IV SA/Po 947/19

WyrokWSA w Poznaniu2020-02-20

Skład orzekający: WSA Tomasz Grossmann, WSA Józef Maleszewski, WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dzierżawca nieruchomości sąsiadującej z inwestycją celu publicznego może być uznany za stronę postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną o lokalizacji tej inwestycji?
Ratio decidendi
Dzierżawca nieruchomości sąsiadującej z inwestycją celu publicznego nie posiada przymiotu strony postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną o lokalizacji tej inwestycji, ponieważ jego interes ma charakter faktyczny (ekonomiczny), a nie prawny, wynikający z braku normy prawa materialnego, która wprost przyznawałaby mu takie uprawnienia niezależnie od stosunku dzierżawy. Status strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego wynika przede wszystkim z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a nie z przepisów prawa budowlanego czy prawa cywilnego dotyczącego immisji.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza z 2010 r. ustalającą warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego (stacja przeładunkowa odpadów). Skarżący twierdził, że powinien być stroną postępowania, ponieważ jest właścicielem sąsiednich działek i dzierżawcą części działki sąsiadującej z inwestycją. Organy administracji kolejno umarzały postępowanie wznowieniowe lub odmawiały uchylenia decyzji, uznając, że Skarżący nie posiada przymiotu strony. Po wieloletnim postępowaniu i uchyleniach decyzji przez organy oraz sądy, ostatecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z lipca 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z grudnia 2018 r. odmawiającą uchylenia decyzji z 2010 r. Skarżący zaskarżył decyzję Kolegium, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. i k.c. dotyczących immisji i jego statusu strony.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę w całości Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] (zwany dalej "Burmistrzem" lub "organem I instancji") ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego na wniosek Miasta [...]. Przedmiotem inwestycji była budowa stacji przeładunkowej odpadów na działkach oznaczonych nr geod. [...] oraz [...] położonych w [...]. Dnia [...] kwietnia 2014 r. M. P. (zwany dalej "Skarżącym") złożył wniosek o wznowienie postępowania. Skarżący wskazał, że powinien być stroną we wskazanej decyzji i jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Burmistrz umorzył postępowanie wznowieniowe z uwagi na bezprzedmiotowość, stwierdzając, że Skarżący nie był stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2010 r. W wyniku wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium" lub "organem II instancji") decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawą uchylenia decyzji było nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie w przedmiocie ustalenia czy Skarżącemu rzeczywiście przysługuje przymiot strony postępowania, a także poprzestanie na ustaleniach, że inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość Skarżącego z uwagi brak potrzeby dokonania oceny oddziaływania na środowisko. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Burmistrz ponownie umorzył postępowanie wznowieniowe. Przesłanką umorzenia postępowanie był fakt, iż działka Skarżącego (działka nr ew. [...]) nie graniczy z działką, na której znajduje się inwestycja, a ustanowiona dzierżawa gruntu wynikająca z umowy na części gruntu sąsiadującym z inwestycją nie czyni go stroną postępowania. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, organ II instancji decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Burmistrza w części dotyczącej rozstrzygnięcia i w tym zakresie zmienił treść rozstrzygnięcia nadają jemu brzmienie: "odmawia uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy we [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...]". Rozstrzygnięcie było podyktowane błędnym zastosowaniem po raz kolejny art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 647 ze zmianami). Kolegium wyjaśniło, że zwieńczeniem postępowania wznowieniowego nie mógł być powołany przepis, a przepis art. 151 § 1. W związku z wniesieniem skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 349/16 uchylił decyzję Kolegium. Sąd stwierdził, że decyzja organu II instancji w zakresie swojej sentencji narusza art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 647 ze zmianami). Sąd stwierdził także, że Kolegium nie odniosło się do informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, co stanowiło konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania przez Kolegium. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, Kolegium decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2015 r. oraz odmówiło uchylenia decyzji z dnia [...] września 2010 r. W uzasadnieniu decyzji, Kolegium ustosunkowało się do zalecenia Sądu w przedmiocie zbadania informacji objętych kartą informacyjną inwestycji. Zaskarżoną decyzję organu II instancji uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 944/17. Sąd stwierdził, że Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji powtórzyło ustalenia poczynione w decyzji środowiskowej, nie przeprowadzając własnego postępowania dowodowego. Z tego względu, decyzję należało uchylić. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Kolegium uchyliło decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2015 r. oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji stwierdził, że na podstawie przeprowadzonego przez Burmistrza postępowania dowodowego nie można dokonać wyczerpującej oceny sprawy. Z tego względu, Kolegium poleciło zbadać organowi I instancji okoliczności oddziaływania inwestycji na działki Skarżącego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] (zwaną dalej "decyzją wydaną w I instancji") Burmistrz odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2010 r. W uzasadnieniu Burmistrz stwierdził, że żadna z działek, której Skarżący jest właścicielem tj. [...], [...], [...], [...] nie graniczą z działką, na której zlokalizowana jest inwestycja. Ponadto, Burmistrz wskazał, że inwestycja znajduje się w odległości ok. 151 m od granicy działki ([...]), której Skarżący jest właścicielem. Spadek wartości nieruchomości oraz negatywne oddziaływanie na nieruchomość Skarżącego są w ocenie organu I instancji przesłankami subiektywnymi, które nie mogą wpływać na uznanie Skarżącego za stronę postępowania wznowieniowego. Jest to tym samym interes faktyczny, a nie interes prawny. Powołując się na treść art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zmianami, zwanej dalej "u.p.z.p.") oraz art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a.") organ I instancji wyprowadził wniosek, że stronami postępowania administracyjnego byli inwestor – Miasto [...] oraz Agencja Nieruchomości Rolnych – dysponent działki będącej własnością Skarbu Państwa, znajdującej się po drugiej stronie drogi publicznej w odległości ok. 12 m od terenu przedsięwzięcia. Teren inwestycji graniczy bezpośrednio wyłącznie z terenem działki nr [...], który w części jest dzierżawiony przez Skarżącego, co nie może stanowić przesłanki do uznania Skarżącego za stronę, gdyż posiada on jedynie interes faktyczny. Z kolei inwestycja nie oddziałuje na tereny będące własnością Skarżącego. Zdaniem organu I instancji, Skarżący nie powołał w swoim wniosku żadnego przepisu prawa materialnego, z którego mógłby wyprowadzić wniosek iż rzeczywiście jest stroną postępowania. W terminowo wniesionym odwołaniu, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Burmistrza. Zarzucił przede wszystkim nieprawidłowe obliczenie odległości inwestycji od nieruchomości będących własnością Skarżącego. Dalej, podniesiono to, że organ I instancji nie ustosunkował się do tego, iż jest stroną postępowania, o czym przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 959/15. Skoro Skarżący został uznany zarządcą nieruchomości dzierżawionej, to tym bardziej zasadne jest uznanie go za stronę postępowania wznowieniowego. Skarżący wskazał na celowe pominięcie go, tym bardziej, że nieruchomość należąca do Skarbu Państwa, w imieniu którego Agencja Nieruchomości Rolnych, obecnie Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa zarządza terenem, nigdy nie graniczyła z terenem inwestycji, ponieważ oddziela je droga publiczna. W ocenie Skarżącego, interes prawny należy wywieźć ze stosunku prawnego – dzierżawy oraz faktu bycia właścicielem sąsiedniej nieruchomości. Na poparcie swojego stanowiska, Skarżący wskazał także przepisy prawnobudowlane, art. 28 k.p.a., a także uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI SA 13/95, zgodnie z którą: "stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowaniu terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek." Z kolei z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 1999 r., sygn. akt OPS 11/99 wywodzi, że jako osoba fizyczna będąca właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie obiektu, którego funkcjonowanie powoduje uciążliwości dla środowiska, może być stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zdaniem Skarżącego, budowa inwestycji rozpoczęła się po upływie 3 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W ocenie organu II instancji nie ma podstawy prawnej, z której Skarżący może wywieźć prawo bycia stroną postępowania. Tym bardziej, że z § 9 umowy dzierżawy wynika, że Skarżący miał świadomość uciążliwości wynikających ze składowaniem odpadów na części działki, która nie jest objęta dzierżawą. W ocenie Kolegium, karta informacyjna inwestycji w sposób prawidłowy określiła ustalenia iż, inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość Skarżącego. Sam zaś Skarżący nie wykazał podstawy prawnej, na której opiera swój interes prawny. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Skarżący zaskarżył decyzję Kolegium w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, a szczególnie art. 7, art. 28, art. 75 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, jak też naruszenie prawa materialnego, szczególnie art. 140, art. 143 oraz art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ze zmianami, zwanej dalej "k.c."). Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości. Skarżący wywiódł z art. 144 k.c., że immisje, które są konsekwencją użytkowania inwestycji powodują utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości będącej jego własnością. Immisje powinny, jego zdaniem zostać potwierdzone w toku oględzin przeprowadzonych na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. Narracja uzasadnienia skargi jest prowadzona w odniesieniu do znaczących immisji jakie wynikają z eksploatacji inwestycji. W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymało swoje stanowisko oraz wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ustawodawca wskazuje enumeratywny katalog form działalności, a także bezczynności i przewlekłości działania organów administracji publicznej wyrażony w art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. decyzje administracyjne, wpisują się w kognicję sądów administracyjnych, zatem kontrola sądowa podejmowana przez Sąd jest sprawowana zgodnie z zakreśloną właściwością rzeczową. Ponadto, w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w skardze nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną według powyższych okoliczności faktycznych, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd oddalił skargę w całości według następującej argumentacji. Istotą sprawy jest stwierdzenie, czy Skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego – stacji przeładunkowej odpadów. "Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego lub ustawach szczególnych" (B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2017, s. 375). Postępowanie wznowieniowe można podzielić na dwa etapy: wstępne oraz właściwe. We wstępnym postępowaniu organ administracji publicznej, do którego adresowany jest wniosek o wznowienie postępowania bada czy zawiera on jedną z przesłanek do wznowienia postępowania (art.145-145b k.p.a.), czy wniosek został wniesiony w terminie miesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o zaistniałej przesłance do złożenia wniosku (art. 148 § 1 k.p.a.) oraz czy wniosek pochodzi od strony. Zasadne jest więc zbadanie powołanych okoliczności po wznowieniu postępowania. W niniejszej sprawie wątpliwości dotyczyły tego, czy Skarżący jest stroną postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną z dnia [...] września 2010 r. Dopiero w postępowaniu właściwym dochodzi do wzruszenia decyzji ostatecznej. "Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Art. 28 k.p.a. ustanawia przesłanki przyznania jednostce statusu strony w postępowaniu w sprawie. Przesłanką, która warunkuje status strony jest przesłanka przyznania przepisem prawa materialnego interesu prawnego. Ustalenie zatem interesu prawnego może nastąpić na podstawie przepisu prawa materialnego w toku postępowania prowadzonego w sprawie. Okoliczności stanu faktycznego sprawy przesądzają o tym, czy rozstrzygnięcie sprawy ma wpływ na ograniczenie uprawnień lub nałożenie obowiązku" (wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 263/18, https://cbois.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej CBOSA). Ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, które reprezentuje jednolite orzecznictwo, wynika, że przymiot strony postępowania ma tylko ten podmiot, który może wywieźć z przepisu prawa materialnego podstawę do realizacji swojego prawa lub obowiązku. Przepis prawa materialnego musi wskazywać wprost, kto może być stroną takiego postępowania. Podobne stanowisko przyjmuje doktryna. "Interes prawny w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja tych uprawnień i obowiązków" (Postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne z kazusami, (red.) R. Hauser, A. Skoczylas, Warszawa 2017, s. 56). Należy zatem wyciągnąć wniosek, że art. 28 k.p.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy do przyznania statusu strony. Niezbędne jest zatem wskazanie przepisu prawa materialnego. Niniejsza sprawa rozpoznawana jest na gruncie wznowienia postępowania w przedmiocie wydanej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. Należy powołać treść art. 53 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym: "O wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie." Przepis ten wprowadza dychotomiczny podział podmiotów, które mogą być uznane za strony postępowania w zakresie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Są to: inwestor i właściciele, tudzież użytkownicy wieczyści, na których terenach będą zlokalizowane inwestycje celu publicznego oraz inne podmioty. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w innej sprawie. "Stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są przede wszystkim właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, czyli przez które inwestycja przebiega. Inne podmioty mogą być także stronami tego postępowania, ale tylko wówczas, gdy zachodzą warunki z art. 28 k.p.a." (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 1084/18, CBOSA). Powołany wyrok tut. Sądu wyznacza kierunek dalszej analizy w zakresie oceny tego, czy Skarżący wykazał swój interes prawny, czyniący go tym samym stroną postępowania. Analiza ta prowadzi do odpowiedzi przeczącej: Skarżący nie posiada przymiotu strony postępowania. Skarżący wielokrotnie wywodził, że posiada interes prawny, jednak nigdy nie wskazał podstawy prawnej, na której opiera swoją tezę. Podnoszono również i to, że tut. Sąd uznał Skarżącego w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 959/15 za stronę postępowania w sprawie z zakresu pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Wskazać należy jednak, na zastrzeżenie jakie poczynił Sąd w sprawie IV SA/Po 959/15. "Wobec powyższego, zdaniem Sądu, należy przyjąć na potrzeby niniejszego postępowania, że co do tej ostatniej działki (jej ww. części) Skarżący pełni rolę zarządcy w rozumieniu art. 28 ust. 2 pr. bud.". Sąd zastrzegł wówczas, że istotnie status strony postępowania przysługuje, ale w świetle art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zmianami). Przyznany w sprawie z zakresu prawa budowlanego status strony, nie może być w drodze analogii przypisany Skarżącemu w sprawie z zakresu lokalizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 50 ust. 1 u.p.z.p. Są to bowiem dwa odrębne reżimy prawne, które odmiennie regulują status strony postępowania. W sprawie IV SA/Po 959/15 wniosek o legitymowaniu się interesem prawnym wyciągnięty został z treści regulacji prawa budowlanego, które w niniejszej sprawie nie mogą znaleźć zastosowania. Skarżący wywodził swój interes prawny także ze stosunku cywilnoprawnego – dzierżawy jaką zawarł z Gminą [...] w 2005 r. Fakt, iż Skarżący dzierżawi działkę przylegającą bezpośrednio do działki, na której zlokalizowana jest inwestycja sprawia, że Skarżący posiada interes faktyczny. Oddziaływanie immisji na dzierżawioną działkę nie stanowi oddziaływania na nieruchomość, której jest właścicielem. Sąd w pełni aprobuje stanowisko Kolegium, w którym stwierdzono: "Osoba trzecia ma interes prawny wynikający np. z art. 144 Kc do uczestnictwa jako strona postępowania, lecz tylko w sytuacji, gdy w jego wyniku zapaść może lub zapadła decyzja kształtująca stosunki na nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż nie pozostanie to bez wpływu na sposób wykonywania przez nią prawa własności." Istotnie, powołany przepis art. 144 k.c., a także art. 140 k.c. mogą stanowić podstawę prawną do wywodzenia interesu prawnego, ale tylko w sytuacji, gdy zapadłe rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym stanowi konsekwencję konkretyzacji praw lub obowiązków właściciela lub użytkownika wieczystego. Mając na względzie ustalenia w toku postępowania administracyjnego w zakresie karty informacyjnej przedsięwzięcia odnośnie oddziaływania inwestycji, Sąd stwierdza, że zasadna jest konstatacja, iż działki będące własnością Skarżącego nie znajdują się w sąsiedztwie inwestycji, a jej oddziaływanie nie wpływa na nieruchomości Skarżącego. W rozpoznawanej sprawie o sygn. akt IV SA/Po 271/15 tut. Sąd stwierdził: "W ocenie Sądu z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącego oddaloną o 150 m, nie będzie ono ponadnormatywnie oddziaływać na tereny sąsiednie. Z uwagi zaś na charakter przedsięwzięcia i przedstawione rozwiązania technologiczne uznano, że zasięg oddziaływania ponadnormatywnego ograniczy się maksymalnie do nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Biorąc pod uwagę rolną funkcję działki skarżącego i brak bezpośredniego sąsiedztwa słusznie organ stwierdził, że nie można wskazać zakłóceń w korzystaniu z nieruchomości skarżącego. Nadto organ orzekający o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia prawidłowo wystąpił do organów współdziałających o opinię co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zarówno Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdzili, że dla przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Skoro postępowanie nie dotyczyło interesu prawnego skarżącego, nadto skarżący nie wykazał interesu prawnego opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego, wniosek o wznowienie postępowania złożyła osoba nie będąca stroną postępowania, pozostałe więc przesłanki wznowieniowe pozostały bez rozpoznania." Wyrok ten uzyskał przymiot prawomocności, a w związku z tym, na podstawie art. 170 p.p.s.a. ustalenia poczynione przez Sąd są wiążące. "Z uwagi na moc wiążącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynikającą z art. 170 p.p.s.a., organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Art. 170 p.p.s.a. obejmuje prawomocność materialną orzeczenia, która oznacza związanie tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy" (wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 211/18, CBOSA). Nie sposób się zgodzić z podnoszonym wielokrotnie argumentem, że jako dzierżawca, Skarżący może być stroną postępowania administracyjnego. "Stwierdzić należy, że orzecznictwo to stoi na jednolitym dotychczas stanowisku, zgodnie z którym interes prawny upoważniający do udziału w takim postepowaniu (zarówno planistycznym, czy dotyczącym wydania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu), dzierżawcy nie przysługuje" (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1720/11, por. także wyroki NSA z dnia: 7 października 2005 r., sygn. akt II OSK 75/05, 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 312/08, 4 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1529/07, CBOSA). Zwieńczeniem wywodu, według którego dzierżawca nie może wywodzić dla siebie przymiotu strony postępowania ze stosunku cywilnoprawnego jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Dzierżawca posiada jedynie prawo do używania i pobierania pożytków z dzierżawionej rzeczy wyprowadzane z treści umowy dzierżawy. Zatem źródłem jego uprawnień jest wprost stosunek prawny łączący go z właścicielem nieruchomości. Jego interes polega zaś na utrzymywaniu stanu niezakłóconego korzystania z dzierżawionej rzeczy i pobierania z niej pożytków. Jest to jednak interes o charakterze faktycznym (ekonomicznym), a nie prawnym, nie ma bowiem normy prawa materialnego, która wprost – niezależnie od stosunków łączących go z właścicielem - dawałaby mu prawo do gruntu. Zatem natura posiadanego przez dzierżawcę gruntu interesu nie umożliwia mu występowania w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego w charakterze strony w rozumieniu art. 28 k.p.a." (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1529/07, CBOSA). Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd stwierdza ich niezasadność. Skarżący powołał naruszenie przepisów art. 7, art. 28, art. 75 § 1 k.p.a., a także art. 140, art. 143 oraz art. 144 k.c. Organy I oraz II instancji wykazały, że Skarżącemu nie można przyznać przymiotu strony postępowania na podstawie art. 28 k.p.a., co Sąd aprobuje. W związku z tym badanie okoliczności oddziaływania inwestycji na nieruchomości na podstawie art. 7 w związku z art. 75 § 1 k.p.a. jest nieuprawnione. Sąd w niniejszym postepowaniu nie jest uprawniony do oceny zasadności zarzutu naruszenia art. 140, art. 143 oraz art. 144 k.c., gdyż sprawy z zakresu prawa rzeczowego nie są objęte kognicją sądów administracyjnych. Immisje, na które powołuje się Skarżący (dokumentując załącznikami do skargi w postaci zdjęć) mogą stanowić przedmiot roszczenia negatoryjnego, o którym mowa w art. 222 § 2 k.c. rozpoznawanym na drodze postępowania przed sądami powszechnymi. Tutejszy Sąd nie jest właściwy do rozstrzygania, czy immisje wpływają na prawo własności nieruchomości Skarżącego. Jednocześnie potencjalne występowanie rzeczonych immisji obecnie może być wynikiem niestosowania się do wymagań określonych dla stacji przeładunkowej w decyzjach zapadłych na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego i nie jest okolicznością, która rzutowałaby na ocenę kręgu stron postępowania zakończonego w roku 2010. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione zarzuty są niezasadne. W związku z tym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło