IV SA/Po 524/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów rolnych Gminy P. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić P. B. uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł (słownie: [...] złotych). Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. P. B. (zwany dalej także "Skarżącym"), reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Miasta i Gminy P. nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów rolnych Gminy P. (Dz.Urz.Woj.Wlkp. z 2016 r., poz. 3704) w części dotyczącej postanowień zawartych w § 10 pkt 4 w zw. z załącznikiem graficznym nr [...] tej uchwały w zakresie w jakim dotyczą one nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości W. w gminie P., dla której Sąd Rejonowy w G. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr KW [...], składającej się z jednej działki ewidencyjnej oznaczonej nr [...], albowiem ich uchwalenie i zastosowanie we wskazanym zakresie narusza interes prawny Skarżącego. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2021 r. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, zaznaczając, że skarga P. B. wpłynęła do Urzędu Miasta i Gminy w P. i Biura Rady Miasta drogą pocztową w dniu [...] maja 2021 r. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia [...] lipca 2021 r. (k. 101 akt sąd.) pełnomocnika Skarżącego wezwano do wykazania – w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi – że przed wniesieniem przedmiotowej skargi na uchwałę Rady Miasta i Gminy P. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Skarżący wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446) w brzmieniu sprzed nowelizacji (zob. art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2017 r., poz. 935), a zatem czy wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez organ (k. 101 akt sąd.). Wezwanie to zostało doręczone na adres kancelarii pełnomocnika profesjonalnego w dniu [...] sierpnia 2021 r., o czym świadczy zwrotne poświadczenie odbioru z własnoręcznym podpisem pełnomocnika (k. 103 akt sąd.). Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym w P. w dniu [...] sierpnia 2021 r.) pełnomocnik Skarżącego odpowiedział na powyższe wezwanie, podnosząc, że na Skarżącym nie ciąży obowiązek wezwania organu administracji do usunięcia naruszenia prawa, gdyż obowiązek ten nie wynika z treści przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym obecnie, ani też w brzmieniu sprzed nowelizacji tej ustawy dokonanej ustawą z dnia 07 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (art. 17 ust. 2). Pomimo wezwania Sadu nie wykazano, aby przed niesieniem skargi do Sądu wystosowano wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga P. B. podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności złożonej skargi Sąd zobowiązany jest zawsze do ustalenia, czy odpowiada ona warunkom formalnym, czy wniesiona została w terminie, a także czy jest dopuszczalna. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 - dalej także jako: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek Sąd uznał, że skarga nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, na podstawie art. 52 ust. 1 p.p.s.a., jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skarg na uchwały organów samorządu terytorialnego podjętych przed dniem [...] czerwca 2017 r. (tak jak ma to miejsce w badanej sprawie, bowiem zaskarżoną uchwałę podjęto 17 maja 2016 r.), zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, według brzmienia obowiązującego do dnia 31 maja 2017 r. (wówczas tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 446 ze zm.), takim niezbędnym wyczerpaniem środków zaskarżenia było uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponieważ zatem zaskarżoną uchwałę podjęto przed dniem [...] czerwca 2017 r., wzorcem kontroli zachowania trybu i terminu do wniesienia skargi pozostają przepisy obowiązujące przed tą datą, co następuje na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Konsekwentne stanowisko w tej kwestii zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2020 r. sygn. II OZ 575/20, postanowienie z dnia 09 czerwca 1921 r. sygn. II OZ 324/20 oraz postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. II OZ 233/21), a Sąd sprawę niniejszą rozpoznający w pełni je podziela. W myśl przepisów przejściowych ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r., poz. 935) przepisy ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu nadanym tą nowelizacją stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu jej wejścia w życie, a więc po [...] czerwca 2017 r. (zob. art. 17 ust. 2 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r.). Zaskarżoną przez P. B. uchwałę podjęto [...] maja 2016 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. A zatem w przypadku uchwały podjętej [...] maja 2016 r. zastosowanie znajduje przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym według brzmienia obowiązującego do dnia [...] maja 2017 r. (wówczas tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 446 ze zm.). Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, według brzmienia obowiązującego do dnia [...] maja 2017 r., stanowił wówczas, że "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Zatem termin do wniesienia skargi określony w art. 53 § 2 p.p.s.a., wynosi 60 dni - od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa - w przypadku nieudzielenia odpowiedzi na takie wezwanie. W sytuacjach zaś, gdy odpowiedź została udzielona termin ten wynosi 30 dni od daty jej doręczenia; w takim wypadku termin 60 dni uznaje się za bezprzedmiotowy. Co więcej, w przypadku wezwania do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjęciem uchwały w sprawie planu miejscowego odpowiedź taka musi przybrać formę uchwały rady uwzględniającej lub odmawiającej uwzględnienia wezwania (tak postanowienie NSA z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2954/13). Ponieważ zaskarżona uchwała Rady Miasta została podjęta w dniu [...] maja 2016 r., a więc przed zmianą art. 101 ust. 1 u.s.g. (polegającą na rezygnacji z wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na akty podejmowane przez organ gminy) oraz art. 53 p.p.s.a. (zgodnie z którym od dnia [...] czerwca 2017 r. skargę na akty, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., tj. akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, można wnieść w każdym czasie), Skarżący – przed wniesieniem do Sądu skargi na uchwałę podjętą [...] maja 2016 r.- był obowiązany do wezwania Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa i do zachowania terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym przed [...] czerwca 2017 r. Wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia jest zatem obligatoryjnym elementem skuteczności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy podjętą przed [...] czerwca 2017 r., w tym na zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałę z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z przedłożonej Sądowi dokumentacji P. B. przed wniesieniem skargi nie wyczerpał warunku jej skutecznego wniesienia obejmującego złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W prawidłowo doręczonym w dniu [...] sierpnia 2021 r. pełnomocnikowi Skarżącego (k. 103 akt sąd.) wezwaniu Sądu z dnia [...] sierpnia 2021 r. do wykazania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, przed wniesieniem skargi P. B. (k. 102 akt sąd.), wskazano rygor odrzucenia skargi w przypadku braku wykazania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Stosownego wezwania nie załączono do skargi, a w odpowiedzi na wezwanie do wykazania, że przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa, reprezentujący Skarżącego pełnomocnik, zakwestionował istnienie takiego wymogu w odniesieniu do uchwały podjętej dnia [...] czerwca 2016 r. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r., stanowiącym odpowiedź na powyżej przytoczone wezwanie Sądu, pełnomocnik Skarżącego wskazał, że na Skarżącym nie ciążył obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Termin do wykazania, że wezwanie do usunięcia prawa zostało prawidłowo wniesione, upłynął z dniem [...] sierpnia 2021 r. (środa). Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika Skarżącego, należy wskazać, że stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] czerwca 2017 r.), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07 (ONSAiWSA 2007, Nr 3, poz. 60) wyjaśnił, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Oznacza to, że skargę na uchwałę rady gminy podjętą przed [...] czerwca 2017 r., w trybie art. 101 u.s.g., należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi rady gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego, a jeżeli rada nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania. Przyjęte rozwiązanie stanowi wyraz woli ustawodawcy, wyrażonej w akcie rangi ustawowej i jako taki korzysta z domniemania konstytucyjności. Skoro zatem w okolicznościach badanej sprawy, skargę na uchwałę Rady Miasta nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. wniesiono bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, Skarżący nie wyczerpał warunku skutecznego wniesienia skargi, a skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2017 r., I OSK 2492/17 oraz z dnia 26 września 2017 r., II OSK 2034/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. Postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.