IV SA/Po 22/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-03-23
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Grażyna Radzicka, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który nabył w drodze darowizny część domu jednorodzinnego, a następnie dokupił pozostałą część, przysługuje pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe, jeśli w dniu złożenia wniosku nie posiadał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych?Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przysługuje policjantowi, który nie otrzymał lokalu na podstawie decyzji administracyjnej i spełnia warunki do jego otrzymania. Kluczowa dla oceny jest sytuacja faktyczna i prawna z dnia złożenia wniosku, a nie z dnia wydania decyzji. Nabycie nieruchomości w drodze darowizny, nawet jeśli stanowiło część szerszego procesu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, nie wyklucza prawa do pomocy finansowej, jeśli w dniu złożenia wniosku potrzeby te nie były zaspokojone.Stan faktyczny
Skarżący, aspirant Ł.P., złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. W dniu złożenia wniosku nie był właścicielem nieruchomości, jednak wkrótce potem nabył w drodze darowizny ½ części domu jednorodzinnego, a następnie dokupił pozostałą część. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że potrzeby mieszkaniowe policjanta zostały zaspokojone w dniu nabycia nieruchomości, a darowizna stanowiła przesłankę negatywną. Skarżący kwestionował tę ocenę, wskazując na stan z dnia złożenia wniosku i sposób korzystania z nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Józef Maleszewski Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi Ł.P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] lipca 2015 r. nr. [...]; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na rzecz skarżącego Ł.P. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z poźn. zm. zwanej dalej jako "k.p.a."), art. 94, art. 95 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015, poz. 355 z późn. zm. zwanej dalej jako "ustawa
o Policji"), § 3, § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. z 2013 r. poz. 864 z późn. zm.) oraz § 1, § 2, § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrzny
i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170
z późn. zm. zwanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 18 maja 2005 r."), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. odmówił aspirantowi Ł. P. (zwanemu dalej również jako "Skarżący") przyznania pomocy finansowej
na budownictwo mieszkaniowe.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji ustalił,
że w dniu [...] czerwca 2015 r. Skarżący wraz z M.P. pozostającą z nim
w związku małżeńskim, w który obowiązuje ich ustawowa wspólność majątkowa dokonali zakupu od M.J. ½ części udziału w nieruchomości położonej w P. przy ul. H. [...]. W skład ½ części budynku, którego właścicielami stali się Skarżący wraz z żoną wchodzi: ½ części schodów, korytarz, łazienka, kuchnia oraz trzy pokoje o łącznej powierzchni mieszkalnej [...] m2. Zakupiona część budynku mieszkalnego spełnia w ocenie organu I instancji przysługujące policjantowi normy zaludnienia. Organ I instancji zaznaczył jednak, że na podstawie przedłożonego przez Skarżącego aktu notarialnego ustalił, iż w dniu zakupu wskazanej powyżej części nieruchomości Skarżący wraz z małżonką byli już właścicielami ½ części nieruchomości nabytej na podstawie umowy darowizny z dnia [...] czerwca 2015 r. W skład darowanej przez Janinę B.G. (matkę żony Skarżącego) ½ części nieruchomości wchodzą: ½ części schodów, korytarz, łazienka, kuchnia, trzy pokoje o łącznej powierzchni mieszkalnej [...] m2.
W oparciu o § 3 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. organ I instancji ustalił, że przy czteroosobowej rodzinie wnioskodawcy przysługująca powierzchnia mieszkalna wynosi od 28 do 40 m2.
Organ I instancji uznał, że stosownie do art. 94 ust. 1 w związku z art. 88
ust. 1 ustawy o Policji policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, jeżeli nie ma on prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 ust. 1 ustawy o Policji).
W niniejszej sprawie w ocenie organu Skarżący przed dniem zakupu ½ części nieruchomości miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż na postawie umowy darowizny zawartej w dniu [...] czerwca 2015 r. wszedł w posiadanie części budynku mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej [...] m2. Budynek mieszkalny znajduje się w miejscu pełnienia służby.
W odwołaniu Skarżący zarzucił organowi I instancji, iż ten nie wziął pod uwagę, że w darowanej ½ części nieruchomości zamieszkiwało 6 osób, a nie jak wskazał to organ I instancji 4 osoby. Wyjaśnił, że w toku starań o nabycie domu zmuszony był do zaciągnięcia kredytu i mógł go uzyskać jedynie w przypadku posiadania wkładu własnego. Poszukując rozwiązania tego problemu teściowa postanowiła darować mu część domu, w której teściowa i teść mieli nadal mieszkać
wraz ze Skarżącym i jego rodziną. Skarżący zaznaczył, że takie rozwiązanie zostało zaakceptowane przez bank, w związku z posiadaniem ½ domu uzyskał kredyt, który umożliwił kupno pozostałej części domu w dniu [...] czerwca 2015 r. i w tym momencie została spełniona norma zaludnienia uwzględniająca stan faktyczny zamieszkiwania w tym domu 6 osób. Skarżący stwierdził, że w decyzji wadliwie wskazano, iż nabył dom spełniający warunki zaludnienia w dniu [...] lipca 2015 r.
i nabywanie w dniu [...] czerwca pozostałej części budynku było zbędne z punktu widzenia mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów. W ocenie Skarżącego decyzja organu I instancji nie uwzględnia wszystkich członków rodziny
i przez to stwierdzenie, że dnia [...] czerwca 2015 r. miał on już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe jest całkowicie niesłuszne. Stało się dopiero po nabyciu pozostałej części budynku czyli w dniu [...] czerwca 2015 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Wojewódzki Policji w P. decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 94 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na jego uzyskanie nie mogą być analizowane bez uwzględnienia treści art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Z tego przepisu wynika zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, że policjant nie może uzyskać przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej w przypadku posiadania w miejscowości, w której pełni służbę, bądź miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego.
Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że po przedłożeniu przez Skarżącego w dniu [...] czerwca 2015 r. umowy notarialnej zakupu części nieruchomości organ I instancji dopatrzył się, iż Skarżący jest już w posiadaniu pozostałej części tej nieruchomości. Z okazanego aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2015 r. wynika,
że pozostała część nieruchomości została darowana rodzinie Skarżącego.
Odnosząc się do stanowiska Skarżącego zawartego w odwołaniu Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że zgodnie z art. 89 ustawy o Policji członkami rodziny policjanta są pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, między innymi rodzice policjanta lub jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo są niezdolni do wykonywania zatrudnienia. Uznania teściów za członków rodziny policjanta stanowiłoby to nie tylko negatywną przesłankę do przyznania pomocy finansowej, ale również rzutowałoby to na inne świadczenia mieszkaniowe przyznawane funkcjonariuszowi.
Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji przepis nie warunkuje,
by powierzchnia mieszkalna domu musiała odpowiadać przysługującym policjantowi normom zaludnienia. Bez znaczenia pozostaje również fakt, że udział policjanta we współwłasności domu wynosi ½, bowiem z przepisów Kodeksu cywilnego regulujących współwłasność, (art. 206) wynika, iż regułą jest korzystanie przez współwłaścicieli z całej wspólnej rzeczy. Zatem okoliczność, iż Skarżący w wyniku darowizny stał się współwłaścicielem ½ domu jednorodzinnego nie oznacza, iż może korzystać jedynie z polowy domu, a posiadana powierzchnia mieszkalna nie zaspokaja norm zaludnienia.
Komendant Wojewódzki Policji uznał, ze w sytuacji posiadania chociażby
½ części domu pomoc finansowa na uzyskanie pozostałej części nieruchomości nie przysługuje. Takiego świadczenia nie można przyznać funkcjonariuszowi, który uzyskał lokal mieszkalny w drodze darowizny. Pojęcie uzyskania w rozumieniu
art. 94 ustawy o Policji wiąże się z uzyskaniem odpłatnym, takim jak zakup lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Z tak rozumianym nabyciem wiążą się określone koszty finansowe, a darowizna jest bezpłatnym świadczeniem nie rzecz obdarowanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Ł.P. zarzucił decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji naruszenie:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokonanie dokładnego rozpatrzenia materiału dowodowego co skutkowało pominięciem okoliczności, że na dzień składania wniosku Skarżący nie był właścicielem żadnego lokalu zatem jego potrzeby mieszkaniowe były niezaspokojone, jak również nie uwzględnieniu
w wydawanej decyzji sposobu korzystania przez odwołującego z lokalu i nieustaleniu czy spełnione zostały przysługujące Skarżącemu normy mieszkaniowe
co doprowadziło organy administracji do błędnego przyjęcia, że Skarżący posiadał dom jednorodzinny w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt. 2 ustawy o Policji;
- art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w nieprawidłowym przyjęciu, że powierzchnia mieszkalna domu nie musi odpowiadać przysługującym policjantowi normom zaludnienia, podczas gdy zgodnie z jego prawidłową wykładnią przepis ten warunkuje możliwość przyznania pomocy od niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych z uwzględnieniem przysługującej normy powierzchni mieszkalnej oraz na nieprawidłowym przyjęciu,
że uzyskanie w drodze darowizny lokalu mieszkalnego, który jednak z uwagi na jego powierzchnię, niezgodną z obowiązującymi normami, nie zaspokaja prawa do lokalu mieszkalnego określonego w art. 88 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji wyklucza uzyskanie pomocy finansowej,
- art. 206 Kodeksu cywilnego poprzez jego zastosowanie w miejsce odpowiednich pragmatyk ustawy o Policji oraz błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że daje on współwłaścicielowi możliwość nieograniczonego korzystania z całej rzeczy.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Skarżący powołując się na treść uchwały NSA z dnia
29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OPS 7/08 wskazał, że ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do pomocy finansowej powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania, tj. na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w dniu [...] czerwca 2015 r., a nabycie przedmiotowej nieruchomości w drodze darowizny nastąpiło w dniu
[...] czerwca 2015 r. Wobec tego w ocenie Skarżącego w dniu złożenia wniosku nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych.
Błędne jest zdaniem Skarżącego stanowisko organów obu instancji,
iż nieistotnym jest czy lokal uzyskany w trybie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji odpowiada co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej. Wskazał, że w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż określenie "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego" (art. 94 ust. 1) jest szerokie i odnosi się także do przypadku, gdy policjant uzyskał w drodze darowizny lokal mieszkalny, który jednak z uwagi na jego powierzchnię, niezgodną z obowiązującymi normami, nie zaspokaja prawa do lokalu mieszkalnego określonego w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji.
Skarżący zaznaczył też, że co do zasady nabycie lokalu mieszkalnego (nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym) na zasadzie współwłasności w udziale nie wyklucza uprawnienia do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Z przepisów Kodeksu cywilnego nie wynika bowiem, aby współwłaściciel miał uprawnienie do korzystania tylko z takiej części wspólnej rzeczy, która odpowiada wielkości jego udziału. Zgodnie z art. 206 k.c, każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania
i korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem
i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazał, że to nie nabycie domu na zasadzie współwłasności stanowiło negatywną przesłankę przyznania świadczenia, a uzyskanie tej współwłasności w drodze darowizny. Ponadto w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji policjant zachowuje prawo do pomocy finansowej, przewidzianej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, także w sytuacji posiadania lokalu mieszkalnego, którego powierzchnia mieszkalna jest mniejsza od przysługującej. Jednak zgodnie z załączoną do sprawy dokumentacją powierzchnia mieszkalna całego domu wynosi [...] m2 (co w przypadku ½ części wynosi [...] m2). Policjantowi posiadającemu 4 normy zaludnienia przysługuje 28-40 m2 powierzchni mieszkalnej. W momencie uzyskania w drodze darowizny ½ części domu jednorodzinnego Skarżący wraz z rodziną zaspokoił już swoje potrzeby mieszkaniowe i tym samym utracił prawo do lokalu mieszkalnego zgodnie z art. 88 ustawy o Policji oraz pomocy finansowej na jego uzyskanie.
W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji art. 95 ust. 1 ustawy o Policji wskazując przesłanki negatywne dla przydziału mieszkania, mówiąc o powierzchni mieszkalnej mniejszej od przysługującej według norm zaludnienia, odnosi tę kwestię wyłącznie do lokalu mieszkalnego. W przypadku posiadania domu jednorodzinnego takiego obostrzenia nie ma w przepisie, co wynika z jego wykładni gramatycznej. Dlatego kwestia, czy powierzchnia domu darowana policjantowi spełnia przysługujące mu normy zaludnienia pozostawała w niniejszej sprawie bez znaczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem Sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia
[...] lipca 2015 r. nr [...], którą organ I instancji odmówił przyznania Skarżącemu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast w myśl art. 94 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego
lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Z powyższego wynika, że pomoc finansowa na uzyskanie stosownego lokalu przysługuje tylko takiemu policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a spełnia warunki do otrzymania lokalu w drodze decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1298/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
NSA w uchwale z dnia 29 marca 1999 r. sygn. akt OPS 1/99 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że pomoc finansowa dla policjanta, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 tej ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Za takim rozumieniem przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji przemawia sama istota prawa policjanta do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust 1 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu powołanej uchwały trafnie zwrócono uwagę, że celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości,
w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa z art. 88 ustawy o Policji. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy o Policji.
Tożsame stanowisko wyraził NSA w uzasadnieniu uchwały z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 3/08 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazując, że prawo
do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano i policjant nie posiada lokalu, policjantowi w służbie stałej przysługuje świadczenie pieniężne,
w szczególności pomoc finansowa - art. 94 ust. 1 ustawy o Policji oraz równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkalnego - art. 92 ust. 1 ustawy o Policji.
Przyjąć więc należy, że warunkiem przyznania pomocy finansowej
na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest spełnienie przesłanek do przydziału lokalu mieszkalnego. Dlatego konieczne jest ustalenie, czy wnioskującemu o przyznanie pomocy finansowej Policjantowi w dniu złożenia wniosku przysługiwało prawo
do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej.
W postępowaniu w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu) zastosowanie znajduje art. 95 ust. 1 ustawy o Policji zawierający negatywne przesłanki wydania decyzji o prawie do lokalu mieszkalnego (por. uchwała NSA
z dnia 29 marca 1999 r. sygn. akt OPS 1/99, wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1881/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zauważyć w tym miejscu należy, że dokonując oceny spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia pieniężnego, o którym mowa 94 ust. 1 ustawy o Policji organ bierze pod uwagę stan faktyczny i stan prawny z daty złożenia stosownego wniosku. Na ten dzień dokonuje oceny czy dany policjant spełnia warunek
o otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie przysługuje
mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1298/13 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tożsame stanowisko zawarł NSA w uchwale z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OPS 7/08 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu wskazanej uchwały NSA stwierdził m.in., że ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do pomocy finansowej powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania, mimo iż co do zasady rozpatrzenie sprawy administracyjnej następuje według stanu istniejącego w dniu wydania decyzji. Należy mieć bowiem na uwadze, że wnioski o pomoc finansową rozpatrywane są według kolejności ich składania. Realizacja przedmiotowego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz występując
o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, natomiast drugorzędne znaczenie ma data rozpatrzenia żądania, która w sposób oczywisty zależy od ilości wniosków złożonych przez inne osoby oraz wysokości posiadanych przez organ środków finansowych. Pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Wprawdzie stanowisko zawarte w uzasadnieniu tej uchwały wyrażone zostało na gruncie regulacji ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r.
o Służbie Więziennej, jednak z uwagi na tożsamą regulację w ustawie o Policji
w ocenie Sądu może ono znaleźć w pełni zastosowanie w niniejszej sprawie.
Zasadniczym powodem dla którego Komendant Wojewódzki Policji uznał,
że Skarżącemu nie przysługuje świadczenie pieniężne z art. 94 ust. 1 ustawy
o Policji była okoliczność posiadania przez Skarżącego w dniu wydawania decyzji
½ części udziału w nieruchomości położonej w P. przy ul. H. [...].
Owy udział Skarżący nabył w drodze umowy darowizny aktem notarialnym z dnia
[...] czerwca 2015 r. Następnie Skarżący w drodze umowy kupna sprzedaży aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2015 r. nabył pozostałą część wskazanej powyżej nieruchomości. Powyższe zdaniem organu świadczyło, że Skarżący posiadał
w miejscu wykonywania pracy dom jednorodzinny, który spełniał normy zaludnienia określone w rozporządzeniu z dnia 18 maja 2005 r., co stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji).
Stanowisko zajęte przez Komendanta Wojewódzkiego Policji nie jest prawidłowe. W ocenie Sądu organy w sposób wadliwy ustaliły,
że w przedmiotowej sprawie potrzeby mieszkaniowe Skarżącego zostały zaspokojone. Materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy w sposób jednoznaczny wskazuje, że w dniu złożenia wniosku Skarżący spełniał przesłanki do przyznania pomocy finansowej o której mowa w art. 94 ust. ustawy o Policji. Organ w sposób nieprawidłowy dokonał oceny spełnienia przesłanek na dzień wydawania rozstrzygnięcia, a nie jak powinien to uczynić, na dzień złożenia wniosku. To
w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego przekonania, że Skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania pomocy finansowej z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Przypomnieć należy, że wniosek o przyznanie przedmiotowej pomocy Skarżący złożył w dniu [...] czerwca 2016 r. Tymczasem umowy przenoszące własność nieruchomości zawarte zostały w dniach [...] czerwca 2015 r. oraz [...] czerwca 2015 r. W ocenie Sądu bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczności, iż w dniu [...] kwietnia 2015 r. Skarżący zawarł umowę przedwstępną kupna części przedmiotowej nieruchomości, bowiem ze swojej istoty umowa przedwstępna nie stanowi
o przeniesieniu własności, a więc jej zawarcie nie może zostać uznane
za zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Zasadnie więc Skarżący zarzuca organowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności, iż na dzień złożenia wniosku Skarżący nie był on właścicielem nieruchomości. Natomiast fakt,
iż po złożeniu wniosku Skarżący nabył w drodze darowizny część nieruchomości pozostaje w tych okolicznościach sprawy bez znaczenia. Tak samo bez znaczenia pozostaje powierzchnia nabytej nieruchomości, bowiem z przepisu art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji wynika, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości,
w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny
lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Zwrócić należy uwagę, że ustawodawca wprowadził kryterium "powierzchni mieszkalnej" tylko w przypadku posiadania lokalu mieszkalnego. W przypadku nabycia domu (a także jego części) organ nie bada spełnienia kryterium powierzchni mieszkaniowej.
W tych okolicznościach sprawy drugorzędne znaczenie mają pozostałe podniesione w skardze zarzuty. Niemniej jednak wskazać trzeba, że zasadny jest zarzut naruszenia art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji bowiem organ w sposób błędny uznał, że uzyskanie nieruchomości w drodze darowizny nie wypełnia przesłanki uzyskania lokalu mieszkalnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przesłanka "uzyskania lokalu mieszkalnego" nie jest interpretowana jednolicie.
NSA w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1186/13 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stanął na stanowisku, iż pojęcie "uzyskania lokalu mieszkalnego" interpretowane powinno być w taki sposób, że uzyskanie lokalu musi mieć charakter odpłatny .
Odmienne stanowisko zajął NSA w przywołanym przez Skarżącego wyroku
z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 1616/09 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) uznając, że "uzyskanie lokalu", o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji może nastąpić w każdy sposób. Na uprawnienie policjanta do pomocy finansowej pozostaje bez wpływu sposób w jaki uzyskał lokal mieszkalny, istotne pozostaje natomiast czy lokal ten odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. W podobnym tonie wyraził się WSA w Gorzowie Wielkopolskim
w wyroku z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Go 762/14 oraz WSA w Lublinie w wyroku z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Lu 831/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Natomiast w wyroku z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 138/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA analizując spełnienie przesłanki uzyskania lokalu w przypadku dożywocia wskazał, że zakres przedmiotowy pojęcia "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego" obejmuje wszelkie zdarzenia prawne, z którymi łączy się skutek nabycia lokalu mieszkalnego. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było zawężenie możliwości uzyskania lokalu mieszkalnego do określonych czynności cywilno-prawnych to zawarłby w ustawie stosowną regulację. Skoro zaś ustawa takich unormowań nie zawiera, przez "uzyskanie lokalu mieszkalnego" należy rozumieć każdą formę uzyskania przez policjanta w służbie stałej lokalu mieszkalnego, przy czym warunkiem przyznania pomocy jest ustalenie, że uzyskany lokal nie odpowiada przysługującym policjantowi normom zaludnienia.
Za takim rozumieniem pojęcia "uzyskania lokalu mieszkalnego" opowiada się również Sąd w niniejszej sprawie. Przychylając się do stanowiska zakładającego szeroką interpretację pojęcia "uzyskania lokalu mieszkalnego" w konsekwencji uznać trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że między obydwoma aktami notarialnymi, tj. umową darowizny z dnia [...] czerwca 2015 r.
oraz kupna z dnia [...] czerwca 2015 r. minęło zaledwie 9 dni. Hipotetycznie zakładając, że Skarżący dokonałby obydwu transakcji w odmiennej kolejności,
to przy sposobie rozumowania organu spełniłby on omawianą przesłankę. Takie podejście uznać jednak należy za nader formalistyczne. Organ oceniając spełnienie przesłanki z art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji powinien w pierwszej kolejności oceniać czy dokonane umowy miały na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych Skarżącego.
Jeśli natomiast chodzi o trzeci z podniesionych zarzutów to pozostaje on bez znaczenia z uwagi na fakt, iż ustawodawca w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji kryterium powierzchni mieszkalnej odnosi tylko do lokalu mieszkalnego. Językowa wykładnia tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że kryterium powierzchni mieszkalnej nie ma zastosowania w przypadku domu jednorodzinnego.
Rolą organu prowadzącego ponownie postępowanie będzie ocena wniosku Skarżącego o przyznanie pomocy finansowej zgodnie z wytycznymi wynikającymi
z niniejszego wyroku. Przede wszystkim niezbędnym będzie dokonanie jego oceny
z uwzględnieniem stanu faktycznego na dzień złożenia wniosku.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. z 2012r. poz. 270) w pkt 1 wyroku uchylił zaskarżoną decyzję
oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia
[...] lipca 2015 r. nr [...], a w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200
w związku z art. 205 ww. ustawy zasądził od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 240 zł na którą złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 240 zł ustalonej na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 Nr 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło