I SA/Rz 616/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-10-04

Skład orzekający: Jarosław Szaro, Grzegorz Panek, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rekompensata pieniężna otrzymana przez pracownika z tytułu rozwiązania umowy o pracę w ramach Programu Dobrowolnych Odejść, ustalona na podstawie wewnętrznych regulacji pracodawcy i układu zbiorowego pracy, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako odszkodowanie lub zadośćuczynienie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rekompensata pieniężna otrzymana w ramach Programu Dobrowolnych Odejść nie jest odszkodowaniem ani zadośćuczynieniem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ pracownik dobrowolnie przystąpił do programu, a rozwiązanie umowy nastąpiło za porozumieniem stron. Świadczenie to ma charakter motywacyjny, a nie naprawczy, i w związku z tym nie podlega zwolnieniu podatkowemu, stanowiąc przychód ze stosunku pracy.
Stan faktyczny
Skarżący rozwiązał umowę o pracę w związku z objęciem go Programem Dobrowolnych Odejść, otrzymując rekompensatę pieniężną. Skarżący uważał, że świadczenie to korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, ponieważ jego wysokość i zasady ustalania wynikają z przepisów prawa pracy i wewnętrznych regulacji. Organ podatkowy uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, stwierdzając, że rekompensata nie ma charakteru odszkodowawczego, gdyż pracownik dobrowolnie przystąpił do programu, a rozwiązanie nastąpiło za porozumieniem stron.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Grzegorz Panek / spr./ WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi F. P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Przedmiotem skargi jest indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego z dnia [...] kwietnia 2016 znak [...], w której Dyrektor Izby Skarbowej (dalej: organ), działając z upoważnienia Ministra Finansów stwierdził, że stanowisko F. P. (dalej: skarżący, wnioskodawca) przedstawione we wniosku, złożonym 25 stycznia 2016 r. i uzupełnionym w dniu 15 kwietnia 2016 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego - jest nieprawidłowe. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny: Z dniem 30 czerwca 2014 r. skarżący (na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 Kodeksu pracy) rozwiązał za porozumieniem stron umowę o pracę z "A" w związku z objęciem skarżącego Programem Dobrowolnych Odejść dla pracowników spółki "A". Program ten był wprowadzony przez pracodawcę uchwałą zarządu spółki z dnia 15 kwietnia 2014 r., w uzgodnieniu ze związkami zawodowymi i dawał określonym grupom pracowników, w tym skarżącemu możliwość rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron i otrzymania w związku z powyższym rekompensaty pieniężnej, której wysokość była uzależniona od stażu pracy u pracodawcy, jednak nie wyższej niż 140.000 zł. Programem byli objęci pracownicy spółki, których stosunki pracy były objęte szczególną ochroną na podstawie art. 39 Kodeksu pracy, w związku z art. 18 ustawy z dnia 11 maja 2012 r., o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 637) i pozostających pod ochroną do dnia 31 grudnia 2014 r., oraz pozostali pracownicy spółki, którzy do dnia 16 maja 2014 r., zgłosili udział w Programie na warunkach w nim określonych. Zgodnie z zapisami Programu Dobrowolnych Odejść oprócz rekompensat pieniężnych, pracownicy objęci programem otrzymali wszelkie świadczenia z innych powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy i wewnętrznych aktów prawnych obowiązujących w spółce, w tym z Kodeksu pracy i Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników "A", w przypadku nabycia do nich prawa. Staż pracy skarżącego wyniósł na dzień rozwiązania umowy o pracę ponad 34 lata i na tej podstawie została naliczona rekompensata. Skarżący spełnił warunki Programu i otrzymał rekompensatę pieniężną pomniejszoną o podatek dochodowy, którego kwota była znaczna i wpłynęła na pogorszenie sytuacji życiowej i materialnej skarżącego. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: Czy zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kwota otrzymanej rekompensaty od pracodawcy z tytułu rozwiązania umowy o pracę na podstawie Programu Dobrowolnych Odejść dla pracowników spółki "A" zgodnie z uchwałą zarządu spółki z dnia 15 kwietnia 2015 r., korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego? Zdaniem skarżącego, prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym otrzymana kwota rekompensaty z tytułu Programu Dobrowolnych Odejść dla pracowników spółki "A" w 2014 r. korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych spełnia bowiem wprost warunki tego przepisu tj. otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, korzystają wprost ze zwolnienia jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze. zm.). W ocenie skarżącego z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdyż rekompensata, która została mu wypłacona oraz zasady jej ustalenia i naliczenia wynikają z obowiązujących przepisów prawa pracy i wewnętrznych aktów prawnych obowiązujących w spółce "A", w tym Kodeksu pracy, Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy i ustaleń pracodawcy w porozumieniu z organizacjami związkowymi, czego efektem było podjęcie stosownej uchwały przez zarząd spółki "A" w dniu 15 kwietnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając z upoważnienia Ministra Finansów, interpretacją indywidualną z dnia [...] kwietnia 2016 r., opisaną na wstępie, uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. Uzasadniając interpretację przytoczył treść art. 9 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), dalej "u.p.d.o.f." oraz art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.- Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 943 ze zm.) określanej dalej jako "k.p."). Organ wskazał, że odszkodowanie czy zadośćuczynienie jest szczególnym rodzajem świadczenia, polegającym na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach chronionych przez prawo. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy jak i niemajątkowy. Zdaniem organu, trudno uznać, aby w wyniku niewymuszonego przystąpienia pracownika do Programu Dobrowolnych Odejść umożliwiającego uzyskanie "preferencyjnych" warunków rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron pracownik poniósł szkodę. W ocenie organu świadczenia otrzymane w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (inne niż wprost nazwane w prawie pracy odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem, np. rekompensata, odprawa) nie są objęte dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Świadczenia te nie są w ścisłym znaczeniu odszkodowaniem, gdyż pracownik dobrowolnie przystępuje do ww. programu, a rozwiązanie umowy o pracę następuje w drodze porozumienia stron. Pracownik nie ponosi uszczerbku majątkowego, a wręcz przeciwnie dostaje dodatkowe świadczenie ponad to, które przewiduje zwyczajowo k.p. lub ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W związku z powyższym organ uznał, że kwota rekompensaty wypłacona wnioskodawcy w związku z dobrowolnym odejściem z pracy na podstawie Programu Dobrowolnych Odejść nie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. pomimo tego, że wysokość i zasady ustalania tego świadczenia zostały określone w normatywnym źródle prawa pracy, o którym mowa w art. 9 § 1 k.p. Organ podkreślił, że wejście w życie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1328 ze zm.) nie zmieniło dotychczasowej zasady, zgodnie z którą przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. ma zastosowanie wyłącznie do odszkodowań i zadośćuczynień. W konsekwencji organ uznał, że wypłacone świadczenie stanowi dla wnioskodawcy przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 u.p.d.o.f., od którego pracodawca jako płatnik miał obowiązek obliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy, zgodnie z przepisami art. 31, 32 i 38 ww. ustawy. Wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, lecz organ nie znalazł podstaw do zmiany wydanej interpretacji. Następnie, wnioskodawca, reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną na wstępie interpretację i wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 października 2014 r. w związku z art. 9 § 1 k.p. poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą nieprawidłowym przyjęciem przez organ podatkowy, że rekompensata wypłacona skarżącemu w ramach Programu Dobrowolnych Odejść nie jest odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem i tym samym nie jest objęta dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. i nie podlega zwolnieniu przedmiotowemu w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, gdyż skarżący dobrowolnie przystąpił do tego Programu, a rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło na mocy porozumienia stron. Tym samym wypłacone skarżącemu świadczenie stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 u.p.d.o.f. podlegający opodatkowaniu tym podatkiem; naruszenie art. 9 § 1 k.p. oraz art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 października 2014 r. i mającym zastosowanie do odszkodowań i zadośćuczynień otrzymywanych od dnia 1 stycznia 2014 r., poprzez ich błędną zawężającą wykładnię, co w rezultacie doprowadziło do nieuprawnionego i nieznajdującego uzasadnienia w treści wyżej wymienionych przepisów zawężenia zakresu zwolnienia przedmiotowego od podatku dochodowego od osób fizycznych i w konsekwencji do przyjęcia, że otrzymana przez skarżącego rekompensata nie podlega zwolnieniu przedmiotowemu w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych; naruszenie art. 14c § 2 w związku z art. 121 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), poprzez niewystarczające uzasadnienie prawne nieprawidłowości stanowiska skarżącego oraz nieuzasadnione pominięcie przez organ interpretacji indywidualnych rozstrzygających podobne kwestie prawne. W uzasadnieniu skargi wskazano, że dodatkowe świadczenie pieniężne (rekompensata) wypłacone wnioskodawcy w ramach Programu Dobrowolnych Odejść, stanowiło odszkodowanie, było kwotą wypłaconą przez pracodawcę w celu zaspokojenia roszczeń pracownika ze stosunku pracy, związanych z rozwiązaniem umowy o pracę. Wypłacona rekompensata stanowiła m.in. odszkodowanie za niedotrzymanie przez pracodawcę gwarancji zatrudnienia, za stratę w związku z brakiem możliwości osiągnięcia wynagrodzenia u dotychczasowego pracodawcy oraz stratę związaną z pobieraniem w przyszłości niższego świadczenia emerytalnego. Podkreślono, że świadczenie to było odszkodowaniem w związku z ustaniem stosunku pracy przed nadejściem terminu, do którego pracownikowi zagwarantowano stabilność zatrudnienia, gdyż skarżący podlegał szczególnej ochronie stosunku pracy na podstawie art. 39 k.p. Wypłacona kwota stanowiła rekompensatę także za uniemożliwienie wnioskodawcy podjęcia zatrudnienia w spółkach Grupy Kapitałowej PGNiG przez okres trzech lat od dnia rozwiązania stosunku pracy w ramach Programu, gdyż zgodnie z § 3 Programu Dobrowolnych Odejść pracownik korzystający z programu nie mógł podjąć takiej pracy. W ocenie skarżącego kwota pieniężna wypłacona mu przez pracodawcę w celu zrekompensowania mu strat wynikających z rozwiązania umowy o pracę jest odszkodowaniem. Ponadto jest to świadczenie, które umożliwia pracownikowi zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych w sytuacji nagłej utraty źródła dochodu oraz ma na celu wspomóc płynność finansową gospodarstwa domowego pracownika, która może ulec zaburzeniu wskutek rozwiązania stosunku pracy. W odpowiedzi na skargę, organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona interpretacja nie narusza prawa. Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie było to, czy kwota rekompensaty pieniężnej z tytułu Programu Dobrowolnych Odejść dla pracowników spółki "A" podlega zwolnieniu od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Według skarżącego, spełnione zostały wszystkie warunki zwolnienia przedmiotowego świadczenia. W ocenie organu podatkowego, świadczenie to wbrew nazwie, nie ma charakteru odszkodowawczego i związane jest z dobrowolnym rozwiązaniem umowy o pracę z inicjatywy pracownika. Nie jest również świadczeniem, którego wysokość lub zasady wynikałyby z przepisów objętych zakresem art. 9 § 1 k.p. W ocenie Sądu, rację w niniejszym sporze należy przyznać organowi. Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. statuującym zasadę powszechności opodatkowania, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W związku z tym wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, od zasady sprawiedliwości podatkowej - powszechności i równości opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej. Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 k.p. z wyjątkiem: a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe. Zaznaczyć należy, że art. 21 w ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., na podstawie art. 2 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz.1328), otrzymał brzmienie uwzględniające wskazania Trybunału Konstytucyjnego, zawarte w postanowieniu z dnia 29 marca 2013 r., sygn. akt S 2/13, sygnalizujące podjęcie inicjatywy ustawodawczej w kwestii uzupełnienia tego przepisu o inne - obok wymienionych w nim ustaw oraz przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw - normatywne źródła prawa pracy, na podstawie których możliwe jest zasądzenie odszkodowania. Wprowadzona zmiana jest o tyle istotna w niniejszej sprawie, że jej skutkiem było rozszerzenie zakresu zwolnienia o odszkodowania lub zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 k.p. Na podstawie art. 14 ustawy zmieniającej, przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu nadanym tą ustawą, ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od dnia 1 stycznia 2014 r., a więc ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Przechodząc do analizy ustawowych przesłanek rozważanego zwolnienia podatkowego godzi się zauważyć, że w kwestii charakteru wypłaconego świadczenia -ponieważ przepisy podatkowe nie definiują pojęcia szkody, ani nie odnoszą się do cech odszkodowania czy zadośćuczynienia - należy odwołać się do znaczenia tych pojęć wypracowanego na gruncie prawa cywilnego. Polski kodeks cywilny przewiduje dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: kontraktową oraz deliktową, wynikającą z czynów niedozwolonych. Wypłata odszkodowania jest konsekwencją wystąpienia szkody. Aby mówić o szkodzie, musi wystąpić uszczerbek (zmniejszenie) majątku poszkodowanego, który nastąpił wbrew woli uprawnionego (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 października 2011 r., III SA/Wa 282/11). Odszkodowanie jest zatem świadczeniem, którego celem jest naprawienie szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach chronionych przez prawo. Zadośćuczynienie natomiast jest świadczeniem, którego celem jest wyrównanie szkody niemajątkowej. Zatem warunkiem uprawniającym do omawianego zwolnienia podatkowego jest odszkodowawczy charakter otrzymanego świadczenia. Charakter wypłaconej skarżącemu rekompensaty powyższych kryteriów nie spełnia. Jest rzeczą bezsporną, że skarżący przystąpił do Programu Dobrowolnych Odejść pracowników z własnej woli i z własnej inicjatywy. Co więcej, zgodnie z regulaminem w sprawie określenia zasad Programu Dobrowolnych Odejść pracowników zatrudnionych w "A", pracodawca mógł wniosku pracownika o objęcie go tym programem nie uwzględnić. Niemniej jednak w sprawie tej wniosek skarżącego został przez pracodawcę uwzględniony, a umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron. Słusznie więc organ stwierdził, że wypłacona skarżącemu rekompensata nie ma charakteru odszkodowawczego z uwagi na dobrowolność rozwiązania stosunku pracy. Jej istota zbliżona jest raczej do odprawy, która ma na celu zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które nie posiadają cech szkody. Chodzi tu zazwyczaj o zgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy. Wypłacone świadczenie ma w takim przypadku na celu dodatkowe usatysfakcjonowanie pracownika w związku z rozwiązaniem umowy o pracę. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 stycznia 2009 r. o sygn. akt II PK 117/08 odprawa ma charakter nie odszkodowawczy, lecz socjalny, alimentacyjny, jej celem i funkcją jest złagodzenie ekonomicznych i społecznych skutków utraty zatrudnienia, ułatwienie pracownikowi dostosowania się do nowej sytuacji życiowej - pozostawania bez pracy po ustaniu zatrudnienia. Odprawy otrzymywane przez pracowników jako ekwiwalent za zgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy objęte są wyłączeniem ze zwolnienia od opodatkowania (art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a-c u.p.d.f.). Dodatkowo wskazać należy, że skoro w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. wyłączono ze zwolnienia m.in. określone w prawie pracy odprawy i odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę (lit. a) oraz odprawy pieniężne wypłacane na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (lit. b) to mając na względzie zasadę racjonalnego ustawodawcy nie sposób uznać, że ustawodawca opodatkował podatkiem dochodowym tego rodzaju gwarantowane prawem pracy minimalne świadczenia, natomiast zwolnił od tego podatku podobnego rodzaju świadczenia wypłacane przez pracodawców na podstawie np. porozumień ze związkami zawodowymi, w kwotach znacznie przewyższających ww. świadczenia. Zauważyć należy, że np. wysokość odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów ww. ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników wynosi od 1 do 3 wynagrodzeń miesięcznych zwalnianego pracownika (w zależności od stażu pracy), natomiast przedmiotowe świadczenie stanowi wielokrotność takiego wynagrodzenia. Zdaniem Sądu, organ podatkowy prawidłowo przyjął, że świadczenie, które otrzymał skarżący, nie posiada cech odszkodowania ani zadośćuczynienia, a w konsekwencji nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, wypłacone odszkodowanie nie nastąpiło bowiem w związku z naruszeniem umowy o pracę przez pracodawcę. Wypłacane było jedynie tym pracownikom, którzy dobrowolnie przystąpili do Programu Dobrowolnych Odejść, a jego wypłata nie była związana z jakimkolwiek zdarzeniem skutkującym szkodą lub krzywdą dla pracownika, a jedynie skutkiem propozycji pracodawcy i decyzji uprawnionych osób. Nie można też podzielić stanowiska skarżącego, że dokonanie przez podatnika wyboru przystąpienia do Programu Dobrowolnych Odejść można uznać za doznanie szkody majątkowej lub krzywdy, które rekompensowane było wypłatą świadczenia. W ocenie Sądu wypłacone świadczenie nie wyrównywało jakiegokolwiek uszczerbku podatnika, było ono jedynie swego rodzaju zachętą, motywacją do odejścia z zakładu pracy, a jego zaproponowanie nie było skutkiem wcześniejszych zdarzeń, które powodowałyby obowiązek wypłaty odszkodowania, czy zadośćuczynienia. Zdaniem Sądu podkreślić należy, że w przypadku, gdy wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony porozumienia, a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2016 r., I SA/Kr 90/16). Reasumując, organ prawidłowo uznał, że przyznane skarżącemu świadczenie pieniężne, wypłacone na podstawie porozumienia z pracodawcą w związku z rozwiązaniem umowy o pracę za porozumieniem stron w ramach Programu Dobrowolnych Odejść, stanowi przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. Stanowisko, zgodnie z którym przewidziane w programie dobrowolnych odejść pracowników odprawy (rekompensaty), taka jak otrzymana przez skarżącego, nie są objęte zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt. 3 u.p.d.o.f. jest także jednolite w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 4/16, wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2016 r. , sygn. akt I SA/Lu 1314/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1398/15, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 1324/15, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 123/16 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło