IV SAB/Po 90/22
WyrokWSA w Poznaniu2022-06-14
Skład orzekający: Maria Grzymisławska-Cybulska, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, ponieważ przez okres prawie 10 miesięcy od złożenia wniosku nie podjął żadnych znaczących czynności procesowych. Bezczynność ta została uznana za rażące naruszenie prawa ze względu na brak jakiegokolwiek uzasadnienia, wyjaśnienia lub ustalenia nowego terminu załatwienia sprawy. Sąd zobowiązał Wojewodę do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie 60 dni od doręczenia wyroku.Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w czerwcu 2021 r. Pomimo wielokrotnych próśb o priorytetowe rozpatrzenie sprawy i braku odpowiedzi ze strony Wojewody, sprawa nie została załatwiona. W kwietniu 2022 r. A. S. złożył skargę na bezczynność Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw. Wojewoda wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując m.in. brakiem ponaglenia i wejściem w życie przepisów zawieszających bieg terminów w sprawach cudzoziemców.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Wojewodę do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie 60 dni od doręczenia wyroku, stwierdzono bezczynność Wojewody z rażącym naruszeniem prawa i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę do wydania aktu kończącego postępowanie z wniosku A. S. z dnia [...] czerwca 2021 r. w terminie 60 dni od dnia doręczenia wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności i aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego A. S. z dnia [...] czerwca 2021 r.; 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z [...] kwietnia 2022r. A. S., reprezentowany przez r.pr. K. P.-W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] czerwca 2021 r. (data wpływu wniosku do organu [...] czerwca 2021r.) o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy.
Skarżący zarzucił Wojewodzie naruszenie art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ("k.p.a."), art. 35 § 1-3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez rażącą obrazę zasady szybkości i prostoty postępowania administracyjnego oraz przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym i tym samym naruszenie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej.
Skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.),
2) stwierdzenie, że bezczynność Wojewody ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.),
3) zobowiązanie Wojewody do wezwania Skarżącego do osobistego stawiennictwa w Urzędzie w celu pobrania odcisków palców w terminie 7 dni od doręczenia akt temu Organowi (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.),
4) wydania aktu kończącego postępowanie administracyjne w sprawie w terminie 7 dni od dnia pobrania odcisków palców Skarżącego (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.),
5) zasądzenie od Wojewody na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. kwoty [...]zł (art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.).
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że na podstawie art. 160 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach ("u.c.") w dniu [...] czerwca 2021 r. zwrócił się do Wojewody z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący jest [...], który podróżuje do wielu krajów na turnieje. Obecnie przebywa w Polsce, gdzie od kilku lat znajduje się jego główna baza treningowa - ze względu na osobiste relacje i pozostawanie w związku z [...], ale także ze względu na współpracę z [...] trenerami i tutejszym klubem [...], w tym uczestnictwo w szkolenie polskich zawodników. Dotychczas podstawą jego pobytu były polska wiza krajowa, a następnie ruch bezwizowy, które jednak już wygasły. Obecnie nie ma możliwości podróżowania oraz kontynuowania swojej kariery zawodowej ze względu na toczące się postępowanie. Jako, że Skarżący trenuje w polskim klubie sportowym, wiąże się to z reprezentacją polski na arenie międzynarodowej, a w związku z toczącym się postępowaniem, nie może kontynuować działań z tym związanych. Przed złożeniem wniosku Skarżący dopełnił wszelkich niezbędnych czynności gwarantujących uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia w tej sprawie i starannie skompletował cały niezbędny do uzyskania zezwolenia materiał dowodowy, który złożył wraz z wnioskiem.
Skarżący wskazał, że składał wielokrotne prośby do Wojewody o priorytetowe rozpoznanie jego sprawy ze względu na szczególne okoliczności, odpowiednio: [...] lipca 2021 r., [...] listopada 2021 r. oraz [...] lutego 2022 r. Na żadne z tych pism pełnomocnik Skarżącego nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Dodatkowo, [...] stycznia 2022 r. Skarżący za pośrednictwem pełnomocnika, zgodnie z otrzymaną przez pełnomocnika informacją udzieloną przez pracownika infolinii W. Urzędu Wojewódzkiego w P. w dniu [...] stycznia 2022 r. o brakującym pełnomocnictwie, uzupełnił je w sprawie mimo tego, że zostało ono złożone wraz z wnioskiem, [...] czerwca 2021 r. oraz ponownie wniósł o priorytetowe rozpatrzenie jego wniosku.
Do dnia wniesienia niniejszej skargi skarżony Organ nie załatwił sprawy z wniosku z [...] czerwca 2021 r. Nie zawiadomił on także pełnomocnika Skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie i przewidywanym terminie jej załatwienia. Jedyną czynnością podjętą przez Organ było aktualizowanie stanu sprawy na portalu W. Urzędu Wojewódzkiego w P.. Aktualizacje w portalu nie wskazują w żaden sposób na zamiar wszczęcia i prowadzenia postępowania. Podkreślono, że postępowanie przed Organem toczy się już od ponad 9 miesięcy.
Przedstawione wyżej okoliczności w sposób jednoznaczny wskazują na to, że Organ dopuścił się bezczynności. Zachowanie Wojewody pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości i prostoty postępowania administracyjnego (art. 12 § 1 k.p.a.). Terminy załatwienia sprawy zostały przekroczone w sposób rażący (art. 35 § 1-3 k.p.a.). Skarżony Organ naruszył także swe obowiązki wynikające z treści art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Jednocześnie obraza ww. przepisów stanowi przejaw naruszenia zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Ze względu na to, że do dnia wniesienia skargi wniosek Skarżącego nie został rozpoznany, zasadnym pozostaje wniosek o zobowiązanie Organu do wezwania do osobistego stawiennictwa Skarżącego i wydania w określonym terminie aktu kończącego postępowanie w sprawie.
W ocenie Skarżącego bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wnosi przy tym o rozstrzygnięcie wniosku o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nawet w przypadku wystąpienia ewentualnych podstaw do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania Wojewody do wydania aktu w określonym terminie, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. jeśli taki akt zostanie wydany już po wniesieniu niniejszej skargi do Sądu.
Skarżący wskazał, że już samo przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy jest znaczące i jednoznaczne. Sprawa nie jest szczególnie skomplikowana, tak więc Wojewoda (zgodnie z zasadami sprzed nowelizacji u.c., które miały zastosowanie w momencie złożenia wniosku, a więc zgodnie z którymi sprawa powinna zostać rozpoznana) powinien był rozpatrzyć sprawę nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Tym samym okres bezczynności w niniejszej sprawie wynosi prawie dziesięciokrotność tego terminu (art. 35 § 1 k.p.a.). Zachowanie Wojewody nie znajduje żadnego uzasadnienia. W szczególności nic nie wskazuje na to, aby to zachowanie było podyktowane jakimikolwiek przeszkodami procesowymi, działaniami Skarżącego, czy innymi okolicznościami, które uniemożliwiły załatwienie sprawy w terminie. Ponadto, Organ nie przystąpił w ogóle do rozpoznania sprawy, nie podejmował w tym celu żadnych czynności, a ponadto nie poinformował pełnomocnika Skarżącego o powodach jej niezałatwienia.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie w całości, a w przypadku wszczęcia postępowania sądowego o oddalenie skargi w całości.
Organ argumentował, że w myśl art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2022r., poz. 329 z późn. zm.) skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Zatem użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. zwrot "skargę (...) na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść (...) po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu" należy rozumieć jako samoistny warunek dopuszczalności skargi, który trzeba spełnić, aby prawnie dopuszczalne stało się wniesienie takiego środka ochrony sądowej. Przepis ten nie ogranicza się jedynie do tego, że skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, ani też, że taką skargę można wnieść w każdym czasie po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W toku postępowania o udzielenie Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ponaglenie na bezczynność w sprawie nie zostało wniesione.
W dniu 15.04.2022r. weszła w życie ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022r., poz. 830), zgodnie z którą od 15.04.2022r. do 31.12.2022r. zawieszony został bieg terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców prowadzonych na podstawie ustawy o cudzoziemcach, w tym również w sprawach zezwoleń na pobyt czasowy. W okresie zawieszenia biegu terminów nie stosuje się przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie. Ponadto w okresie tym, organowi prowadzącemu postępowanie nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie zawieszenia biegu terminów, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Zawieszenie biegu terminów wprowadzono w związku ze znaczącym dodatkowym obciążeniem urzędów wojewódzkich, wynikającym z masowego napływu cudzoziemców z terytorium [...] i zjawisk temu towarzyszących spowodowanych konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Celem regulacji jest umożliwienie dostosowania procedur i funkcjonowania administracji do zaistniałej wyjątkowej sytuacji migracyjnej, która pośrednio wpływa na przebieg postępowań z zakresu legalizacji pobytu wszczętych również przed 24.02.2022r.
W ocenie Wojewody zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.
Pan A. S. [...].06.2021r. złożył do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powołując się na okoliczność z art. 160 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020r. poz. 35 z późn. zm.) zgodnie z którym zezwolenia na pobyt czasowy można udzielić cudzoziemcowi prowadzącemu życie rodzinne w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, z późn. zm.), z zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelem polskim, jeżeli cudzoziemiec spełnia wymogi, o których mowa w art. 159 ust. 1 pkt 2 ustawy tj. posiada ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu. Zgodnie z art. 105 ust. 1 oraz art. 106 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, przedstawia ważny dokument podróży. Ponadto, od cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy pobiera się odciski linii papilarnych (art. 106 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach). Złożony 29.06.2021r. wniosek o udzielenie Panu A. S. zezwolenia na pobyt czasowy zawierał wyżej wymienione braki formalne.
Wojewoda podkreślił, że w dniu [...] stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91). Ustawa wprowadza istotne zmiany w zakresie długości oraz rozpoczęcia biegu terminów załatwiania spraw udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, udzielenia zezwolenia na pobyt stały oraz udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (art. 112a ustawy o cudzoziemcach).
W ocenie Wojewody dopiero wystąpienie ostatniego ze zdarzeń opisanych w art. 112a ustawy o cudzoziemcach, tj. cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie powoduje, że rozpoczyna się bieg terminu dla Wojewody na załatwienie sprawy.
Na mocy art. 13 ust. 1 cyt. ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw wskazane regulacje mają zastosowanie do postępowań pozostających w toku w dniu wejścia w życie ustawy.
Przenosząc cytowane regulacje na grunt przedmiotowej sprawy Wojewoda przyjął, że w dniu złożenia skargi nie rozpoczął biegu termin na rozpatrzenie sprawy udzielenia Panu A. S. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy obarczony brakami formalnymi. Do dnia dzisiejszego braki te nie zostały uzupełnione. Nie wystąpiło zatem określone w art. 112a ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zdarzenie rozpoczynające bieg terminu rozpatrzenia sprawy tj. 60 dni.
W świetle powyższego zarzuty skargi określone w pkt 1 i pkt 2 nie zasługują na uwzględnienie. Wojewoda nie naruszył terminu rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, gdyż termin ten w dniu złożenia skargi nie rozpoczął biegu. W konsekwencji rozstrzyganie czy bezczynność, która nie wystąpiła, ma charakter rażącego naruszenia prawa nie znajduje uzasadnienia.
Nadto Wojewoda wyjaśnił, że pismem z [...].04.2022r. Pan A. S. został wezwany do osobistego stawiennictwa oraz uzupełnienia braków formalnych wniosku. W związku z wyjazdem Skarżącego poza granice Polski, na wniosek Pana A. S., termin wizyty w urzędzie został ustalony na [...].06.2022r.
W świetle powyższego wniosek skargi określony w pkt 3 nie znajduje uzasadnienia.
Odnosząc się do żądania zobowiązania Wojewody do zakończenia postępowania w terminie 7 dni od dnia pobrania odcisków palców Skarżącego wyjaśniam, iż zakończenie postępowania przed upływem określonego w art. 109 ust. 2 i ust. 3 ustawy o cudzoziemcach terminu opiniowania wniosku przez komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego stanowiłoby naruszenie prawa. Komendanci, o których mowa w ust. 1 art. 109 ustawy, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub konsul przekazują swoje stanowisko w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30- dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę, (art. 109 ust. 2 i ust. 3 ustawy o cudzoziemcach). Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy przekazany zostanie do wskazanych organów po uzupełnieniu braków formalnych wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., przedmiotem skargi może być także bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, wbrew temu na co wskazywał Wojewoda, że Skarżący wypełnił powyższy wymóg formalny składając w istocie pięć pism, z treści których wynika, że wnosi o priorytetowe rozpoznanie sprawy, czy o pilną reakcję ([...].07.2021r., [...].07.2021r., [...].11.2021r., [...].02.2022r. i [...].04.2022r.). Nie sposób zatem przyjąć, by Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie dopełnił formalnego wymogu ponaglenia (k. akta adm.). Dla przyjęcia, że ponaglenie zostało złożone wymagane jest złożenie pisma z treści którego wynika, że wnioskodawca kwestionuje brak działania organu. O charakterze pisma decyduje bowiem jego treść, a nie oznaczenie. Ponaglenie jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu przez właściwy organ administracji publicznej.
Z analizy pisma z [...] listopada 2021r. i [...] lutego 2022r. można wysnuć wniosek, że stanowią one kolejne ponaglenia na bezczynność Wojewody w związku z toczącym się postępowaniem z wniosku wysłanego [...] czerwca 2021r., skoro pełnomocnik Wnioskodawcy sformułowała w nim swoje wątpliwości co do terminowości rozpoznawania sprawy przez organ. Świadczą o tym zwroty: "zwracam się z uprzejmą prośbą o przyspieszenie procedury wydania decyzji". Podkreślić należy, że w odniesieniu do każdego pisma wniesionego do organu, czy też za jego pośrednictwem, o dalszym biegu pisma, niezależnie od nadanej przez wnoszącego nazwy, decyduje jego treść. Mylne oznaczenie pisma nie stanowi przeszkody do nadania mu właściwego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 lutego 1997 r., I PKN 40/96, OSNAP 1998, nr 1, poz. 14 oraz postanowienie NSA z 8 października 2010 r., II FZ 532/10, CBOSA.nsa.gov.pl). W sytuacji mylnego oznaczenia pisma należy zbadać i ocenić czy zawiera elementy niezbędne do zakwalifikowania go do innego rodzaju, niż wynikałoby to z jego nazwy. Niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywołać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z jego treści wynika jaki jest rodzaj pisma. Każde pismo winno być rozpoznane zgodnie z intencją strony wyrażoną jednoznacznie w jego treści (vide: postanowienie NSA z 28 września 2011 r., II OZ 833/11, CBOSA).
Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11, CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27 października 2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 01 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie". Nie ulega wątpliwości, że bezczynność organu istniała w dacie złożenia skargi ([...] kwietnia 2022 r.) i sprawa nadal nie została zakończona, co wynika z informacji organu (k. 23, 24 akt sąd.). Organ wyznaczył termin osobistego stawiennictwa wnioskodawcy na dzień [...] czerwca 2022r. Brak było zatem przesłanek do odrzucenia skargi, albowiem w ocenie Sądu sprawa została wszczęta wniesieniem wniosku z [...] czerwca 2021r. (wpływ do organu [...] czerwca 2021r.) i jest w toku skoro do dnia wydania wyroku nie została wydana stosowna decyzja, o czym jeszcze poniżej.
W przedmiotowej sprawie Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
W dniu [...] czerwca 2021r. do Wojewody wpłynął wniosek A. S. z [...] czerwca 2021r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na związek partnerski z obywatelem RP (cel pobytu zmieniono wnioskiem z [...] maja 2022r.).
Pismem [...] lipca 2021r. doręczonym organowi [...] lipca 2021r. pełnomocnik wnioskodawcy bez wezwania przedłożyła dodatkowe dokumenty.
Pismem z [...] lipca 2021r. doręczonym organowi [...] lipca 2021r. pełnomocnik wnioskodawcy złożyła wniosek o priorytetowe rozpoznanie sprawy wnosząc o indywidualne jej potraktowanie i wydanie decyzji w najbliższym możliwym terminie.
Pismem z [...] listopada 2021r. doręczonym organowi [...] listopada 2021r. pełnomocnik wnioskodawcy złożyła wniosek o priorytetowe rozpoznanie sprawy i przyspieszenie procedury wydania decyzji oraz karty pobytu.
Podobny wniosek ponowiono pismem z [...] lutego 2022r. (wpływ do organu [...] marca 2022r.), a także w informacji mailowej z [...] kwietnia 2022r.
W dniu [...] kwietnia 2022r. została nadana w Urzędzie Pocztowym skarga na bezczynność Wojewody.
W dniu [...] kwietnia 2022r. wystosowano do pełnomocnika skarżącego scalone wezwanie do uzupełnienia braków formalnych i dokumentów do udzielenia zezwolenia.
Przechodząc zatem to merytorycznego rozpoznania skargi, należy zauważyć, że Skarżący zarzuca bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy cudzoziemca na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r., poz. 35, dalej: "ustawa o cudzoziemcach").
Na podstawie art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W tym miejscu należy wyjaśnić, że obecnie, pod rządem art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., pojęcie "bezczynności" – inaczej niż pojęcie "przewlekłości" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) - jest rozumiane formalnie: jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, względnie w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Innymi słowy, chodzi w tym przypadku wyłącznie o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a., albo na podstawie przepisu szczególnego, względnie terminu przedłużonego przez organ zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" – również w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. oraz art. 149 p.p.s.a. – sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych: niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 § 1 i § 2 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.
Załatwienie więc sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).
W tym miejscu wskazać należy, że zmianie uległa ustawa o cudzoziemcach. Na mocy ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 91, dalej: "ustawa zmieniająca"), która weszła w życie w dniu 29 stycznia 2022 r., do ustawy o cudzoziemcach dodano art. 112a wprowadzający szczegółowe terminy załatwiania o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Ustawa o cudzoziemcach w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą przewiduje obecnie, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni (art. 112a ust. 1 ustawy). Termin o jakim mowa wyżej biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń (1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub (2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub (3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie (art. 112a ust. 2 ustawy). W przypadku postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń (1) jednostka przyjmująca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub (2) jednostka przyjmująca przedłożyła dokumenty, o których mowa w art. 106a ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106a ust. 3, upłynął bezskutecznie (art. 112a ust. 3 ustawy). Ustawa o cudzoziemcach w aktualnym brzmieniu przewiduje również, że postępowanie odwoławcze w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy kończy się w terminie 90 dni (art. 112a ust. 4 ustawy). Jeżeli odwołanie nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami prawa, termin, o którym mowa w ust. 4, biegnie od dnia uzupełnienia braków (art. 112a ust. 5 ustawy).
Zgodnie z art. 7 ustawy zmieniającej do postępowań wszczętych na podstawie zmienianej ustawy o cudzoziemcach i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem art. 8-11 i art. 13. Zgodnie z art. 13 ustawy zmieniającej w postępowaniach prowadzonych na podstawie zmienianej ustawy o cudzoziemcach, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Dalej wskazać należy, że wniosek o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Wojewody w dniu [...] czerwca 2021r., a więc pod rządami ustawy o cudzoziemcach sprzed nowelizacji wprowadzającej szczegółowe terminy załatwiania o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, inicjując z tym dniem postępowanie administracyjne. Wnioskodawca powołał się na okoliczność z art. 160 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którą zezwolenia na pobyt czasowy można udzielić cudzoziemcowi prowadzącemu życie rodzinne w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, z późn. zm.), z zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelem polskim, jeżeli cudzoziemiec spełnia wymogi, o których mowa w art. 159 ust. 1 pkt 2 ustawy tj. posiada ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu. Zgodnie z art. 105 ust. 1 oraz art. 106 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, przedstawia ważny dokument podróży. Ponadto, od cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy pobiera się odciski linii papilarnych (art. 106 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach). Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie został złożony przez cudzoziemca osobiście, wojewoda wzywa go do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 105 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach). Podobnie też, w przypadku innych braków formalnych wniosku organ, na podstawie do art. 64 § 2 k.p.a., zobowiązany był wezwać stronę do ich uzupełnienia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zaznaczyć należy, że specyfika postępowania, zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy, wymaga także aby przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy organ zwrócił się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Podmioty o których mowa w ust. 1 przekazują informację w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 109 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach). W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (art. 109 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach). Jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (art. 109 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach).
Wniosek A. S. o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Wojewody w dniu [...] czerwca 2021 r. i to od tego dnia na Wojewodzie ciążył już obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku. Zagadnienie momentu wszczęcia postępowania w przypadku postępowań inicjowanych wnioskami było przedmiotem pogłębionej analizy, której wyraz dał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 03 września 2013 r. sygn. I OPS [...] (dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy tym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Zatem, skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. (wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, czy pozostawienie podania bez rozpoznania) organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania.
W świetle powyższego nie może być zatem uzasadnionych wątpliwości, co do tego, że sprawa A. S. została zainicjowana z dniem [...] czerwca 2021 r. wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Ustalenie to, w ocenie Sądu, nie może rodzić uzasadnionych wątpliwości również w kontekście istoty skargi na bezczynność, którą jest doprowadzenie do zmiany zaistniałego, wadliwego procesowo, stanu postępowania, w ramach którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje w kierunku jej terminowego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 08 sierpnia 2021 r. sygn. I GSK 672/21, CBOSA). Pomimo zatem niedochowania obowiązków ciążących na stronie postępowania, dotyczących spełnienia wszystkich wymogów formalnych, również dotyczących podania (wniosku), w tym wynikających z ustawy o cudzoziemcach, wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło w badanej sprawie z dniem doręczenia żądania Wojewodzie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 25/21, CBOSA).
Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że od [...] czerwca 2021r. do dnia rozpoznania skargi przez Sąd Wojewoda nie rozpatrzył wniosku A. S. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność organu Wojewoda wystosował pierwsze scalone wezwanie do uzupełnienia baków wniosku. Brak jakiejkolwiek aktywności organu przez okres prawie 10 miesięcy, przy uwzględnieniu faktu złożenia przedmiotowej skargi na bezczynność w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, uzasadnia uznanie przedmiotowej skargi na bezczynność za w pełni uzasadnioną.
Nie uszła uwadze Sądu wskazywana przez Wojewodę w odpowiedzi na skargę regulacja ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 830). Wskazaną ustawą zmieniającą ustawę dodano obowiązujący od 15 kwietnia 2022r. art. 100c ust. 1–4, dotyczący prowadzonych przez wojewodę postępowań w zakresie udzielenia cudzoziemcom zezwoleń na pobyt czasowy, pobyt stały, pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiego oraz zmian i cofnięcia tych zezwoleń. Stanowi on, że do 31 grudnia 2022r. zawieszony został bieg terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców prowadzonych na podstawie ustawy o cudzoziemcach, w tym również w sprawach zezwoleń na pobyt czasowy. W okresie zawieszenia biegu terminów nie stosuje się przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie. Ponadto w okresie tym, organowi prowadzącemu postępowanie nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie zawieszenia biegu terminów, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
Oceniając wprowadzone regulacje odnośnie niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż przepisy te mają zastosowanie w odniesieniu do terminów załatwienia sprawy, które uległy zawieszeniu do dnia 31 grudnia 2022r. (art. 100c ust. 1 ustawy). Przy czym podkreślić należy, że Sąd ocenia zarzuconą bezczynność prowadzonego postępowania organu od momentu złożenia wniosku, tj. o dnia [...] czerwca 2021 r. Natomiast treść ust. 4 art. 100c ustawy oznaczać będzie tyle, że okresy objęte wstrzymaniem biegu terminów załatwiania spraw nie będą wliczane do terminu, w którym załatwiona została konkretna sprawa i który jest przedmiotem badania, czy nie nastąpiła bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie, lub ich dokonanie z opóźnieniem w okresie do [...] grudnia 2022r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 100c ust. 4 ustawy) oznacza brak możliwości uwzględnienia ponagleń na bezczynność i przewlekłość postępowań spowodowaną zaprzestaniem czynności przez organ w tym okresie. W okresie obowiązywania tych stanów organy nie są zatem bezczynne. Toczącemu się postępowaniu w tym okresie nie można przypisać cech bezczynności i przewlekłości. A contrario, przepis ten nie dotyczy bezczynności organu i stanu przewlekłości postępowania powstałego i trwającego do 15 kwietnia 2022 r., tj. daty wejścia w życie tego przepisu. Przepisy nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom [...] nie wyłączają, zatem możliwości złożenia ponaglenia i skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, o ile dotyczą one stanu postępowania sprzed daty wyjścia w życie tych przepisów, jak w niniejszej sprawie.
Nadto wskazać należy, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom [...] ani jej nowelizacji z 8 kwietnia 2022r. nie zawierają żadnych przepisów przejściowych dotyczących zmiany przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W postępowaniu przed Sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie. Ocenie Sądu podlegają zdarzenia (stan faktyczny) mające miejsce przed dniem wejścia w życie nowelizacji, a zatem Sąd może dokonywać kontroli prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy obowiązujące przed wejściem w życie nowelizacji do ustawy o pomocy obywatelom [...]. W tym okresie bezczynność miała miejsce. Natomiast nowa regulacja obowiązująca od 15 kwietnia 2022r. powoduje, że Sąd od tego momentu nie ocenia prowadzonego postępowania w zakresie cech bezczynności organu mających miejsce po tej dacie.
W tej sytuacji Sąd stwierdził że Wojewoda dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku A. S. z [...] czerwca 2021r., zatem należało zobowiązać organ do rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] czerwca 2021r., co Sąd uczynił na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 1 i 2 sentencji wyroku).
W dalszej kolejności należało ocenić, czy bezczynność organu miała postać kwalifikowaną. Sąd uznał, że okoliczności sprawy zwłaszcza prawie dziesięciomiesięczne milczenie organu, bez jakiegokolwiek uzasadnia, wyjaśnienia i ustalenia późniejszego terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 1 k.p.a. uzasadnia przyjęcie, że bezczynność Wojewody w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie czynności podjętych przez organ, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, znaczne i wyraźnie godzące w treść obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacja zaistniała. Podkreślić trzeba, że organ nie podejmował żadnych czynności zmierzających do rozpatrzenia wniosku Skarżącego, co stanowi o ograniczeniu prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki (art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a.). Brak działania pozostaje w sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Wojewoda pośrednio usprawiedliwiał długotrwałość niniejszego postępowania skokowym wzrostem ilości wniosków składanych przez cudzoziemców i spowodowaną tym systemową niewydolnością wobec braku odpowiednich sił i środków do ich terminowego załatwiania oraz znaczącym dodatkowym obciążeniem urzędów wojewódzkich, wynikającym z masowego napływu cudzoziemców z terytorium [...] i zjawisk temu towarzyszących spowodowanych konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. W ocenie Sądu swej bezczynności i braku jakiejkolwiek reakcji na wniosek organ nie może jednak tłumaczyć trudnościami kadrowymi, brakiem etatów, czy też środków spowodowanych dużą liczbą spraw czy też brakiem środków pieniężnych. Okoliczności te podnoszone są bowiem przez Wojewodę już od 2014r. Z uwagi na to Sąd stwierdził, że pięciokrotnie przekroczony termin do załatwienia wniosku, przy założeniu że należy do spraw skomplikowanych, miał miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w pkt 3 wyroku.
O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 4 wyroku na mocy art. 200 § 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 535), wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2018r., poz. 265) oraz [...] zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło