IV SAB/Po 116/25

PostanowienieWSA w Poznaniu2025-08-13

Skład orzekający: Monika Świerczak, Maciej Busz, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia skargi powszechnej (obywatelskiej) podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia skargi powszechnej (obywatelskiej), o której mowa w art. 227 k.p.a., nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Działania organów administracji publicznej związane z rozpatrywaniem skarg powszechnych nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddanych kontroli sądowoadministracyjnej określonym w art. 3 § 2 PPSA. W związku z tym skarga wniesiona w takim przedmiocie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Rady Miasta w przedmiocie rozpatrzenia jego skargi na działania kierownika gminnej jednostki organizacyjnej. Skarżący twierdził, że organ nie rozpatrzył jego skargi ani nie zastosował się do art. 36 k.p.a. Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi, zarzucając jej braki formalne, w szczególności brak adresu do doręczeń i adresu elektronicznego. Sąd uznał, że skarga na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia skargi powszechnej nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 100 zł tytułem wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sąd. WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi I. Ż. na bezczynność Rady Miasta w przedmiocie rozpatrzenia skargi postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. IV SAB/Po 116/25 Uzasadnienie I. Ż. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Rady Gminy [...] w sprawie rozpatrzenia skargi wnosząc o: 1. Uznanie, że organ skarżony dopuścił się bezczynności z naruszeniem prawa w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 2. Zobowiązanie organu skarżonego do rozpatrzenia skargi w określonym terminie. 3. Zasądzenie od organu zwrotu wszystkich ewentualnych kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 09.02.2025 złożył za pomocą platformy E-puap do Rady Gminy [...] na adres Urzędu Gminy skargę na działania kierownika gminnej jednostki organizacyjnej, tj. P. Sp. z o.o kierowanej przez prezesa E. G.. W dniu 13.02.2025 r. skarżący otrzymał informację od Burmistrza [...], że wskazuje jako organ właściwy do załatwienia skargi Radę Nadzorczą P. W odpowiedzi na to pismo skarżący ponownie poinformował organ, iż skarga kierowana jest do Rady Gminy [...] a nie do Burmistrza, wskazując jako podstawę prawną art.229 ust.1 k.p.a. W dniu 07.04.2025 za pomocą platformy E-puap skarżący ponaglił organ do przerwania naruszeń prawa i rozpatrzenia skargi. Do dnia wniesienia skargi na bezczynność organ nie rozpatrzył jego skargi ani nie zastosował się do art.36 k.p.a. Rada Miasta w odpowiedzi na skargę wniosła o : - odrzucenie skargi w całości, ewentualnie; - oddalenie skargi w całości; - zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 8 kwietnia 2025 roku I. Ż. wniósł skargę na bezczynność Rady Miasta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Rady Miasta. W tej skardze skarżący zaskarżył bezczynność Rady Miasta w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działania Prezesa gminnej osoby prawnej - P. Sp. z o. o. Organ zarzucił, że skarga nie spełnia wymogów formalnych określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), w szczególności nie zawiera oznaczenia miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń strony wnoszącej pismo. W związku z tym, że skarga jest wnoszona w formie dokumentu elektronicznego, powinna ponadto zawierać adres elektroniczny; skarga nie czyni zadość temu wymogowi. Powołane braki formalne uzasadniają odrzucenie skargi w całości. Określając w odpowiedzi na skargę adres skarżącego posłużono się danymi ze skargi z dnia 14 kwietnia 2025 r., kierowanej do Burmistrza [...] przez I. Ż., na nie odebranie odpadów przez operatora. W skardze składanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2025 r. skarżący podał, że w dniu 9 lutego 2025 r. złożył do Rady Gminy skargę na działania gminnej jednostki organizacyjnej (P. Sp. z o.o. kierowanej przez prezesa spółki), a w ramach odpowiedzi na tą skargę otrzymał w dniu 13 lutego 2025 r. informację od Burmistrza [...], ze wskazaniem organu właściwego do rozpatrzenia skargi, tj. Rady Nadzorczej P. Sp. z o.o. W aktach sprawy znajduje się skarga na P. Sp. z o.o. nie z 9 lutego, lecz z 6 lutego 2025 r. (data wpływu 7 lutego 2025 r.) i nie adresowana do Rady Miasta tylko do Urzędu Miejskiego w [...]. W związku ze wskazanym adresatem skargi, tj. aparatem pomocniczym Burmistrza (art. 33 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), odpowiedzi na skargę udzielił Burmistrz [...]. W odpowiedzi na skargę, uznając się niewłaściwym do jej rozpatrzenia, wskazał skarżącemu właściwy organ (art. 231 § 1 k.p.a.), szczegółowo wyjaśniając podstawy prawne wskazania organu właściwego do rozpatrzenia skargi na realizację przez P. Sp. z o.o. umowy na odbiór nieczystości płynnych od skarżącego. Właściwość organów do rozpatrywania skarg została określona w art. 229 k.p.a. W szczególności, zgodnie z art. 229 pkt 3 k.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2, jest rada gminy. Przepis ten statuuje zasadę pierwszeństwa ustawowych przepisów szczególnych przy określaniu właściwości organów do rozpatrywania skarg. Artykuł 229 k.p.a. pełni rolę pomocniczą, tj. znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy nie ma przepisów odrębnych o zakresie działania organów lub określających kompetencje nadzorcze lub zwierzchnictwo służbowe, umieszczonych w odrębnych ustawach lub w kodeksie (por. H. Knysiak-Sudyka [w:] A. Cebera, J. G. Firlus, A. Golęba, T. Kiełkowski, K. Klonowski, M. Romańska, H. Knysiak-Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2019, art. 229). Wskazano, iż zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 679) - dalej u.g.k., w spółkach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego działa rada nadzorcza. Zgodnie z art. 10a ust. 2 u.g.k. do rad nadzorczych w spółkach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego stosuje się przepisy ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.) - dalej k.s.h., z zastrzeżeniem przepisów u.g.k. Zatem rada nadzorcza, jako organ sprawujący stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności (por. art. 219 § 1 k.s.h.), będzie organem właściwym do rozpoznania skargi na P. Sp. z o.o. kierowane przez prezesa spółki komunalnej. W dniu 17 lutego 2025 r. do Rady Miasta wpłynęła skarga I. Ż. na działalność Burmistrza [...]. W skardze z dnia 14 lutego 2025 r. (data wpływu 17 lutego 2025 r.). skarżący podał, że w dniu 9 lutego 2025 r. złożył do Rady Gminy skargę na działania gminnej jednostki organizacyjnej (P. Sp. z o.o. kierowanej przez prezesa spółki), a w ramach odpowiedzi na tą skargę otrzymał w dniu 13 lutego 2025 r. informację od Burmistrza [...], ze wskazaniem organu właściwego do rozpatrzenia skargi, tj. Rady Nadzorczej Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. Skarga ta zgodnie z przepisem art. 229 pkt 3 k.p.a. została rozpatrzona przez Radę Miasta na sesji w dniu 21 marca 2025 roku - uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia 21 marca 2025 roku w sprawie rozpatrzenia skargi Pana I. Ż. na działalność Burmistrza [...] - i uznana za bezzasadną, o czym skarżący został powiadomiony poprzez przekazanie uchwały za pośrednictwem E-PUAP w dniu 25 marca 2025 roku (UPD - Urzędowe Poświadczenie Doręczenia z dnia 26 marca 2025 roku). W uchwale rozpatrującej skargę potwierdzono prawidłowość działania Burmistrza w zakresie skargi adresowanej do Urzędu Miejskiego w [...] na P. Sp. z o.o. kierowanej przez prezesa spółki, jak również prawidłowość wskazania przez Burmistrza Rady Nadzorczej Spółki jako właściwej do rozpatrzenia skargi I. Ż.. Skarżący pomimo tego, że w dniu 26 marca 2025 roku odebrał w/w uchwałę, co zostało potwierdzone Urzędowym Poświadczeniem Doręczenia, to w dniu 7 kwietnia 2025 roku przesłał za pośrednictwem E-PUAP ponaglenie do Rady Miasta i wezwał do przerwania naruszeń prawa w braku rozpatrzeniu skargi przez Radę Miasta na działania kierownika gminnej jednostki organizacyjnej, tj. P. Sp. z o.o. wskazując, iż skarga do dnia wniesienia ponaglenia nie została rozpatrzona, ani też nie wskazano terminu jej załatwienia. Kolejnego dnia, tj. 8 kwietnia 2025 roku skarżący złożył skargę na bezczynność Rady Miasta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Rady Miasta. Ponaglenie zostało przekazane przez Przewodniczącego Rady do Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miasta niezwłocznie po jego otrzymaniu, tj. w dniu 7 kwietnia 2025 roku. Przewodniczący Komisji wyznaczył w tym samym dniu termin rozpatrzenia ponaglenia na dzień 14 kwietnia 2025 r. - pismo z dnia 7 kwietnia 2025 r., znak: [...] Jednocześnie zawiadomieniem z dnia 11 kwietnia 2025 roku, znak: [...] przesłanym za pośrednictwem E-PUAP, Przewodniczący Rady Miasta poinformował skarżącego, że złożone ponaglenie z dnia 7 kwietnia 2025 r. nie może zostać załatwione w terminie określonym w art. 37 § 5 k.p.a., tj. w terminie siedmiu dni od jego otrzymania, tj. do dnia 14 kwietnia 2025 roku, wskazując jednocześnie przewidywany nowy termin rozpatrzenia ponaglenia – na Sesji Rady Miasta zaplanowanej na dzień 25 kwietnia 2025 r. Zawiadomienie zostało odebrane przez skarżącego w dniu 11 kwietnia 2025 r. ( UPD - Urzędowe Poświadczenie Doręczenia z dnia 11 kwietnia 2025 r.). Rada Miasta uchwałą Nr [...] z dnia 25 kwietnia 2025 r. przekazując skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. Wobec twierdzenia skarżącego, że jego wolą było aby skargę, adresowaną do Urzędy Miejskiego w [...] bez wskazania organu do którego ją kieruje, rozpatrywała Rada Miasta, Rada uchwałą Nr [...] z dnia 25 kwietnia 2025 r., po zapoznaniu się ze skargą stwierdziła swoją niewłaściwość i postanowiła wskazać skarżącemu, na podstawie przepisu art. 231 § 1 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia Jego skargi, tj. Radę Nadzorczą P. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej (pkt 8 w zw. z pkt 1). Jednakże przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, sąd administracyjny ma każdorazowo obowiązek zbadania z urzędu, czy jest ona dopuszczalna. Niedopuszczalność skargi powoduje bowiem, że sprawa nie może być rozpoznana w postępowaniu sądowoadministracyjnym i rozstrzygnięta wyrokiem. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej "k.p.a."), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Kognicji sądów administracyjnych nie podlegają sprawy inne, niż opisane powyżej, przy czym muszą to być sprawy, w których działania organów administracji charakteryzują się wskazanymi cechami stosunku administracyjnoprawnego. Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Jak wynika z powyższego, skarga na bezczynność może dotyczyć sprawy, w której organ administracji publicznej zobligowany jest wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zaskarżenie bezczynności jest zatem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Podkreślić należy, że działanie organów administracji publicznej (podmiotów wykonujących zadania publiczne), którego nie można sklasyfikować jako jednej z form wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-9, art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a., nie podlega kontroli sądowej, a podjęte próby jej zainicjowania poprzez złożenie skargi nie mogą być skuteczne. Odnosząc się do zarzutu organu w zakresie braku formalnego w postaci braku adresu do doręczeń strony wnoszącej pismo (ponieważ skarga jest wnoszona w formie dokumentu elektronicznego, powinna ponadto zawierać adres elektroniczny) Sąd wskazuje, że adres elektroniczny skarżącego E- puap znajduje się w znanym z urzędu systemie elektronicznym OSO tut. Sądu. W tej sytuacji brak ten nie uniemożliwiał nadania biegu skardze. W kontrolowanej sprawie istotne jest to, że rozpoznawana skarga na bezczynność dotyczy tzw. skargi powszechnej wniesionej przez skarżącego w trybie postępowania skargowego uregulowanego dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. 2024 r. poz. 572 dalej zwanej "k.p.a."). Zgodnie bowiem z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być, w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga powszechna to szczególny środek ochrony interesów jednostki, w przypadku zarzucania organowi wadliwej działalności. To, że przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie do sądu administracyjnego jest bezczynność Rady Miasta w przedmiocie rozpatrzenia ww. skargi powszechnej jest bezsporne. Świadczy o tym sama treść skargi oraz pism składanych wcześniej przez skarżącego oraz organ. Jak już wspomniano, wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu czy czynności z zakresu administracji publicznej. Tymczasem działanie organów administracji publicznej związane z wniesieniem skargi powszechnej w rozumieniu art. 227 k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Działania administracji publicznej będące przedmiotem skarg, o których mowa w art. 227 k.p.a., nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddanych kontroli sądowoadministracyjnej. W postępowaniu tym nie wydaje się aktu wskazanego w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., jak również nie ma zastosowania przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Pogląd powyższy jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2024 r. i powołane w uzasadnieniu postanowienia orzeczenia, tj. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09 oraz z 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych zwanej dalej "CBOSA"). Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych (obywatelskich), o których mowa w art. 227 k.p.a. Prawo wniesienia takiej skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Do rozpatrywania tego rodzaju skarg, właściwe są organy państwowe, działające w trybie określonym w dziale VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". Postępowanie skargowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, lecz zawiadomieniem wnoszącego o sposobie rozpatrzenia skargi (art. 238 k.p.a.), tj. czynnością materialno-techniczną niedającą podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Jaśkowska, Komentarz do art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2014). W konsekwencji, kontroli sądu administracyjnego, nie podlega też kwestia bezczynności organów w załatwieniu spraw zainicjowanych takimi skargami. Zarówno sposób załatwienia skargi powszechnej (art. 237 § 1 i § 3 k.p.a.), poprzez zawiadomienie o załatwieniu skargi, jak również zarzucana w związku z tym bezczynność w rozpatrzeniu skargi powszechnej nie należy do właściwości sądów administracyjnych. W konsekwencji niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność w tym zakresie. Tryb skargowy jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Niemożność zakwalifikowania sposobu załatwienia skargi złożonej w trybie Działu VIII k.p.a. do aktów i czynności zaskarżalnych do sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. powoduje konieczność odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie I. Ż. wniósł do Rady Miasta skargę na działania kierownika gminnej jednostki organizacyjnej, tj. P. Sp. z o.o kierowanej przez prezesa E. G.. Istota skargi dotyczyła realizacji przez P. Sp. z o.o. umowy na odbiór nieczystości płynnych od skarżącego. Drugorzędną kwestią jest to, że skarga taka powinna zostać wniesiona do Rady Nadzorczej P. Sp. z o.o., a także to, czy skarżący spełnił wymagania formalne do wniesienia skargi. Przede wszystkim bowiem skarga taka nie mieści się w przywołanym katalogu czynności i aktów poddawanych kontroli sądowej, który zawiera art. 3 § 2 p.p.s.a. Przedmiotowe pismo (skargę na działania kierownika gminnej jednostki organizacyjnej) należy zakwalifikować jako skargę wniesioną w trybie przepisów ww. rozdziału VIII k.p.a. Podlega on zatem rozpoznaniu w uproszczonym trybie skargowo-wnioskowym przez właściwy organ, wskazany w art. 229 k.p.a. Zarówno sposób procedowania, jak i sposób załatwienia skargi, pozostaje natomiast poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Działania i ewentualne zaniechania organów administracji publicznej, będące przedmiotem tego typu skarg, nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności i aktów podlegających kontroli sądowej. Tym samym w sprawach ze skargi obywatelskiej sąd nie kontroluje również bezczynności, ani przewlekłości działania organów w załatwieniu takiej skargi. Orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące niedopuszczalności skarg na działanie organów administracji publicznej dotyczących sposobu załatwienia skargi obywatelskiej jest od lat w tym zakresie jednolite i jednoznaczne (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2019 r., I OSK 1624/19; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; postanowienie WSA w Białymstoku z 1 września 2020 r., II SA/Bk 495/20; postanowienie WSA w Warszawie z 29 lutego 2012 r., IV SA/Wa 248/12; wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W konsekwencji, co Sąd podkreśla, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w Dziale VIII K.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 18 stycznia 2017 r., I OZ 2049/16; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 15 maja 2009 r., I OZ 520/09; z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga powszechna – jak wyjaśniono wyżej - nie podlega kognicji sądu administracyjnego. To zaś oznacza, że skarga wniesiona do Sądu w takim przedmiocie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe, zważywszy, że przedmiotem skargi wniesionej do sądu jest bezczynność Rady Miasta związana z załatwieniem skargi powszechnej, Sąd stwierdził, że skarga ta nie dotyczy spraw należących do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego i jako taka nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę (pkt 1 sentencji postanowienia). Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Postanowienie w tym przedmiocie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym w myśl art. 232 § 2 p.p.s.a. Wobec odrzucenia skargi, od której uiszczono wpis, należało go zwrócić skarżącemu. O tym zaś orzeczono na postawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 232 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia). Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przez trzech sędziów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło