IV SAB/Po 117/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sąd. WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w przedmiocie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Starosty do załatwienia wniosku S. S. z dnia 7 lutego 2024 r. o ustalenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, 2. stwierdza, że Starosta dopuścił się przewlekłości postępowania, 3. stwierdza, że przewlekłość stwierdzona w pkt 2 nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego S. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. S. pismem nadanym 28 kwietnia 2025 r. (doręczonym organowi w dniu 29 kwietnia 2025 r.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Starosty w związku z prowadzonym postępowaniem [...] w sprawie aktualizacji użytków gruntowych i ustalenie klas botanicznych na działkach nr [...] i [...]. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8 art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3 i art.37 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.) poprzez przekroczenie terminów załatwiania sprawy i nie podejmowanie żadnych czynności pozostawanie w bezczynności przez organ i przewlekle prowadzone postępowanie. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że sprawa toczy się od kwietnia 2024 r., a 10 października 2024 r. Sąd wyrokiem sygn. akt IV SA/Po 592/24 uchylił postanowienia organu I i II instancji. Od tego czasu organ jest bezczynny i wszczął postępowanie ponownie przedłużając terminy załatwienia sprawy bez podejmowania żadnych czynności, czy poczynienia szerszych ustaleń zwłaszcza w kontekście argumentów powołanych przez skarżącego. Skarżący podczas zapoznania się z materiałem stwierdził, że organ jest bezczynny, ponieważ nie prowadzi żadnych wyjaśnień i nie zgromadził żadnych nowych dokumentów w aktach. W ocenie skarżącego jest to także przewlekle prowadzone działanie. Skarżący wskazał, że w dniu 14.04.2025 wysłał do organu ponaglenie. Skarżący wniósł o : 1. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązanie organu do dokonania w określonym terminie niezbędnych czynności, 3. zobowiązanie Starosty do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności 4.zwrot kosztów postępowania. Starosta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swe stanowisko organ wyjaśnił, że w latach 2020 - 2021 na obszarze całego Powiatu [...] przeprowadzone zostały prace geodezyjne związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków - założeniem ewidencji budynków i lokali, aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie użytków gruntowych, obejmujące miasto i gminę [...], miasto i gminę [...], miasto i gminę [...], miasto i gminę. W wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków na działce ewidencyjnej numer [...] wprowadzono zmiany w zakresie użytków gruntowych, wprowadzając w miejsce nienormatywnego użytku - gruntów rolnych zabudowanych (B-RIVa) o powierzchni 0,2400 ha i gruntów ornych (RIVa) o powierzchni 0,7300 ha - użytek gruntowy - tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B" o powierzchni 0,2500 ha i grunty orne oznaczone symbolem "R" klasy IVa o powierzchni 0,7200 ha, natomiast w działce numer [...] zapis użytku gruntowego dostosowano do obowiązujących przepisów, tj. rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2024r. poz. 219 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 roku w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. z 2012r. poz. 1246) poprzez zaliczenie gruntów pod rowami jako urządzeniami melioracji wodnych szczegółowych do klasy gruntów przyległych, ale podlegających klasyfikacji (z W na W-RIVa). Dnia 7 lutego 2024 roku do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek A. i S. S. w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działek ewidencyjnych numer [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym L. . W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, iż "Gleboznawczą klasyfikację z urzędu przeprowadza się w uzasadnionych przypadkach określonych w rozporządzeniu: na gruntach, na których starosta zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków albo okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych - w przypadku zmiany użytków gruntowych na gruntach podlegających klasyfikacji. Wobec przeprowadzonej modernizacji w 2021 proszę o przeprowadzenie z urzędu klasyfikacji gleboznawczej gruntów, gdyż uważam, że jest to klasa gruntów lIla, nie IVa.". Pismem z dnia 27 lutego 2024 roku w myśl art. 64 § 2 k.p.a. Starosta zwrócił się do wnioskodawców o uzupełnienie w terminie 7 dni braków formalnych, poprzez doprecyzowanie złożonego wniosku i podanie okoliczności, które spowodowały zmianę klasy gruntów oraz jaka zmiana w zakresie użytków gruntowych jest przedmiotem żądania. W dniu 26 marca 2024 roku (data stempla pocztowego - 25 marca 2024r.) wpłynęło do Starostwa, pismo z dnia 24 marca 2024 roku, będące odpowiedzią na pismo Starosty z dnia 27 lutego 2024 roku, w którym wnioskodawcy wyjaśnili "w związku że na gruntach na których starosta zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków albo okresowe weryfikacje danych ewidencyjnych w przypadku zmian gruntowych podlegających klasyfikacji przeprowadza się gleboznawczą klasyfikację z urzędu określonym w rozporządzeniu." Ponadto w dalszej części pisma nazwanego jako wyjaśnienia wnioskodawcy wskazali, że: "celem wniosku było ustalenie prawidłowej klasy gruntów, co powinno być przeprowadzone z urzędu i jej prawidłowe ustalenie po przeprowadzonej modernizacji dla działki [...] i [...] zgodnie z przepisami: ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2015r. poz.520 ze zm.); rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. z 2012r. poz.1246); Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r. poz.23).". Postanowieniem nr [...] z dnia 4 kwietnia 2024 roku Starosta odmówił na podstawie art. 61a k.p.a. wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach numer [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...], z uwagi na brak przesłanek do przeprowadzenia klasyfikacji. Na powyższe postanowienie A. i S. S. pismem z dnia 22 kwietnia 2024 roku wnieśli zażalenie do W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P.. Postanowieniem z dnia 31 maja 2024 roku, znak [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i K. A. i S. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 października 2024 roku sygn. akt IV SA/Po [...] uchylił zaskarżone postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia 4 kwietnia 2024 roku nr [...], przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na fakt, że Starosta prowadził postępowanie wyjaśniające i wzywał wnioskodawców do podania okoliczności uzasadniających wszczęcie postępowania. Ponadto Sąd wskazał, że organ merytorycznie odnosił się do istoty sprawy gromadząc dowody, na podstawie których ustalił stan faktyczny oraz formułował wnioski i oceny dotyczące meritum sprawy, co było w sprzeczności z art. 61a k.p.a. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu ww. wyroku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pismem nr [...] z dnia 21 lutego 2025 roku (data wpływu 25 lutego 2025 roku) zwrócił Staroście akta sprawy w celu jej ponownego rozpatrzenia. Wykonując zalecenia Sądu Starosta pismem z dnia 24 marca 2025 roku zawiadomił A. S. i S. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach numer [...] i [...] położonych w obrębie [...] i jednocześnie poinformował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 30 maja 2025 roku. Niniejsze zawiadomienia, zgodnie ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru zostały odebrane przez A. S. w Urzędzie Pocztowym w dniu 7 kwietnia 2025 roku. Powyższa korespondencja była przez Pocztę Polską awizowana dwukrotnie w dniach: 28 marca 2025 roku i 7 kwietnia 2025 roku. Następnie pismem z dnia 16 kwietnia 2025 roku (data odbioru 18 kwietnia 2025 roku) Starosta, zapewniając stronom prawo czynnego udziału w postępowaniu, zawiadomił wnioskodawców o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji administracyjnej. A. S. i S. S. stawili się w Starostwie Powiatowym w dniu 24 kwietnia 2025 roku. Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem w sprawie wnieśli własnoręcznie uwagi do protokołu, a S. S. własnym aparatem fotograficznym wykonał fotokopie wszystkich zgromadzonych dokumentów. Jednocześnie poinformowano wnioskodawców, że złożone przez nich ponaglenie z dnia 14 kwietnia 2025 roku (data wpływu 15 kwietnia 2025 roku) na bezczynność zostało przekazane pismem z dnia 17 kwietnia 2025 roku do organu wyższego stopnia, tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P.. A. S. i S. S. otrzymali do wiadomości w/w pismo przekazujące (data odbioru 23 kwietnia 2025 roku). W dniu 25 kwietnia 2025 roku wpłynęło do Starostwa pismo A. i S. S. odnoszące się do przedmiotowego postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem nr [...] z dnia 25 kwietnia 2025 roku stwierdził brak bezczynności Starosty. W dniu 5 maja 2025 roku Starosta wydał decyzję nr [...] o odmowie przeprowadzenia z urzędu gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach numer [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...], w uzasadnieniu której wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, którymi kierował się przy podejmowaniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 9 czerwca 2025 r. wydanym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Z przepisów art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a.". Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 35 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Z powyższych unormowań wynika więc, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca. Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Należy wskazać, że art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie pismem z dnia 14 kwietnia 2025 r. S. S. wniósł do organu ponaglenie na bezczynność i opieszałość. W ocenie Sądu ponaglenie to obejmuje zarówno bezczynność, jak i przewlekłość. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w ww. przepisach. Chronologia zdarzeń w niniejszej sprawie kształtuje się w następujący sposób. Dnia 7 lutego 2024 roku do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek A. i S. S. w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działek ewidencyjnych numer [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...]. Następnie postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2024 roku Starosta odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia 31 maja 2024 roku, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 10.10.2024 r. o sygn. akt IV SA/Po 592/24 uchylił ww. postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że Starosta prowadził postępowanie wyjaśniające i wzywał wnioskodawców do podania okoliczności uzasadniających wszczęcie postępowania. Ponadto organ merytorycznie odnosił się do istoty sprawy gromadząc dowody, na podstawie których ustalił stan faktyczny oraz formułował wnioski i oceny dotyczące meritum sprawy, co było w sprzeczności z art. 61a k.p.a. Wyrok wraz z uzasadnieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przekazał Staroście w dniu 25 lutego 2025 r. Po 29 dniach (w dniu 26 marca 2025 r.) Starosta nadał do A. i S. S. pismo z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, jednocześnie wskazując, że na podstawie art. 36 k.p.a. z uwagi na trwające postępowanie i konieczność wnikliwej analizy zgromadzonego materiału nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. i wyznacza nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 maja 2025 r. Pismem z dnia 14 kwietnia 2025 r. Państwo S. wnieśli do Starostwa ponaglenie na bezczynność i przewlekłość. Pismo wpłynęło do organu w dniu 15 kwietnia 2025 r. Pismem z 16 kwietnia 2025 r. Starosta zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W dniu 24 kwietnia 2025 r. Państwo S. stawili się w siedzibie organu i wykonali fotokopie dokumentów. Wnieśli również o wyjaśnienie bezczynności wobec niepodejmowania przez organ żadnych działań od marca 2025 r. Postanowieniem z 25 kwietnia 2025 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził brak bezczynności Starosty. Skarżący pismem nadanym 28 kwietnia 2025 r. (doręczonym Staroście w dniu 29 kwietnia 2025 r.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłość organu. W dniu 5 maja 2025 r. Starosta wydał decyzję o odmowie przeprowadzenia z urzędu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W związku z załatwieniem sprawy poprzez wydanie ww. decyzji administracyjnej postępowanie sądowoadministracyjne w części obejmującej zobowiązanie do dokonania czynności, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd podkreśla, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Bezczynność jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy należy wskazać, że Starosta z uwagi na skuteczne przedłużenie terminu do załatwienia sprawy (na podstawie art. 36 k.p.a.) uchronił się zarzutu od bezczynności. Nowy termin załatwienia sprawy został wyznaczony do końca maja 2025 r., natomiast w dniu 5 maja 2025 r. Starosta załatwił sprawę decyzją administracyjną. W zakresie zarzutu bezczynności organu skarga podlegała więc oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd uznał, że zarówno ponaglenie, jak i skarga w niniejszej sprawie dotyczą zarówno bezczynności, jak i przewlekłości postępowania. Przewlekłość postępowania to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Zatem bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, zarówno terminów określonych w ustawach, jak i wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość obejmuje przypadki, w których formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (np. w związku z zastosowaniem art. 36 § 1 k.p.a.), ale organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania. Aby zatem stwierdzić, że organ administracji publicznej prowadzi postępowanie przewlekle, należy wykazać, iż w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej organ administracji publicznej miał możliwość załatwić sprawę jeszcze przed upływem terminu do jej załatwienia, a mimo to prowadził je opieszale, niesprawnie i nieskutecznie, a to doprowadziło do naruszenia przepisów o szybkości postępowania. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie postępowanie organu nacechowane było przewlekłością. W niniejszej sprawie Starosta zawiadomił strony o wszczęciu postępowania dopiero po 29 dniach od otrzymania akt sprawy od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (organ II instancji przekazał Staroście akta sprawy wraz z wyrokiem WSA z 10.10.2024 r., sygn. akt IV SA/Po 592/24) pomimo tego, że była to jedynie prosta czynność o charakterze formalnym. Z akt sprawy nie wynika, żeby w trakcie tych 29 dni w sprawie podjęto jakiekolwiek działania. Starosta na podstawie art. 36 k.p.a. przedłużył termin do załatwienia sprawy (wskazując na konieczność wnikliwej analizy sprawy), co zwalnia go z zarzutu bezczynności, jednak biorąc pod uwagę okoliczności sprawy miało to charakter przewlekły. Organ prowadził postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu i niezasadne wykonywanie czynności powodujących, że formalnie organ nie był bezczynny (nieuzasadnione przedłużenie terminu załatwienia sprawy). W trakcie trwania postępowania organ nie zgromadził jakichkolwiek nowych dowodów i nie ustalił nowych okoliczności. Istotne jest przy tym, że pierwotne postępowanie (poprzedzające ww. wyrok WSA w Poznaniu z 10.10.2024 r.) trwało już od lutego 2024 r. Organ miał więc bardzo dużo czasu na analizowanie sprawy i gromadzenie materiału dowodowego. Sąd w wyroku wskazał zresztą, że: "Organ I instancji prowadził postepowanie wyjaśniające i wzywał wnioskodawców do podania okoliczności uzasadniających wszczęcie przedmiotowego postepowania. Ponadto merytorycznie odnosił się do istoty sprawy. Organ przeprowadził zatem postępowanie administracyjne gromadząc dowody, na podstawie których ustalił stan faktyczny oraz formułował wnioski i oceny dotyczące meritum żądania.". Po otrzymaniu ww. wyroku w aktach sprawy nie udokumentowano jakichkolwiek nowych czynności. Nie wiadomo na czym polegać miała wnikliwa analiza sprawy wskazana przez organ jako uzasadnienie przedłużenia terminu do jej załatwienia. Ponadto przewlekłość organu wyraża się również w tej okoliczności, że po otrzymaniu wyroku WSA w Poznaniu z 10.10.2024 r. w dniu 25 lutego 2025 r., organ bezpodstawnie zwlekał 29 dni z wszczęciem postępowania. W ocenie Sądu wszczęcie postępowania, jako najprostsza czynność w tej sprawie, powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, a nastąpiło niemal po miesiącu. Wyżej opisana chronologia zdarzeń wskazuje, że wszelkie czynności organu podejmowane były dopiero następczo - na skutek pism wniesionych przez skarżących. Starosta zakończył postępowanie dopiero po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i w dniu 5 maja 2025 r. wydał decyzję odmawiającą przeprowadzenia z urzędu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Z kolei z uzasadnienia decyzji nie wynika by organ poszerzył postępowanie dowodowe, ani by ustalono nowe okoliczności w sprawie. Tym samym należy wskazać, że organ wydał decyzję ponad 2 miesiące po otrzymaniu uzasadnienia wyroku i akt sprawy, bazując właściwie na materiale dowodowym zgromadzonym już przed ww. wyrokiem WSA z 10.10.2024 r. Decyzja została wydana przed terminem określonym w zawiadomieniu na podstawie art. 36 k.p.a., jednak w ocenie Sądu z akt sprawy nie wynika jakiekolwiek uzasadnienie tak długiego prowadzenia postępowania, przy jednoczesnym braku udokumentowania podejmowania przez organ jakichkolwiek działań i czynności w sprawie, które świadczyłyby o prowadzeniu wnikliwej analizy materiału dowodowego. Co więcej, porównując treść wydanej w niniejszej sprawie decyzji z 5 maja 2025 r. i uchylonych przez WSA w Poznaniu postanowień z 4 kwietnia i 31 maja 2024 r., można stwierdzić, że rozstrzygnięcia te organ wydał na podstawie tożsamego stanu faktycznego modyfikując w uzasadnieniu jedynie niektóre przepisy. Organ wbrew argumentacji z zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy nie prowadził więc jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, a przynajmniej nie wynika to z akt sprawy, ani z odpowiedzi na skargę. W ocenie Sądu brak było w niniejszej sprawie okoliczności uniemożliwiających załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki po otrzymaniu wyroku WSA z 10 października 2024 r. Mając na uwadze zapisy art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a. Sąd jest obowiązany do oceny czy stwierdzona przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Judykatura przede wszystkim akcentuje, iż pojęcie "z rażącym naruszeniem prawa" użyte w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a., jakkolwiek nie może być tożsame z interpretacją tego zwrotu zawartego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., choć ma identyczne brzmienie i w obu wypadkach chodzi o istotne uchybienie obowiązującemu przepisowi prawa, to pozwala na pewne uogólnienia właściwe dla ich obu (patrz m.in wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 153/14, pub. CBOSA). Poza tym wskazuje się szereg przypadków rażącej przewlekłości, do których zalicza się zwykle zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w jej stopniu skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony (patrz przykładowo wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2426/13, z 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 3059/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB 10/13, - CBOSA). Kryteria te zawsze należy odnieść do stanu konkretnych spraw, których okoliczności zwykle są zróżnicowane. Zatem zagadnienie charakteru przewlekłości trzeba ocenić przez pryzmat rodzaju i stanu danej sprawy, bo na przykład nie jest uznawana za przewlekłość z rażącym naruszeniem prawa sytuacja, w której do niezałatwienia sprawy dochodzi z powodu błędnych działań organu wynikających z oceny wniosku strony (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2806/12, pub. CBOSA). Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której to naruszenie jest oczywiste (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Można dodać, że jest to stan, w którym naruszenie to jest także istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając charakter przewlekłości nie można pominąć więc charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2015 r., sygn. I OSK 585/15, pub. CBOSA). Sąd musi przy tym wziąć pod uwagę m.in. występujące ewentualnie w sprawie przyczyny "usprawiedliwiające" przewlekłość organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2014 r., sygn. II FSK 3614/13, pub. CBOSA). Również w literaturze prawniczej akcentuje się, że sąd administracyjny powinien uwzględnić całość okoliczności indywidualnych sprawy (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz, Art. 149, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 616). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyjaśniano, że rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. - jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania przewlekłości. Tym samym stwierdzić należy, że przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa ma też miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające tę przewlekłość organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1514/14, pub. CBOSA). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, iż organ reagował na pisma stron, sprawa została załatwiona stosunkowo szybko (po ponad 2 miesiącach od przekazania akt sprawy), a Sąd nie dopatrzył się znamion złej woli po stronie organu. Doszło zatem do przewlekłości, jednakże ani ta okoliczność, ani żadne inne, nie świadczą, iżby organ działał rażąco. Podsumowując, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności (punkt 1 sentencji wyroku), na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania bez rażącego naruszenia prawa (punkty 2 i 3 sentencji wyroku). Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie (punkt 4 sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. (punkt 5 sentencji wyroku).