II SA/Rz 1152/24
WyrokWSA w Rzeszowie2025-01-22
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Joanna Zdrzałka, Jolanta Kłoda-Szeliga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia informacji publicznej w zakresie wszystkich nagród pieniężnych otrzymanych przez Nadleśniczego w danym roku, z wyszczególnieniem daty, wysokości i podstawy przyznania, stanowi informację przetworzoną, a jeśli tak, to czy wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny w jej uzyskaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie informacji o nagrodach pieniężnych przyznanych Nadleśniczemu stanowi informację publiczną, która nie jest informacją przetworzoną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wygenerowanie takich danych z systemu informatycznego nie wymaga ponadstandardowego nakładu pracy ani zaangażowania intelektualnego, które uzasadniałyby kwalifikację jako informację przetworzoną. W związku z tym, organ nie miał podstaw do odmowy udostępnienia informacji z powodu braku wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Nadleśniczego o udostępnienie informacji o nagrodach pieniężnych otrzymanych przez Nadleśniczego w 2023 r., wraz z datami, wysokościami i podstawami przyznania. Nadleśniczy odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za informację przetworzoną i stwierdzając brak wykazania przez skarżącego szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżący zaskarżył tę decyzję do WSA, argumentując, że żądane informacje są informacjami prostymi. WSA uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i zasądził od Nadleśniczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na rozstrzygnięcie Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] z dnia 25 maja 2024 r. nr NP.0172.4.2024 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; II. zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] na rzecz skarżącego J. S. kwotę 497 zł /słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi J. S. (dalej: "skarżący") jest decyzja Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] (dalej: "Nadleśniczy" lub "organ") z dnia 25 maja 2024 r. nr NP.0172.4.2024 w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2024 r. przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, skarżący zwrócił się do Nadleśniczego o udostępnienie na piśmie informacji publicznej w zakresie wszystkich nagród pieniężnych, które w 2023 r. otrzymał Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] w związku z pełnioną funkcją, z wyszczególnieniem: daty przyznania każdej nagrody, wysokości każdej z nagród oraz wskazanie za jakie osiągnięcia każda z nich została przyznana.
Decyzją z dnia 25 maja 2024 r., Nadleśniczy, działając na podstawie art. 34 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz.U. 2024 r. poz. 530; dalej: "u.o.l.") oraz art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16, z art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), odmówił udostępnienia skarżącemu żądanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w reakcji na ww. wniosek wystosował do skarżącego pismo z dnia 23 kwietnia 2024 r., wzywające do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji, a także do złożenia wniosku podpisanego własnoręcznie albo za pośrednictwem ePUAP, w terminie czternastu dni od doręczenia wezwania. Nadleśniczy zaznaczył, że powyższe pismo zostało doręczone skarżącemu za potwierdzeniem odbioru w dnia 9 maja 2024 r., zatem termin na uzupełnienie wniosku upływał z dniem 23 maja 2024 r. W ocenie organu, w wyznaczonym terminie Skarżący nie przedstawił żadnego uzasadnienia dla wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej. Nadleśniczy wskazał, że jedynie w piśmie skarżącego z dnia 16 maja 2024 r., przedstawiona została krótka argumentacja wskazująca na to, że wnioskowany zakres informacji obejmuje tzw. informacje proste.
W ocenie Nadleśniczego przekazanie informacji obejmujących dane wskazane we wniosku skarżącego, będzie wymagało stworzenia nowej jakościowo informacji, w oparciu o już dostępne informacje, będące w posiadaniu Nadleśnictwa. Wnioskowane informacje będą zatem informacją przetworzoną w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jak wyjaśnił organ, Nadleśnictwo w celu udostępnienia żądanej informacji musi w pierwszej kolejności wyodrębnić dane ze zbioru danych Systemu Informatycznego Lasów Państwowych i odpowiednio je przetworzyć. W konsekwencji wymaga to dodatkowych czynności analitycznych i organizacyjnych. Opracowanie informacji, o których mowa we wniosku będzie się wiązało z pracochłonnością wynikającą z konieczności wyszukania odpowiednich danych, ich przeanalizowania, zestawienia itp., a wreszcie będzie się wiązało z koniecznością stworzenia nowej jakościowo informacji.
Po doręczeniu ww. decyzji, skarżący w piśmie z dnia 14 czerwca 2024 r. zwrócił się do Nadleśniczego o uzupełnienie rozstrzygnięcia poprzez wskazanie z imienia i nazwiska osób, które brały udział przy jego projektowaniu i wydaniu.
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2024 r. Nadleśniczy uzupełnił ww. rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wskazując, że w toku rozpatrywania wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowisko zajęli: Z. Ż. - Nadleśniczy Nadleśnictwa D., E. W. - Specjalista ds. kadr w Nadleśnictwie D., T. F. - radca prawny świadczący obsługę prawną Nadleśnictwa D.
W wywiedzionej następnie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Nadleśniczego, że żądana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną. W jego ocenie zakres wnioskowanych danych wskazuje, że jest to informacja prosta. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia Nadleśniczego i zobowiązanie go do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy wniósł o jej oddalenie, a także o przeprowadzenie rozprawy. Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w skardze organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Prawo do informacji publicznej realizowane jest na zasadach i w trybie cyt. wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej nadal w skrócie u.d.i.p. Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, określając zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej. Stanowi ona wyraz realizacji prawa do informacji publicznej, zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. W myśl art. 61 ust. 2 Konstytucji, prawo do informacji publicznej dotyczy m.in. dostępu do dokumentów. Stosownie natomiast do ust. 3 prawo to może podlegać ograniczeniu ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi natomiast, że informację publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie tej ustawy stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Kategorie takich informacji, w formie przykładowego katalogu zostały wskazane w art. 6 u.d.i.p.
Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony został na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa (pkt 3) oraz podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (pkt 4).
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 672), Lasy Państwowe są państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej reprezentującą Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Z kolei w art. 32 ust. 2 tej ustawy wymieniono jednostki organizacyjne wchodzące w skład Lasów Państwowych, do których należy m.in. nadleśnictwo (pkt 3). Natomiast zgodnie z art. 35 ww. ustawy nadleśniczy kieruje nadleśnictwem oraz reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania.
W świetle przytoczonych przepisów nie ulega wątpliwości, że stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Nadleśniczy Nadleśnictwa D. jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, tak Sądu, jak i organu również to, że żądane przez Fundację informacje mieszczą się w ustawowym pojęciu informacji publicznej.
W art. 1 ust. 1 u.d.i.p. podjęta została próba zdefiniowania pojęcia informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który w formie katalogu otwartego wymienia rodzaje spraw, stanowiących podlegającą udostępnieniu informację o charakterze publicznym. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności.
O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Już tylko na gruncie przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. należy uznać, iż informacja o wysokości wszelkiego rodzaju nagród i świadczeń związanych z pracą wypłaconych pracownikom publicznego podmiotu, przez fakt, iż dotyczy informacji o pewnym fragmencie jego działalności gminy, stanowi informację publiczną.
Podstaw prawnych w takiej kwalifikacji prawnej żądanej informacji można znaleźć jeszcze kilka na gruncie przepisów u.d.i.p.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. informacja o majątku publicznym stanowi informację publiczną. Środki oddane do dyspozycji jednostki Skarbu Państwa są również majątkiem, którym on dysponuje w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a u.d.i.p. W skład tego majątku wchodzą również wynagrodzenia wszystkich pracowników Nadleśnictwa (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a u.d.i.p.), gdyż będąc zobowiązaniami podmiotu publicznego, obrazują rzeczywisty stan majątku publicznego. Wskazać nadto należy, że wynagrodzenia wraz ze wszystkimi składnikami (w tym także nagrody za szczególne osiągnięcia) finansowane są ze środków publicznych, a gospodarka tymi środkami jest jawna, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie wyrażany jest pogląd, iż wydatkowanie środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenia pracowników w podmiotach państwowych i samorządowych jest jawne. Zasada jawności publicznej gospodarki finansowej stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej, a także osób pełniących funkcje publiczne.
Pogląd ten jest dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych, przykładowo wyrażono go w wyrokach NSA: z 14 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 578/19; z 10 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 240/19; z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3451/18; z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2929/17; z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2737/17; z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1705/17; z 14 października 2019 r., sygn. akt I OSK 4205/18; z 5 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 840/17; z 28 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1432/17; z 28 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 1775/16; z 21 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2945/16. Natomiast pogląd wyrażony w wyroku NSA z 27 września 2019 r., sygn. I OSK 2710/17, czy w wyroku z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1380/17, że żądanie informacji o wynagrodzeniu pracowników wymienionych z imienia i nazwiska, nie jest żądaniem informacji publicznej, jest podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych niezwykle rzadko. Pogląd ten nie zasługuje na akceptację, ponieważ sposób sformułowania wniosku przez żądnie udostępnienia informacji o wynagrodzeniu pracowników urzędu w gruncie rzeczy z imienia i nazwiska, gdyż przypisanie do wnioskowanych stanowisk danych osób nie stanowi większego problemu, nie powoduje, że wniosek ten przestaje być wnioskiem o informacje o sposobie wydatkowania środków publicznych.
Zatem nadal jest wnioskiem o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i zasadach funkcjonowania tych podmiotów, majątku publicznym i ciężarach publicznych w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, pkt 3 i pkt 5 lit. a i h) u.d.i.p.
Zdaniem Sądu każde wydatkowanie środków publicznych jest sprawą publiczną, bez względu na cel jaki jest realizowany. Ochrona prywatności pracowników w zakresie wypłacanego im ze środków publicznych wynagrodzenia powinna być realizowana nie na etapie kwalifikacji prawnej żądanych informacji, lecz przez ewentualne ograniczenie dostępu do tych informacji publicznych na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a zatem na etapie stosowania prawa.
Zgodnie z powołanym przepisem art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Informacje dotyczące kwot wynagrodzeń, jak i składników tych wynagrodzeń oraz nagród, finansowane są ze środków publicznych i wypłacane za wykonywaną pracę, tym samym stanowią informację publiczną, niezależnie od tego czy są to stałe elementy wynagrodzenia, czy fakultatywne lub uznaniowe.
Zasada jawności gospodarki środkami publicznymi jest zasadą, która musi być bezwzględnie przestrzegana przez każdą jednostkę dysponującą publicznymi środkami finansowymi. Wydatkujący środki publiczne podlegają kontroli odpowiednich urzędów, kontroli politycznej oraz kontroli ze strony samych obywateli. Jakakolwiek reglamentacja informacji o działalności podmiotów publicznych w stosunku do tych podmiotów musi być podyktowana racjami znajdującymi swoje uzasadnienie w Konstytucji RP.
Zatem, wnioskując o podanie wysokości nagród przyznanych konkretnemu Nadleśniczemu, wnioskodawca w istocie żąda udostępnienia informacji publicznej. Wobec tego organ ma obowiązek takiej informacji udzielić bądź wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej, jeżeli uznaje, że wnioskowana informacja publiczna nie może zostać udostępniona ze względu na dobra prawnie chronione (por. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1577/19). W takiej sytuacji obowiązkiem organu było albo udzielenie żądanej informacji publicznej w całości lub w części albo wydanie decyzji odmownej w określonym zakresie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 grudnia 2004 r., IV KK 126/04 Leśniczy Lasów Państwowych nie jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 115 § 13 k.k.
Jest on jednak osobą pełniącą funkcje publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 sierpnia 2017 r., II SA/Łd 304/17). Żądana przez skarżącego informacja ma oczywisty związek z pełnioną przezeń funkcją. Nadleśniczy nie może więc w niniejszej sprawie odmówić udzielenia żądanej informacji publicznej z powołaniem się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W niniejszej sprawia przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie Nadleśniczego, do którego stosownie do art. 17 ust. 1 u.d.i.p. przepisy art. 16 u.d.i.p. stosuje się odpowiednio.
W sprawie nie było kwestionowane i nie budzi wątpliwości, że żądane przez skarżącego informacje są informacją publiczną odpowiadającą przepisom art. 1 oraz art. 6 pkt 5 lit. a) u.d.i.p. Nie było także przedmiotem sporu to, że Nadleśniczy posiada opisane we wniosku informacje.
Sporne było natomiast czy żądane informacje są informację przetworzoną czy też prostą.
W przepisach u.d.i.p. nie zostało zdefiniowane pojęcie informacji przetworzonej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, informacją publiczną jest informacja, która w dniu złożenia wniosku zasadniczo nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, dla jej wytworzenia konieczne jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. Jest to więc jakościowo nowa informacja, nieistniejąca dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Wytworzenie informacji przetworzonej wymaga ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Działania podejmowane w celu wytworzenia informacji przetworzonej - wykraczają poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu. Ratio legis ograniczenia wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wyraża się w zapobieganiu sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej. Innymi słowy: proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (por. przykładowo: wyroki NSA z 12 grudnia 2012 r I OSK 2149/12; z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13; z 5 września 2013 r., I OSK 953/13; z 3 października 2014 r., I OSK 747/14; z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14; z 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15; z 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14 – wszystkie przywołane orzeczenia dostępne na www.cboisa.nsa.gov.pl).
Co szczególnie istotne w kontekście rozpoznawanej sprawy, w orzecznictwie podkreśla się, że przetworzenie informacji może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (por. przykładowo wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11; z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14). Czynnikiem determinującym uznanie informacji za przetworzoną jest również szeroki zakres przedmiotowy, podmiotowy, czasowy, wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów. Jak podkreśla się w orzecznictwie, informacja przetworzona to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. przykładowo wyroki NSA: z 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11; z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11; z 21 września 2012 r., l OSK 1477/12; z 2 października 2014 r., I OSK 140/14).
W zaskarżonym rozstrzygnięciu Nadleśniczy szeroko przytoczył stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których Sąd ten określił znaczenie terminu "informacji przetworzonej". Rację ma jednak skarżący, że Nadleśniczy nie wykazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że w przypadku żądanych informacji konieczne jest podjęcie analiz, obliczeń, że nie wystarczy proste wygenerowanie danych z istniejących już zestawień, raportów czy sprawozdań, że konieczne jest podjęcie szeregu czynności związanych z wysiłkiem intelektualnym pracownika, bądź by konieczna była przy tym wielogodzinna praca jednego bądź większej ilości pracowników, którzy zostaliby oderwani na dłuższy czas od swoich zwykłych obowiązków. Także nie wystarczy, zdaniem Sądu, ogólne przytoczenie formułek używanych do przybliżenia czym jest informacja przetworzona. Należy te formułki przełożyć na konkrety i opisać jakie czynności należy podjąć w tym wypadku.
Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Jak wskazuje się w orzecznictwie, informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która:
- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r. sygn. akt! OSK 1746/14- orzeczenia przywołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.p!);
- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt OSK 89/13, 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2149/12, 5 kwietnia 2013 r, sygn. akt I OSK 89/13 i 3 października 2014 r. sygn. akt l_OSK 747/14);
- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu - przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy jednak mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z 5 września 2013 r. sygn. akt I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSAz 9 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1737/12);
- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2658/14 i 5 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 33/15);
- nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją - informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 863/14, 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1645/14 i 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11);
- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów - informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (por. wyroki NSA: z 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14, 21 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1477/12, 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 792/11, 8 czerwca 2011 r. sygn. akt l_OSK 426/11, 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05, 16 marca ( 2018 r. sygn. akt I OSK 915/16).
W orzecznictwie zwracano uwagę również że na tle art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można zaniechać indywidualnej klasyfikacji informacji publicznej w każdej konkretnej sprawie (wyrok NSA z 18 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 19/15).
Wskazując na powyżej przedstawione rozumienie pojęcia "informacji publicznej przetworzonej" oraz odnosząc je do realiów niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że Nadleśniczy wiążąc pojęcie informacji publicznej przetworzonej z działaniami na znacznej ilości informacji prostych dokonał nieprawidłowej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W ocenie Nadleśniczego Nadleśnictwa D., żądany przez Wnioskodawcę zakres informacji może zostać zakwalifikowany jako informacja przetworzona z uwagi na to, że Nadleśnictwo w celu jej udostępnienia musi w pierwszej kolejności wyodrębnić ze zbioru danych Systemu Informatycznego Lasów Państwowych (SILP) i odpowiednio je przetworzyć, tak, aby zebrać stosowne dane by finalnie w oparciu o zebrane i przetworzone dane móc udzielić informacji. W konsekwencji wymaga to dodatkowych czynności analitycznych i organizacyjnych. Opracowanie informacji, o których mowa we wniosku będzie się wiązało z pracochłonnością wynikającą z konieczności wyszukania odpowiednich danych, ich przeanalizowania, zestawienia itp., a wreszcie będzie się wiązało z koniecznością stworzenia nowej jakościowo informacji.
Wymienione okoliczności w świetle powyżej przedstawionych poglądów orzecznictwa, z pewnością nie wypełniają pojęcia "informacji publicznej przetworzonej".
Wygenerowanie z Systemu Informatycznego Lasów Państwowych informacji w nagrodach Nadleśniczego, jednej osoby, za jeden rok 2023, nawet, jeśliby wiązało się to z koniecznością weryfikacji z listami płac z archiwum zakładowego nie wymaga ani czasu ani nakładów pracy pozwalających - w świetle wyżej wskazanych kryteriów – na uznanie tejże informacji za przetworzoną. Informacja z Systemu Informatycznego może być wygenerowana przez jednego pracownika w ciągu kilku minut. Ściągnięcie i analiza list płac z określonych miesięcy (w których przyznano nagrodę) jednej osoby, zakładając, że byłoby to konieczne, to maksymalnie 1 godzina pracy.
Teza o przetworzonym charakterze żądanej informacji nie znalazła akceptacji Sądu.
Nieistotna w tej sytuacji jest druga przesłanka odmowy udzielenia żądanej informacji skarżonego rozstrzygnięcia w postaci braku uzasadnienia przez skarżącego szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Brak było więc podstaw do odmowy udzielenia żądanej informacji publicznej.
Rzeczą organu będzie w okolicznościach sprawy udzielenie żądanej informacji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.
O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło