IV SAB/Po 75/22
WyrokWSA w Poznaniu2022-06-10
Skład orzekający: Maciej Busz, Monika Świerczak, Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, ponieważ informacja została udostępniona po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem. Stwierdzono jednak, że Wójt dopuścił się bezczynności, gdyż nie udostępnił informacji w ustawowym terminie. Bezczynność ta nie została uznana za rażące naruszenie prawa, biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu dotyczące rozmiaru prac i nieobecności pracowników, a także brak twierdzeń skarżącego o rażącym naruszeniu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej gruntów leśnych, pozyskania drewna i zalesień w latach 2015-2020. Wójt Gminy nie udzielił odpowiedzi w ustawowym 14-dniowym terminie. Po złożeniu skargi na bezczynność, Wójt udostępnił część informacji, powiadamiając o opóźnieniu i zobowiązując się do udostępnienia pozostałych informacji w późniejszym terminie. Ostatecznie wszystkie informacje zostały udostępnione po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego M. P. z dnia [...].03. 2022 r., 2. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego M. P. z dnia [...].03. 2022 r., 3. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego M. P. kwotę [...]zł (pięćset [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącego M. P. z dnia [...].03. 2022 r., 2. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego M. P. z dnia [...].03. 2022 r., 3. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego M. P. kwotę [...]zł ( pięćset [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z [...] kwietnia 2022 r. M. P. (dalej jako "Skarżący"), reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wójta Gminy (dalej jako "Wójt", "organ", "podmiot zobowiązany") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w związku z rozpoznaniem wniosku skarżącego, ustalenie charakteru bezczynności w związku z rozpoznaniem wniosku skarżącego, zasądzenie kosztów postępowania oraz przekazanie sprawy do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Zarzucił naruszenie art. 61 ust 1 Konstytucji przez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z 21 marca 2022 r., art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.d.i.p.") przez brak realizacji wniosku polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi, a tym samym braku decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tej informacji zgodnie z wnioskiem.
Uzasadniając skargę wskazał, że w dniu [...] marca 2022 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył wniosek o udostępnienie pocztą elektroniczną informacji publicznej w postaci dokumentów zawierających informacje o:
- powierzchni gruntów leśnych stanowiące własność gminy i/lub będące w jej zarządzie w latach 2015- 2020;
- objętości pozyskania drewna z lasów gminnych w latach 2015-2020;
- areale zalesień na terenach gminnych w latach 2015-2020;
- areale powierzchni gruntów przeznaczonych do zalesienia w gminie w latach 2015-2020;
- areale zalesienia gruntów nieleśnych w gminie w latach 2015-2020;
- powierzchni produkcyjnej gminnych szkółek leśnych w latach 2015-2020.
Jak wskazał – pomimo upływu 14-dniowego terminu podmiot zobowiązany nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi.
W piśmie z [...] kwietnia 2022 r. stanowiącym odpowiedź na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że podjął kroki niezbędne do wyselekcjonowania żądanych przez Skarżącego informacji, jednak z uwagi na rozmiar związanych z tym prac oraz niezdolność do pracy osób pracujących w odpowiednich jednostkach Urzędu Gminy – uchybił terminowi do załatwienia wniosku i pismem z [...] kwietnia 2022 r. powiadomił Skarżącego, że wniosek zostanie załatwiony z opóźnieniem w terminie do [...] kwietnia 2022 r. Informacje udostępniono skarżącemu w części, jednocześnie informując, że udostępnienie pozostałych dokumentów nastąpi nie później niż do [...] maja 2022 r., zatem w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W dalszej części odpowiedzi organ wskazał, że w momencie nie dysponował informacją w wymaganej przez Skarżącego formie, zatem nie był w stanie udzielić informacji "od ręki". Napotkał także trudności z doręczeniem Skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek, gdyż podjęte [...] kwietnia 2022 r. próby doręczenia na wskazany adres nie powiodły się.
Pismem z [...] maja 2022 r. Wójt uzupełnił odpowiedź na skargę wskazując, że pismem z [...] maja 2022 r. udzielił Skarżącemu odpowiedzi na pozostałą część wniosku. Wniósł o umorzenie postępowania w sprawie.
Pełnomocnik Skarżącego w piśmie z [...] maja 2022 r. zaznaczył, że Skarżący otrzymał żądane informacje w pełnym zakresie już po złożeniu skargi. Wniósł o dalsze procedowanie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze, odpowiedzi na skargę i przedmiotowym piśmie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.").
Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4).
W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także takiej, której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia, w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12; por. też wyrok NSA z 22.02.2019 r., I OSK 414/17 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").
W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, z późn. zm.; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. – ani też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, CBOSA). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. (a w ślad za tym: także do art. 52 § 2 p.p.s.a.) z dniem 1 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) – nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanego w takich przypadkach zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). W konsekwencji w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a., w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28.01.2020 r., I OSK 2433/18, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA").
Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA) Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 1 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b ab initio p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie" (por. wyrok NSA z 17.11.2020 r., II OSK 973/19, CBOSA).
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał skargę M. P. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej za dopuszczalną i przystąpił do jej rozpoznania.
Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest rozważanie następujących kwestii: (i) czy Wójt jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, (ii) czy informacje, o które wnioskował Skarżący, stanowią informację publiczną, a jeśli tak, to (iii) czy Wójt prawidłowo załatwił sprawę ww. wniosku Skarżącego.
Ad (i) Jest poza sporem, że można skutecznie żądać zapewnienia dostępu do informacji publicznej tylko od takiego podmiotu, na którym ciąży ustawowy obowiązek udostępnienia ww. informacji. W świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej adresatami obowiązku udostępnienia takiej informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione w art. 4 tej ustawy. W szczególności są nimi "organy władzy publicznej" (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), do których niewątpliwie zaliczają się także organy jednostek samorządu terytorialnego, w tym ich organy wykonawcze, jakimi w szczególności są: wójtowe / burmistrzowie / prezydenci miast (por. wyroki WSA: z 15.01.2013 r., II SAB/Ol 165/12; z 02.06.2015 r., IV SAB/Po 47/15; z 14.06.2016 r., IV SAB/Wr 75/16; z 27.07.2016 r., II SAB/Gd 91/16; z 21.07.2017 r., II SAB/Bd 65/17; z 31.07.2017 r., II SA/Kr 672/17; z 27.04.2018 r., II SAB/Wa 665/17; z 28.12.2018 r., II SAB/Po 108/18; z 21.11.2019 r., IV SAB/Wr 99/19; z 25.09.2020 r., IV SAB/Po 90/20; II SAB/Sz 92/20; z 03.03.2021 r., II SAB/Gd 117/20 – dostępne w CBOSA).
Wobec tego należy stwierdzić, że Wójt Gminy jest bez wątpienia podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych (zob. art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Dla porządku wypada zauważyć, że kwestia ta nie była pomiędzy stronami sporna.
Ad (ii) Przechodząc do analizy przedmiotowego aspektu sprawy – tj. oceny, czy żądane przez Skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej wypada wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w przywołanym w skardze art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, w tym informacji o działalności samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, określają ustawy (zob. art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji RP).
Rudymentarnym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą (acz wysoce niedoskonałą) definicję legalną "informacji publicznej", przez którą – zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).
Przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej zawiera przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w którym znalazły się m.in.: informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. – w tym o ich: przedmiocie działalności i kompetencjach (pkt 2 lit. c) oraz majątku, którym dysponują (pkt 2 lit. f) – informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych oraz o trybie działania osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej (pkt 3 lit. a i lit. b), sposobach przyjmowania i załatwiania spraw oraz stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (pkt 3 lit. d i e), danych publicznych w tym m.in. informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych (pkt 4 lit. d) a także informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz o pomocy publicznej (pkt 5 lit. c u.d.i.p.).
Tym samym żądane przez Skarżącego informacje, dotyczące ogólnie ujmując – zalesienia będących w posiadaniu gminy gruntów, a nadto produkcji drewna – w ocenie Sądu mieściły się w ramach pojęcia informacji publicznej. Nie było to zresztą przedmiotem sporu między stronami.
Ad (iii) Przechodząc do oceny, czy wobec tego Wójt dopuścił się zarzucanej bezczynności – rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym lub terminie przedłużonym przez organ (por. odpowiednio art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) – należy wskazać, że terminy załatwienia sprawy w przedmiocie informacji publicznej zostały określone w art. 13 u.d.i.p., który stanowi, że:
"1. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku."
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej przyjmuje się, że stan bezczynności może mieć miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych ani nie udostępnia w nakazanym terminie, w drodze tzw. czynności materialno-technicznej, żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu załatwienie wniosku, we właściwej formie. W szczególności nie wydaje wymaganej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub, w przypadku informacji przetworzonej, ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego), albo decyzji o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.), względnie nie informuje pisemnie wnioskodawcy, że żądana informacja znajduje się w Biuletynie informacji Publicznej ("BIP"), albo że informacji tej nie posiada, bądź że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
W każdym z tych przypadków zakreślony w cytowanym art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin wyznacza podstawowe czasowe ramy, w których organ powinien przeprowadzić działania związane z oceną wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jego załatwieniem. Natomiast art. 13 ust. 2 u.d.i.p. przewiduje warunki, na jakich możliwe jest przedłużenie owego podstawowego terminu, maksymalnie do dwóch miesięcy.
W kontrolowanej sprawie Wójt pierwszych czynności w sprawie dokonał już po upływie ustawowego podstawowego 14-dniowego terminu, tj. w odpowiedzi na wniosek z [...] marca 2022 r. i wobec wniesienia skargi z [...] kwietnia 2022 r. za pośrednictwem organu – powiadomił Skarżącego o załatwieniu wniosku z opóźnieniem pismem z [...] kwietnia 2022 r. Tymczasem 14-dniowy termin od złożenia wniosku mijał z dniem [...] kwietnia 2022 r. Jednocześnie w odpowiedzi na skargę organ sam wskazał, że uchybił terminowi do załatwienia wniosku.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
W tym miejscu godzi się wyjaśnić, że w sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – zarzucany w skardze stan bezczynności ustał (tu: w związku z udostępnieniem przez organ żądanej informacji) po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez sąd administracyjny, to postępowanie sądowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26.11.2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63), acz jedynie w części obejmującej zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności (tu: do załatwienia wniosku o udostępnienia informacji publicznej), o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 27.02.2020 r., II OSK 2423/19, CBOSA) – o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.
Nie zwalniało to jednak sądu od podjęcia pozostałych obligatoryjnych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi – przewidzianych obecnie w art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. – tj. orzeczenia w kwestii dopuszczenia się przez organ bezczynności oraz oceny jej charakteru: rażącego albo nierażącego (por. wydane jeszcze na gruncie stanu prawnego obowiązującego przed 15 sierpnia 2015 r., ale nadal aktualne: postanowienie NSA z 26.07.2012 r., II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15.01.2013 r., II OSK 2390/12; dostępne w CBOSA).
Konsekwentnie, stosownie do przywołanego wyżej art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że Organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego z [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej (pkt 2 sentencji wyroku).
Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku).
Sąd wziął bowiem pod uwagę, że "rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu "rażącym naruszeniem prawa" jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu ocenianego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27.03.2013 r., II OSK 468/13; a także wyroki WSA: z 10.04.2014 r., II SAB/Wr 14/14; z 11.10.2013 r., II SAB/Po 69/13; z 11.03.2015 r., IV SAB/Po 19/15; dostępne w CBOSA).
W niniejszej sprawie sytuacja taka, zdaniem Sądu, nie wystąpiła. Wprawdzie Organ udostępnił żądaną przez Skarżącego informację z ponad miesięcznym opóźnieniem, ale już niezwłocznie po otrzymaniu skargi, która w dodatku nie była poprzedzona żadnym monitem ze strony Skarżącego. Sąd dał przy tym wiarę wyjaśnieniom Wójta, że nieudostępnienie informacji w terminie nie wynikało ze złej woli Organu, lecz rozmiaru żądanej informacji i niezdolności do pracy osób pracujących w odpowiednich "komórkach organizacyjnych Urzędu Gminy L. z powodu choroby, opieki oraz urlopu". Niepozbawiona znaczenia dla przyjętej przez Sąd oceny charakteru stwierdzonej bezczynności była także okoliczność, że sam Skarżący nie twierdził ani w skardze, ani w replice na uzupełnienie odpowiedzi na skargę, by w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa.
O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone koszty postępowania obejmują: koszt wpisu od skargi ([...] zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej ustalone według stawek minimalnych zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.), w wysokości [...] zł – łącznie [...] zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło