IV SA/Po 42/22
PostanowienieWSA w Poznaniu2022-02-22
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący właścicielami nieruchomości sąsiadujących z działką objętą zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, posiadają interes prawny do zaskarżenia uchwały w sprawie tej zmiany, jeśli zmiana ta dotyczy przeznaczenia działki na zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, a ich działki mają takie samo przeznaczenie?Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, choć może wpływać na sytuację prawną właścicieli nieruchomości, nie jest aktem prawa miejscowego. Aby skarga była dopuszczalna, skarżący musieli wykazać konkretny, realny i aktualny związek między uchwałą a naruszeniem ich prawnie chronionych interesów lub uprawnień, a nie jedynie interes faktyczny oparty na przyszłych przypuszczeniach.Stan faktyczny
Skarżący, będący właścicielami nieruchomości sąsiadujących z działką objętą zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej Gminy Stęszew w sprawie zmiany studium dla tej działki. Argumentowali, że planowana zabudowa wielorodzinna na sąsiedniej działce będzie negatywnie oddziaływać na ich nieruchomości, komfort i zdrowie, naruszając ich interes prawny. Organ gminy w odpowiedzi wskazał, że skarżący nie wykazali realnego i bezpośredniego naruszenia ich interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę oraz zwrócić skarżącym uiszczone wpisy od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. O., P. O., M. K., S. P., B. G. na uchwałę Rady Miejskiej Gminy Stęszew z dnia 28 marca 2019 r., nr VII/53/2019 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania terenu postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym E. O. i P. O. solidarnie kwotę [...]zł ([...] złotych), M. K. kwotę [...]zł ([...] złotych) oraz S. P. i B. G. solidarnie kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem uiszczonych wpisów od skargi.
E. O., P. O., M. K., S. P. i B. G. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na Uchwałę nr VII/53/2019 z dnia 28 marca 2019 r. Rady Miejskiej Gminy Stęszew w sprawie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Stęszew dla działki o nr ewid.[...] w S., obręb S..
W treści skargi, uzasadniając istnienie interesu prawnego, skarżących wskazali, że są właścicielami nieruchomości w bezpośrednim sąsiedztwie działki objętej zmianą Studium przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, tj. E. O. i P. O. działki nr [...], M. K. działki nr [...], S. P. i B. G. działek nr [...] i nr [...]. Nieruchomości skarżących oraz działkę nr [...] oddziela droga. Zdaniem skarżących zabudowa wielorodzinna (bloki) na działce o nr [...] będzie bezpośrednio oddziaływać na ich nieruchomości, komfort, spokój i zdrowie. Skarżący źródła naruszenia ich interesu prawnego upatrują w pozbawieniu ich prawa do niezakłóconego i bezpiecznego korzystania ze swojej własności i dbałości o dobro społeczne, w tym o ochronę środowiska i przyrody.
Dalej skarżący wskazali, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych studium kierunków i uwarunkowań naruszać może interes prawny właścicieli działek nim objętych w sytuacji zmiany przeznaczenia nieruchomości. W dalszej kolejności wskazali także, że zaskarżona uchwała prowadzi do naruszenia art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego w zakresie nowych immisji związanych z zabudową mieszkaniową wielorodzinną przywołując w tym zakresie stanowiska zaprezentowane w orzeczeniach sądów administracyjnych. Dalej wskazali na sposób ustalania interesu prawnego w sprawach dotyczących wydawania pozwoleń na budowę i dorobek orzecznictwa w tym zakresie.
Zdaniem skarżących za słusznością uznania ich interesu prawnego w niniejszej sprawie przemawia także treść art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, który gwarantuje równą dla wszystkich ochronę prawną własności i innych praw majątkowych. W dalszej kolejności skarżący szeroko przywołali treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r. w sprawie Kp 7/09 w którym stwierdza się m.in., że stopień uciążliwości oddziaływującej na sąsiednią nieruchomość może mieć różnorodny charakter, a zapewnienie ładu architektoniczno-przestrzennego jest przejawem dbania o interes publiczny. Następnie skarżący poinformowali, że do podobnych jak skarżący wniosków doszedł tut. Sąd w zakresie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę w sprawach IV SA/Po 720/18 i IV SA/Po 711/18.
Następnie skarżący przywołali treść § 10 ust. 1 Uchwały nr XLI/296/2021 Rady Miejskiej Gminy Stęszew z dnia 28 października 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki o nr ewid.[...] w S., obręb S., która stanowi konkretyzację postanowień skarżonego Studium.
W odpowiedzi na skargę Gmina Stęszew wskazała, że wysokość zabudowy określona w Studium jak i uchwale nr XLI/296/2021 nie przewyższa wysokości zabudowy dopuszczonej na działkach będących własnością skarżących. Dalej organ wskazał na wyrok WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 305/21, że warunkiem wniesienia skargi jest naruszenie konkretnie rozumianego interesu lub uprawnienia konkretnego obywatela lub grupy obywateli. Skarżący winien zdaniem organu wskazać na konkretny akt, z którego naruszone uprawnienie lub interes prawny wynika. Dodatkowo organ wskazał, że naruszenie interesu powinno mieć charakter realny i bezpośredni, a nie przyszły i niepewny. Zdaniem organu niesłuszne jest upatrywanie swojego interesu prawnego w art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego albowiem zaskarżona uchwała nie ogranicza prawa własności skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie do art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej dalej: "p.p.s.a."), zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawie skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, tj. akt prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej lub akt organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inny niż akty prawa miejscowego, podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
W art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1372, zwanej dalej: "u.s.g.") ustanowiono, że legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia spoczywa na skarżącym. Musi on wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r., III RN 42/02, por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 9 września 2004 r., II SA/Bk 364/04, dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
W aktualnym stanie prawnym skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje zatem wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki warunkujące dopuszczalność skargi: 1. zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej; 2. skarżący wykazał naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia unormowaniami zaskarżonej uchwały.
Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miejskiej Gminy Stęszew nr VII/53/2019 z dnia 28 marca 2019 r. w sprawie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Stęszew dla działki [...] w S.. W niniejszej sprawie pierwszy warunek dopuszczalności skargi został więc spełniony, natomiast drugi nie został przez skarżących wykazany.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego, kształtującym jak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego prawa i obowiązki mieszkańców lokalnej społeczności. Wynika to z art. 9 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021, poz. 741, zwana dalej "u.p.z.p.").
W orzecznictwie sądów administracyjnych było prezentowane stanowisko, według którego studium nie może lub może, ale jest to mało prawdopodobne, naruszyć interes prawny (zob. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1027/11, CBOSA). Jednakże spotkać się można także z poglądem odmiennym, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Dopiero wówczas, gdy są podstawy do przyjęcia, że ustalenia studium naruszają interes prawny skarżących, możliwe jest dokonanie oceny, czy naruszenie to jest zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym (zob. wyrok NSA z 25 września 2014 r., II OSK 706/13, CBOSA). Nie jest zatem tak, iż naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, o których mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. postanowieniami studium może mieć miejsce jedynie w sytuacji, kiedy przy uchwalaniu studium zostałyby naruszone zasady i tryb sporządzania studium oraz właściwość organów w tym zakresie. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżących nie musi wiązać się z naruszeniem prawa. Może być tak, że interes prawny skarżących został naruszony, ale w zgodzie z przepisami prawa. W takiej sytuacji skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. zostałaby oddalona.
Ponadto NSA w wyroku z 25 września 2014 r., sygn. akt II OSK 706/13, przyjął, że studium, mimo tego, że nie jest aktem prawa miejscowego, lecz aktem kierownictwa wewnętrznego, może naruszyć interes prawny lub uprawnienie właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy nim objętej. Trafnie bowiem wskazuje się, że naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą. Zasadnie też wskazuje się, że jakkolwiek studium nie jest aktem prawa miejscowego, a aktem prawa wewnętrznego, to jako akt planistyczny kształtuje politykę przestrzenną gminy i wiąże organy gminy przy sporządzeniu i uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania. Ustalenia planu miejscowego stanowią konsekwencję ustaleń studium. Dysponując władztwem planistycznym gmina może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów gminy, ale jedynie w granicach zakreślonych ustaleniami studium. Tym samym istnieje ścisły związek pomiędzy studium i planem miejscowym, który sprawia, że nie można zasadnie twierdzić, iż studium nie ma żadnego znaczenia dla właściciela nieruchomości. Wręcz przeciwnie, studium, mimo że nie jest aktem prawa miejscowego, poprzez to, że wiąże organy gminy przy uchwalaniu planu miejscowego, ma istotne znaczenie dla kształtowania sytuacji prawnej właściciela nieruchomości położonej na terenie gminy. Przy modelu zależności pomiędzy studium i planem miejscowym, przyjętym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie sposób w związku z tym uciec od stwierdzenia, że studium może bezpośrednio i konkretnie naruszać interes prawny lub uprawnienie właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy (zob. postanowienie NSA z 15 czerwca 2021 r., II OSK 1026/21, CBOSA).
Stwierdzić więc należy, że wniesienie skargi na uchwałę dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest dopuszczalne, ale dla skutecznego jej wniesienia konieczne jest wykazanie przez skarżących, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony ich konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego im prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego kształtującego sytuacje prawną tego podmiotu. Interes ten musi być bezpośredni, indywidualny, konkretny, realny i aktualny, a nie przyszły i potencjalny (por. postanowienie NSA z 7 września 2017r., II OSK 1836/17, CBOSA). Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie, aby jakikolwiek skonkretyzowany i oparty o przepisy prawa materialnego obowiązek prawny lub uprawnienie skarżących zostało naruszone zaskarżoną Uchwałą nr VII/53/2019 z 28 marca 2019r. w sprawie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Stęszew dla działki nr [...].
W pierwszej kolejności wskazać należy, że działki będące własnością wszystkich skarżących znajdują się poza terenem objętym Uchwałą nr VII/53/2019, jakkolwiek na terenie miasta Stęszewa objętego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Stęszew przyjętego uchwałą Rady Miejskiej Gminy Stęszew Nr II/28/2002 z dnia 30 grudnia 2002r., podlegającego kolejnym 8 zmianom punktowym tego dokumentu planistycznego. Poddana kontroli w niniejszej sprawie Uchwała z 28 marca 2019r. obejmuje jedynie działkę nr [...], która od działek skarżących oddzielona jest ulicą Trzebawską stanowiącą ogólnodostępną drogę publiczną. Powoływane przez skarżących orzeczenia sądów administracyjnych odnoszą się do spraw, w których działki będące własnością strony wnoszącej skargę również objęte były przedmiotem zaskarżonego aktu. Dodatkowo stwierdzić należy, że tezy i orzecznictwo powoływane w treści uzasadnienia skargi przez skarżących w dużej mierze odnoszą się do spraw rozpatrywanych na gruncie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351) i dotyczą kwestii postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę a nie skargi na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zatem prezentowane w nich stanowiska nie mogą odnieść skutku w niniejszej sprawie. Sprawy te dotyczą więc zupełnie innego stanu faktycznego aniżeli ten mający miejsce w przedmiotowej sprawie poddanej kontroli sądowoadministracyjnej. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest aktem, który ogólnie określa ukształtowanie i kierunki zagospodarowania przestrzennego terenu i nie w tak konkretny sposób rozstrzyga o jego przeznaczeniu jak warunki wskazane w pozwoleniu na budowę.
Stwierdzić jednak należy, że w sytuacji, gdy nieruchomości skarżących oraz obszar objęty zaskarżoną uchwałą bezpośrednio ze sobą sąsiadują, to mogą na siebie oddziaływać. Przyjmuje się w szczególności, że naruszeniem interesu prawnego może być takie przeznaczenie nieruchomości sąsiadujących z działką stanowiącą własność osób wnoszących skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., które udaremni bądź utrudni zabudowę ich nieruchomości lub też spowoduje uciążliwości i ograniczenia w swobodnym ich użytkowaniu. W takiej sytuacji interesu prawnego skarżących można ewentualnie poszukiwać w prawie sąsiedzkim, na co wskazywano również w treści skargi. Skarżący powoływali się na przepis art. 140 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Dodatkowo także na art. 144 Kodeksu cywilnego stanowiący, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przy czym podkreślić należy, że w treści art. 144 Kodeksu cywilnego chodzi o zakłócenia w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Wbrew stanowisku skarżących o posiadaniu interesu prawnego do zaskarżenia przedmiotowego Studium, Sąd nie dopatrzył się naruszenia uprawnień skarżących w tym zakresie.
Wskazać należy, że zarówno działki będące własnością skarżących, jak i działka nr [...] (objęta zmianą przeznaczenia w Studium w jej znaczącej części, położonej od strony działek skarżących) posiadają takie samo przeznaczenie MN – zabudowa mieszkaniowa o charakterze miejskim. Z samej istoty zmiany Studium nie można bowiem wywodzić interesu prawnego skarżących. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej Uchwały zmiana przeznaczenia terenów użytkowanych rolniczo na cele zabudowy mieszkaniowej oznaczone MN - zabudowa mieszkaniowa o charakterze miejskim, dla której dopuszcza się realizację zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej wraz z towarzyszącymi usługami komercyjnymi, terenami sportu, rekreacji i zieleni, dla działki nr [...] wynika z potrzeb rozwojowych gminy. Wśród zabudowy mieszkaniowej wyróżnia się zabudowę jednorodzinną i wielorodzinną. Skarżący wskazują, że to właśnie planowana zabudowa wielorodzinna będzie bezpośrednio oddziaływać na ich nieruchomości, komfort, spokój i zdrowie. Wskazać jednak w tym miejscu należy, że dopuszczenie zabudowy wielorodzinnej nie oznacza, że na terenie będącym przedmiotem uchwały powstaną tzw. bloki. Regulacje zaskarżonej zmiany Studium dopuszczają wprawdzie na działce [...] zabudowę mieszkalną wielorodzinną o wysokości maksymalnej ograniczonej do 3 kondygnacji nadziemnych, lecz jednocześnie w żaden sposób nie przesądzają o tym gdzie na terenie tych działek zabudowa takowa może być zrealizowana.
Zauważyć należy, że nie sposób wyprowadzić interesu prawnego do zaskarżenia Studium z okoliczności, że dopuszczono na terenie działki sąsiedniej z działkami skarżących zabudowy mieszkaniowej o charakterze miejskim, dla której dopuszcza się realizację zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej wraz z towarzyszącymi usługami komercyjnymi, terenami sportu, rekreacji i zieleni, gdy przeznaczenie działek skarżących jest takie samo. Dodatkowo, jak słusznie wskazał organ, wysokość zabudowy określona w Studium nie przewyższa wysokości zabudowy dopuszczonej na działkach skarżących. Rzekome więc naruszenie interesu prawnego skarżących odnosi się do sytuacji przyszłej i niepewnej, a także nieskonkretyzowanej. Naruszenie interesu prawnego powinno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex 81964). Trzeba także wyjaśnić, że zabudowa mieszkaniowa, choćby wielorodzinna, zasadniczo nie może ponadnormatywne oddziaływać w zakresie emisji na inną zabudowę mieszkaniową w sąsiedztwie, jako że sama podlega takim samym normom, jeśli chodzi o możliwą ekspozycję, na którą może być narażona (na przykład w zakresie hałasu). Tym samym, zdaniem Sądu nie sposób ustalić, że sama istota zmiany regulacji Studium w postaci uchwały Studium nr VII/53/2019, która dotyczy tylko działki 1681, może oddziaływać na sferę uprawnień właścicielskich skarżących w stosunku do ich działek.
Końcowo zauważyć należy, że argumentacja odnosząca się do treści Uchwały nr XVL/296/2021 Rady Miejskiej Gminy Stęszew z dnia 28 października 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki o nr ewid.[...] w S. nie może być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, albowiem dotyczy innego aktu prawa miejscowego podlegającego odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zarzuty skierowane do uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki o nr ewid.[...] w S. nie mogą zatem odnieść skutku dla wykazania interesu prawnego do zaskarżenia przedmiotowego Studium.
W tym miejscu wskazać należy, że Sąd w pełni popiera stanowisko wyrażone w postanowieniu tut. Sądu z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Po 305/21, którym odrzucono skargę na uchwałę nr VII/53/2019 właścicielki działki nr [...], również sąsiadującej z działką nr [...]. Jak wskazano w treści uzasadnienia ww. postanowienia, właściciel nieruchomości nie ma zagwarantowanej przepisami prawa niezmienności jej otoczenia. Spadek atrakcyjności czy walorów otoczenia nieruchomości nie dotyczy naruszenia interesu prawnego, lecz interesu faktycznego jej właściciela. Postulat ochrony malowniczego krajobrazu, ochrony stosunków miejscowych oraz społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, dotyczy w istocie interesu ogólnego, a nie indywidualnego interesu i jako taki nie może stanowić podstawy wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Jak wskazano powyżej, naruszenie interesu prawnego wnoszącego skargę musi zaistnieć konkretnie i realnie. Jeśli idzie o studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, to jego postanowienia muszą stanowić takie właśnie, konkretnie dające się wykazać, zagrożenia dla wnoszącego skargę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2010 r., II OSK 2/10, CBOSA), których skarżący nie wskazali, a także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził.
Wykazanie, że postanowienia Studium – jako aktu wewnętrznego, programowego – naruszają interes prawny danej osoby, jest wyjątkowo trudne i może mieć miejsce w szczególnych sytuacjach. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie występuje. Skarżący nie wykazali, że zaskarżona Uchwała VII/53/2019 wpłynęła na ich indywidualną sytuację prawną. Nie wykazali również, aby Uchwała ta doprowadziła do ograniczenia lub pozbawienia ich konkretnych uprawnień albo spowodowała nałożenie na nich pewnych obowiązków. Postanowienia uchwalonej zmiany Studium w żaden sposób nie wpływają bezpośrednio na sytuację prawną skarżących w zakresie należącego do ich prawa własności, ani Skarżący nie wykazali w jakikolwiek sposób, ażeby zabudowa mieszkaniowa na sąsiedniej nieruchomości mogła prawnie oddziaływać na wykonywane przez nich prawo własności.
Od posiadania interesu prawnego warunkującego skuteczne wniesienia skargi na uchwałę w sprawie zmiany Studium w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. odróżnić bowiem należy interes faktyczny, do którego w istocie sprowadzały się argumenty skarżących dla uzasadnienia ich interesu prawnego. Nie ma bowiem znaczenia kwestia hipotetycznego, przyszłościowego zintensyfikowania ruchu pojazdów na ul. [...], oddzielającej bezpośrednio sąsiadujące działki - jest drogą publiczną, z której może korzystać każdy, a fakt, że właściciele określonych działek będą korzystać z niej w celach komunikacyjnych dla celów mieszkaniowych, nie wpływa na prawa właścicieli innych działek przy tej samej drodze, a tylko ewentualnie na ich interes faktyczny. Tak samo należy oceniać podnoszone przez skarżących zarzuty co do bezpośredniego oddziaływania na komfort, spokój i zdrowie, a także prawa do niezakłóconego i bezpiecznego korzystania ze swej własności i dbałości o dobro społeczne, w tym o ochronę środowiska i przyrodę. Skarżący nie wskazali bowiem jakiejkolwiek normy prawnej, z której wynikałby interes prawny, a nie faktyczny skarżących do zaskarżenia przedmiotowego Studium.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu. Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a oraz § 3 p.p.s.a. orzekł na posiedzeniu niejawnym, jak w punkcie 1 postanowienia.
Sąd orzekł o zwrocie uiszczonych wpisów od skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jak w punkcie 2 postanowienia. Zgodnie z tym przepisem Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło