07, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 487/10). Przepisy ustawy nie zawierają katalogu uzasadnionych przyczyn i nie wyjaśniają co należy rozumieć pod tym pojęciem, jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż uzasadniona przyczyna to obiektywna okoliczność, na którą bezrobotny nie miał wpływu, a więc powstała niezależnie od jego woli. Nie każdy podany przez bezrobotnego powód będzie stanowił uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa. Ostateczna treść tego zwrotu musi wiec być ustalona przez organ w oparciu o stan faktyczny danej sprawy (wyrok NSA z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. alt I OSK 1319/09, wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 148/10, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 501/11). W przedmiotowej sprawie niewątpliwie skarżąca będąc prawidłowo zawiadomiona nie stawiła się w urzędzie pracy i nie usprawiedliwiła swojej nieobecności. Jak przyznała sama w złożonej skardze nie miała zamiaru reagować na wezwanie do stawiennictwa, ponieważ nie miało ono podstaw. Skarżąca szczególny nacisk kładzie na kwestie związane z zaskarżeniem poprzedniej decyzji Wojewody W. uchylającą decyzję Starosty W. o pozbawieniu statusu bezrobotnego. W tym miejscu należy wskazać, że decyzja Wojewody jako decyzja organu odwoławczego jest decyzją ostateczną od momentu wydania i od tego czasu organ ma obowiązek ją respektować, chyba że Sąd wstrzyma jej wykonanie z czym nie mieliśmy do czynienie w niniejszej sprawie, ponieważ postanowieniem z dnia 4 listopada 2014r. sygn. akt IV SA/Po 1165/14 WSA w Poznaniu odrzucił skargę skarżącej. Wobec tego stwierdzić należy, iż wobec uchylenia decyzji o utracie statusu bezrobotnego skarżąca posiadała ten status, o czym została poinformowana w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014r. W piśmie tym organ wykonując dyspozycję art.9 kpa poinformował skarżącą o konsekwencjach wydania decyzji Wojewody W. z dnia [...] lipca 2014r. i ponownie pouczył ją (poza kartą rejestracji bezrobotnego) o obowiązku stawiennictwa. Skarżąca nie spełniła ciążącego na niej obowiązku wynikającego z przepisu art. 33 ust. 3 ustawy, nie informując jednocześnie organu w ustawowym terminie o przyczynie, dla której nie uczyniła zadość temu obowiązkowi. Zaniechanie nawet próby usprawiedliwienia przyczyn nieobecności w wyznaczonym terminie, świadczy o tym, że osoba posiadająca status osoby bezrobotnej zlekceważyła nałożony przepisami prawa obowiązek. Jednakże w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organ administracji dopuścił się dwóch uchybień skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Po pierwsze skarżąca miała stawić się w organie w dniu [...] września 2014r., a wezwanie odebrała dopiero w dniu [...] września 2014r. Zatem stosownie do wezwania organu z dnia [...] sierpnia 2014r. miała obowiązek stawić się w organie w terminie 3 dni od dnia odebrania wezwania. Wobec powyższego nie można zgodzić się z organem, iż dniem niestawiennictwa był dzień odebrania wezwania. Ostatnim 3 dniowym terminem był dzień [...] września 2014r. Zatem od tego dnia mogło nastąpić pozbawienie statusu bezrobotnego. Odnosząc się natomiast do twierdzenia strony, iż dniem tym był [...] września 2014r. wskazać należy, iż termin 3 dniowy wyznaczony przez organ jest terminem procesowym i zgodnie z zasadami przedłuża się tylko gdy ostatni dzień terminu przypada na dzień wolny od pracy. W niniejszej sprawie ostatnim dniem terminu był poniedziałek [...] września 2014r. Ponadto w ocenie Sądu organ naruszył treść art.107 kpa. Organ II instancji po uchyleniu w całości decyzji organu I instancji nie wskazał na jaki okres pozbawił skarżącą statusu bezrobotnego. Należy zaznaczyć, że sąd administracyjny powołany jest wyłącznie do kontroli zgodności decyzji administracyjnej z prawem. Wobec powyższego Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art.135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O wynagrodzeniu pełnomocnika wyznaczonego dla strony skarżącej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu o przed sądami administracyjnymi i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz.461).