IV SA/Po 682/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-01-11
Skład orzekający: Józef Maleszewski, Izabela Bąk - Marciniak, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przebudowy linii elektroenergetycznej, która przebiega przez grunty rolne klas I-III, może zostać wydana bez zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, a tym samym czy jej wydanie bez takiej zgody stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej nie powoduje zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, nawet jeśli linia przebiega przez grunty klas I-III. W związku z tym nie jest wymagana zgoda ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, a wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego bez takiej zgody nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przebudowy linii elektroenergetycznej, argumentując, że inwestycja przebiega przez grunty rolne klas I-III i wymaga zgody ministra na zmianę przeznaczenia gruntów, której nie uzyskano. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że przebudowa linii nie stanowi zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nie narusza prawa w sposób rażący. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
IV SA/Po 682/16
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 18.02.2015r. nr [...]po rozpatrzeniu wniosku M. W. (dalej skarżący) odmówiło stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły znak [...] z dnia 25.08.2014r. w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV Szamotuły - Wronki (od słupa 36 do bramki GPZ Szamotuły) na terenie działek:
nr ewid. [...].
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Burmistrz Miasta i Gminy Szamotuły - na wniosek [...] sp. z o.o. w Poznaniu decyzją znak [...] z dnia 25.08.2014r. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla wyżej opisanej inwestycji.
W decyzji tej ustalono w szczególności, że dotyczy ona przebudowy istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV Szamotuły Wronki (od słupa 36 do bramki GPZ Szamotuły).
Wskazano, że Gmina Szamotuły nie posiada obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu, stąd potrzeba prowadzenia niniejszej sprawy w oparciu o przepisy art. 59 ust. 1 oraz 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 647, z późniejszymi zmianami, dalej u.p.z.p.).
Organ I instancji po dokonaniu analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, a także uzgodnieniu z właściwymi organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. stwierdził, iż zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi i nie narusza ładu przestrzennego.
Pismem z dnia 22 października 2014 roku skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności w całości wyżej wymienionej decyzji z powodu jej wydania z rażącym naruszeniem prawa. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. 2013, poz. 1205, dalej u.o.g.r.i.l.) poprzez wydanie decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego (decyzji lokalizacyjnej) na terenie wymagającym zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Wskazano, że inwestycja przebiega między innymi przez tereny działek rolnych o klasie bonitacyjnej gleby RIIIA (np. działka 235 z arkusza nr 7) oraz RIIIB (np. działki nr 4216,4235,4239 - na kolejnych arkuszach). Zgodnie z art. 7 ust. 2 u.o.g.r.i.l. przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. do decyzji lokalizacyjnej stosuje się odpowiednio warunek przewidziany w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Przywołany przepis uniemożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy (a na mocy odesłania z art. 50 ust. 1 - także decyzji lokalizacyjnej) w odniesieniu do terenu, dla którego wymagana jest zgoda na przeznaczenie na cele nierolnicze lub nieleśne. Skoro zatem teren objęty decyzją lokalizacyjną wymaga zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze i nieleśne - to wydanie tej decyzji bez wymaganej zgody stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, z uwagi na obowiązującą w postępowaniu administracyjnym, wyrażoną w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z roku 2000, Nr 98, poz. 1071, z późniejszymi zmianami, zwanej dalej "k.p.a.") zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jedynie wady decyzji wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. oraz wady nieważności ustanowione w przepisach odrębnych noszą znamiona wad istotnych kwalifikowanych, które uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wymienione zostały enumeratywnie wart. 156 § 1 k.p.a. Są nimi:
1)wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości,
2)wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3)wydanie decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4)skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5)trwała niewykonalność decyzji w dniu jej wydania,
6) wywołanie czynu zagrożonego karą w razie jej wykonania,
7) zawarcie w decyzji wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Przy czym, aby organ nadzoru mógł stwierdzić nieważność danego aktu, to nie tylko musi zachodzić jedna z przesłanek pozytywnych określonych w § 1 pkt 1-7 art. 156 k.p.a., ale również nie może zachodzić żadna z przesłanek negatywnych określonych w § 2 powołanego przepisu. Nie stwierdza się bowiem nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Żadna z przesłanek negatywnych wymienionych we wskazanym przepisie nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek pozytywnych wymienionych w art. § 1 pkt 1-7 art. 156 k.p.a. Ponadto zgodnie z art. 53 ust. 7 ustawy nie stwierdza się nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 12 miesięcy. Przesłanka ta nie występuje w niniejszej sprawie.
O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu prawa, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może być naruszony jedynie przepis prawa, który nie wymaga stosowania wykładni innej niż gramatyczna. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Rażące naruszenie prawa materialnego może natomiast polegać w szczególności na błędnej jego wykładni lub zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisu prawa, który nie może mieć do niego zastosowania (błąd subsumcji), albo na zastosowaniu przepisu nieobowiązującego w dacie wydania zakwestionowanej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04, LEX nr 165717).
Podkreślono, że o ile w postępowaniu odwoławczym zwykłe naruszenie prawa może skutkować uchyleniem decyzji, o tyle w postępowaniu nadzwyczajnym (nieważnościowym) organ może stwierdzać nieważność decyzji wyłącznie w wypadku stwierdzenia jej wad kwalifikowanych. Rażące naruszenie prawa zachodzi w szczególności w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności także wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich (patrz: wyr. NSA z 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50).
Rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem decyzji. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ma służyć wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć nie tylko z tego powodu, że naruszają one w sposób oczywisty regulacje w przepisie powołanym jako podstawa prawna tych rozstrzygnięć, lecz dlatego, że nie dają się pogodzić z systemem obowiązujących norm (wyrok NSA z dnia 10 lipca 2007 r. II OSK 1032/06, LEX Nr 368207).
Za wady uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być uznane tego rodzaju błędy czy uchybienia, które w normalnym toku instancji, czyli w toku postępowania odwoławczego, uzasadniałyby uchylenie decyzji. Muszą bowiem być to wady kwalifikowane i szczególne (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18.05.2010 r., sygn. akt. II SA/Wr 123/10, publ. CBOSA).
Mając na uwadze powyższe oraz stan faktyczny i prawny sprawy Kolegium uznało, że wyżej opisana decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły znak [...] z dnia 25.08.2014r. nie podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie wskazanej przez wnioskodawcę, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z rażącym naruszeniem prawa.
Inwestycja przebiega między innymi przez tereny działek rolnych o klasie bonitacyjnej gleby RIIIA oraz RIIIB. Zgodnie z art. 7 ust. 2 u.o.g.r.i.l. przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
Natomiast zgodnie z art.50 ust.1 u.p.z.p. do decyzji lokalizacyjnej stosuje się odpowiednio warunek przewidziany w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.
Zgodnie z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 518, dalej u.g.n.). Podstawę prawną do ustalenia, czy dana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, stanowi ww. przepis art. 6 pkt 2 u.g.n., zgodnie z którym celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m. in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Organ I instancji przyjął, że przedmiotowa inwestycja ma znaczenie zarówno lokalne, jak i ponadlokalne i stanowi inwestycję celu publicznego.
Do wniosku załączona została decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu o środowiskowych uwarunkowaniach nr [...] z dnia 03.07.2013 roku. Projekt decyzji sporządzony został przez uprawnioną osobę i uzgodniony z Wielkopolskim Zarządem Dróg Wojewódzkich w Poznaniu, Starostą Powiatu Szamotulskiego w zakresie ochrony gruntów rolnych, w trybie art. 53 ust. 5 ustawy, Zarządem Dróg Powiatowych w Szamotułach, Wielkopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Poznaniu trybie art. 53 ust. 5 ustawy oraz Wielkopolskim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu.
Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w związku z odesłaniem z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. oraz w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.i.l. Kolegium uznało, że jest on niezasadny.
Kolegium przyjęło, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły znak [...] z dnia 25.08.2014r. w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV Szamotuły - Wronki stanowi przebudowę, nie zaś budowę.
Z treści wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wynika, że chodzi o "przebudowę", a więc wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których charakterystyczne parametry, takie jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość lub długość nie ulegają zmianie. Długość linii w związku z przebudową nie ulegnie zmianie. Z wniosku wynika także, że zagospodarowanie terenu nie zmieni się w stosunku do stanu dotychczasowego. Na gruntach zlokalizowane będą tylko słupy, których powierzchnia (dla jednego słupa nie przekroczy 35m2. Projektowana linia energetyczna przebiega głównie przez tereny użytkowane rolniczo. Po przebudowie przedmiotowego odcinka linii 110 kV zagospodarowanie terenu nie zmieni się w stosunku do stanu dotychczasowego. Inwestycja ma bowiem polegać na wymianie wszystkich elementów linii (konstrukcji wsporczych z fundamentami, przewodów, izolatorów) na nowe z zachowaniem dotychczasowej trasy.
Ustawienie słupa i ułożenie w ziemi kabla nie spowoduje wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, skoro zgodnie z art. 4 pkt 11 u.o.g.r.i.l. wyłączeniem gruntów z produkcji jest rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów (tak np.w wyroku: II OSK 1432/09). Podobnie nie powoduje wyłączenia gruntu z produkcji rolnej istnienie napowietrznej linii elektroenergetycznej. W ocenie Kolegium planowana inwestycja nie spowoduje zmiany przeznaczenia gruntów. A zatem nie narusza ona rażąco art. 7 ust. 2 punkt 1 u.o.g.r.il.
Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie nie nastąpi zmiana przeznaczenia gruntu na cele nierolnicze, skoro ma miejsce przebudowa.
Projekt decyzji został uzgodniony pozytywnie ze Starostą Szamotulskim w zakresie ochrony gruntów rolnych w trybie art. 53 ust. 5 u.p.z.p.
Poza tym skutki wywołane omawianą decyzją o przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV Szamotuły - Wronki (od słupa 36 do bramki GPZ Szamotuły) nie mogą być zakwalifikowane do niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia społecznego i gospodarczego. Jak wynika z pism Inwestora, przedmiotowa linia znajduje się w złym stanie technicznym, a jej natychmiastowa przebudowa jest konieczna do zapewniania bezpieczeństwa energetycznego regionu. Ma to znaczenie ponadlokalne.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie wniósł M. W. zarzucając, iż w niniejszej sprawie ziściła się przesłanka pozytywna zawarta w art. 156 § 1 p. 2 k.p.a. stwierdzająca nieważność decyzji z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 u.o.g.r.i.l. przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Z powyższego więc wprost wynika, iż gruntów klas I, II lub III (w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego umożliwiającego ich inne przeznaczenie) nie można przeznaczać na inne cele niż rolnicze. Jedynie grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki oraz grunty o najniższej przydatności produkcyjnej można przeznaczyć na cele nierolnicze i nieleśne (art. 6 u.o.g.r.i.l.).
W niniejszej sprawie niedopuszczalnym było wydanie decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego na nieodrolnionych działkach klasy RIIIA oraz RIIIB. Burmistrz Miasta i Gminy Szamotuły wydał więc decyzję lokalizacyjną rażąco naruszającą wykładnię przepisów powszechnie obowiązującego prawa.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie uznało, iż przebudowa linii nie spowoduje wyłączenia gruntów z produkcji rolnej co domyślnie ma usprawiedliwić wydanie decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego na nieodrolnionych działkach. Nierolniczym użytkowaniem terenu jest użytkowanie, które wiąże się z podejmowaniem działalności niemającej w ogóle opisanego charakteru rolniczo - produkcyjnego. Taką sytuację powoduje posadowienie m.in. sieci elektroenergetycznej 110 kV. Linia elektroenergetyczna 110 kV (która ma zostać rozbudowana) znacznie ingeruje w grunt, przez co powoduje ustalenie na nim innego niż rolniczy sposób użytkowania. Na obszarach na których zostaną posadowione słupy energetyczne (zajmujące powierzchnię ok. 35m2) właściciel gruntu będzie pozbawiony zupełnie możliwości korzystania z części swojej nieruchomości. Powierzchnia ta będzie wykorzystywana wyłącznie w celach przesyłowych.
Zaskarżona decyzja Burmistrza jest więc równoznaczna z dopuszczeniem innego niż rolniczy sposób użytkowania gruntu. Sytuacja taka stwarza więc możliwość wykorzystania gruntów rolnych w sposób nierolniczy bez zachowania wymogów określonych przepisami prawa.
Dodatkowo posadowienie kabla energetycznego w ziemi może doprowadzić do wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Taka sytuacja występuje, gdy kabel energetyczny trwale naruszy lub będzie posadowiony w warstwie wegetacyjnej gleby. Organ jednakże nie wziął takiej możliwości pod uwagę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 30.05.2016r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu m.in. wyjaśniono, że postępowanie nieważnościowe jest jednym z trybów nadzwyczajnych służących do uchylenia decyzji ostatecznej i nieostatecznej. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych wskazanej w art. 16 § 1 k.p.a.
Następnie przytoczono treść art. 156§ 1 k.p.a. Wskazano, że przepis ten enumeratywnie wymienia przesłanki na podstawie, których można stwierdzić nieważność decyzji. Jest to katalog zamknięty. Przepis art. 156 § 1 ust. 1 pkt 2 stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub wydanej bez podstawy prawnej.
Wyjaśniono, iż w myśl art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Artykuł 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. wskazuje, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
W myśl art. 2 pkt 5) u.p.z.p. ilekroć w ustawie jest mowa o "inwestycji celu publicznego" - należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n.
Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z dnia 15.05.2008 (II OSK 548/07, LEX nr 503449), pojęcie inwestycji celu publicznego jest w swej istocie oparte na kryterium przedmiotowym, nie zaś podmiotowym czy funkcjonalnym. Oznacza to, że inwestycję tego typu stanowi każde działanie o zasięgu lokalnym i ponadlokalnym, które realizuje cele publiczne, bez względu na to, czy inwestorem jest podmiot prywatny czy publiczny. Nie ma również znaczenia zaangażowanie środków publicznych. Inwestycja celu publicznego może być finansowana równie dobrze w całości ze środków prywatnych jak i publicznych, o ile tylko realizuje cele zawarte w zamkniętym katalogu przepisu art. 6 u.g.n.
O publicznym celu inwestycji przesądzają dwa elementy: co najmniej lokalne znaczenie inwestycji oraz jej przedmiot (cel), mieszczący się w celach wymienionych w art. 6 u.g.n. Oba powyższe elementy występują w przedmiotowej sprawie, a więc wnioskowane przedsięwzięcie stanowi realizację celu publicznego.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. do decyzji lokalizacyjnej stosuje się odpowiednio warunek przewidziany w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy może być wydana wyłącznie w odniesieniu do terenu, który nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i/lub leśnych na cele nierolnicze i/lub nieleśne. Według art. 7 ust. 1 u.o.g.r.i.l. przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". Zaś w myśl art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.i.l. przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III -wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
Kolegium jako organ odwoławczy w pełni podzieliło stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym skład orzekający wskazał, iż decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły z dnia 25.08.2014 r. znak: [...] nie podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie wskazane przez wnioskodawcę tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z rażącym naruszeniem prawa.
Projekt decyzji został sporządzony przez uprawnioną osobę. Burmistrz Miasta i Gminy Szamotuły zgodnie z treścią art. 53 u.p.z.p. wystąpił do właściwych jednostek o uzgodnienie projektu decyzji przedmiotowej inwestycji celu publicznego, tj:. Wielkopolskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Poznaniu, Zarządu Dróg Powiatowych w Szamotułach, Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Poznaniu oraz Wielkopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu. Ponadto w aktach sprawy znajduje się decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 03.07.2013 r. znak: [...].
Kolegium odnosząc się do twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniło, iż uzgodnienie ze Starostą Szamotulskim w zakresie ochrony gruntów rolnych nastąpiło zgodnie z treścią art. 53 ust. 5 u.p.z.p., tj. uzgodnień, o których mowa w ust. 4 dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnieniu - uzgodnienie uważa się za dokonane.
W niniejszym przypadku wniosek o uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego skierowany do Starosty Szamotulskiego został w dniu 27.07.2014 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru załączone do tegoż pisma. Do dnia wydania decyzji lokalizacyjnej przez Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły z dnia 25.08.2014 r., Starosta Szamotulski nie zajął stanowiska w powyższym zakresie.
Wobec powyższego uzgodnienie ze Starostą Szamotulskim w zakresie ochrony gruntów rolnych uznano za dokonane.
Kolegium dodatkowo podkreśliło, że o ile w postępowaniu odwoławczym zwykłe naruszenie prawa może skutkować uchyleniem decyzji, o tyle w postępowaniu nieważnościowym organ może stwierdzać nieważność decyzji wyłącznie w wypadku stwierdzenia jej wad kwalifikowanych. Rażące naruszenie prawa zachodzi w szczególności w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności także wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich (patrz: wyr. NSA z 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50).
Do stwierdzenia rażącego naruszenia wskazanej normy koniecznym byłoby wykazanie, iż w świetle istniejącego sposobu zagospodarowania nieruchomości w obszarze analizowanym nie da się pogodzić planowanego sposobu zainwestowania tak co do charakteru, jak i parametrów, przy czym niezgodność ta musi mieć rozmiary rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 lipca 2010 r., II SA/Kr 542/10, Lex nr 674249, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21.01.2009r., wydany w sprawie o sygn. II SA/Po 911/08).
Kolegium stwierdziło, iż w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Nie stwierdzono innych wad ww. decyzji, wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1, 3-6 k.p.a. oraz wad nieważności ustanowionych w przepisach odrębnych, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły z dnia 25.08.2014 r. znak[...].
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 18.02.2015 r. znak: [...] , Kolegium wyjaśniło, że ustawienie słupa i ułożenie w ziemi kabla nie spowoduje wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, skoro zgodnie z art. 4 pkt 11 u.o.g.r.il. wyłączeniem gruntów z produkcji jest rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów (tak np.: II OSK 1432/09). Podobnie nie powoduje wyłączenia gruntu z produkcji rolnej istnienie napowietrznej linii elektroenergetycznej. W ocenie Kolegium planowana inwestycja nie spowoduje zmiany przeznaczenia gruntów. A zatem nie narusza ona rażąco art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.i.l.
Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł M. W. wnosząc o:
1)uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 30.05.2016 r.,
2)uchylenie decyzji ją poprzedzającej, tj. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18.02.2015 r.
3)stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły z dnia 25.08.2014 r.,
4)umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.,
5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a. kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 156 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 u.o.g.r.i.l. w zw. z art. 50 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. przez uznanie, że nie narusza prawa w sposób rażący decyzja lokalizacyjna wydana w odniesieniu do gruntu, w stosunku do którego przepisy szczególne wyłączają możliwość jej wydania (art. 7 ust. 1 i 2 u.o.g.r.i.l. w zw. z art. 50 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.), co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły z dnia 25.08.2014 r. (decyzja lokalizacyjna), która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a więc była nieważna.
W uzasadnieniu powtórzono wcześniejszą argumentację. Podkreślono, że grunt objęty decyzją ma bez wątpienia charakter gruntu rolnego w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (art. 7 ust. 2 pkt 4). Wobec powyższego w niniejszej sprawie niedopuszczalnym było wydanie decyzji ustalającej lokalizacje inwestycji celu publicznego na gruncie stanowiącym grunt rolny, zgodnie bowiem z art. 7 ust. 2 pkt. 1 u.o.g.r.i.l. jest to teren, którego przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne wymaga zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Zatem wyłączone jest wydawanie w odniesieniu do niego decyzji lokalizacyjnej w myśl jednoznacznego brzmienia art. 61 ust. 4 u.p.z.p.
Zdaniem skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie uznało, że inwestycja polegająca na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV Szamotuły-Wronki nie spowoduje wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Podkreślono, że nie ma znaczenia, czy przeznaczenia gruntu faktycznie ulegnie zmianie na skutek inwestycji, skoro wydawanie decyzji lokalizacyjnej jest w ogóle niedopuszczalne w odniesieniu do takiego gruntu.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. do decyzji lokalizacyjnej stosuje się odpowiednio warunek przewidziany w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Przywołany przepis uniemożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy (a na mocy odesłania z art. 50 ust. 1 - także decyzji lokalizacyjnej) w odniesieniu do terenu, dla którego wymagana jest zgoda na przeznaczenie na cele nierolnicze lub nieleśne. Ustawodawca wychodzi bowiem z niewzruszalnego domniemania, że każda inwestycja celu publicznego zmienia przeznaczenie gruntu na nie związane z rolnictwem.
Wyjaśniono, iż nierolniczym użytkowaniem terenu jest użytkowanie, które wiąże się z podejmowaniem działalności niemającej w ogóle opisanego charakteru rolniczo - produkcyjnego. Taką sytuację powoduje posadowienie m.in. sieci elektroenergetycznej 110 kV. Słupy energetyczne są budowlą niezwiązaną z rolnictwem i jego przetwórstwem. Stawianie więc ich na terenach rolniczej przestrzeni produkcyjnej - bez stosownego zezwolenia ministra właściwego do spraw rozwoju wsi - jest sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Dodatkowo posadowienie kabla energetycznego w ziemi może doprowadzić do wyłączenia gruntów z produkcji rolnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. – dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 30.05.2016r. nr [...]. 2015 utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 18.02.2015r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły znak [...] z dnia 25.08.2014r. w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV Szamotuły - Wronki (od słupa 36 do bramki GPZ Szamotuły) na terenie wskazanych działek.
Na wstępie należy wskazać, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 24.09.2015r. o sygn. IV SA/Po 281/15 (publ. CBOSA) wydanym na kanwie analogicznego stanu faktycznego jak w niniejszej sprawie. Ponadto podziela argumentację przedstawioną przez organy administracji obu instancji.
Stosownie do treści art. 50 ust. 1 u.p.z.p. realizacja inwestycja celu publicznego, w przypadku braku planu miejscowego, może zostać zrealizowana po wcześniejszym uzyskaniu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Planowany przez inwestora zakres prac – wymiana słupów w linii napowietrznej 110 kV – mieści się w zakresie definicji robót budowlanych, określonych w art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej p.b.). Zgodnie z powyższym przepisem roboty budowlane obejmują zarówno budowę, jak i prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, przy czym budowlą są również sieci uzbrojenia terenu (art. 3 pkt 3 p.b.). Oznacza to, że realizacja zgłoszonych przez inwestora robót wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a co za tym idzie, musi być poprzedzona uzyskaniem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W art. 2 pkt 5 u.p.z.p. zawarto definicję legalną "inwestycji celu publicznego", wyjaśniając, że pod pojęciem powyższym należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że na pojęcie inwestycji celu publicznego składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 u.g.n., a drugi element stanowi przypisanie inwestycji znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 648/09, CBONSA). Warunkiem przyporządkowania inwestycji, jako inwestycji celu publicznego jest jej lokalne lub ponadlokalne znaczenie, niezależnie od tego, że powinien być to cel, o jakim mowa w art. 6 u.g.n. Równocześnie dla ustalenia, czy zamierzenie budowlane, które ma zostać zrealizowane wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nieistotnym jest czy inwestorem jest podmiot prywatny, czy też publiczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03 września 2008 r., sygn. akt II OSK 989/07, CBOSA).
W myśl art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86 u.p.z.p., wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 ustawy stosuje się odpowiednio.
Zgodnie zaś art. 59 ust. 1 w zw. art. 50 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. nie wymagają wydania decyzji o warunkach zabudowy roboty budowlane polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają jego formy architektonicznej, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Z kolei zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 w zw. art. 50 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. nie wymagają wydania decyzji o warunkach zabudowy roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę.
W świetle zacytowanej regulacji należy stwierdzić, iż wyłączenia spod obowiązku wnioskowania o decyzję o warunkach zabudowy znalazły się m.in. w art. 50 ust. 2 u.p.z.p., który regulując sytuacje zwalniające od wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, zgodnie ze sformułowaniem art. 59 ust. 1 zd. 3 u.p.z.p., znajduje odpowiednie zastosowanie do ustalania warunków zabudowy. Ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji, wydawanej na podstawie art. 59 ust. 1, wymaga zmiana zagospodarowania terenu polegająca na prowadzeniu robót budowlanych oraz zmiana sposobu użytkowania obiektu - całościowa lub częściowa - także polegająca na wykonaniu robót budowlanych (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz pod red. Prof. Z. Niewiadomskiego Wydawnictwo C.H. BECK, W-wa 2013 s.486). Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominująca i powszechnie przyjęta wykładnia powyższej regulacji prawnej sprowadza się do uznania, że decyzje administracyjne wymagane są tylko dla robót budowlanych powodujących zmianę zagospodarowania terenu lub użytkowania obiektu budowlanego w całości lub w części. Natomiast zmiana sposobu użytkowania obiektu już istniejącego, związana ze zmianą funkcji bez wykonania robót budowlanych nie wymaga wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Wskazana norma dotyczy bowiem robót budowlanych, a zatem istnieją podstawy do uznania, że decyzje o warunkach zabudowy (oraz decyzje lokalizacji celu publicznego) wydaje się tylko dla takich zmian sposobu użytkowania obiektu, które są związane z wykonaniem robót budowlanych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 226/10 publ. LEX nr 758454, a także np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2008 r.; sygn. akt II SA/GL 1000/07; opubl. Legalis oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2006 r.; sygn. akt II SA/Wa 1841/06; opubl.: Lex nr 308033, wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r., II OSK 1802/08).
W świetle nie budzącej wątpliwości regulacji art. 50 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. należy doprecyzować, iż decyzje o warunkach zabudowy (także lokalizacyjne) wydaje się m.in. dla takich zmian sposobu użytkowania obiektu, które są związane z wykonaniem robót budowlanych wymagających wydania pozwolenia na budowę. W takich okolicznościach obowiązku uzyskania decyzji o lokalizacji celu publicznego nie uchyla fakt, iż przedmiotowe roboty budowlane nie prowadzą do zmiany sposobu zagospodarowania terenu, czy też nie zmieniają formy architektonicznej obiektu budowlanego, a także nie są zaliczone do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszym postępowaniu. Roboty budowlane objęte wnioskiem inwestora wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, które zostało udzielone (k.37 akt sądowych). Tak więc niezbędne było uzyskanie przez niego decyzji dotyczącej lokalizacji celu publicznego.
Organ rozstrzygający w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego jest związany wnioskiem inwestora co do charakteru i parametrów planowanego zamierzenia i dlatego opisane w nim zamierzenie powinien poddać ocenie z punktu widzenia właściwych przepisów prawa. Stosownie bowiem do przepisu art. 56 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
Wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien odpowiadać wymogom określonym w art. 52 ust. 2 u.p.z.p. i tylko wniosek niedotknięty brakami formalnymi może uruchomić postępowanie administracyjne w tym sensie, iż powstaje obowiązek organu rozpatrzenia sprawy z tego wniosku i wydania decyzji w sprawie. W takim postępowaniu organ bada, jak już wyżej wspomniano, ustawodawstwo w celu stwierdzenia zgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z porządkiem prawnym. Celem tego badania, oprócz stwierdzenia istnienia przesłanek ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jest również ustalenie – wynikających z przepisów prawa – warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy. Wspomniany wniosek, tj. wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000 (pkt 1), charakterystykę inwestycji obejmującą m.in., określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu, oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, przedstawione w formie opisowej i graficznej (pkt 2b), określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko (pkt 2c).
Wszystkie te parametry zostały tak we wniosku, jak i w decyzji, oznaczone.
Prawo własności i jego poszanowanie jest jednym z obowiązków organu stosującego prawo. Własność jednak podlega ograniczeniom (zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji) tylko w drodze ustawy, w tym ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Starosta jest organem właściwym do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy (ustaleniu celu publicznego) w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne. Uzgodnienia decyzji na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. nie można jednak utożsamiać ze sprawą zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, o którym mowa w art. 7 u.o.g.r.i.l. ponieważ zgoda ta jest związana ze zmianą przeznaczenia gruntów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że organem właściwym do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy (ustaleniu celu publicznego) w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne jest organ określony w art. 5 ust. 1 ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a więc starosta (wyrok WSA w Kielcach z dnia 22.06.2016r., sygn. II SA/Ke 120/16, publ. CBOSA).
Odnosząc się do zarzutu skarżącego opartego na naruszeniu przez organy przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2015 r. Nr 909 ze zm.; zwana dalej u.o.g.r.i.l.) należy wskazać, że art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.i.l. brzmi : "Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne: gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego ds. rozwoju wsi". Powołany przepis dla postępowania prowadzonego w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ma znaczenie z uwagi na treść art. 56 u.p.z.p., który stanowi, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Ponadto do postępowania dotyczącego ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego z mocy art. 50 ust. 1 u.p.z.p stosuje się odpowiednio warunek, o jakim mowa w art. 61 § 1 pkt 4 tej u.p.z.p. Wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego projektowana inwestycja polegająca na przebudowie linii energetycznej nie skutkuje zmianą przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze i nieleśne. Nie sposób twierdzić, iż na terenach do których w myśl art. 5b u.o.g.r.i.l., należy stosować jej przepisy, na skutek powstania inwestycji w postaci przebudowy napowietrznej linii energetycznej nastąpiłaby zmiana powodująca brak możliwości prowadzenia na tych gruntach działalności rolniczej. Działalność rolnicza może być bez przeszkód prowadzona także na terenach wyposażonych w elementy infrastruktury technicznej do jakich należy linia elektroenergetyczna. Taka linia nie uniemożliwia, a nawet nie utrudnia czerpania pożytków z gruntu, dlatego nie można mówić o skutku w postaci zmiany przeznaczenia gruntu rolnego. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1432/09 (LEX nr 746536) ustawienie słupa i ułożenie w ziemi kabla nie spowoduje wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, skoro zgodnie z art. 4 pkt 11 u.o.g.r.i.l. wyłączeniem gruntów z produkcji jest rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów (patrz także IV SA/Po 568/15, IV SA/Po 281/15). Sąd orzekający w pełni podziela ten pogląd. Ustawienie słupa i ułożenie w ziemi kabla oczywiście nie powoduje samoistnie rozpoczęcia innego niż rolnicze użytkowania gruntów. W kontrolowanej sprawie brak jest dowodów na to, by przedmiotowe grunty były użytkowane w nierolniczy sposób.
Do stwierdzenia rażącego naruszenia wskazanej normy koniecznym byłoby wykazanie, iż w świetle istniejącego sposobu zagospodarowania nieruchomości w obszarze analizowanym nie da się pogodzić planowanego sposobu zainwestowania tak co do charakteru, jak i parametrów, przy czym niezgodność ta musi mieć rozmiary rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 lipca 2010 r., II SA/Kr 542/10, Lex nr 674249, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21.01.2009r., wydany w sprawie o sygn. II SA/Po 911/08).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły z dnia 25.08.2014 r. znak: [...] , w tym podnoszonych przez skarżącego przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i przepisów odrębnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu prawidłowo wskazało, że nie znalazło innych wad ww. decyzji, wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1 oraz 3-6 k.p.a. oraz wad nieważności ustanowionych w przepisach odrębnych, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły z dnia 25.08.2014 r. znak: [...]. W szczególności nie można stwierdzić, aby decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości i bez podstawy prawnej, nie dotyczy ona sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została ona skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą, nie zawierała wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Jak słusznie wskazały organy postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, z uwagi na obowiązującą w postępowaniu administracyjnym, wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jedynie wady decyzji wyliczone w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. oraz wady nieważności ustanowione w przepisach odrębnych noszą znamiona wad istotnych kwalifikowanych, które uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wymienione zostały enumeratywnie wart. 156 § 1 k.p.a. Są nimi:
• wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości,
• wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
• wydanie decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
• skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie,
• niewykonalność decyzji w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
• w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
• decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Przyjmuje się, że sama ilość naruszonych przepisów nie może przesądzać o uznaniu, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co podkreślano już wcześniej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Ponadto za wady uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być uznane tego rodzaju błędy czy uchybienia, które w normalnym toku instancji, czyli w toku postępowania odwoławczego, uzasadniałyby uchylenie decyzji. Muszą bowiem być to wady kwalifikowane i szczególne. (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18.05.2010 r., sygn. akt. II SA/Wr 123/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych)
W ocenie Sądu decyzja będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności, nie zawiera wad określonych w art. 156 k.p.a., a w szczególności nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Reasumując, żaden z zarzutów skargi nie okazał się zasadny, co spowodowało konieczność jej oddalenia.
Wobec powyższego z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania nie orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło